zwart

Een gedicht van Jacobus van Looy 1855-1930

Zacht valt de regen

Zacht valt de regen uit een hemel zonder pracht...
Die zich stil heeft betrokken met 'n water-zware vracht
Bij het komen van de nacht .
Geen ziet hoe het daalt uit dat duistre wolk-gespan,
Als de tranen stil geschreid van een hoge sterke man,
Die men voelen wel maar zien niet kan.

Langzaam zakt de stad in het duistren van de nacht.
Langzaam valt de regen uit de duistre hemel, zacht
Als een woordenloze klacht.


1889

Gedichten (1932)

Blijvend

Een mens is niet blijvend

De herinnering is goed of slecht

Toch vergaan ook de herinneringen

Men spreekt nog enige tijd

Over iemand die overlijd

Daarna is het weet je nog toen

En is de ander dan ook niet meer

Dan daalt de herinnering in de aarde neer

We zijn er voor een ogenblik

Wij allen moeten afscheid nemen

En daarna is het aan velen niet gegeven

Dat iedereen ze nog in hun herinnering zal beleven

De nabestaande denken het langst aan een persoon

Maar ook daarna gaat leven gewoon

Gewoon door tot die ander er ook niet meer is

Ja, zo gaat het met een menselijk gemis

Niemand op aarde wordt echt gemist

We namen een plaats in groot of klein

Maar na ons zullen er weer geslachten zijn!

WEELDES HERDENKING

Ter stad gekeerd herdenk ik blij de weelden
Der donkre heide, breed en eindeloos,
Van 't hoge bos waar reeds de blaren geelden
En van de dreven die mijn dolen koos.

Iedere dag, of zon en geur mij streelden
Of dat de regen viel, stil-troosteloos,
Was vol van vrede en dromen die me omspeelden
Als vlinders soms een teer-ontbloeide roos.

En in de nacht, wanneer het vreemde duister
Mij met zijn broze sluiers had omhangen,
Onvatbaar-vaag en fijn als ijle dauw,

Dan was mijn ziel vervuld met zoet gefluister
Van liefde en teerheid en een zacht verlangen
Ontbrandde in mij naar 't lichaam ener vrouw.

Ware ik niet zo bang

Ware ik niet zo bang, schoon liefke,
Zeggen zou ik, ten begin,
Dat ik u bemin;
Dat mijn hart voor u zal blaken,
Blaken heel mijn leven lang -
En nog honderd andre zaken...
Ware ik niet zo bang!

Ware ik niet zo bang, schoon liefke,
Vragen zou ik of ook gij
Iets gevoelt voor mij;
Of ge mij gelukkig maken,
Geven wilt wat ik verlang -
En nog honderd andre zaken...
Ware ik niet zo bang!

Ware ik niet zo bang, schoon liefke,
Stellig zou ik met fatsoen
U genoegen doen;
Alle vreugden u doen smaken,
Kussen u op mond en wang -
En nog honderd andre zaken...
Ware ik niet zo bang!

Liederen (1868)

Waterwegen

Aan de muur
hangt een waterval van indrukken.

De zon schijnt er dwars doorheen.

Een grote berg
van vertrouwen
kijkt uit over kleurige gezichten.

Afscheid speelt niet met herinneringen,
zij tellen de zegeningen
van een leven vol avontuur.

De muur is wit,
daarachter grenst een wereld van gevoel.

Vlerken

Nachtelik vliegen vogels van
de wilde wingerd weg

Schrikbeladen klapperen vlerken
dof

in deemstering

Knakgeluid van takken veelvuldig kort
ontsluieren vlerken

éen ogenblik
niet-herkenbare ruimten

de ruimte is van knakkende
vlerken
vol

Plotseling zijn vogels
schrikgeschud

ons
tot-dingen-gestolde Angst

De lege schoolbank

Voor de vakantie was begonnen,
Was heel de klas al tevree.
De jongens schreven op de leien,
Ik ga met Pa in auto mee;
Ik krijg 'n hond of 'n konijntje;
Ik ga logeren in het Gooi
En allen hadden ze wat anders
En alles was maar even mooi.

De kleine Jan had honderd plannen
Wat of hij al die tijd zou doen,
Hij zou zijn zusje fluiten leren
Of touwtje springen voor een zoen,
Hij zou gaan tekenen en knippen,
Soldaatje spelen met zijn vlag,
In 't bad zijn scheepje laten varen,
En alles doen wat of maar mag.

Toen de vakantie was verstreken
Zat heel de klas weer bij elkaar
Met bruine, vrolijke gezichten,
En al het huiswerk netjes klaar.
Ze hadden allemaal verhalen,
Ze raadden wie 't meeste kreeg,
Konijnen, spoortjes, scheepjes, boeken,
De bank van kleine Jan was leeg.

Z'n leitje en z'n sponzendoosje
Die stonden op z'n plaatsje klaar,
Z'n potlood en z'n schone schriften
Die lagen in z'n lessenaar.
De jongens keken naar z'n bankje,
Toen werd het stiller in de klas.
De juffrouw zei dat kleine Jantje
Voor altijd met vakantie was.

Anders

Ik ben de plaats die 't rif van Mr. Fok begrijp,
Die in de rook zijn leven zag verzwinden:
Wat meent gij lezer, dat gij in dat graf zult vinden?
Niet als wat as van een schoon uitgeblazen pijp.

Tot de gesluierde zomer

Wat wilt ge, o Zomer, 't aanzicht niet ontbloten,
Maar schuilt en houdt de sluier voor die ogen,
Die ons te aanschouwen nimmer nog verdroten,
Hoe vaak ook hun beloften ons bedrogen.

En schoon ook soms die plooien het gedogen
Dat onze blikken langs uw leden schoten,
Wat troostten ze ogen, die niet drinken mogen
Stromen, die u uit de open ogen vloten?

Vertoon u Zomer, laat de macht'ge plooien
Der slui'ren, die voor 't geestesoog verdonkren
Der godheid beeld u niet tot voorbeeld strekken.

Onthoud ons de gena niet van uw trekken
Zo niet bij dag, bij nacht uw ogen flonkeren
Grauw zijn de schoonheên, die uw leden tooien.


juli 1907

Proza en Poëzie (1936)

Loutering 1.

1.

Nu sta ik op de reuze-hoge top
Van verre Loutringsberg, fier en alléén...
In bangn, bloedge lijdenstocht steeg 'k òp,
Door rotsgegrim en duistre wouden heen!

Hier troont de vrijheid, die mijn harte-klop
Juichend versnellen doet... hier heerst slechts Eén,
Hij, de Eénge en Ene, die mijn harte-knop
Doet springend bloeie' in geurwolk van gebeên!

Hier lacht de klare, goddelijke Rust,
Limpide als 't hemelwelf, onmeetlijk wijd,
Groot-eenzame eindloosheid van goudblank licht!...

Gods eigen ruste heerlijk-koelend streelt
Mij 't brandend voorhoofd... God, Die ik belijd,
Staar 'k recht en fier in 't Heilig Aangezicht!

REGEN

De regen viel met gootjes
het koren wier zo nat,
de velden en de slootjes
verdronken, en het pad.

De boeren op hun klompen
bleven maar zachtkens gaan,
Alleen hun petjes krompen
tegen hun koppen aan.

De peerden glanzig druipend
en maan en steert verward,
zeulden haar pas, als kruipend,
alleen ze dampten hard.

De lekker groene blaaien
die stoeiden met elkaar,
joegen te spel e-waaien
en klik-kiek! zoenden maar.

Melker, melkster, getweeën
die schuilden in het groen ... .
en wat ze verder deeën ? ... .
.... wat jongelieden.... doen ...

Een arme spreeuw was rouwig
die zat alleen en koud
bij zandkuil, en keek grauwig
naar 't paar in 't groene hout.

hoe regen viel met gootjes
hoe de lucht op 't koren zat,
hoe de velden en de slootjes
verdronken, en het pad.

Gaan

Ik zal gaan
O met genoegen zal ik gaan
met diepe vreugde en trompetgeschal
ik zal gaan

Als jij roept zal ik gaan
mijn werk mijn eten en mijn handen
zal ik laten staan
als jij roept zal ik gaan

Als jij roept in de morgen
in de middag in de avond
in mijn dromen in mijn waken
als jij roept zal ik gaan

Ik zal gaan
al breken ze mijn benen
al moet ik kreupel gaan
engelen binden dan mijn wagen
vleugels aan

Ik zal gaan

Natuur- lijk

Na de zon, komt altijd weer regen,
na de regen komt meestal de zon,
maar het lijkt als of met zijn allen
alleen de regen maar zien vallen!

Want geen mens zul je vandaag horen
dat de zon schijnt.

Het woud

Donkre bomen uit mijn kostbaar woud,
Geboren naar de hemel op te schieten,
En uit uw waaiend koepel-dak te gieten
Koelte, waarvan de grijze aarde houdt,

Zoals een orgel zijt gij opgebouwd:
Pijpen van klank en fijne hoge sprieten,
Die uit hun steigering stemmen loslieten, —
Te roepen staat gij, klankenwachtend hout.

Des ochtends komt uw hemelse bespeler,
Uw organist, uw goudenklankuitdeler, —
Zijn voet aanraakt uw donkerend pedaal,
Zijn vingers zijn op dansende lichtstraal,
Hij loopt met trillers langs uw stammendos,
En uit uw takken breekt verrukking los.

Liederen van huisvlijt (1917)

Over het eigenlijke in ons en hoe dat te onderscheiden

Het ware-in-ons is dat wat onverloren
’t schokken en geweldig deinen doorstaat
waarmee ons weze-in-wording zich ontlaadt
van dinge’ in hem die hem niet toebehoren.

Gedachte’ en voelingen, daaruit geboren
vormen iets blijvends dat ons niet verlaat
en dat we als ons hart stil is, kunnen horen
als een klok die diep onder wat’ren slaat.

Gemak’lijk zijn deze te onderkennen
aan hun vastheid en aan ’t volstandig wezen
dat hun oorsprong uit een weten verraadt,

zoals het niet zwaar valt de uitgelezen
en hoge geest van een mens te herkennen
aan iets voortreffelijks in zijn gelaat.

Sonnetten en verzen in terzinen geschreven

De ruiter

In vlammenpracht, die pralend hem omvangt,
Rijst hoog de ruiter op zijn donker ros,
De wapperende manen waaien los
Van 't edel dier, dat naar 't gebied verlangt,

Waar reiner lucht het vonkelend omprangt,
Waar het zal dolen door 't fantastisch bos
Van sprookjesrijken, waar met vreemde dos
Onaardse kleur 't onaardse land omhangt.

De ruiter is éénswillend met zijn dier,
En laat het vrij te vliegen naar zijn aard,
Ook hij streeft naar een hoger land van licht.

Zo gaan zij beiden, hooggestemd en fier,
Als in apocalyps, èn man èn paard,
In vlammenpralend, visionair gezicht.

Ver van 't gewoel (1922)