littekens

Een gedicht van Jacob Winkler Prins 1849-1904

VISIOEN

't Strand loopt onder water, langzaam onder...
Links het duin: er langs een rose rand
Rul doortrappeld, ondoorwaadbaar zand:
Rechts de zee: een altijd ruisend wonder.

En als eens Joannes, de verkonder
Jesu Christi, zie 'k een muur, een wand,
Opgebouwd door 's krijgsmans stalen hand,
Onder roff'len en kanongedonder.

Wees nabij mij, Gij, die storm gebieden
En kunt stillen, 't scherp van 't zwaard niet vreest...
Plots een licht... Wat zou die glans bedieden ?...

Over 't water wandelt weer een geest:
En ik zie de golven westwaarts vlieden,
Als voor 't oog des temmers 't wilde beest.

Een gedicht van Edward Koster 1861-1937

LENTESTOET

In wijde wonderhallen van het woud
Hoor 'k hel-op tuiten klinkende muziek.
Nu buigen blad en bloesem naar beneên
Om háár te spreiden luchte baldakijn,
Haar, die aan 't hoofd van 't zuiver-spelend koor
Ten bos in schrijdt, de lentekoningin.
Zij streelt het sterrenmos met lichte tred,
En tovert met haar ogen teed're glans
Op 't schuchter-wuivend lichtgroen blaadrenvolk,
En koost met zachte handen al wat sproot
Om 't woud te tooien bij haar ommegang.

Nu speelt blij-op de zilvermond'ge fluit,
En deunt de gallemvolle veldschalmei,
De citerzang vervult de zoele lucht,
Het luitgesuis zweeft zacht op zachte wind,
En 't klare zingen van de nimfenrei
Stijgt hoog op boven 't dommen van de trom;
Cimbaal en vedel voegen zich de zang
En luide zwelt de galm der bosmuziek,
Want voog'len mengen zich der nimfkapel,
En schallen wildzang in het wijde rond.
Maar achter 't vreugdig spelen treedt zij aan,
Festoen-omhuld, in gouden pracht van haar,
Dat in een glanscascade nederrilt
Langs rug en schouders; en op 't schone hoofd
Blinkt vonkeldiadeem van dauwbesprenkt,
Door zon tot vuur geslagen bloemcnpraal.
Zij glimlacht blijde in 't bloeien om haar heen,
In kalme gratie schrijdt zij langzaam voort,
Geurwaad'mig, licht omspeeld door vlinderschaar,
En plotseling doorflitst een hel-wit licht
Als bliksemvonk het trillend-jonge woud,
Wanneer de zon haar jong-blank lichaam treft,
En dart'lend neerschampt langs haar naakte pracht.

Uit de bundel: Groepen en Contouren

Een hartenkreet van Fedde Nicolai

Verlaat mij niet

Verlaat mij niet Heer, in mijn ouderdom
Wanneer ik mensen om mij heen niet meer ken
En ik zelf misschien niet meer weet wie ik ben
Als ik niet meer zal vragen naar het “waarom”.

Verlaat mij niet, als mijn laatste stonde slaat
En het duister om mij heen zal slaan
Als het met dit aardse leven is gedaan
O Heer, wees dan ook mijn rots en toeverlaat.

Ik mag geloven, U begeeft en verlaat mij nooit
Wat mij ook in dit leven zal wedervaren
U Heer, zult mij in eeuwigheid bewaren
Wanneer ooit mijn werk op aarde is voltooid.

Ik dank U voor Uw liefde aan mij gegeven
U zorgt elke dag als een vader voor mij
U Heer, maakt mijn leven vrij en blij
Dat ik dit steeds maar weer mag beleven.

Een gedicht van Albrecht Rodenbach 1856-1880

Morgendeuntje

't Daget over dorp en land,
heel het oosten laait en brandt,
de bedauwde weiden domen,
wolkskens hangen in de bomen,
wolkskens vlieden langs de vliet,
ieder bladje een dauwdrop giet.

Zingend door de blauwe lucht,
neemt de leeuwerik hoge vlucht,
op de daken dieft de musse,
vogels zingen onder 't wied:
't zingt al wat men hoort en ziet.

Over 't lachend groene veld
't rinkelend klinkend kloksken schelt,
't werkvolk met der zonne wakker
spreidt al over hof en akker.
't Werk begint met bede en lied,
't wordt al leven dat men ziet.

Uit de bundel: uit: Rond den Heerd (1877)

Een dichterlijke overdenking van Toon Tellegen

Het leven

Ik kijk naar mijn leven:
het wordt kleiner

ik houd mijn ogen er vlakbij:
ik kan al niet meer onderscheiden
tussen goed en onwaarschijnlijk, tussen zien en ontwijken
tussen mij en iedereen...

wat zeg ik nu weer...

mijn leven groeit, woekert, grijpt om zich heen
en ik kan alles onderscheiden:
onraad, wansmaak en zelfs de kleinste wangedachten

ik doe mijn ogen dicht

-------------------------------
uit: 'Hemels en vergeefs', 2008

Een gedicht van Jacob Israël de Haan 1881-1924

Aan Oscar Wilde

Reading: schrei niet, hier is het wreed gebouw
Waar een dichter in de tredmolen liep,
Dorst leed, honger, op een plankenbed sliep
Teedre handen stuk trok aan 't geteerd touw.

In een tredmolen: loop, dat niet de grond
Uw voeten breekt, die onder uw voet wijkt;
Kramp vast uw handen, als uw kracht bezwijkt
Slaan wentlende treden uw voeten wond.

Honger en dorst, altijd de strenge cel
Enge beklemming om uw hijgen heen,
Muur noch deur wijkt voor uw gesmoord geween
En waanzin wenkt naar zijn glimlachend spel.

Wat is hier hemel? Achter 't matte raam
Een grauwe plek, eender of de zon straalt
In lente, in zomer, één of 't najaar vaalt.
Wat is hier dag? Verneedring zonder naam.

Een hartenkreet van Fedde Nicolai

Aan de avond van deze mooie dag
Wil ik U danken, Heer, voor het goede
Dat U mij deze dag weer hebt gegeven
Blij dat ik U hiervoor danken mag.

Eens aan de avond van mijn leven
Als ik misschien niet veel meer weet
De mensen om mij heen niet meer ken
O Heer, wilt U mij dan niet begeven?

Aan de avond van mijn aardse leven
Als ik oud geworden ben, zwak en moe
Mij niet meer goed kan voortbewegen
Wilt U mij Heer, dan bijstand geven?

En als eens mijn laatste avond is gekomen
En er een einde komt aan mijn bestaan
Wanneer en hoe dit zal zijn, weet U alleen
Heer, geef dan dat ik bij U thuis mag komen.

Een gedicht van Aart van der Leeuw 1876-1931

De Herdersstaf

Ik was nog blond en jong van jaren
toen ik een sterke rechte tak
zag wuiven met zijn vlag van blaren
en tot hem opklom en hem brak.

Ik boog mij zingend tot hem over,
die kloeke telg van de oude es,
en ras verloor hij schors en lover
onder het knarsen van mijn mes.

Dan heb ik half in droom gesproken:
"Ook mij, Heer, bid ik breek mij af,
en ben ik uit Uw kroon gebroken,
snijd mij ook tot zo'n schone staf."

Doch nauwlijks had ik dit gebeden,
of plotsling merk ik aan mijn hart
het vlijmend wee van snee bij snede,
diep kervend, want dit staal trof hard.

Ik beidde 't eind de pijn bleef duren,
terwijl ik wachtte, werd ik oud,
ja al die zware langzame uren
had ik Gods handgreep om mijn hout.

Ook nu nog, maar wie klaagde of morde,
niet ik, die't lijden alles gaf,
want onder 't werk, zie ik hem worden
de slanke gave herdersstaf.

Een gedicht van Edward Koster 1861-1937

NATURA CONSOLATRIX.

Hier rust ik ver van 't woelig mensenras
In macht'ge zuilengangen van het woud,
Met dak van wiss'lend groen, doorwrocht met goud,
Hier op het mollig, mosrijk lentegras.

Hier is geen mensgeknoei, geen misgewas
Van zwetsers, op gelogen kennis stout,
Geen huich'laars, die der waarheid zuiver goud
Besmetten voor wat hùn tot voordeel was.

Hier rust ik uit; hier ben ik gans alleen.
Niets hoor ik dan der vogelen gezang
En 't windgefluister in de hoge bomen.

Geen stemmen meer van mensen om mij heen,
Geen strijd om 's levens goed, geen wild gedrang,
Maar lentelust en liefelijke dromen.

Een gedicht van Karel van de Woestijne 1878-1929

Herinneringen zingen, kind

Herinneringen zingen, kind, uw wit gelaat,
en 't zoet verhaal van úwe dagen en míjne dagen
die vredig in ons leve' als stille tuinen lagen
in 't tere licht van late schemering gebaad,
wijl d'hemel is om tuine-groen een stil gewaad
van trage, kalme schaaûwen, en de bomen dragen
een laatste vogel-stem van lang-verglooiënd klagen
dat kwijnt en were wast en were kwijnen gaat...

Thans, o mijn kind, en leeft geen lied om ons, en leven
geen vrede-dage' als stille tuinen om ons heen;
geen scheemring bleef om ons veréende droom geweven,
en dróeve schaaûwen schuive' om ons gescheíden leên...

En in de nacht zie 'k, laatste troost, alleen nog beven
de matheid van uw wit gelaat, in stil geween.

Uit de bundel: Het vaderhuis- Verzen eener liefde (1903)

Een gedicht van Alice Nahon 1896-1933

MASKERS

De mensen doen hun maskers af,
ze kijken vreemd elkander aan
verwonderd dat ze naast elkaar
lijk vreemden staan.

Nochtans ze stonden zij aan zij
in zelfde strijd voor zelfde brood;
sleepten zij niet dezelfde sleur
van zorg en nood?

Viel niet dezelfde klacht en scherts
van uit hun bitter blije mond?
Was ’t niet of men de hele dag
elkaar verstond?

De mensen gaan zover vaneen
wanneer de schemering is nabij;
ze worden er niet triestig om
of ook niet blij.

Ze speelden immers maar een spel
waarin de ziel geen teken gaf;
ze deden enkel met elkaar
wat lief, wat laf.

En met een gauw-vergeten groet
een scheiding zonder lach of leed,
gaat ieder naar zijn eigen huis
dat stilte heet.

Daar zijn er die te dromen gaan
langs paden mul van schemering,
naar ’t land dat ’s avonds schoner wordt,
herinnering.

En velen worden stil-devoot
om rein profiel van lief gelaat
dat in de voorhal van hun ziel
gebeeldhouwd staat.

Ik weet er ook die sprakeloos
en moede van d’ondankbare strijd
de avond danken om zijn uur
van eenzaamheid.

De mensen doen hun masker af,
hun mooie-spelen moe-gedaan
och arme, zij die levenslang
gemaskerd gaan.

Gemaskerd door hun eigen trots,
vergulde lach of kranke* lust.
Zij krijgen van geen enkle dag
wat avondrust.

Ze gaan, ‘lijk zwervers, altijd door
langs dageraad, en avondrood;
ze vinden nergens ’t eigen huis
dan in de dood.


------------------------------------

Kranke: zieke

Uit de bundel: Schaduw (1928)

Een hartenkreet van Fedde Nicolai

Ik sla mijn ogen op.....

Ik sla mijn ogen op naar God
Want daar komt mijn hulp vandaan
Hij laat mij nooit verloren gaan
In Zijn handen ligt mijn lot.

Ik sla mijn ogen op naar Hem
En roep Hem aan in al mijn nood
Want Gods liefde is zeer groot
Bij dag en nacht hoort Hij mijn stem.

De Heer zal mij steeds gadeslaan
Wat mij ook mag wedervaren
Hij zal mij in eeuwigheid bewaren
Hij ziet mijn komen en mijn gaan.

Ik sla mijn ogen op naar God de Heer
Want Hij brengt mijn heil tot stand
En blijft mij leiden met vaste hand
Hij maakte het kwade goed, steeds weer.

(uit psalm 121)

Een hartenkreet waar velen last van hebben en denken dat het niet zo is

zoek dan

mijn vlinder
vindt
de beelden
die wij samen deelden
vindt
wie ik was
voor ik onze gedachten las
vindt
de glinster in onze ogen
de lach om onze mond
die sterren naar de hemel zond
vindt
het besef van waarheid
van echt
onderscheid
tussen goed en slecht
zoek mijn vlinder
en vindt
ons gevoel
het is weg
verloren
ergens
onderweg

Een gedicht van Aart van der Leeuw 1876-1931

FLUITSPEL

Toen heb ik uit holle rieten,
Speelman, die ten dans komt noden,
Troostend melodie doen vlieten,
Want ik weet de gang der goden;

Hoe zij eerst de onbewuste,
Sluimerend als gesloten kelken,
In de kuise boezem rusten,
Dan ontluiken en verwelken;

Wee, dat tranen wekt en zuchten,
Wie toch kan het heil begrijpen,
Dat beloofd wordt door het rijpen,
En vervulling vindt in vruchten.

Doch mijn lippen, die zich spoedden
Op en neer de reeks der klanken,
Deden bloesemend een vermoeden
Rond de dorre takken ranken.

En de knaap sprak: 'liefste, luister
Wat ligt in dit lied verborgen,
Los zich windend uit het duister?'
'Morgen', zong mijn fluitspel, 'morgen'.

Uit de bundel: Opvluchten (1922)

Een gedicht van Hein Boeken 1861-1933

Nachtegalen

Ik leef in nacht, maar mane-schijn is buiten,
Die leeft in twinkelende vogelen-slag,
Ik zie hem schijnen door de onzichtbre ruiten,
Ik wacht, maar ik verlang niet naar de dag

Ondergedompeld wezend ganslijk, ach!
In dit zwart meer, o liefelijk geluid en
Wat uit zwart donkere spiegel òp komt fluiten,
Licht-lieve volk in wat àl duister zag,

Gij komt òp-duikend in lucht legerscharen,
Licht-glans-gewapend in dees donkre wereld,

O lieve, o onverwachte, o lichte paren,
U stortend willend golfje in zee bepareld.

Het donker blijft en blijft, mij wèl welkomme,
Zwart donkre flonker-grot is om me en om me.

Ede, 14 Mei 1894

Een gedicht van Betje Wolff-Bekker 1738-1804

Gedachten

Bij het lijk van de Eerwaarde, Geleerde Here, Adriaan Wolff
Predikant in de Beemster

Is dit mijn waarde Wolff, zo minzaam in zijn spreken!
Zo keurig in zijn smaak! zo goed – zo groot van ziel!
Zo wakker op zijn post, zo treffend in zijn preken!
Die nooit, uit vrome drift, in lage straattaal viel,
Noch ’t heilig bedenhuis ontheiligde door twisten;
Die, op ’t meest nodige, het meest heeft stilgestaan:
Is dit die grote man? die ongeveinsde Christen?
Neen, ’t is zijn lichaam slechts; hijzelf is heengegaan,
Ter plaats daar zwakke deugd, in Gods getrouwe vrinden,
Haar vrijspraak uit genade, en loon bij God zal vinden.

Een hartenkreet van Marijke Barlage voor mij een volslagen onbekend mens maar het is een pracht van een wens

Ik wou een wereld

Ik wou een wereld
Waar niks meer kapot ging, geen
Mens, geen dier, geen ding