ween

Een gedicht van Abraham de Haan 1707-1748

TER VERJARINGE VAN DE HERE DIRK WILLINK.

De snelgevlerkte Tijd vervliegt gelijk een stroom;
De dagen gaan voorbij of ’t ogenblikken waren,
En al 't voorledene, in een eindloos ruim vervaren,
Ontvlucht ons vlot verstand gelijk een ijdle droom.

’k Heet uw geboortedag, ô WILLINK! wellekoom,
En zie verwonderd op de snelheid onzer jaren:
'k Zal wederom mijn wens eenvoudig openbaren;
Al klinkt hij laag, uw gunst beneemt mij alle schroom.

Beleef noch menigwerf de blijde dag van heden!
Gewen uw jonglingschap aan deugd en eerbre zeden!
Koop, koop de vlugge tijd tot dees betrachting uit!

Zo zal de Heiland, wiens geboortefeest wij vieren,
Met u verenigd, u met gloriekronen sieren‚
Ter plaats, waar de Eeuwigheid de loop der tijden stuit.


De 26e XII van Wintermaand MDCCXXXI

Een gedicht van Albert Verwey 1856-1936

Zomerweide.

De blanke koeien waden 't weigras door,
Uit hoge hemel daar een wolkbank ligt
Straalt trillende op koe-ruggen zomerlicht,
't Gras ripplend krijgt een esmerauden gloor.
Warm vlakt de vaart daar 't groene riet langs spicht,
Golf deint en spoelt, trekt zijn geglinsterd spoor
Stoomboot in stroom en stuurt de schomling door
Die 't riet doet ruise' en glinstren elke schicht.

De middagstilte is in mijn brein en warm
Voel ik mijn leên gezwoll'n en strek mij gaarn
Bij wat'r en wei die lijklijk luide zijn.
't Hoofd achterov'r ontwaar 'k een bleke lijn
Tussen mijn wimpers, 'k hef een lome arm,
En hoor wijl 'k slaap de grote boten vaarn.

Een gedicht van Pieter Langendijk 1683-1735

Remedie tegen de dronkenschap

Een predikheer, gewoon de dronkenschap te laken,
Bestrafte deze zonde omtrent twee uren lang.
Het volk dacht dit geteem zal nooit ten einde raken;
Deez' droop de kerk uit, en die wachtte na de zang,
Daarna stond ieder op, voor 't eind der predikaatsje;
Hierop keert Dominee het uurglas nog eens om,
En roept: blijf likkebroers hoe zijt gij zot of dom?
Neem afscheid met fatsoen, dit is het laatste glaasje.

Gedichten (1751 - 1760)

Een gedicht van Karel Ledeganck 1804-1847

De bijen op de boekweit

Hoe overschoon is de aard' getooid!
Hoe rijk ligt haar gewaad ontplooid 
De velden, breed en uitgestrekt,
Staan in hun zomerdos gedekt:
Een prachtig kleed van bont fluweel;
En 't oog, waarheen 't zich wende of keer',
Poost zacht als op een glanzend meer
Van geel en groen en groen en geel!

En wie telt de bijen op al dat gebloemt'?
En wie meldt het wonder, dat zij daar verrichten?
De mens, om vernuft en vermogen beroemd,
Wat ken hij, bij 't geen de natuur weet te stichten 
Wat 's pracht van vorstinnen bij leliënschoon,
En maatklank van snaren bij vogelentoon?
Wat 's kleur van 't paneel bij de vuurglans, die wiegelt
Op 't water, wanneer er de maan zich in spiegelt

En wat ooit de scheikunst te mengen bestond,
Om 't fijne verhemelt' des mensen te strelen,
Om wellust te plengen in d' opene mond,
Om vreugde des harten voor laafnis te delen;
Nog nooit schiep de onmachtige een korrelke graan,
Nog nooit deed ze een enkele wijndruif ontstaan;
Zij perste nog nooit uit de kelken der bloemen
Dat godengeschenk, dat wij honigraat noemen!

Welnu, deze honig, dat manna der aard,
Zo rijk in bet bloeisel der boekweit verborgen,
Wordt dáár door de nijvere bijen gegaard.
Zij streven en zweven van vroeg in de morgen,
En dwalen en dalen in gretige luim,
En domlen en schomlen als homlen door 't ruim,
En kruipen en sluipen in kelken en bladen,
En vliegen dan been, met haar' buit overladen

Pus opent de boekweit, zo haast als de zon
De tengere knop op haar stam doet ontbloeien,
Totdat zij verdort, ene levende bron,
Waar kostbare beken van honig uit vloeien!
En als men op d' akker geen garven meer telt,
Blijft zij nog de lust en 't sieraad van hot veld;
Kleedt zij nog de beemden in lachende kleuren,
Vult zij nog de omtrek met smeltende geuren!

Een gedicht van J.P. Heije 1809-1876

Thuis.

Is de schotel ook wat schraal,
Is de brand wat bijster krap,
Zijn de kleertjes al wat oud:
Liefde houdt de plunje knap.
Liefde saust het sober maal,
Liefde warmt nog meer dan hout, —
Liefde draagt malkanders kruis....
Liefde vind-je niet, dan thuis!

Een gedicht van P.A. de Génestet 1829-1861

Benjamin–af

Haast ben je niet meer Benjamin,
Dan neemt een ander je plaatsje in,
    Mijn lieve, kleine jongen!
Dan zet je moeder je neer op de grond,
Dan zegt je vader: loop heen, loop rond –
Je wordt door een aapje verdrongen.

Haast ben je niet meer Benjamin
Dan krijg je niet altoos meer je zin,
    En moogt je fortuin gaan zoeken,
Dan eet er een ander de kaas van je brood,
Dan heerst er een ander op moeders schoot –
Een koninkje in linnen doeken.

Dan sta je gelijk, jij, met je andere broers,
En maak je spektakel, men noemt u jaloers,
    Men lacht om uw gramschap, klein wichtje!
Dan, wie er je soms nog beschermen moog –
Een ander heeft ieders hart en oog,
    In spijt van je lieve gezichtje!

Ja, haast ben je niet meer Benjamin,
Je rijk heeft uit en een nieuw neemt begin,
    Zo gaat het met de aardse rijken!
’t Is goed dat je dit nu maar vroeg ondervindt:
Het loopt in de wereld niet anders, lief kind!
    Dat zal je licht later blijken.

Eerst wordt je vertroeteld, eerst ben je de man!
Maar denk je, dat het lang duren kan?
    Wel neen, slechts een poosje, mijn baasje!
Dan komt er een wolkje in ’t verschiet...
Dan komt er een aapje, dat je eerst niet ziet...
    Hij schreeuwt en zit op je plaatsje!

Dichtwerken (1869)

Een gedicht van Francois Pauwels 1888-1966

DE PAUW

De pauwe staat
in pronkgewaad,
ruisend rillen z'n veren,
hij schudt z'n pracht
alsof met kracht
wind er langshenen kwam scheren.

De fijne kop
bloeit als een knop
dicht aan de waaier van ogen,
die bont en rond
tot op de grond
sierlijk is uitgebogen;

en als een vorst
zwelt hem de borst,
groen en wiss'lend van glansen,
geheven koen,
als fier blazoen
tegen der zonne lansen.

Zo staat hij daar
en heel de schaar
needrige duiven en hennen
is voor de vang
dier steerte bang,
vliedt de pralende pennen.

Plots valt de vracht
der vederen zacht,
zacht naar achteren bijénen,
en als in rouw
gaat nu de pauw
stil op zijn schubbige tenen,

naar 't grote hok
met haan en klok,
zijn parmantige woning,
en 't is alsof
de ganse hof
treurt om een dode koning.

Verzamelde gedichten (1928)

Een gedicht van Hendrik Marsman 1899-1944

Voorschrift

Trek de woestijn in,
laat de karavaan
de groene rijkdom der oasen,
u zij de dorre oceaan
van zand; goud en topazen
bewaart ge niet,
die zijn voor uw vriendin,
de koningin van Scheba;
de stierenvechter laat ge de arena,
de volkstribuun
het duizendvoudige gehuil
van de hyena's
die beurtlings ‘kruist hem’
en ‘hosannah’ roepen;
gij gunt de boetprofeet
zijn sprinkhaan en zijn kemelshaar.
ontgin, waar niemand
vruchtbaarheid vermoedt,
elke woestijn heeft zijn wel;
geloof onafgebroken:
hier móet water zijn;
uw enige toeverlaat
zij het woord:
‘o, bolwerk, o, citadel,
bekleed mij met
een nieuwe mantel,
laat het firmament
mijn huis zijn,
zorg, dat mij niemand kent.’
vraag elke dag
een witte keursteen
en het onbeperkt gezag
van een nieuwe naam.

Verzamelde gedichten (1941)

Een gedicht van Jacqueline van der Waals 1885-1968

Een verjaardag

Nooit hebben de rozen zo schoon gebloeid,
Nooit zag ik den heel zó blauw,
Nooit was het gras zóó blij getooid
Met diamanten van dauw.
Ik had een rose kleedje aan,
En stond bij 't struikgewas.
Een vogel zong een lied.  Hij dacht,
Dat ik een roosje was!

Nooit heb ik het veld zó onrustig gezien.
Ik liep door het golvende graan,
Daar heb ik de brievenbesteller ontmoet;
Ik sprak hem even aan....

Ik had een rode blouse aan,
Met grote, zwarte das.
Er was een kleine bij, die dacht,
Dat ik een klaproos was!

Nooit is mij de eenzaamheid zó zoet,
Zo vol vertroosting geweest,
Ik stond alleen in de maneschijn
Na afloop van het feest.
Ik had een wit japonnetje aan
En stond in 't hoge gras.
Een vlinder kuste mij goede nacht
Alsof ik een lelie was!

Een gedicht van Hajo Spandaw 1777-1855

Het hulkje der liefde

Aan mijn gade



Dierbare! op de reis van 't leven
mijn getrouwe tochtgenoot!
Die me in 't moeilijk voorwaarts streven
steeds uw raad en bijstand bood!
Lieve! in voorspoed en gevaren
voer ge nu reeds zes paar jaren
welgemoed en rustig mee
in het hulkje van de liefde,
dat de vlotte golven kliefde
van de onzeekre huwlijkszee.

Vrouwen, zegt men, zijn niet moedig,
siddren bij 't geringst gevaar;
doch ge leerde mij al spoedig,
dat die uitspraak laster waar:
niet slechts onder 't spelevaren
op de gladgekamde baren
roeiend met de ranke boot;
ook bij 't huilen, koken, woeden
van de stormen, van de vloeden
waart ge een trouwe reisgenoot.

Zagen we, onder 't woest geklater
van 't geweldig golfgeklots
nu 't verderf in 't peilloos water,
dan de dood op klip of rots;
gierde en kraakte want en steven,
konden wij geen zeil meer reven,
brak de branding 't ankertouw;
moest het scheepje schokken, slingeren,
slipte 't roer mij uit de vingeren...
Gij, ge bleef onwrikbaar trouw.

Ja! uw trouw is mij gebleken
meest in 't barnen van de nood:
ach! ik was voor lang bezweken
zo ge mij geen bijstand bood.
Blijf het moedig met mij wagen!
En... God! is 't uw welbehagen
haar, die mij uw liefde gaf
van mijn zijde weg te rukken...
Brijzel dan mijn hulk aan stukken!
Red er slechts mijn kindren af!

Een gedicht van Abraham van Collem 1885-1933

Blijf vrolijk, of het sneeuwt of regent

Blijf vrolijk, of het sneeuwt of regent, weest
Geneigd, u aan de blijdschap weg te geven,
De blijdschap is een kruid dat u geneest,
Wanneer gij vol en zat zijt van dit leven.

Ge moest zijn beker drinken tot de grond,
Maar ’t was niet louter wijn, dat gij mocht drinken.
Steek dan de vinger diep in uwe mond,
En werp uw inhoud weg met hoge krinken.

En kijk uw beker aan, zoals hij kijkt,
Die had te diep in ’t grote glas gekeken,
En wie een glimlach het gelaat bestrijkt,
’t Was wrang – en ’t had hem toch zo zoet geleken.

Een gedicht van Guido Gezelle 1830-1899

Pasen, Pasen

Pasen, Pasen,
luide klinke
nu de slag van
lerke en vinke,
nu de stem van
mense en dier! 
Pasen, Pasen,
wijd het vier, 
wijd het licht en
pin de lampen,
laat de verse
wierook dampen:
Hallelujah,
't jok is af 
van de dood en
van het graf! 

Pasen, Pasen,
opgestanden,
is de God, die
boze handen
hadden aan het
kruis gedaan: 
Pasen, Pasen,
vrij voortaan, 
heeft Hij hout en
steen en ijzer
overwonnen,
die, Verrijzer,
Hallelujah,
één uit al, 
leeft en immer
leven zal! 

Pasen, Pasen,
dwaze mannen
dachten Hem in 't
graf te spannen,
met Pilatus'
zegelmerk: 
Paaschen, Paaschen,
ijdel werk, 
ijdel waken:
God almachtig
is verrezen,
eigenkrachtig,
Hallelujah,
dóór de steen, 
eer de zonne in
't Oosten scheen. 

Pasen, Pasen,
luide klinke
nu de taal van
lerke en vinke,
nu de taal van
mense en dier! 
Pasen, Pasen,
wijd het vier, 
wijd het licht en
spijs de lampen,
laat de blauwe
wierook dampen:
Hallelujah,
God is groot: 
Overwinnaar
van de dood! 


1890

Een gedicht van Frans Bastiaanse 1868-1947

Druilende Dag

Binnenvaartscheepjes met zwart-glanz'ge rompen
Liggen te domm'len langs de kade-lijn
In regenschemering, als donk're klompen,
Die kinderlijk getuigd met lompen zijn.

Een vlagje rook, van diep ultramarijn-
Blauw, dat de vochtbezwaarde nevels dompen
Waar 't even wappert, wimpelt uit het stompe
Vierkanten houten schoorsteenpijpje; een klein

Bruin glimmend schipperke loopt langs de boord
Van 't schip, blaft naar zijn buurman, om gestild
Druilstaartend, 't trapje af naar de roef te gaan.

Dan valt de nacht; de schipper hijst aan 't koord
Het mastlicht op, dat vreedzaam medetrilt
Met stadslantarens, die op schildwacht staan.

Gedichten (1918)

Een gedicht van Guido Gezelle 1830-1899

o Vrijdag, die de mens gemaakt

o Vrijdag, die de mens gemaakt
ons voorhoudt, in de bladen 
van Gods eerweerde daden, 
als kind van stof en aarde, en iet
dat Gods aanbidlijk wezen ziet:
zij God in u geprezen 
en Zijn almachtig wezen! 

o Vrijdag, die het kruis geplant,
die zaagt het heilig stromen 
eens, aan de boom der bomen, 
van Jesu Bloed, dat Adams ras
en schuldig bloed genezend was:
zij God in u geprezen 
en Zijn bermhertig wezen! 

o Vrijdag, goede Vrijdag, eens
zag Brugge uw zonne dagen, 
door listen en door lagen 
van slavernij en vreemd geweld
benauwd, gekrenkt, omneergeveld;
maar eer zij was volrezen, 
vrij, Brugge, mocht gij wezen! 

Vrij, Brugge, waart ge, en vrij voortaan,
door Breydel en de Coninc; 
in 's Vlamings vrije woning 
blijft nog door 't Vlaamse volk gevierd
de dag als hem verlossing wierd,
en als het vrij mocht wezen, 
door 's Heren Bloed geprezen! 


1887

Tijdkrans

Een gedicht van J.W.F. Werumeus 1891-1959

Een oud vers

Wat ik betreur te hebben niet bezeten
Is het geluk van menig burgerman:
De vrede van het huisgezin, en van
De kinderen, die mee aan tafel eten.

En ik weet wel, dat in mijn arm gelegen
De liefste is bezwijmd van zaligheid,
Dat ik de stem ken van de eeuwigheid,
En van het hart, dat mijn hart is genegen.

Maar dit is alles niets, al deze dingen,
Gezegend, en te min; 't is eens niet meer;
Men hoort de vogels in de bomen zingen,
De jaren gaan, de winter keert steeds weer,
De sterren staan. Ik heb niet goed gekozen.
Wat doet een bedelaar met rode rozen?

Dagelijksch brood (1941)

Een gedicht van J.P. Heije 1809-1876

Zingen

Gij leeuwrik en gij nachtegaal
Al zingt gij heel verscheiden
Toch hou ik van u beiden
En hoor graag naar uw zoete taal
Wanneer ik dwaal
Door bos en veld en weiden! -
En naar uw juichen en geklag
Mocht ik wel luistren nacht en dag.

Gij leeuwrik stort in mijn gemoed
Een lust en kracht tot leven
Tot werken en tot streven
Wanneer gij juichend d’ eerste gloed
Des morgens groet...
En, wàt mijn hart doe beven,
't Is of ge er vrede en rust in giet
Zacht-kwelend nachtegalenlied!

Gij beiden leerdet me overlang
Al wat de borst doet jagen
Of zuchtend doet vertragen
Dat uit het bèst zich in de drang
Van zoet gezang
Met juichen en met klagen: -
En iedre toon van vreugd en smart
Vindt bron en weerklank in het hart.

Volksdichten (1884)

Een gedicht van J.H. Leopold 1865-1925

Christenen, Joden, Parsen, Moslemin

Christenen, Joden, Parsen, Moslemin
zij dolen allen; voor wie toe wil zien,
vervalt de ganse mensheid slechts in tweeën,
twee soorten enkel worden er ontdekt:
intelligente mensen zonder vroomheid
en vrome mensen zonder intellect.

Oostersch III (1926) (Verzen naar Perzische en Arabische dichters)

Een gedicht van René van Genderen Stort 1886-1942

Ik zie in mijn verbeelding de konijnen

Ik zie in mijn verbeelding de konijnen
Weer sluipen door de helm en door het zand,
En duinrozen ontbloeien en weer kwijnen,
Terwijl de golven breken op het strand.

Gij, mollig diertje, bedeesd is ook uw wezen,
Uw vacht wordt zacht door zon en wind gekoosd,
Uw bout, gekruid, is wellicht onvolprezen,
Gedijen moge steeds uw willig kroost.

Ge zijt heel anders dan uw neef, de haas,
Want vreedzaam kunt gij toeven in een kooi,
Daar zijt ge veilig, wordt ge vet, gij dwaas,
En valt ge niet des jagers strik ten prooi.

Doch liever zie ik u in een warande,
Omheind gebied, en waar ge holen graaft,
Daar zijn ge saam met duiven en fazanten,
In de Natuur, die allen voedt en laaft.

Najaarsvruchten (1936)

Een gedicht van Frans Bastiaanse 1868-1947

Melancholie

Melancholie van scheiden en hervinden,
Stadig verliezen en verloren gaan,
Van binden en gebonden zijn; beminden
Aan dood en leven eeuwig af te staan,

Hoe komt ge mij, waar bitse winterwinden
Hun ijzige gesels op de woning slaan,
Door leed geboog'ne en door liefde verblinde,
U weer te melden met Uw oud vermaan!

Altijd in 't leven als 'k Uw bijzijn duchtte
Wist Gij mij te hervinden, waar 'k ook vluchtte;
Nu vond ik heil als nooit te voor verwacht,

En tòch hebt gij óók déze weg gevonden
En doet bij regensneeuw en storm de ronde
Waar 'k wakker lig de lange winternacht.

Ad interim, jrg. 4 (1947)