Oostendse dialectliedjes gezongen door Lucy Loes We zitten weer in d'ambiance / Onk' s' avonds noar me bedje goan De tsjoeke-tsjoeke-tring / 'k zoen willen een tot hên M'n eerste lief / Je moe kunnen vergeven Lucy van de staminee / Kom, zet je bie! 'n Visscherslief / In de goeien oeden tied De Vlaamse hukkelbuk / De bierbuuk De majoretjes / Ikke en m’n zeune 't Is gedaan met de dikke madam! M'n zeekapiting Naar San José
De naam Koksijde komt vanaf 1150 in geschreven documenten voor als ‘Coxhyde’. Voor deze naam zijn er een aantal etymologische verklaringen. De meest gangbare theorie is dat ‘Cox’ verwijst naar dekokkel of hartmossel en ‘Yde’ staat voor ankerplaats of kreek. Pastoor Geerebaert vermeldt in zijn publicatie ‘Geschiedenis van Koksijde’ nog 2 andere theorieën waarbij ‘Kok’ zou verwijzen naar een persoonsnaam ofwel naar een barbaarse volksstam, de Chauci. Spotnaam of scheldnaam van Koksijde: Brassers = doorbrenger, vreetzak, zuiplap. >Diverse informatie aangaande gemeente Koksijde (blog vlaanderen)
Isera Portus, de eerste naam voor Nieuwpoort dook in 1150 in geschriften op. Later sprak men van Neo Portus en Novum Oppidum. Novus Portus (Nieuwpoort) is de benaming die het ten slotte haalde. Spotnaam van Nieuwpoort: schrobben (=vissoort). >Diverse informatie aangaande stad Nieuwpoort (blog vlaanderen)
De vroegste vermeldingen van de plaatsnaam Affligem zijn Afnegen (1096), Haffligeniensis (1100), Haflengeint (1105) en Affligiensis (1112)). De naam Affligem in haar huidige vorm komt voor het eerst voor in 1130. Hij komt voort uit het Germaanse *Abulingahaim, dat op zijn beurt is opgebouwd uit de persoonsnaam Abulo- (of Avilo-), het verzamelsuffix -inga en het het woord haim-az "huis, nederzetting". De naam van de gemeente betekent dus letterlijk "woonplaats van de mensen/stam van Abulo/Avilo". Scheld of spotnaam van Avelgem: Ruggenaars. De spotnaam zou iets te maken kunnen hebben met een gehucht van dat dorp dat Ruggenoemt. >Kaart van gemeente Avelgem (www.google.be/maps) >Diverse informatie aangaande gemeente Avelgem (wikipedia.org)
Avelgems dialect
Avelgem behoort tot Zuid-West-Vlaanderen. Het dialect is de streektaal tussen de Leie en Schelde in het zuid-oostelijk gedeelte van West Vlaanderen waar Avelgem toe behoort, een gebied dicht bij de Franse taalgrens en Oost-Vlaanderen, het dialect is dan ook doorspekt met Franse en Oost-Vlaamse dialectwoorden. >Avelgems (www.mijnwoordenboek) >West-Vlaams dialect (op dit dialectblog)
Harelbeke is ontstaan op de droge, zandige oever van de rivier de Leie, ter hoogte van de uitmonding van de Arendsbeek in deze rivier. Harelbeke had vroeger de naam Harlebeke, dat omstreeks het jaar 1027. Spotnaam van Harelbeke: scheepstrekkers, ratten. >Diverse informatie aangaande stad Harelbeke (blog vlaanderen)
Kortrijks (West-Vlaams: Kortryks) is de variant van het Nederlands zoals dat gesproken wordt in de stad en regio van de Belgische stad Kortrijk. Het is een vorm van het West-Vlaamsedialectdat gesproken wordt in de grote regio rond de stad. Daarnaast bestaat er ook het centraal-Kortrijks, een stadsdialect dat gesproken wordt in de stad Kortrijk zelf. Door zijn ligging dicht bij de Franse grens bevat het Kortrijks veel Franse invloeden. Het oude stadsdialect van Kortrijk is erg typisch en waarschijnlijk afkomstig van de Franstalige burgerij uit de 19e en 20ste eeuw. Binnen de stad zelf kan ook een licht onderscheid gemaakt worden met het 'Overleis', een typisch stadsdialect dat zich door de eeuwen heen ontwikkeld heeft op de wijk Overleie, dat oorspronkelijk niet tot de omwalde stad behoorde. Een van de meest opvallende kenmerken van het Kortrijk is het meer pedante uitspreken van de klanken. >Lees meer op www.wikipedia.org
Menen wordt al in 867 vermeld als Maininium of Maininion (Gysseling 1960). Tot dusver zijn echter geen archeologisch vondsten of sporen uit deze oudste periode gekend. Over de betekenis van de plaatsnaam is er absoluut geen consensus. De oorsprong van de stad Menen ligt in een dorpsheerlijkheid, die als de ‘Bruel’ bekend stond. Er zijn voldoende aanwijzingen dat een Motte met neerhof, waarop ook de kerk gesitueerd is, is hiervan de veruitwendiging was. Bron: https://inventaris.onroerenderfgoed.be/ en wikipedia.org Scheld of spotnaam van Menen: Wagenwielvangers. >Sage: De oorsprong van de Wieltjesfeesten >Diverse informatie aangaande stad Menen (blog vlaanderen)
De eerste historische vermelding van het dorp Lauwe kan gedateerd worden vanaf het jaar804. De betekenis van de benaming Lauwe kan in verband gebracht worden met water, "lova" is het Keltische woord voor "waterloop". Volgens andere bronnen afkomstig van "lavo", de naam van een voormalig meer gevormd door de afvloeiende waters van de heuvels in de buurt. Scheld of spotnaam van gemeente Lauwe:? > Kaart van gemeente Lauwe (www.google.be)
Oorspronkelijk luidde het Wibilinga-heim, wat betekent: de woonplaats van de nakomelingen van het clanhoofd Wibil. De oudste teruggevonden vermelding van Gullegem 'Godelinchehem' staat in een schenkingsakte uit 1066 van Graaf Boudewijn V van Vlaanderen aan het kapittel van Rijsel. In 1105 schenkt de bisschop van Doornik het altaar van 'Gudelengien' aan de Sint Maartensabdij aldaar. De oud-germaanse vorm 'godelinga-heim' betekent: de woning van de lieden van Godilo. In een periode vanaf 1197 had Wevelgem de plaatsnaam Weflegem. Bron: http://www.wevelgem.be/en https://www.wikipedia.org/ Scheld of spotnaam van Wevelgem: Lopers. >Diverse informatie aangaande gemeente Wevelgem (blog vlaanderen)
De naam Roeselare heeft in de loop der tijden talrijke spellingvarianten gekend. Vooral het eerste deel van de naam is veelvuldig gewijzigd. Tot het einde van de 11e eeuw vindt men haast altijd "Ros". Daarna wordt de "o" gaandeweg en tenslotte definitief vervangen door de "oe"-klank. Aanvankelijk en korte tijd nog als "u" geschreven maar daarna "oe" tot omstreeks het einde van de 15e eeuw. Onder invloed van het Frans (Roulers) wordt de oe-klank vanaf dan als "ou" geschreven. Pas sinds 1937, toen de moderne plaatsnamenspelling werd aangenomen, greep men terug naar de "oe" en werd Roeselare de officiële naam. In tegenstelling tot wat veelal gedacht wordt is de schrijfwijze Roeselare (teruggevonden in documenten van de periode 1302-1520) dus veel ouder dan bijvoorbeeld Roussellaere (16e eeuw en later). De betekenis van de naam is in de loop der eeuwen felomstreden. De nieuwste linguïstische bevindingen geven volgende uitleg: "roes" betekent "riet" en zou terug te leiden zijn op de Gotischewortel "raus" (riet). Afgaande op de oudste vormen die van "laar" bekend zijn, gaat dit woord terug op het Germaanse"hlaeris", waarmee een open plaats in het bos wordt aangeduid. Deze taalkundige bevindingen worden bevestigd door de ligging van Roeselare. In de vroegste tijden lag Roeselare helemaal in het Vlaamse Woud – tientallen bostoponiemen herinneren daar nog aan. Een daarin liggend laar, dus een open plaats, was de beginkern van het huidige Roeselare. Gelet op het feit dat een tiental waterlopen in het Roeselaarse "laar" samenvloeien, vermoedt men dat dit een drassig en moerasachtig gebied geweest is. Vandaar komt het element Roes, wat dus riet betekent, een plant die op vochtige plaatsen gedijt. Samengevat kan men Roeselare dus definiëren als Roes + laar, een drassige, met riet begroeide open plaats in een bos. Bron: wikipedia.org Scheld of spotnaam van Roeselare: sulferdoppersof sulferdoppers, vechters. >Sage: De Reus Rolarius (www.figy.be/legenden/Roeselare) >Diverse informatie aangaande stad Roeselare (blog vlaanderen)
Roeselaars dialect
In Roeselare hebt je een groot aantal mensen die de klank 'sk' uitspreken, maar de anderen gebruiken de 'sh'. Dat vooral door steden rondom Roeselare (bv richting Ardooie, Staden en Lichtervelde) die gemeenten geven hun invloed af, wellicht door migratie is de klank beginnen mengelen. Cijfers en getallen in Roeselaars Een: Ièèn Twee: twièè Drie: drieë Vier: viere Vijf: vuuvve Zes: zesse Zeven: zeevne Acht: achte Negen: neegne Tien: tiene Elf: elve Twaalf: twoolve Dertien: dertiene Veertien: vièèrtiene Vijftien: viftiene/vichtiene Zestien: zestiene Zeventien: zeev'ntiene Achtien: achttiene Negentien: neeg'ntiene Twintig: twientig Dertig: dertig Veertig: vièèrtig Vijftig: viftig/vichtig Zestig: Tjestig Zeventig: Tjeev'ntig Tachtig: Tach'ntig Negentig: Tneeg'ntig Honderd: Oenderd Duizend: Duust >Roeselare - Roeselaars dialect (www.mijnwoordenboek.nl) >West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)
Cursus West-Vlaams van "Bachten de Kuppe" 1: Kontraksies / (wok: twoapetrekkingn of tegoaretrekkingn) Int Westvlams kujje dikkenst gjeelle zinn vervangn deur 1 woord, zo een bitje glik int duts moa ton nog ekstremer. 'k goa ne kjeeh een simpel vwoarbeeltje geevn omt eh bitje duddelikker te moakn. Oej int ABN wil zeggn: "Ik kan U verzekeren dat ik de door U zopas aangehaalde acties niet ondernomen heb", ton kundje gjeel die zinne in ene kjeeh int Westvlams zegn: "Jammojakkundoe". Zo simpel ez dadde dus, ge ziedet, Westvlams is zo simpel lik dat tgroot is, en lik of damme getoagd ihn: wulder zeggn olles korter, dus tes nie dammet stif groot doen! Nog un poar vwoarbeeldn: - Gelieve in de actuele omstandigheden van enige kalmte blijk te geven:hoatgoanjoat - U vergist zich schromelijk:geziegiezekerzot - Ik kan U met aandrang verzekeren dat hetgeen U beweert geheel en al uit de lucht gegrepen is:belangelanstnnie
2. Utdrukkingn Tes ni omdatter int ABN zuknen hoop skoane utdrukkingn bestaon, damme widder moetn achterbluvn. utdrukkingn en, vele skoander, welspreeknder en brjeedsproakiger dan ol dreste. Kiek moa nekjeeh noa wukdatter ier onder stoat. Voe de poar sukkeloars die nog gjeen Westvlams verstoan (Uls! Kiekns!) ihk er ton moa de vertoalinge bie gezwiereld. Ge ziedet: me zin widder noch deslichtste ni! - als er zich problemen voordoen, kun je maar beter op zoek gaan naar de oorzaken die eraan ten gronde liggen:oet de melk smakt noa stront, is de koe ongezond - draag zorg voor je flesje bier op plaatsen waar je door omstandigheden vaak een onverwachtse en ongewilde duw te beurt valt:beter een blinne up joen dumme, dan een floske zonder gat - dat meisje daar draagt geen beha:de kiekens zittn deur den droad - welke truuks je ook uit je mouw schudt gedurende het verdere spelverloop, ik ga winnen:ge zid dran glik mette skitte - Pas op dat je niets weg werpt dat je nog nodig zou kunnen hebben:de skoane smitn ze weg, mo de kut houdn ze - zorg er maar voor dat het snel vordert:giv moa pulle - het is niet allemaal even triviaal:tis ol gin oar snien - maak maar dat je weg komt:kuust mo joen skippof - ik zorg er wel voor dat het zo snel mogelijk in orde komt (let op het typische meermaals gebruiken van het werkwoord 'goan'.]:'k goa daddier nekjeeh rap goan doen goan - die vrouw is zwanger:da vrommins zit vul / zis vul gestookn - zo dom als t achterste van een koe:te dom voer ooi teetn - zo'n miserie hebben dat..:Joenen hond in zinne zak bitn dat t'oar aje mulle plakt....: - hij is niet erg slim, doet nogal vreemde dingen:'t Finste es wok zen oar - het licht uitdoen:de lucht dwoad doen - het regent echt heel hard:'t rin mollejoengn - een onaangenaam vrouwelijk persoon:een viez meubel - het waait heel erg:'t Woajd lik de vroede bjeestn - vrouw die niet op haar mond gevallen is:een stoet ransel - hij heeft iemand beetgenomen:jeehd een twien binn buk gedoan - begin er maar snel aan:giv moa sjette / pulle/gette/goaze / spunse/petrolle - de regen valt met bakken uit de lucht:'t rint dat zikt / 't rint mollejoengn - hij is graatmager:ge kundem deur de ghoote / t ghootegat trekkn - in alle richtingen, chaotisch:tsjakut tsjakin - iedereen:ol da pwootn en oorn eeht - iets wat je niet graag doet maar waarvoor men je in t gat gestoken heeft:een beskeetn commissie - doodop zijn: de preut' of zin - recuteren ofte:coïteren - verzetten:versteekn / transponeern- - koeschede:koeieklinke - boel:mullepaté - oen, sukkel, nietsnut:brokkelaire - klankverbastering als synoniem voor de godendrank (lees:tgjeen dat de auteur van dezen cursus drinkt . . vandaar diene god):psalm Bij het kaartspel - Oej med oes wil koarten moej wel weetn oe daj de vier swoartn troef moed utspreekn int Westvlams: Ertns, Piekens, Koekns en Kloavers.
3. Vervoegingn van onvervoegbaore dingn Der zin ne gjeelleboel persoann, zowel in 't inkelvoud glik int mjeervoud, mo ge moe nie peizn dan ze doar int ABN een twuk mee doen. Dat moe nekjeeh gedoan zin, en wuk ister nu beter dant Westvlams voe doa een eindan te moakn! Me goan der direkt ne kjeeh invliegn med een poar klassiekers:
JA -1e persoon enkelvoud: Joak -2e persoon enkelvoud: Joaj/Joag -3e persoon enkelvoud: Joaj (mannelijk), Joas (vrouwelijk) en Joat onzijdig)
4. Verdubblinge in oeze toale Gihtadde overre overolstnt, oej een tale begunt te klappn, moej de vervoeginge van zin e eehn ljirn. Int Westvlams es da wok ezoa. Mo bie oes es dadde nog een bitjen anders; meehn wulder nog de dubble vormn:
ZIN -1e persoon enkelvoud: kben kik -2e persoon enkelvoud: ge zih gie -3e persoon enkelvoud: jis em (mannelijk) /zis sie (vrouwelijk) / tis tet (onzijdig)
-1e persoon meervoud: me zin wiedder -2e persoon meervoud: ge zih giedder -3e persoon meervoud: ze zin ziedder
5. Ne formidoabele woardnschat Oster 1 toale vor olles en nogentwa goeklinknde woordn eeht, est ollik wel Westvlams zekers! Of wuk peisdjiervan:
De naam Eernegem is van Frankische oorsprong. Algemeen wordt aangenomen dat de betekenis ervan is woonplaats ('gem' verwijst naar 'heem') van de nakomelingen (inga) van Arnjo. Deze Arnjozou dan de man geweest zijn die hier een eerste nederzetting heeft gebouwd. Later werd er bij zijn hoeve een kerk gebouwd. Eernegem heeft een reputatie opgedaan als het dorp van dekasseileggers. Bron: wikipedia.org Scheld of spotnaam van hoofdgemeente Ichtegem: ‘t kakkernest gordijnkiekers (gordijnkijkers). >Kaart van Ichtegem/Eernegem (www.google.be/maps) >Diverse informatie aangaande gemeente Eernegem (wikipedia.org)
De oudste tastbare bron waarop voor het eerst de naam van de stad wordt gebruikt, zijn enkele munten van voor 875. Ze vermelden Bruggia en Bruccia. Waar de naam Brugge juist vandaan komt, is niet exact bekend. Mogelijk is het een verbastering van de Keltischenaam voor de ondertussen gekanaliseerde rivier de Reie, die door Brugge stroomde en in de Noordzeeuitmondde. Scheld of spotnaam van Brugge: Brugse zotten, hanze. >Diverse algemene informatie aangaande stad Brugge (blog vlaanderen)
Oostende - Ostêns dialect
