op

Een gedicht van Jacqueline van der Waals 1868-1922

Nu weet ik wat het allerdroevigst is

Nu weet ik wat het allerdroevigst is.
't Is niet de dood of scheiding, niet het kwaad,
Dat anderen ons aandoen, of 't gemis
Aan aardse liefde, niet, dat ons verlaat

En jeugd èn schoonheid, eer genoten is
Het zoet van 't leven, niet de dwaze daad
Die men beweent in rouw en droefenis;
't Is: als men leeft voor iets, dat niet bestaat

En nimmer heeft bestaan, en als men 't weet
En toch die schone droom niet sterven laat,
Omdat men voelt, dat alles, wat bestaat,
Niets, niets betekent, vergeleken bij
Die éne grootse droom. O, dat is leed,
Waaraan 'k niet denken durf. God helpe mij!

Een gedicht van Jacob Winkler Prins 1817-1908

Diep

In 't diepste diep ligt het gezonken schip….
Diep ligt het schip in 't onderzeese dal.
De groene zeeplant slingert overal
Haar rank 't salon in ; slingert zelfs haar tip

Hoog langs de mast op, rond de ontblote rib.
Zij slingert òp zich tot den gouden bal
Van wat de vlagstok was, kruipt door den stal
En woekert welig in het vette slib.

De blanke tanden in de kop, die loert,
Waarlangs de lach vloog, zijn thans zinder scherts.
De stem is stil, die velen heft vervoerd

Tot grote vreugde door haar klank van erts
Soms door een rimpling van omhoog geroerd
Klinkt nog een klacht in treur-mineur van terts.

Een hartenkreet van Maria Voerman

Ergenis.

Als ik mijn
gedachten laat gaan
en er praat iemand
steeds tegen me aan,
dan erger ik me
daar vreselijk aan!
Maar krijg dan toch spijt
en denk, hij moet
zijn verhaal ook kwijt.
Geef hem maar een
luisterend oor
en ga met het denken
een andere keer maar door!

Een gedicht van Jacob Israël de Haan 1881-1924

Berusting

In dit spel van wind en water
Schouw ik peinzend heel de dag
'k Vraag niet meer naar toen en later
Ik draag wat er komen mag.

Kwatrijnen

Een gedicht van Alica Nahon 1896-1933

De mensen van voorbij

De mensen van voorbij,
ze blijven met ons leven.
De mensen van voorbij,
ze zijn met ons verweven
in liefde, in verhalen,
die wij zo graag herhalen,
in bloemen, geuren, in een lied,
dat opklinkt uit verdriet.

De mensen van voorbij,
zij worden niet vergeten.
De mensen van voorbij,
zijn in een ander weten.
Bij God mogen ze wonen;
daar waar geen pijn kan komen.
De mensen van voorbij
zijn in het licht, zijn vrij!

Een gedicht van Nicolaas Beets  1814-1903

Ach, blijf met Uw genade

Ach, blijf met Uw genade,
Heer Jezus, ons nabij,
opdat ons nimmer schade
des boze heerschappij!

Licht Gij ons met Uw stralen,
o, Licht der wereld, voor,
opdat wij niet verdwalen
of struik'len op ons spoor!

Vervul dan met Uw zegen
onze armoe, rijke Heer,
en zend op onze wegen
Uw kracht en goedheid neer!

Neem Gij ons in Uw hoede,
onoverwonnen Held;
beteugel satans woede
en 's werelds boos geweld!

Een gedicht van Erdward Koster 1861-1937

Voor mijn kindje

Kindeke, bloeiend in 't zonnelicht,
Lachend en kraaiend met je olijk gezicht,
Knippend met oogjes en grijpend met handjes,
Knikkend het hoofdje boven de kantjes,
Boven de licht-blauwe, zijdene bandjes
Van je wit, gebold japonnetje,
Kindje, lachend in het zonnetje!

Kindje, spartelend met je beentjes,
Marmer-rozig en zo kleentjes,
0 wat trek je een guitig bekje,
Schalks en schaat'rend schuldloos gekje!
Jongen, wat kijk je me snuggertjes aan,
En toch kan je er geen woord van verstaan:
Lieflijke naampjes, die ik je geef,
Kindje, mijn kindje, waarvoor ik leef,
Neen, je weet er geen sikkepit van,
Kleine, gelukkige, lachende man!

Kraai maar en woel maar, mijn aardig lief kind,
'k Wed dat je 't later zo prettig niet vindt;
Laat nu je tinklende lachjes maar klinken,
'k Hoop dat ze nimmer in tranen verdrinken; —
Guitje, schavuitje, zeg lach je nu weér ?
Straks is het huilen en lach je niet meer!

Tonen en tinten (1900)

Een gedicht van J. Antonides van der Goes 1647-1684

Grafschrift voor een gissende Filosoof

Treed zachtjes, wandelaar; neen, treed vrijmoedig aan.
Gij hebt geen nood van hem te wekken,
Want ook al hoorde hij u op zijn grafsteen gaan,
Hij zou het tóch in twijfel trekken.

Een gedicht van Felix Timmermans 1886-1947

De kern van alle dingen

De kern van alle dingen
is stil en eindeloos.
Alleen de dingen zingen.
Ons lied is kort en broos.

En donker zingt mijn bloed,
van heimwee zwaar doorwogen.
Ik zeil langs regenbogen
Gods stilte tegemoet.
Met U zijn er geen verten meer
en alles is nabij.

Des levens aanvang glinstert weer,
geen gisteren en geen morgen meer,
geen tijd meer en geen uren,
geen grenzen en geen muren;
en alle angst voorbij,
verlost van schaduw en van schijn,
wordt pijn en smart tot vreugd verheven!

Hoe kan het zo eenvoudig zijn!
Hoe kan het leven Hemel zijn,
met U, o kern van alle leven!
Ik weet het niet, ik vind geen naam,
ik krijg het met geen woorden saam
wat er nu omgaat in mijn ziele.
Is het soms blijdschap? Is 't verdriet?
Of allebei? En ook weer niet ...
Ik kan slechts zwijgend knielen.

Adagio

Een gedicht van Anna Blaman

DE SPIN

Die zilveren deinende schoot,
mijn liefste, dit maagdelijk gave net,
dit gruwelijk schone huwelijksbed,
dit vangzeil van de dood -
ik heb het gesponnen tussen de bomen
en tussen de zon en de aarde
en al waar ik ontwaarde
je zoet-zoemende dolersdromen.
Ik vang je op in mijn wiegelend bed
O wond in mijn maagdelijk net
O liefste verloren in mijn schoot
O worsteling in liefdesnood -
ik wikkel je in mijn zijden geweld
ik houd je met duizend armen omkneld
ik verstik je in een cocon van gloed
ik drink je zachte blanke bloed
dat rinnend gulpt en schreit -

en volgedronken op het kruis
van mijn geschonden dodenhuis
ik lig gebroken en bevrijd.

-----------------------------------------------------
uit: ‘Letterkundig Maandschrift’ nov. 1939, 1e jrg.

Een gedicht van Hendrik Tollens 1780-1856

Verjaardag

Nimmer moegerende Tijd,
Voerman, die de wagen rijdt
Over bergen en door dalen!
Laat mij, laat mij adem halen:
Waar toch jaagt gij in galop?
Voerman, hou eens even op.

Welk een onafzienbaar end
Hebt gij rustloos afgerend,
Zonder pleistren, zonder pozen,
Over dorens en langs rozen,
Onverdacht op weg en spoor,
Tusschen klip en afgrond door!

Vijfentwintig jaren lang
Holt gij met gezweepte gang,
En vergeet uw span te stallen,
Door wat noodweer overvallen!
'k Zit te duislen van d'orkaan...
Voerman, leg eens even aan.

Sneller dan een bliksemschicht
Snort mij alles voor 't gezicht;
Wat zich opdoet aan mijn ogen,
Is als rook voorbij gevlogen;
Waar ik ginds de blik op sla,
Laat ik aanstonds achterna.

Gistren joeg uw dolle vaart
Toomloos door een rozengaard,
Waar ik bloemen vond te plukken;
Maar gij bleeft mij voorwaarts rukken:
Ik vertrad de schoonste knop,
En de doren greep ik op

Toef eens, keer eens, zwenk eens vlug,
Voerman, langs uw baan terug:
'k Heb op reis zo veel vergeten,
En verloren en versmeten;
Hou eens op toch! keer eens weer!
Maar gij hoort of keert niet meer.

Waar toch met die drift naar toe?
Jaagt gij dan uw rossen moê
Om de slagboom te eer te winnen,
Waar ons rusten zal beginnen?
Waar dan (zeg het) stuit uw draf?
En gij antwoordt: ‘Aan het graf.’

Daar, helaas! en daar alleen
Loopt dan 't hobblig rijpad heen,
Dwars door bui en onweersvlagen;
Daar eerst einden pijn en plagen
Daar ontsluit de rust de poort...
Voerman! rij in Godsnaam voort!

Gezamelijke dichtwerken (1855)

Een gedicht van Felix Timmermans 1886-1947

De blaadren rijzen door de stugge nevel

De blaadren rijzen door de stugge nevel
er zijn geen klanken meer, er is geen lied
slechts in het dorre riet een vroom geprevel…
Nu komt de tijd dat men naar binnen ziet.

Want wij zijn arm, en knagen aan ’t verleden,
en spelen met de kaarten van verdriet.
Het schoonste sprookje stelt ons niet tevreden,
en door de nevel lokt de toekomst niet.

Het leven vlood en d’ as blijft in onz’handen
’t verlangen stijgt om mede te vergaan
Doch in de weemoed blijft één lichtje branden,

het licht dat w’in de zomer overslaan
waarvoor wij slechts, tot onze scha en schande,
rondom de wintertijd om olie gaan

Adagio (1947)

Een gedicht van Carel Vosmaer 1826-1888

Drang tot drinken

De donkre aard drinkt vochten,
Uit d’aarde drinken bomen,
De zee drinkt uit de wolken.
Het zonlicht drinkt de zeeplas,
De maan drinkt uit de zonne,--
Wat laakt gij mij dan, vrienden,
Die ook verlang te drinken?

Gedichten (1869)

Een gedicht van Alice Nahon 1896-1933

MOLME BOOM

Wie zal 't u aanzien
die leproos van voet
diep met uw wortels
in verrotting wroet
dat gij nog 's avonds klimt
langs weke bladertrappen
en boven uw mizerie
met de sterren staat te klappen?

Wie zal 't u aanzien,
uitgestoten mens,
die op uw schande wankeldoolt
tot leste grens
terwijl ons onbarmhartigheid
uw zondenmantel zoomt
dat gij langs drasse weg
van witte heirbaan droomt?

Wie zal 't u aanzien?
God en enklen maar.
Ach, wisten al de mensen van elkaar
't geheim beluik
van 's harten loense wijken
waarin de trappen staan
die naar Gods liefde reiken.

uit de bundel: Schaduw

Een gedicht van Guido Gezelle

R.I.P

Rust in vrede, rust in vrede,
gij die, wandlend, zijt van hier
voorwaards- en voorbijgetreden,
onder Christi kruisbanier;
die naar 't land zijt, het verdoken,
waar de koninklijke staf
ligt bij 't naamloos stof gebroken,
van 't onedel werkmansgraf;
waar geleerdheid niets kan baten,
weet men Christi lessen niet,
waar men geld en goed moet laten,
waar geen schoonheid overschiet.
Rust gij, leraar en geleerde,
rust scholier en schoolregent;
rust, die elke ende een vereerde,
rust, die niemand heeft gekend.
Rust, die 't zelfste bloed in de aderen
droegt misschien als ik; en gij,
vrome zielen onzer vaderen,
rust, en dat u vrede zij!
Moge God u ruste geven,
die begonnen, die volend,
of die, midden in het leven,
wakend hebt de dood gekend!
Rust in vrede, rust in vrede,
jonge en oude, groot en smal,
rust en, in Gods zaligheden,
rust, gij afgestorv'nen al.
Rust in vrede, rust in vrede,
u nog eens vaarwel gezeid,
eer ik weg en thuiswaards trede,
rust... tot in der eeuwigheid!
Amen.


November 1862

Bes

De bes van de vuurdoorn of een klimplant

Heeft een bepaalde aantrekkingskracht

Als het weer buiten in de herfst zeer zacht is

Dan wil je die bes beter bekijken

En je maakt er wat foto’s van om naar ze te kijken

Ze hebben voor veel vogels een specifieke aantrekkingskracht

Die in de koude of winter hun honger verzacht

Zodra het weer mooi is

Dan is er in je tuin een gemis

Je ziet geen vogel meer komen

Ze zitten ergens anders tussen afgevallen blad te dromen

Zou er nog wel eens een droom voor mij komen?

En zo zie je nu de wintertijd aan komen!