MARK VAN DE VOORDE: ‘IMAGOSCHADE VOOR BELGIË IN BUITENLAND IS IMMENS’

'Niet alle Belgen zijn gelijk voor de wet'

Mark Van de Voorde Bron: Kerknet

BRUSSEL (KerkNet) – “De imagoschade die België oploopt in de wereld door de uitbreiding van euthanasie naar kinderen is immens en onherstelbaar. Ons land wordt op het vlak van de publieke moraal een paria in de wereld.

En dat eigenlijk alleen ter wille van de levensbeschouwelijke hardnekkigheid van sommigen die hopen hiermee te kunnen afrekenen met de op christelijke mensbeeld gefundeerde ethiek van nabijheid, verbondenheid en respect en in de geesten een nieuwe libertijnse ethiek te planten.”

Dat zegt Mark Van de Voorde, columnist van onder meer KerkNet en gewezen raadgever van Yves Leterme en Steven Vanackere, naar aanleiding van de definitieve goedkeuring van het wetsontwerp van euthanasie voor wilsbekwame minderjarigen. De Vlaamse politicus Steven Vanackere sprak gisteren over een slechte wet, waar ons land allesbehalve fier op moet zijn. Hij betreurde dat tegenstanders worden voorgesteld als mensen die onverschillig staan tegenover de pijn en het lijden van wie ongeneeslijk ziek is. De wet is niet eenduidig, biedt niet de beloofde rechtszekerheid en bevat in zijn Nederlandstalige versie zelfs nog een taalfout. Vanackere betreurt dat er over een dergelijke delicate en belangrijke kwestie niet naar een algemene consensus werd gestreefd. Volgens een peiling van de tv-zender VTM is 70% van de Belgische bevolking tegen de nieuwe wet gekant. Ook in een enquête van ‘RTL’ sprak 63% zich uit tegen de wet.

BELGISCHE BISSCHOPPEN DIEP ONTGOOCHELD OVER GOEDKEURING UITBREIDING EUTHANASIEWET

BRUSSEL (KerkNet) – De bisschoppen van België zijn diep ontgoocheld over de goedkeuring in de Kamer van Volksvertegenwoordigers van de wet i.v.m. de uitbreiding van de euthanasiewet voor minderjarigen. Ze betreuren de goedkeuring van een wet die volgens vele experts nutteloos is en vele gebreken vertoont.

De bisschoppen zijn het eens met al wie zich in het euthanasiedebat op basis van hun ervaring en expertise ondubbelzinnig hebben uitgesproken tegen deze wet.
Zij staan voluit achter de rechten van het kind waarvan het recht op liefde en respect het meest fundamentele is. Maar het recht van een kind om om zijn eigen dood te verzoeken, is voor hen een stap te ver. Het is het overtreden van het verbod te doden, dat de basis van onze humane samenleving vormt. 

De bisschoppen vrezen dat deze nieuwe wet de deur wijd open zet voor een volgende uitbreiding naar mensen met een handicap, dementerenden, mentaal zieken en mensen die levensmoe zijn. Ze dringen erop aan dat al het mogelijke wordt gedaan om pijn en lijden maximaal te bestrijden en dat al wie professioneel en vrijwillig zieke en lijdende mensen bijstaat daarbij maximaal worden ondersteund.

(Kerknet)

De propagandisten van de legale mogelijkheid om kinderen te elimineren, hadden er zelfs een wisselmeerderheid (met partijen die vandaag alweer met getrokken messen tegenover mekaar staan, die mekaar het liefst politiek willen vernietigen, bv. liberalen en groenen, (Waalse)socialisten en (Vlaamse) nationalisten), voor over om hun doel te bereiken.

Mochten deze dames en heren vergeten zijn wat het begrip 'hybris' inhoudt en wat de gevolgen ervan kunnen zijn, dan moeten ze echt de moeite opbrengen om het onderstaande aandachtig te lezen:

'Hybris  is het Oudgriekse woord voor overdreven trots, hoogmoed, overmoed, grootheidswaanzin, brutaliteit, onbeschaamdheid met name tegenover de goden en/of de goddelijke wereldorde. Het woord hybris heeft geen goede Nederlandse vertaling die het begrip volledig dekt, maar kan in de moderne tijd nog het beste omschreven worden met het gezegde 'hoogmoed komt voor de val'.

De hybris-gedachte is een typisch en veelvoorkomend thema in het Griekse denken.

De vermetele overmoed van een mens, die, in eigenwaan verstrikt en verblind, zich door niets of niemand een halt wenst te laten toeroepen en in zijn ongebreidelde heerszucht zelfs de hand slaat aan een door de goden vastgelegde wereldorde of tegen het lot, wordt door goddelijk ingrijpen meedogenloos afgestraft.

Karakteristiek daarbij is dat de schuldige altijd zijn eigen ongeluk veroorzaakt, omdat hij na het overschrijden van de grens of norm met verblinding getroffen wordt en niet meer merkt dat hij zijn eigen ondergang tegemoet gaat. '

Enkele voorbeelden zijn (elke medeplichtige partij kan een mascotte kiezen): Odysseus, Achilles, Icarus, Narcissus, Prometheus).

De hardnekkigste voorstanders van euthanasie, ook op kinderen, -in essentie houdt euthanasie, zoals de meeste mensen wel weten, in dat het leven van een mens bewust beëindigd wordt door een dodelijke/dodende injectie, zijn ondersteboven van een woord dat perfect weergeeft waarvan zij voorstander zijn.

Een kinderarts heeft het namelijk aangedurfd het woord 'doodspuiten' te gebruiken. Als dat geen schandalig woordgebruik is. De Gucht junior was er echt niet goed van.

Maar hoe omzwachteld en eufemistisch De Gucht en zijn euthanasiekompanen uit de blauwe, rode, groene en nationalistische stal het ook zullen proberen uit te leggen, het komt essentieel en fundamenteel en linguïstisch neer op: het einde van een leven veroorzaken door een injectie.

Wedden dat deze dames en heren, als ze eens tijd hebben voor een kruiswoordraadsel, bij die omschrijving niet zullen aarzelen om de elf letters van 'doodspuiten' fluks in te vullen?

Het was te voorspellen. De kritiek van vele taalbekommerde kijkers op het 'particuliere' taalgebruik van Natalia bij de uitreiking van MIA's -Kempens werd het genoemd-, moest weggezet worden door een min of meer bekende figuur, die het allemaal verantwoord en prachtig vond. Schrijver Marc Reugebrink was de 'taalspecialist' van dienst, en die kreeg van de krant de vermelding van de uitgave van zijn nieuwe boek 'Het Belgisch huwelijk' cadeau.

Reugebrink schrijft wel enkele behartenswaardige taaloverwegingen. Maar waar hij het vandaan haalt dat een programma als de MIA's 'geen Algemeen Nederlands verdraagt', is me een raadsel. 'Stel je voor', schrijft Reugebrink, 'dat Jan Becaus de MIA's zou presenteren. Of Kathleen Cools.' Klaarblijkelijk gelooft schrijver Reugebrink niet echt in de vlotheid en de kracht van een algemene taal, of durft hij niet resoluut de verdediging van de algemene taal op zich nemen. Dan nog liever het gebruik van allerlei nep- en tussentalen -creaties van de gebruikers zelf-, verdedigen. Want dat zgn. 'Kempens' van Natalia, is inderdaad extreem 'particulier', artificiëler dan de algemene taal, en wordt niet gedragen of gesproken door een taalgemeenschap. En meer dan waarschijnlijk tot stand gekomen uit onvermogen of luiheid om zich een vlotte, algemene taal eigen te maken.

De vraag kan ook gesteld worden of de openbare omroep, wat taal betreft, geen voorbeeldfunctie heeft. Talloze ouders, onderwijsmensen, ambtenaren... doen al decennia pogingen om een vlotte algemene taal aan te leren en te gebruiken. De omroep was daarin altijd een sterke bondgenoot. De laatste jaren is het evenwel alsof vooral de televisie allerlei tussentaaltjes propageert, die vis noch vlees zijn: geen algemene taal maar ook geen streektaal. Op die manier werkt de VRT met ons geld de inspanningen van zovelen en het gebruik van een vlotte algemene taal in allerlei omstandigheden tegen.

Mieke Van Hecke en Rik Torfs, de Oost-Vlaming en de Kempenaar, twee parels aan de intellectuele kroon van Vlaanderland, wat liggen ze me na aan het hart.

De enerzijdsanderzijds-Rik, de meester van de verfijnde taalverpakking. En het rechtvoorderaap-Mieke  met haar no-nonsense-idioom. Wat ben ik trots op hen. Wat kan ik genieten van hun vaak maar niet altijd tot voorbeeld strekkende beschouwingen en standpunten.

Neem nu de Westerlose directeurscasus. Was het verantwoord dat het schoolbestuur de ouders informeerde over het verkeersongeval waarin  de man betrokken was, nog voor het onderzoek goed en wel gestart was?

Nee, zegt Rik. Ja, zegt Mieke.

Want, zegt Rik, beleid moet weliswaar transparant zijn. Maar als het om mensen gaat, is tranparantie alleen te dun. Ze kan geen aanspraak maken op een moreel monopolie. Ze heeft aanvulling nodig van barmhartigheid.

Want, zegt Mieke, elke volwassene heeft een voorbeeldfunctie. En zeker in een opvoedkundige rol, in een gezagsverhouding. En de ouders en leerlingen hebben recht op correcte informatie.

Ik ben geneigd aan Torfs' kant te gaan staan. Nog los van het feit dat in dit stadium van het onderzoek de informatie onmogelijk volledig en correct kan zijn, houdt de brief aan de ouders alleen maar desastreuze nadelen voor de mens achter de directeur in. De leerlingen, noch de ouders, noch de Sint-Lambertusscholen van Westerlo worden er beter van .

Het pleidooi van Rik Torfs is een pleidooi voor bedachtzaamheid, barmhartigheid, de wijsheid van het zwijgen in bepaalde omstandigheden en stadia. Zijn dat ook en vooral geen christelijke deugden? En Mieke Van Hecke weet ook wel dat er dag na dag in talloze scholen dingen gebeuren omtrent directeurs, leerlingen, ouders en ook omtrent bv. het financiële beleid,  die haaks staan op de geconsacreerde zgn. Voorbeeldfunctie, maar die met de 'mantel der liefde' bedekt worden.

Elke vergelijking loopt mank, zegt het cliché. Maar een voorbeeld van 'boekskesniveau', kan veel duidelijk maken. Ik kan me niet voorstellen dat Mieke Van Hecke van oordeel is dat een schoolbestuur aan de ouders moet communiceren dat een directeur of een leerkracht aan het scharrelen is gegaan met een collega of een buitenechtelijke relatie is gestart of gespot werd in een hoerenkeet. Ook in die omstandigheden kan de 'voorbeeldfunctie' nochtans als een kromstaf gehanteerd worden. Of juist niet?

Ben eigenlijk ook wel benieuwd hoe Van Heckes opvolger, Boeve, in dit geval, de degens zou kruisen met Torfs.

Ook al opgemerkt dat de federale oppositiepartijen Groen en NVA, daarin gesteund door Open VLD, de discussie over de toplonen verengen tot een zoveelste rondje PS-bashing in de persoon van minister Labille?

Op die manier gaan die partijen de echte, wezenlijke discussie uit de weg: wat zijn (ethisch) verantwoorde lonen en hoe groot kan de loonvork zijn tussen bv. de CEO van een bedrijf en de mensen van de werkvloer?

Vooral de liberalen, hoewel zij deel uitmaken van de regering,  en de nationalisten komt dat maneuver goed uit. Zij zijn voorstander van de exuberante toplonen, die CEO's -denk aan Thijs- voor zich durven opeisen.

De houding van Groen is eens te meer onbegrijpelijk. De partij kreeg nu eens echt de kans om het parlementaire debat over (on)verantwoorde lonen van zuurstof te voorzien. Maar nee, ze laat zich meeslepen in het vaarwater van partijen, die het erom te doen is de principiële, ethische discussie te vermijden en in plaats daarvan wat ongevaarlijke meppen uit te delen aan een PS-minister.

Het Europese parlement besliste onlangs dat er een actieplan tegen homo- en transfobie moet komen. De krijtlijnen van dat plan werden plenair goedgekeurd. Ook door alle Vlaamse democratische partijen, behalve door N-VA. De Vlaams-nationalisten onthielden zich. Reden: Europa begeeft zich met dat actieplan tegen homofobie te veel op het terrein van de (deel)staten.

Vlaams parlementslid Jan Roegiers heeft terecht kritiek op die (ont)houding. Klaarblijkelijk weegt voor N-VA institutionele muggenzifterij zwaarder dan bekommernis om de mensenrechten. Of is dat argument een drogreden om bepaalde strekkingen in de partij-achterban niet voor het hoofd te stoten?

“Op een drafje”, zo berichtte het persagentschap Belga, keurde de bevoegde Kamercommissie het wetsontwerp goed dat euthanasie voor minderjarigen mogelijk maakt.

Met de karwats jaagt de opmerkelijke coalitie van paars-groen en N-VA de uitbreiding van de ruime Belgische euthanasiewet verder door het parlement. Eerder werd al het verzoek van de christen-democraten en het Vlaams Belang om toch ten minste de Raad van State om advies te vragen over de juridische correctheid van de op til zijnde wet van de hand gewezen.

Vandaag 6 februari volgt de stemming over het wetsontwerp.

De politieke partijen en de individuele politici dragen een verpletterende verantwoordelijkheid. Bij de goedkeuring van de euthanasiewet in 2002, werd al gewaarschuwd voor het 'hellend vlak'. Die waarschuwing werd in de wind geslagen, belachelijk gemaakt, er werden voldoende voorwaarden ingebouwd, de bewuste zelfbeschikking zou de ultieme toetssteen zijn.

De voorwaarden van 2002 werden evenwel systematisch ondermijnd, het zelfbeschikkingsrecht wordt nog van stal gehaald wanneer het in het kraam van euthanasievoorstanders past maar wordt opzij geschoven in het geval van kinderen, en binnenkort demente mensen.

De politici wilden blind zijn voor het 'hellend vlak' en glijden nu onbezonnen verder.

Vanuit de ideologische opstelling van socialisten en liberalen, is hun obsessionele zgn. ethische bezetenheid ivm abortus en euthanasie, nog te verwachten en wellicht denken zij er electoraal goed bij te varen. Voor Groen, een partij die zo bekommerd is om het milieu, om de plantjes en de diertjes, om de zwaksten in binnen- en buitenland, is de steun aan het wetsontwerp onbegrijpelijk en helemaal in tegenspraak met de fundamentele visie op mens en samenleving van de fouding fathers van de groene beweging. Nog onbegrijpelijker is de houding van de Vlaams-nationalisten van NVA. De partij sluit niet alleen een verbond met partijen die ze anders te vuur en te zwaard bekampt, maar ze propageert ook een (on)ethische visie die haaks staat op de waarden van de Vlaamse beweging en op de ideologie van het zgn. conservatisme, waarvan De Wever zich al herhaaldelijk in vroegere opiniestukken voorstander heeft verklaard.

De CD&V zal de wet niet goedkeuren. Maar bewondering dwingt die houding niet af. De partij heeft geen vuist gemaakt, ze gaat niet akkoord maar laat begaan. Uit electorale angst? Als regeringspartner lag het in haar macht het  wetsvoorstel te blokkeren, er een breekpunt van te maken. Ze heeft evenwel laten begaan. Ze heeft gezwegen. Dat maakt haar verantwoordelijkheid minstens even groot als de euthanasiecoalitie.

Geert De Kerpel in Tertio:

'Toen in 2002 de eerste euthanasiewet werd goedgekeurd  “garandeerden”  de voorstanders nochtans dat euthanasie enkel zou kunnen voor zeldzame gevallen van ernstig en moeilijk onder controle te houden fysiek lijden bij terminale mensen. Snel bleken het woorden in de wind en werd de wet steeds breder toegepast.

Een op de tien euthanasiegevallen slaat nu al op niet-terminale patiënten. Vandaag wenkt de wettelijke uitbreiding naar jongeren en kinderen. En in de coulissen van de macht worden reeds nieuwe wetsvoorstellen klaargestoomd om ook wilsonbekwamen en dementen te kunnen euthanaseren. Van het niet langer strafbaar stellen in welbepaalde gevallen, evolueren we pijlsnel naar een recht op euthanasie voor steeds meer groepen.

Aartsbisschop André-Joseph Léonard en zijn drie hulpbisschoppen proberen in een ultieme poging morgen met een dag van vasten en gebed de gewetens alsnog wakker te schudden. In hun begeleidende communiqué vragen ze zich terecht af  “hoe ver de laksheid van onze wetgeving zal gaan in een materie die zo bepalend is voor de opvatting die een samenleving op lange termijn dreigt te hebben over het leven, over de dood en over de menselijke vrijheid’’. De vraag stellen, is ze in feite beantwoorden.

We kunnen er niet meer omheen: de euthanasiewet van 2002 heeft het gebod  “Gij zult niet doden”  wezenlijk ondermijnd. Een fundament van onze beschaving wordt wetens en willens aangevreten. '

De inzet van het euthanasiedebat
-------------------------------------

De vijfde inzet is die van de spiritualiteit. In het euthanasiedebat gaat het ook over de
zin van het leven.

Hoe kan de christelijke ervaring ons helpen de confrontatie met
lijden en sterven aan te gaan? Als wij het Pasen van Jezus vieren, laat Goede vrijdag
ons het drama van het lijden beleven; op Stille Zaterdag is dat het mysterie van de
dood en de verlatenheid en op Paaszondag de kracht van de verrijzenis.

Hoe kan het paasmysterie ons leven verlichten en inspireren? Hoe kunnen de christelijke
instellingen getuigen van een ethische houding inzake deze uitdagingen? 
 

Het behoort tot de redactionele politiek van De Standaard voor- en tegenstanders van politieke en/ethische items op mekaar los te laten. Op die manier wordt soms wel gedurende een week een 'opinie&analyse'-bladzijde gevuld.

Het was dus te verwachten dat na de bijdrage van broeder Stockman in verband met de uitbreiding van de euthanasiewet, Wim Distelmans de kans zou krijgen om enkele Standaardkolommen te vullen.

Het merkwaardige aan dat artikel is evenwel dat Distelmans eigenlijk niet ingaat op de inhoud en de argumentatie van Stockman, maar dat hij vooral duidelijk wil maken dat 'wij, de vrijzinnigen, de eersten waren om met palliatieve zorg te starten'. Nog los van de overweging dat die bewering uit de losse pols geschreven lijkt te zijn -een gedegen studie over de geschiedenis en de verschillende vormen van stervensbegeleiding doorheen de eeuwen, bestaat die al wel?- is 'wij waren eerst', als u het mij vraagt, een nogal puberale bekommernis in dergelijk debat.

'Stop nu eens eindelijk met te suggereren dat vrijzinnigen enkel met euthanasie begaan zijn', schrijft Distelmans. Wie suggereert dat, meneer Distelmans? In het artikel van meneer Stockman lees ik dat niet. En als dat al eens ooit gebeurt, zijn het dan niet vrijzinnigen, zoals u, die bij nogal wat mensen die indruk wekken? Distelmans laat zijn oproep volgen door een anekdotisch verhaaltje over zijn ervaringen in katholieke verzorgingsinstellingen zoveel jaren geleden, om aan te tonen dat zij 'palliatieve zorg' vroeger niet nodig achtten, maar nu wel propageren.

Geen kat kan dat verhaal op zijn waarheidsgehalte controleren, maar er blijkt ook uit dat Distelmans helemaal geen begrip heeft/wil hebben voor christelijk geïnspireerde vormen van stervensbegeleiding, vroeger en nu, maar uitsluitend zijn opvatting en standpunt over euthanasie wil doordrukken.

En als Wim Distelmans dan toch erg veel belang hecht aan 'wie eerst' was, dan zou hij ook de intellectuele eerlijkheid moeten hebben te erkennen dat bij ons en in een groot deel van de wereld de gezondheidszorg en de stervensbegeleding doorheen de eeuwen bijna uitsluitend gedragen werden door de Kerk en door de mateloze inzet van honderdduizenden religieuzen.

' Stop nu eens eindelijk, meneer Distelmans, met te suggereren dat christenen en anderen, die zich verzetten tegen euthanasie en de uitbreiding van de euthanasiewet, een zielig hoopje primitievelingen zijn, die lichtjaren achter zijn.

Overigens is het uiterst merkwaardig dat de uitgebreide en inhoudelijk erg rijke verklaring van de Belgische bisschoppen omtrent de uitbreiding van de euthanasiewet, tot nu toe geen inhoudelijke reactie van bv. Distelmans heeft uitgelokt. Klaarblijkelijk is beweren dat 'wij, de vrijzinnigen, waren de eersten om ons met palliatieve zorg bezig te houden', belangrijker.

De inzet van het euthanasiedebat
----------------------------------------

De vierde inzet is van het lijden. 70% van de Belgen zegt voor een zachte dood te zijn.
Dat is normaal. We moeten te allen prijze elke vorm van pijn bestrijden en het lijden
maximaal verminderen.

Maar als het lijden ondanks alles aanwezig is, zowel bij de
zieke als bij de nabestaanden of bij het medisch personeel, hoe kan het dan bewust
gedragen worden? Hoe kunnen we ons voorbereiden om het lijden aan te kunnen en
te beleven als een beproeving, die we kunnen delen met anderen en samen dragen?

Hoe kunnen we elkaar niet loslaten en ondersteunen in momenten van lijden?

De inzet van het euthanasiedebat
------------------------------------

De derde inzet confronteert ons met onze eigen dood: hoe ons erop voorbereiden en
de dood niet ontkennen?

Met wie kunnen we erover spreken, welke voorbereidingen
treffen we, hoe laten we ons omringen? Hoe vermijden we van de dood een
taboemoment te maken?

Hoe waardig sterven mét respect voor de waarde van het
menselijke leven? 

Het is de tijd (geweest) van de nieuwjaarsrecepties en van de partijcongressen. Groot, groter, grootst. Duur, duurder, duurst.

Al die politieke partijen hebben de mond vol over crisis en bezuiniging en ondertussen vergooien ze miljoenen aan dergelijke inhoudloze goednieuwsshows, die alleen interessant zijn voor de eigen achterban en de media. Het ergste is nog dat ze dat (kunnen) doen met het belastinggeld dat de burger moet betalen voor het laten functioneren van het partijapparaat.

Het extreemste voorbeeld was vorig weekend te zien. De partij die de Vlamingen graag voorstelt als de grote financiële slachtoffers van de Franstalige hebzuchtigen en profiteurs, liet een driedaags zgn. congres op poten zetten, dat volgens de gazetten minstens 700.000 euro had gekost. Enkele dagen geleden werd bekend dat diezelfde partij 300.000 euro uittrok voor de verkiezingscampagne in de sociale media. Voila, al één miljoen euro alleen nog maar in deze prille fase van de campagne. Wansmakelijke verspilling! Dezelfde politieke formatie gaat er prat op te beschikken over straffe madammen en venten, die onverbiddelijk willen optreden tegen marginalen, arme sloebers van binnen- en buitenland, die geen nagel hebben om aan hun gat te krabben.

Opmerkelijk was ook dat de partij die zich Messiaanse (!!!!) allures aanmeet als het gaat om de redding van Vlaanderen (waar zijn we in godsnaam mee bezig?), door duurbetaalde professionals een show in mekaar laat boksen, die helemaal geschoeid is op Amerikaanse leest, en waarbij ik me als Vlaming meer en meer vervreemd voel.

Het wordt de hoogste tijd dat de dotaties aan de partijen, net zoals gebeurd is voor de koninklijke familie, fundamenteel in vraag worden gesteld.

René Stockman, generale overste van de Broeders van Liefde, schrijft in De Standaard van 3 februari, een uiterst belangwekkend opiniestuk in verband met de uitbreiding van de euthanasiewet. Een fragment:

'... Want als we nu toch op die glijbaan (van de absolute zelfbeschikking) zitten, kan ik mij afvragen of ik finaal nog legitiem zal kunnen beslissen of ik wil blijven leven, als mijn leven niet meer zal voldoen aan bepaalde kwaliteitseisen, of als mijn verzorging te veel zal kosten aan de maatschappij? Wie geeft me immers de garantie dat wat vandaag bij wet als een mogelijkheid wordt aangeboden, op termijn geen imeratief karakter zal krijgen? Welke impact zal eens teeds verder uitbreidende wetgeving uiteindelijk hebben op de publieke opinie? We zullen ons steeds meer zedelijk verplicht voelen te kiezen voor euthanasieals we de omgeving niet meer tot last willen zijn en paradoxaal genoeg daarmee onze legitieme zelfbeschikking verliezen.

Voor zo'n maatschappij kies ik niet, want ik zou graag mens en medemens blijven en ook kunnen blijven rekenen op de medemenselijkheid van de anderen, om zo aan mijn onvoorwaardelijke eerbied voor alle leven verder gestalte te geven.'