Volgens een legendezou het toponiemAarschot komen van Arendschot. Het verhaal gaat dat Aurelianus een arend neerschoot, en op de plek waar die vogel neergekomen is, zou Aarschot, of Arendschot, gesticht zijn. De plaats waar de bek van de vogel neergekomen zou zijn heet nu Bekaf. Een andere verklaring vertrekt van de eerste schriftelijke vermelding van Aarschot in 1107 als Arescod. Deze naam is afgeleid van de Germaanse woorden "arnu" (= arend, dit kan eventueel ook verwijzen naar een persoonsnaam) en "skauta" (= bebost stuk hoger gelegen land, uitspringend in een moerassig terrein). Deze verklaring past ook perfect in de Aarschotse topografie. Een derde verklaring ten slotte stelt dat de naam afkomstig is van de woorden Arend en schot, een afgebakende ruimte. Aarschot was dan aanvankelijk "een schuilplaats voor vee, waar tevens een arend werd gezien". De Stadsnaam Aarschot word plaatselijk ook wel Osschot uitgesproken. Spotnaam van Stad Aarschot:kasseistampers. >Algemene informatie over stad Aarschot en deelgemeenten (blog vlaanderen)
Aarschots dialect Ook wel Osschots genoemd.
Het Vlaams, niet erkent als een "taal", dan wel als dialect is opgenomen in boekvormen. Zo is bekend dat alle Vlaamse dialecten ontstaan zijn uit invloeden van buitenaf. Daarmee wordt bedoeld dat de meeste dialecten ontstaan zijn door samenvoegingen van de streek daar rondom. Er is slechts één uitzondering en dat zou het Aarschots dialect zijn, wat een heel eigen dialect voorstelt zonder enige invloed van buitenaf. >Bron: Natuurlijke taal (www.wikipedia.org) >Aarschot – Aarschots dialect (www.mijnwoordenboek.nl) > Vlaams-Brabant dialect (info op deze site)
Kortenaken is een plaats en gemeente in het Hageland(arrondissement Leuven, Vlaams-Brabant, België). De landelijke gemeente bestaat uit 5 deelgemeenten en één gehucht. In totaal zijn er 7 dorpskernen, omdat de deelgemeente Kersbeek-Miskom uit twee kerkdorpen bestaat. In het brede valleigebied van de Velpevormen de boomgaarden een vertrouwd beeld. Daarnaast is de gemeente ook een agrarisch lappendeken: uitgestrekte akkers en weilanden komen veelvuldig voor. Kortenaken leeft van veeteelt, land- en tuinbouw. Als derde grootste perengemeente van België is de fruitproductie van cruciaal belang. Spotnaam van gemeente Kortenaken: Kinderen, het is raden waarom deze bijnaam gegeven werd? >Diverse informatie aangaande Kortenaken (wikipedia.org) > Kaart van Kortenaken (www.google.be/maps) >Kortenaken in beeld (www.google.com)
Spotnaam van Waanrode: Torendraaiers De oorsprong van de spotnaam "Torendraaier" is niet bekend; evenmin is geweten sedert wanneer de Waanrodenaren zo genoemd worden. Vermoedelijk wordt er gezinspeeld op de bouwwijze van de opeenvolgende kerkgebouwen, waarbij de toren telkens van plaats verwisselde. Het huidige kerkgebouw (1902) heeft inderdaad geen echte westertoren, maar een zuidwestertoren.
Tot in de 16e eeuw heette de stad eenvoudigweg Leeuw. De oudst overgeleverde vorm uit 980 luidt leuua. Hij komt uit het Germaans hlaiwa, een accusatief meervoud. Hlaiwa of Leeuw betekent "bij de grafheuvels". De tot heden oudst gevonden vorm met "zout" dateert van 1533. In dit jaar werd Guilelmus van Ottenborch van Soutleu ingeschreven aan de universiteit te Leuven. Zoutleeuw was een havenstad, waar zout werd ingevoerd. Zoutleeuw ligt aan de rivier de Kleine Gete. De Stad bevind zich op de grens tussen Haspengouwen het Hageland. De inwoners van Zoutleeuw worden Leeuwenaars genoemd. Verschillende spotnamen gelden voor de deelgemeenten van Zoutleeuw: “trapliggers” voor de inwoners van Zoutleeuw centrum, vermits deze in het zomerseizoen steeds buiten op de trap zaten. “koper klinken” voor de inwoners van Halle-Booienhoven, omdat al het koperwerk aan deuren en poorten gepoetst werd zodat de buitenstaander steeds een goede indruk zou krijgen. “de heren van Budingen” voor de inwoners van Budingen, omdat de inwoners voornaam willen overkomen. “ de uilen van Bos” voor de inwoners van Helen-Bos, naar analogie van het begrip “bos” noemt men de inwoners uilen. >Kaart van Zoutleeuw (www.google.be/maps) >Algemene informatie aangaande Zoutleeuw (wikipedia.org)
Oude vormen van de gemeentenaam: Nath (1112, 1268), Le Natte (1253, 1268in het Picardisch, schrijftaal te Nijvel), Ternath (1435). De toponiem vertelt wel iets over de ontstaansgeschiedenis: een bewoningskern op vochtige bodem of "ter natte". De naam Ternat wordt vaak geassocieerd met de betekenis nat of vochtig, maar dit is wel wat eenvoudig. Een andere betekenisverklaring zou kunnen zijn : naad of grens van een wereldlijk of geestelijk domein in de Brabantgouw. Maar eerder moet men ernstig rekening houden met een oorsprong in het Romaans, het Keltisch of een verdwenen prehistorische taal. Scheld of Spotnaam van Ternat: kalen, zomerheren, Stom Loummek, zot Wammek, kaal Ternat, 3 parochies van den hond zijn gat. >Kaart van gemeente Ternat (www.google.be/maps) > Diverse informatie aangaande gemeente Ternat (wikipedia.org)
De leukste zegswijzen - Dei eeje man es mui ne pauipeplèkker (Haar man is voor niets goed) - A es't er mee opgezètj as nen ond mee zèn vloeën (Hij is al met een kleinigheid tevreden) - Dei klaun es vrieet andgedieëreg (Dat kind kan nergens afblijven) - Daune kost nogal lampettn ! (Die kan ferm zuipen) - K ben er nie skeeteg op oem ’t elpen (Ik ben er niet op gesteld om hem te helpen) - Da mensj begost dee te terrn (Die vrouw begint te dementeren) - A es dui mee zè gat in de beutter gevalln (Hij is daar goed terecht gekomen) - Da skuip kan ooit en fles uiver eetn ( De sukkel is graatmager) - Nen eezel zwitj va skauitn (Lui zweet is rap gereed) - Verniet gonj de konauinn nui de raur (Ik doe niets gratis)
De vroegste vermeldingen van de plaatsnaam Affligem zijn Afnegen (1096), Haffligeniensis (1100), Haflengeint (1105) en Affligiensis (1112)). De naam Affligem in haar huidige vorm komt voor het eerst voor in 1130. Hij komt voort uit het Germaanse *Abulingahaim, dat op zijn beurt is opgebouwd uit de persoonsnaam Abulo- (of Avilo-), het verzamelsuffix -inga en het het woord haim-az "huis, nederzetting". De naam van de gemeente betekent dus letterlijk "woonplaats van de mensen/stam van Abulo/Avilo". De gemeente wordt afhankelijk van de bron gerekend tot de streek Brabantse Koutersof het Pajottenland. Bijnaam van gemeente Affligem: De zotten. Daar zijn meerdere verklaringen voor. Volgens sommigen staat zot voor leuk en plezant.. Het feit dat er vroeger vanop de preekstoel gepreekt werd om a.u.b. uw velo eens te pakken en een lief te gaan zoeken in een andere parochie kan misschien ook een uitleg zijn. >Kaart van gemeente Affligem (www.google.be/maps) >Algemene informatie aangaande Affligem (wikipedia.org)
Het toponiemHalle is afkomstig van het Germaansewoord halha met de betekenis bocht in het hoogland. De oudst geschreven bron over het dorp dateert uit 1152 en vermeldt de naam Hallensis. In het Fransheet het stadje Hal, in vroegere tijden waren de toponiemen Halen, Hau en Hault (op het retabel van Jehan Mone in de Sint-Martinusbasiliek) in gebruik. In het boek van de Spaanse schrijver Alonso VásquezLos sucesos de Flandes y Francia, del tiempo de Alejandro Farnese uit 1614werd de stad Halla en Hao genoemd. In het Italiaans ten slotte heette Halle Hala. De inwoners van het Halle van vóór de fusie worden: "Vaantjesboeren" genoemd "boer" wordt hier gebruikt in de betekenis van "verkoper" of "venter", zoals bij "melkboer" of "patattenboer"; "vaantje" verwijst naar vlaggetjes waarop de zwarte madonna al dan niet met kanonballen staat afgebeeld. Zo'n vlaggetje werd tijdens processies of als bewijs van het afleggen van een bedevaart naar Halle verkocht. Vermelde bijnaam is niet van toepassing op de inwoners van het Halse gehucht Essenbeek die "Zavelkoppen" genoemd worden. >Diverse informatie aangaande stad Halle (blog vlaanderen)
Meise ontstond rond het kasteel Ter Meysse dat na de Tweede Wereldoorlog werd afgebroken. Het toenmalig dorp was in de perioden 1132Meyse en 1170Menza.
De plaatsnaam komt voor het eerst voor in de stichtingsakte van de abdij van Dieleghemin 1086 als Vulvrethem. Volgens sommigen gaat de benaming terug tot in de 4e of 5de eeuw na Christus, toen ook de plaats is ontstaan. Het deel Wolvert is afgeleid van de Germaanse persoonsnaam Wolfarten het deeltje em is afgeleid van heem, een veelvoorkomend toponiem dat "woonst van" betekent. Wolvertem betekent dus "woonst van (de familie van) Wolfart". Een andere, mythische, verklaring voor de naam is de verklaring dat Wolvertem betekent plaats waar de wolven woonden. Deze verklaring maakt deel uit van de Wolvertemse folklore. >Diverse informatie aangaande deelgemeente Wolvertem (wikipedia.org)
Vilvoorde ontstond op de plaats waar de Romeinse heirbaan van Assenaar Elewijt de Zenne kruiste. Hiervoor bestond er waarschijnlijk ook al een Nervische nederzetting op deze plaats, waar de Zenne gemakkelijk doorwaadbaarwas. De plaats, villa aan de voorde, wat als "villa aan de doorwaadplaats" begrepen kan worden, gaf stad Vilvoorde haar naam. De stad wordt gerekend tot de streek Brabantse Kouters. Bron: website stad Vilvoorde en wikipedia.org Bijnaam of spotnaam: Vilvoordenaars noemt men pjeierefretters. (paardenvreters) omdat paardenbiefstuk een Vilvoordse specialiteit is. >Diverse informatie aangaande stad Vilvoorde (blog vlaanderen)
Wisselwerking tussen r en l in verschillende Zuid-Brabantse dialecten - In woorden met –tel op het einde van een lettergreep en –r(s) op het einde van de voorgaande lettergreep verdwijnt de r. B.v. wortel -> weuttel, spartelen -> spettele, borstel -> beustel, worstelen -> weustele. - Indien er tussen de –r en de –el een p of een v staat (of soms ook met nog een andere medeklinker) is er plaatsverandering van r en l. B.v. dorpel -> deulper, kervel -> kelver. Soms: orgel -> eulger. Plaatsverwisseling van letters in een woord kan ook tussen andere letters dan tussen r en l. B.v. praline -> pernil (r gewisseld met klinker en l gewisseld met n). - Op het einde van een woord wordt –el omgevormd tot –er indien er nog een l voorafgaat. B.v. sleutel -> sluiter, lepel -> leiper, vlegel -> vleger, vleugel -> vluiger. In een zeldzaam geval moet er zelfs geen l voorafgaan. B.v. bengel -> binger. - Het omgekeerde kan zich ook voordoen. De eind-r wordt soms vervangen door een l. B.v. schorseneer -> schorseneil, jenever -> jenèvel. - In de deelgemeente Bertem wordt de begin-l van “liberaal” vervangen door een r: “riberool”. Dit lijkt wel een unicum. Vervanging van een dubbele d door een dubbele r Opvallend in de deelgemeente Bertem is het vervangen van dd door rr. B.v. schudden -> schurre, wedden -> weurre. Of in twee stappen: heb je -> édde -> érre, doe je -> dudde -> durre, ben je -> zèdde -> zèrre, ga je -> goëdde -> goërre, sta je -> steudde -> steurre. Maar Bertem staat hier niet alleen. In het Pajottenlands is het verschijnsel nog veel meer uitgesproken. B.v. schudden -> schirren, kudde -> kirre, middel -> mirrel, midden -> mirren. Of in twee stappen: bed -> bedde -> berre, pad -> padde -> parre, klod -> klodde -> klorre, vod -> vodde -> vorre, wat -> wadde -> warre, dat -> dadde -> darre. Bron: >http://korbeek-dijle.blogspot.be/ brabantse-dialecten >Vlaams-Brabant dialect (info op deze site)
Leefdaal Deelgemeente van Bertem. Uitspraak van Leefdaal: Leidel.
Wapenschild van gemeente Leefdaal.
De naam 'Leefdaal' is te herleiden tot twee Keltischedeelwoorden. Het eerste deel, 'Leef' komt van de oude naam van de rivier deVoer, de Laban. Daal is dan weer te herleiden tot vallei. De naam kan dus verklaard worden als vallei van de Voer. > Leefdaal (https://nl.wikipedia.org/wiki/Leefdaal)
De naam zou van Gallisch-Keltischeoorsprong zijn, met name van Ho-lar wat hoog gelegen open plaats in het bos betekent. De oude spelling is "Hoeylaert". Hoeilaart noemt men ook wel eens ‘het glazen dorp’ vanwege de grootschalige teelt van druiven die er tot in de tweede helft van de twintigste eeuw in verwarmde serres gedaan werd. Inwoners van de gemeente worden Hoeilanders genoemd. Scheld of spotnaam van Hoeilaart: doenders, kolenbrander, eieruiper, spekdief, stoefers. > Kaart van gemeente Hoeilaart (www.google.be/maps) > Diverse informatie aangaande gemeente Hoeilaart (wikipedia.org)
Diest - Diesters dialect
