grof

Een gedicht van Helene Swarth 1859-1941

NACHT

O nevelnacht, waarin geen sterren stralen!
O diepe, doffe stilte dezer stonde!
Geen klokkentoon, die plechtig 't uur verkonde,
Niets hoor ik, dan mijn eigen ademhalen.

't Waar zoet voor mij, de in 's levensstrijd gewonde,
In 't rustig rijk der dromen rond te dwalen.
Dan, ach! ik voel de fantasie mij falen,
Die vaak mij leidde, opdat ik vreugde vonde.

Doodsbleek en roerloos lig ik op mijn leger.
Zijn 't klamme vingers, die mijn keel omknellen?
Zwaar hijgt mijn borst; angst verft mijn wangen veger.

God!… help mij, God, de Boze neer te vellen!
- Geen antwoord… Niets dan 't kloppen van mijn slapen! 
God! mensen lijden en uwe englen slapen!

Sonnetten

Een gedicht van Aart van der Leeuw 1876-1931

Geneurie.

Ik zoek in oude legenden,
Ik speur in wiegendruk
Naar beelden voor mijn ellenden
En 't kleed van mijn geluk.

Want als de dichters wenen
Moet glanzen paarlenschijn,
En lachjes willen ze er gene
Die niet van zilver zijn.

Wat mag zo heerlijk blinken
Als eêlsteen en brokaat,
En wat kan heller klinken
Dan schild waar 't zwaard op slaat?

Dus zoek ik in oude legenden
En grauwe wiegendruk
Naar beelden voor mijn ellenden
En 't kleed van mijn geluk.

Liederen en balladen (1911)

Een gedicht van Hanriëtte Roland Holst-van der Schalk 1869-1952

Leer stil zijn en leer niets doen en leer wachten:

Leer stil zijn en leer niets doen en leer wachten:
't geheim der sterken school altijd daarin,
dat zij zich instelden op lange drachte' en
intoomden d' ongestuime dadenzin.

Niet 't wachten der praatgragen zij het onze,
die, sprekend aldoor over wat zal zijn,
intussen inslurpen als grage sponzen,
met lijf en ziel de hete levenswijn,

maar 't dadenrijke wachten van wie maken
wachtend, zichzelven èn het levensveld
anders, wie niet uitstellen het ontwaken
tot een bazuinroep door de heuvlen zwelt.

Zij voor wie alle dage' en alle uren
de eeuwigheid breekt door de tijd
en die houden aldóór bij de kampvuren
zwijgende wacht, te gaan bereid.

Geen dichter bekend

O God, ik heb de geur der vlieren om me henen

O God, ik heb de geur der vlieren om me henen,
en mijn hart - God, gij kent zijn lijden, en Ge weet
hoe vaak het, schoon gelate', in pijn zijn dagen leed -,
is als een appel-boom, met pralend licht omschenen,
die blij zijn branken breidt, waar roze en blank verenen
hun perel-kleuren in 't teer weemlend bloemen-kleed...
Zo is mijn vrucht-zwaar hart een vreugde-boom, en breed
is om zijn kruin de vlieren-geur'ge dag verschenen.

O God, die glanzend thans van aangezichte zijt
bij deze zomer-dag vol rechte honig-geuren;

Gij, die Uw rijke hand ter zegeninge breidt
en mij naar 't hel gelaat des zomers 't hoofd liet beuren,

- o God, maak mijne dage' éen dag als dezen, wijd
gelijk een groot paleis met zonnig-open deuren...




  1899

Verzen van 1899 - 1914

Een gedicht van Jacob Israël de Haan 1881-1924

Doodsangst

Laat ik u kussen en u nogmaals kussen.
Geeft u liefde voor mijne liefde weder,
Wat baat het ons: eens zal de doodwind blussen
Uw vlam en mijne vlam, en wij zinken neder.

Kwatrijnen

Een gedicht van Herman de Gorter 1864-1924

‘In Memoriam’

Verdoemd!
Allen zijn klein.
Geen is er groot.
Beter weg in de dood
Dan verdoemd met het kleine te zijn.

Een gedicht van Jan van der Noot 1539-1595

Nooit en is uw minlijk wezen geweken

Nooit en is uw minlijk wezen geweken
Uit mijn verstand, maar zie altijds present
Uw wezen zoet, uw schoonheid excellent,
Uw aanschijn klaar, ende de zoete treken
Uwer oogskens, die machtig zijn te breken
De straffigheid van een hert, dat gewend
Tot kwade is, en in wreedheid verblend,
Doende ’t zelfde vierige tranen leken.

Uw zuiver haar, zweer ik u op mijn trouwe,
Dunkt mij gemengd te zijn met draâkens van gouwe.
Uw wijnbrauwkens zijn boogskens van hebenen:
De mond koraal, de borst’kens van albaste,
De tanden van ivoor als de gepaste,
Ermkens massief, en wel gemaakte schenen.

Een gedicht van Lucas Pater 1701-1787

OP DE GETROUWHEID

GETROUWHEID! dierbre schat! standvaste, onkreukbre Maagd!
Elk roemt uw waarde, schoon bedrog en krijg u haten.
Gij stond zelfs heidnen bij in onderdrukte staten.
Ach! waart gij nimmer door het Christendom verjaagd!
Nooit trok ge, in hoge nood om onderstand gevraagd,
Met loden schoenen voort; nooit hebt ge uw Vriend verlaten.
Gij zijt de steun des lands, de band der onderzaten.
De rampspoed juicht in 't leed, als gij hem onderschraagt.

O zuil van 't echtgebouw! o schoonheid, nooit volprezen!
De vriendschap spiegelt zich in uw aanminnig wezen.
Beproeft men 't goud door 't vuur, gij wordt beproefd door 't goud.
Uw invloed doet een volk op alle welvaart hopen:
Voor u, die 't heilverbond met uw Verlosser houdt,
Springt zelfs, op 't eind des strijds, de poort des hemels open.

1750

Een gedicht van Richard Minne 1891-1965

GOGOL

Ik lees Gogol. Hij is groot.
Hij spreekt van liefde en dood,
en dat mensen klein zijn
en voor elkaar venijn zijn
en dat, trots van alles, dit leven
nog hoog staat aangeschreven.

Illustratie: Ik lees Gogol

Een gedicht van Jopie Breemer 1875-1857

Liefdesverklaring

Hoe schoon zijn uwe voeten
Wat zijn uw schoenen duur
Wanneer mag ‘k u ontmoeten?
Mijn liefde is zeer puur.

Gij zijt niet overbodig
Gij hebt zelfs voor uw neus
Niet eens een zakdoek nodig
Zo schoon is deze, heus.

Uw oren met z’n beiden
Staan aan de buitenkant
Die kunnen mij verleiden
Te vragen om uw hand.

Gij hebt een braaf karakter
Gij kookt bijzonder goed
Geen in den lande bakt er
Een koek die zo erg voedt!

Want na een heel klein brokje
Ter grootte van een knop
(Zeg nu maar niet: `dat jok je’)
Dan kan ik niets meer op.

Uw kleren staan u keurig
Al zijt ge nog zo bleek
Des zondags zijt gij geurig
En soms zelfs in de week!

Nu wild’ ik U vertellen
Mijn liefde, o zo groot
En uw gekamde haren
Bemin ik tot de dood.

Stap mee met mij in ’t bootje
In ’t bootje van de min
Dan krijgt g’ een botervlootje!
Of hebt ge soms geen zin?

Ik ben niet rijk te noemen,
Toch heb ik ietwat geld
Ik durf er niet op roemen
Want ‘k heb het pas geteld.

We kunnen er van leven
Wel veertien dagen lang
En dan… al sta ‘k te beven
Ik ben volstrekt niet bang.

Ik zal mijn best doen Dame,
Dat gij er komen kunt,
Ook zonder U te schame’
Of dat ’t U erg verdunt.

Wilt gij mijn hand aanvaardde’
Stuur dan een briefkaart hier
Ik wacht dus af, mijn waarde
Gegroet, ook van mijn lier!

De ontboezemingsbundel

Een gedicht van J.H. Leopold 1865-1925

 Regen

Een gedicht van Jacob Israël de Haan 1881-1924

De stille nacht

De nacht is stil. Zo wijd als mijn oog ziet
Hangt aan de lucht nu geen bloeiende schijn
Van een Stad. Oovral rust. De sterren zijn
Rondom de maan roerloos. Zij tinklen niet.

Dit is de vrede, die ik zocht. Nooit vond
Ik vrede in u. En nu haat ik u, Stad,
Teedre stad, wrede stad. Ik haat de schat
Van al uw lust, die harten drijft en wondt.

Oceaan, Oceaan, vóór ons duinhuis
Vallen uw golven uit met licht gedruis.
Zonder schuim, zonder wind, want het is zomer.

Ik, die de Stad ziek ontweek, hoor uw Zang
Eindloze Zee, de stille vóórnacht lang
En ‘k ben gelukkig. Mijn lied herleeft schoner.

Een gedicht van Jan van Nijlen 1884-1965

De schepen

Ik hoor vanavond verre schepen fluiten
En, even hopend, schoon ik niets verwacht,
Druk ik mijn hoofd tegen de kille ruiten
En zie de haven in de blauwe nacht.

Vertrouwd geluid, ik hoorde u reeds als kind,
Soms midden in de nacht, maar meestal tegen
De avond bij het opgaan van de wind,
Als moeder zei: 'wij krijgen zeker regen'.

Toen dacht ik reeds aan dezen die vertrekken
Ver van het huis en het misprezen land,
De begenadigden, de zachte gekken
Die zullen zoeken naar een vaderland.

En in mijn dromen voer ik met hen mee.
Ofschoon geboren in een buurt der haven,
Bereikte ik nooit de oever van de zee,
Laat staan Tananarive of Tamatave.

Het kind dat aan zijn lot nooit gans kon wennen
En door de droom nog voortleeft in de man,
Weet nu dat een klein stukje heide en dennen
Alles bevat wat de aarde geven kan.

Maar soms, al ben ik bitter en gehard
Door 't leven, overstroomt een niet te stuiten
Vloed van verlangens mijn onwillig hart
Als in de nacht de verre schepen fluiten.

Een gedicht van Felix Timmermans 1886-1947

Menselijkheid

Ik, die mij somtijds klein voel in dit grote Leven
dier duizend zonnen, boven dees mijn doodgaand hoofd,
en moedloos dwaal omdat ik hier als mens moet leven
en mij geen hoger doel van wezen schijnt beloofd....

- Kan plotseling zoals een vuur omhoge klimmen
wanneer ik voel en weet, dat in mijn hert getroond,
standvastig en steeds levend zonder aardse kimmen,
vol ongekende luister Godes beeltnis woont.

Ik voel mij rijzen dan en ken noch tijd, noch dagen.
'k Ben gans allene, 'k heb noch vriend noch vijand meer...
De wereld is vergaan, en al het menslijk zeer
en blij mag nutloos van zijn tijdlijk-zijn gewagen!....

En needrig knielt het heelal voor mijn voeten neer!....
Wee! dat ik al die schoonheid in mijn vlees moet dragen!...

Een gedicht van Johan Michiel Dautzenberg 1808-1869

Een grote dichter word ik nimmer

Een grote dichter word ik nimmer,
‘k Gevoele dit maar al te wel;
Want zing ik, ’t geldt mijn dorpje immer,
En ’t een of ander beuzelspel.

Ginds zie ik gras en biezen groenen
Langs ’t vlietje slechts in ’t dorp gekend,
Daar loop ik in mijn kinderschoenen,
En ’t dorpje schijnt me zonder end.

Ik hoef daar naar geen enkel lied te zoeken,
Daar klinken liedren overal.
De vreugde lacht uit alle hoeken,
De vreugde woelt op berg en dal.

Er ligt geen plekje op Gods aarde,
Dat mij zo lief, zo jeugdig is,
Dat mij zo veel genoegen baarde,
En zo geringe droefenis.

En daarom zal geen lied mij lukken,
Wanneer ik niet die plaats bezing,
Waar ik als kind mocht bloemen plukken,
In ’t midden van mijn vriendenkring.

De madelieven en violen,
De vissen in de zilvervliet,
En ’t blonde meisje uit de molen,
Die werden vaak door mij bespied.

Zo zoet als ’t meisje was geen suiker,
Als zij tot mij haar stem verhief,
Als zij me dankte voor een ruiker,
En zeide: “Vriend, ik heb u lief!”

Ik lach om ’t lot en al zijn grillen
Thans nog, als ik aan d’ engel denk:
Ja, ‘k voel dan nog mijn harte trillen,
Wat euvel ook mijn lichaam krenk’.

‘k Vergeet dan zelfs mijn grijze haren,
En d’ afstand van mijn blijde jeugd,
Het bloed rolt frisser daar mijn aëren,
Als dit en dat mij weder heugt.

Een grote zanger wordt ik nimmer,
‘k Gevoele dit maar al te wel;
Want zing ik, ’t geldt mijn dorpje immer,
En ’t een of ander beuzelspel.

Een gedicht van Hein Boeken 1861-1933

Herfst

En in de lucht des vochten uchtends hangen
De laatste dunne blaad'ren van het jaar,
Als in het zwarte takkennet gevangen,
Met fijne glans van kleuren naast elkaar.

Zo louterde de pracht zich van de lange
En luide lichttijd en de brede schaar
Van groengedoste bomen, tot die bange
En tere lichtkleur van het late jaar.

Die blaadren schenen mij een vreemd gezicht
Van schone zielen uit veel enge pijn
En godgelijk genot alhaast gevlucht.

Hun laatste middag komt met zomerschijn
Van gouden stralen uit de hoge lucht
En drupplen tintlend in het laatste licht.

Een gedicht van Hendrik Tollen 1780-1856

Bede

Streel en deel mijn ziel en zin,
God des wijns en god der min, 
Wie ik offers wijde!
Deel me uw zoete gunsten mee
En vereen u op mijn beê
En verhoor me om strijde.
Lyeus! les mijn ingewand
Als de liefde ’t blaakt en brandt
Door ontgloeide flitsen;
Eros! Laat uw vuur mijn dorst,
Als mijn hart zwemt in mijn borst,
Vlammend weder hitsen.
Blaak en blus mij meer en meer;
Dat ik, hijgend, keer op keer,
Naar uw bijstand hake!
En gelest en weer ontgloeid,
Nauw’ van de ene gunst vermoeid,
Weder de andre smake!
Volg elkaar in snelle vaart,
Maak me elkanders bijstand waard’,
Dat ik kusse en klinke!
Dat ik roeme op nap en boog!
Bacchus! dat ik minnen moog’!
Liefde! dat ik drinke!

Minnezangen en idyllen

Een gedicht van Jan Jacob Slauerhoff 1898-1936

Vermaning

Vriend, herzie uw jeugdgezellin:
Eens te tenger voor de extase,
Zeg, veranderde zij snel in
Een welvarende bourgeoise?

Zij liet zich leiden door de avond,
Maar niet verleiden tot liefkozen;
Gelooft gij ook, dat zij haar gade
Liefde bewijzen blijft door blozen?

Nu geeft zij feesten vol genade
En baadt zich blank, den morgen lank,
Hult zich daarna in prachtgewaden
Die spannen - is zij nu nog slank?

Zij slaapt in zwaarvergulde bedden,
Levert haar lichaam uit tot dank.
Steek 't huis in brand om haar te redden!
Neen, gij snikt liever op een bank

Of speelt in 't ijle licht van Wega
Zuiver éénsnarig op uw citer.
Zij houdt zich slapend om haar eega
Of geeft u antwoord met een gieter.

Serenade (1938)