Provincie West-Vlaanderen West-Vlaams dialect (deel 1)

      
      
      

     

      West-Vlaams dialect (deel 2A)
       Zie eventueel ook 
       > West-Vlaams dialect deel 1 
       > Diverse algemene informatie aangaande West-Vlaanderen (blog vlaanderen)   

Veel gebruikte West-Vlaamse dialectwoorden
De klapnasje bie oes, lik Damme ’t wider zeggen .. Ne formidoabele woardnschat
Oster 1 toale vor olles en nogentwa goeklinknde woordn eeht, est ollik wel 't Westvlams zekers!
Of wuk peisdjiervan:
A
aangangwagen: de remor, een remorke ; aangetekende zending : ne rekmandee ; allemaal samen : oltegare, oltope ; alles : hjeel de ruttemetut, hjeel de santeboetiek, hjeel den battaklang, hjeel den annekesnest ; ajuin: andjoen ; alles ligt overhoop: ’t ligt ool onvrende ; aambeien: ’t speen ; aardappelmesje: skelmes, skeldersmes ; apetrots : preus lik veertig ; asbak: sandriejee ; autonummerplaat: ’t plak ; averechts : konterkjere aafs ;
B
babbelzieke vrouw : babette ; bang, skuw  ; bange figuur: nen broekskitter ; batterij : ’n pille ; batterijtje: pielle ; bazige man of vrouw : n,e gendarm ; boze vrouw : dullekonte ; beerkar: oalkartjeel ; behoorlijk : sebwoort ;  bewegen: wikkeln, Roern ; bewustzijn verliezen: van zinnen orgel droaien, van zinnen sies voaln ;  bezig baasje: nen doendigoard ; bier van minderwaardige kwaliteit: fluutjesbier ; bij benadering : ip of nante ;  bijna : abie, biekans, tewege ; bij jullie thuis : tuut tulders ; bij ons thuis : tuut toezens ; bij uitzondering: ne kjeer ip en weg ;binnensmonds praten, mompelen : konkelfoezn ; blijven praten om gelijk te halen : klappen tuut dat ne frang effen is ; bloedworst: bloelink ; stuttn ; boodschappen doen: commissies doen ; boodshappentas: buzze, kaba ; bolvormig (soep) kommetje: spoelkom ; bontjas: velne frak ; bonen opgegroeid langs een stok: persebonen ; boterhammen: boete: een proces ;  boterhammenbedelaar: stuteshooijer ; boodschbord: talloare ; borstel op lange steel waarmee men spinnenwebben verwijdert: ne kobbejoaegre ; boterhamdoos: stuuttedoze ; boterhammen: stuutn, stuutjes ; bovenste deel van fietskader: de buuzze ; braderie, koopjesdagen: de batjes ; bumper: den barsjok ;
C
clown: ne pooijas ; cuttermes: keunesniederke ;
D
dakgoot: cornisje ; dat houdt risico in: ’t is riskierlik ;  dat staat als een paal boven water: ’t gapt gelik nen oven ; damesschoenen met hoge hakken: talloengs ; dat zet allemaal niks op: ’t is oal gin avanse ; de appel valt niet ver van de boom: j’n eit van de meur nie geskreept ;  deksel: ulle ; deken: sarze, soaze ; de mogelijkheid hebben om … : d’ okkoazje ein van een twadde ; deugniet: pietje stek ; deur: door, deure ; de vaat doen: sk(e)uttels was'n, de shuttels doen ; diarree: de vliegende spetter, de schitte, den ofagank, den afloop ; dolverliefd: puutonnozle ; de volksmond, de praat van mensen: klapnansje, koetnansje ; dik: moozevet ; dikkenek: geistekakker ; dienster: de moarte ; direct: tefeite ; doen alsof zijn neus bloedt: van pikkens geboaren ; doe niet flauw: goa je dunne doen? ; domme figuur: ne potuul ; dooier van een ei: de dorre van ’t ei ; door het hevig aandringen : deur ’t eeuwig pramen ; doorregend: smuuk ; doos schoensmeer: blinkdoze ; dorpel: zulle ; drankhandelaar: den biermesjang ;drinkbus: nen bidong , ’n pulle ; drogegrappenmaker: pallullewuppre ; drukkend warm: is laaf ; drukknop: presjoeng ; dwars: van tweistn ; 
E
echt waar : biechte woarheid ; een maat voor niets : een skete ip ne stok ; 

elleboog: elletuutje ; er werkt iets niet: d’r is nen défoo an ; elegant man: ne lompe kloef ; emmer: seule, keetle ; ergens geen handeling van hebben : ’t is d’ antoave die niet deugt ; ergens op een afgelegen plek : ’n twoarten in ’t ol van fluutool ; er is iets begonnen : 't is gangk, ’t spel zit ip de karre ; evenzeer : vanselikke ;
F
fietsstuur: giedoeng ; fietsvoorvork: foerse ; flemen: frottn ; fluiten, ook vogelzang: shufln ; fluitje: skuflette ; fluisteraar: vezelaar ;  fluitketel: moor ; Franse typische pet, vaak door oudere mannen gedragen: alpingske ;
G 
ga eens uit de weg: gerte ne kjeer ; ga maar door: teure moar deure ; ga niet met iedereen om: olle hout een is geen temmerhout ; gatlekker : boaznpoeper ; gat, kier: gerre, bv. de deure stoat up e gerre ; gas geven: buzze geevn, lutte geevn ; gebakken aardappeltjes: gebruneerde patatjes ; gebrekkig mens: fikke ; geef de moet niet op: houd j’ an ’t ges ;  geen geluk hebben : ot pap regent zit ie met z’n tallore in ’t droge ;  geen ellebogen hebben, niets aanvoelen : ’t finste is z’n oar ; geestrijke drank: nen dreupel ; gehakt: gekapt ; gediend als een hond met vlooien : gediend gelik nen here ;  geduld: passensje ; geleidelijk aan : pioanewis ; geniepig vertrekken: joen puste sheurn ; gevaarlijk, geweldig (let op het verschil in betekenis): shuw ; geveinsde ziekte: ’t is ool begoaringe ; gezond achterwerk : ‘n kachtelgat ; goederen van bedenkelijke kwaliteit: smeerlaprie ; goed doorwerken: zjere ; goed gas geven : ip zinne steirt duwen ; goedkoop en duurkoop: kamelot ; gootsteen: watersteen ; gor: jaloezie ;  gouden zaak doen: batje doen ; grafdelver : de putmoaker ; grijs herfstig weer: adrilligenwere ; groenten: groensels ; grote kom: bassing ; 
H
half om half : tussen olf en eblik ; halve gare : ne wieten ; handvol: ’n poote ; hartelijk lachen: lachen gelik ’n paptoarte ; heel erg vermoeid: tenden olle stroaten ; heel dat zaakske: geel die santeboetik ; heel groot: t is indliks groot ; heel erg dom: zo dom of ’t achterste van een koe ; heel erg vermoeid: tenden olle stroaten ; heel hard: koppekei hard ; heel hard regenen: ’t rint dat zikt - ’t spuugt kattejoengn, ’t rint mollejoegn ; heel slappe koffie: nunnekaffie : slappe koffie, deuregeute ; heel vettige voeding: ’t is slekke vet ; helder, open weer: ’t is fel geluchte ; helemaal uit elkaar vallen: brokkeverskjeen ; herberg stamnee ; herhaalde malen: tefrente kjeeren ; affeseren ; het is een mislukking : ’t is een flutse ; het is besmettelijk: ’t Is betraaplik ; hij is er van door: j’is skampavie ; het is lekker: ’t is van lekmelippe ; het is niet lekker: ’t is zwinneteetn ; hij is stilletjes binnengekomen : j’is ip zijn slissen ; het is helemaal beschadigd: t is heel gakmandeerd, ’t is heel gabimeerd ; heupwiegend, preuts stappen: stikt nen bustelstil in eur gat en geel ’t stroate is gevoagd ; hinken: petjikkeln ; hij die fel studeert: blokzwijn ; hij die fluistert: vezelaar ; hij die onnauwkeurig werkt: ne klutser ; hij die vuile praat vertelt: ’n vullemulle ; hij die zijn voeten sleept: slifsavatte ; hij heeft me iets misdaan: j’ eit in min roapen gesketen ; hij heeft een zware fout gemaakt: j’ eit den ippergoai afgeskootn ; hij heeft last van jicht: j’ eit overkomste ; hij heeft niets te zeggen: j’eit nie te piepn ; hij is vertrokken: j’is ’t gat in ; hij hield de lippen stijf op elkaar: j’eit den top van z’n toenge ofgebeetn ; hij is dronken: j’is enen hoed, j’is canard, peiredelam droenke, j’eit een vlére ip ; hij is niet goed wijs: j’eit ne slag van de meulne get ; hij is stilletjes binnengekomen: j’is ip zijn slissen ; hij is totaal gek: j’is kloar zot ; hij is traag: j’is nie van nen hoaze gepoept ; hij heeft last van jicht: j’ eit overkomste ; hij kan zeer veel eten: ie kan eten gelik nen dikkedelver ; hij kijkt boos : ie trekt ’n vieze gespe ; hij loopt nerveus rond: ie loopt rond gelik ’n inne die moet legn ; hij is er van door: j’is skampavie ; hij is niet goed wijs: J’is ip zinne kop gestekt en bluuvn bokn ; hij kan zeer goed praten: j’ et een toenge lintjes ; hij kent er niets van: ile kent ’t er even ville van of ’n zwin van koesn stoppen ; hij ligt in ruzie: ie ligt in ’t skeis ; hij plast om de haverklap: j’ eit een keunebloaze ; hij verveelt zich, weet niet wat doen: ie weet nie woar me z’n ende gevoaren ; het is ieder voor zich: ’t is elk voor zijn skelle ; het spijt me: ’t deirt mie ; hij heeft serieus kennis: Ie vrijt dat zijn imde wikkelt ; hij werd heel erg bedrogen: j’is bedrogen dat den doom uut zin oren komt ; hoeveelheid, bv: mayonnaise of boter: ne klak ; hooghartige man: ne prethere ; hoogstwaarschijnlijk : van tiene neegne ; huid is verbrand: vel is verskoeperd ; huis: doeninge ; huls van remkabel: gaine ;

   

      
        West-Vlaams dialect (deel 2B)
        Zie eventueel ook: 
       > Provincie West Vlaanderen dialect deel 1 en 2A 
       > Diverse algemene informatie aangaande West-Vlaanderen (blog vlaanderen)   

 
Vervolg van: > West-Vlaams dialect deel 1 en deel 2A 
I
iedereen is vrij om te doen wat hij wil: elk is libber van z’n kalibber ; ieder doet wat hij wil: elk z’n meuge zei de zeuge en z’at stront ; iemand die op cafe blijft hangen: pekker ; iemand die weent voor een kleinigheid: trunte ; iemand uithoren: ‘t ei ut zin gat vroagen, den oorm ut z’n neuze kootrn ; iets in het schild voeren : een ’t wadde bekokstoven ; iets ontwijken maar nog iets ergers tegenkomen: ne puut ontvluchten voor een padde tegemoet te komen ; ijskoud is het: ’t is issebitte koud ; ijzig koud: bjeeste koud ; in een kolerieke bui: in een vroete lokeire ; ik ben doodop: min bobinne is of, min pille is of ; ik ben duizelig: ‘k draoie gelik nen top ; ik ben niet goed te been: ‘k ben slicht te poote ; ik gloei heel erg: ‘k gloeie gelik ’n kolevier ; ik voel me niet goed: ‘k benne lik oardig ; ik voel me niet goed, slapjes: ‘k ben gin en kluute weird ; ik ga mijn best doen: ‘k goa minne crayong skerpen ; ik heb veel werk: ‘k ben verloan ; ik moet eens naar het toilet: ‘k moete ne kjeer noar bachten, ‘k : moete ne kjeer noar de koer, ‘k moete ne kjeer noar ’t vertrek ; iemand die aardig bloost: nen bleuzoard ; iemand die alles aandurft en ongeoorloofde risico’s neemt: nen baron riskon toe ; iemand die doorzet, hoe moeilijk het ook is: nen deural ; iemand die grappig uit de hoek kan komen: soepkieken ; iemand die heel erg op de zenuwen werkt: nen hertefretter ; iemand die hoogmoedig is: ’n pretentiestik ; iemand die onnauwkeurig schildert: klakpottre ; iemand die veel werkt, ook arme persoon: tjoolder ; iemand die z’n hoedje naar de wind zet: nen tootetrekker ; iemand met grote oren: j’eit oren gelik talloren ; iemand met veel zwier en zwaai: een fakke wind ; iemand met uitzonderlijke grote handen: j’eit anden gelik koolscheppen ; iemand waarop men het niet echt begrepen heeft: klunten, klunten oliebrood ; iets opdringen : een twadde ipsulfern ; iets waarop men apetrots is: ne preusslag ; ik ben benieuwd: kwetzoender, wihstje ; in de gang: ip den allee ; in de massa : In de foele van ’t volk ; in het voorjaar: in volle vaart: in vulle galloo ; een ’t wadde in ’t gotgat gieten ; ten uutkomn ; injectie: pikuure ; integendeel, tegendraads: kontroarie ; iets mooier maken dan het in werkelijkheid is: ne stront ne strek andoen ; iets opdringen: ‘n ’t wadde ipsulfern ;
J
jas: frak ; je ziet er vermoeid uit: ge kunt het sop uut uw ogen scheppen ; jazeker: Jattetoet ; je boos maken: van je tap moaken ; je moet geen lessen willen geven aan ouderen: ge goat nen uoden aap gin tootn leern trekn ; jicht: de kozientjes ;
K
kaarsrecht: pilleboutrechte ; kinesist: masseur ; klap in t gezicht (muilpeer): mullepeehre, mot ; karnemelk: keiremelk ; karnemelkstampers: tetjespap ; kauwgom: sjieklitte ; kippenhok: ’t innebluuk ; klaaspaarden (zachte broodjes): mantepeirden ; kleingeld: kluttergelt, klutters ; klein mannetje: ne kleine wup ; knikker: bollekette ; knikkers, met knikkers spelen: marbels, marbeln ; kom eens terug: kjere kjeer were ; kop koffie: ’n zjatte kaffie ; kreunen van pijn: kriepen ;
kroontjeswipper, flesopener: ullewuppre ; kruiwagen: kortwoagn, puppegoale, bakwoagn ; 
L
lange figuur: nen talloreterter : lelijke vrouw: lelijk skermik, skermienkel ; lerares: ‘n skoolieffrouwe ; leeg draaierig gevoel hebben: Iele van oofde ; lijkt er op als twee druppels water: ’t is em gesketen en gespogen ; lompe, weinig, traag sprekende man: dreiteloare ; luister eens: hort ne kjeer ier ;
M
mals: smoutzochte ; materiaal: stoffoasje ; mager figuur, man met groot gestalte: ne lange zwierel ; ne mageren harink ; man met veel zwier en zwaai: een woaie ; mauwveger: ‘n zjeemtote ; melktand, melktanden: ne kaktand, de kaktanden ; met lange tanden eten: teeweln ; mesthoop: messink ; met een stevige tred: stapnolf ; meisjes: meisjoengs ; middagmaal: gekooksel, noeneteetn ; mistig: ’t smoort ; misser: flutse ; mooi meisje: ‘n snelle mokke ; mooie vrouw, wat opgetut: prente ; moestuin: lochtink ; mooie (grote) wagen: sjieke slee, sjieke feteure ; morsen: sturtn ; motregen (motregenen): Smuk (Smukk'n), slekkenat  ; mug: meezje ; muggenzifter: ne pezewevre ; muts: toupetje ; 
N
naar binnen toe: ne weuglienk, een weggetje innewoarts ; najaarsmoeheid: ’t voaln van ’t blad ; nauwlijks vooruitgaan: affeseren lik ardunzoagen ; nerveus rondlopen: rondloopn gelik ’n kieken zonder kop ; neusvocht: snottekeise ; nietsnut met grote mond: kalisheklutser ; nijdig ventje: ne neetebuk ; nieuwjaarswafeltjes: lukken ; nochtans: pertanks ; nonnetje: masseurke ; noeste, harde werker: nen vroete werker ; nutteloos werk verrichten: lege zakken rechte zetten ; 
O
onbeduidend, klein mannetje: pernikkel ; ogenblikkelijk: in nen oai en nen droai ; ongedurig: onpessentig ; ongehuwde vrouw: ‘n ouderschejoenge dochtre, ‘n kweene ; ongewenst zwanger: gepakt van de vliegend sigare ; onmiddellijk: sebiets ; onmiddellijk vertrekken zonder op- of onnauwkeurig, slordig werken: moosten en brielen ; onaangename taak : bescheten commissie ;  ondertussen : binstdien ; onderwijzer: ne skoolmjeestre ; ongedierte (bij insecten): furnin ; ongeveer zo: ip on nante ; onhandig mens: kluntn ; onhandige inhoudloze man: ne kalessieklutser ; onnozelaar: wietn ; onsympathieke dame: ‘n vies keun ; onsympathieke heer: ne vieze perluit ; onsympathieke, sluwe vrouw: eksevel ; om de twee dagen: overanderedag ; om de twee jaar: overanderejoar ; om de twee maanden: veranderemoand ; omslag van een herenbroek: de parmang ; omkijken: anzetten gelik nen hond van zijne stront ; oog om oog, tand om tand: ketje mie, ketje were ; om iets te bekomen moet je inspanningen doen: de gebroadte kiekens vliegen nie in je mond ; ontsmettingsmiddel: tenterdjot ; ontstoken endeldarm: n’ appandesiet ; onveilig rijden: rein en rotsen ; open hoofdwonde: gabbe ; op de werf: ip den travoo ; opeens ; oolmetekeer ; op goed geluk: Ip ’t goe riskier ; op overschot: ten iptelle ; op stap gaan: drillen, ip den dril zijn ;  op pad met de fiets of de auto: onderboane met de veloo of met de feteure ; oud worden brengt wel wat ongemakken met zich me: de joaren komen, nie olene ; oud vehikel: kariot ; oud voertuig: ’n oud karjot ; overal: salopette ; over heel de lijn: van ensentens ;
P
pannenkoek: pallulle ; pantoffels: slissen, savatten ; peperkoek: zoetekoeke, peintepies  ; persoon die veel mag eten zonder te verdikken: nen deurejager ; persoon met rond, dik gezicht: paptote, paptoarte ; pet: klakke ; postbode: ’t bootje ; prei: pret ; preisoep: pretsoepe ; pudding: pootienk ; 

Zie eventueel ook:
> West-Vlaams dialect deel 1 en 2A

West-Vlaams dialect deel 2C en deel 3 
∇

      

       West-Vlaams dialect (deel 2C)
        Zie eventueel ook:
       > West Vlaams dialect deel 1, 2A en 2B 
       > Diverse algemene informatie aangaande West-Vlaanderen (blog vlaanderen)   

Vervolg van: > West-Vlaams dialect deel 1, 2A en 2B
Q
R
rap voortdoen, verderdoen: sjette geevn, goaze geevn ; rare kerel: ne menten ; recht in zijn gezicht: flak in z’n wezen ; regenvlaag op komst: ’t goat ’n bizze doen ; regenworm: tettink ; rolluiken: lattestoors ; reflectoren: katogen ; remmen: freings ; rits: tieritte ; roddelaarster: ommeere ; roekeloos persoon: shurdug, shurdegoard ; rolluik: persjeene, lattestorze ; rolluiken: lattestorzen ; rommel: fiekfak, fietjefak ; rook je?: smoordje gie? ; roos-wit zacht snoepgoed: nunnebillen ; rot: plokke vort ; reuze honger hebben: oenger gelik ’n peird ; rubberen schoeisel, gebruikt bij schoonmaak: galoschen ; ruzie maken: in kwestie zin ;
S
schoensmeer: skoeblienk ; schorseneren: sesneeln ; schommel: renne ; schotelvod: scheuteldoek ; schoorsteen: kave ; seut: ‘n subbedutte ; slappe pop, ook slecht geklede vrouw: slunsepuppe ; slaapkleed: taboart ; sjaal voor een vrouw: ne foelaar ; slappe figuur: veie ; slecht aardappel: glazen patatten ; slechthorend: pottedoof ; slijmbal: zjeemtette ; slok: een zeupe ; sloor, arme vrouw: sloare ; smaakloos: fleeuw ; smakelijk eten: moefeln ; snel vooruitgaan: affeceern, goaze geevn ; snoepen: sneukeln ; snoep met muntsmaak: een mente ; snoeper: sneukeloar, sneukelgat ; spatbord: gardeboe ; spatadres: varizn ; spatel: schuimspa ; spek: vers geregeld ; sportief wagentype: sportkarre, sportfeteure ; sommige zaken kunnen toch, al lijken ze onmogelijk: ge wit nooit hoe da een koe nen oaze vangt ; soms: ottemets ; staande lamp: lampedair ; stam bonen: huttebonen ; stande pede: te vierklauwe ; stapelgek: zo zot of een achterdeure ; steeds; olsan ; sterke, stoere man, macho: nen busbing ; sterven: z’n skippe afkuusn - z’n pupe uutklopn ; stikster, naaister: naaistringe ; stotteraar: nen akkeloare ; stofjas: schabbe, ne saroo, na kiel ; stoppen: utskjein ; storm in een glas water: een skete in nen netzak ; stoutmoedige man: ne geassreerden bing ; stoutmoedige vrouw: franke bette ; struikelen: tjaffeln ;
T
teil: teehle ; treuzelaar: trunte ; terwijl: te binst ; te ver gaan: over de skreve goan ; tevredenheid: contentement ; thermoskan: kaffiepulle ; tierlantijntjes: Fietjefatjerie ; ’t is nog een groentje: de skulpe hangt nog an z’n gat ; ’t is ongeveer middag: oolverre noene ; ’t is wisselvallig, op en afgaan: ’t goat an en of ; tot de volgende keer: tuut noaste kjeer ; trots, enorm trots zijn: preus, preus lik tveertih ; trui: baai ; tuin: logtingk ; ’t zijn erge dingen: ’t zin toeren met de boeren die met de pollepel oale voeren ;
U

uitlaat auto: de sjar szebuze ; uitschreeuwen van de pijn: kaieten ; uitvliegen : ut z’n kramme skietn ;
V
vallen: een tumbleite moaken, een tumemperte moaken, ’n peire skeln ; van een mug een olifant maken: van ’n skeete nen dunderslag moaken ; vangtros: flosj ; van z’n melk zijn : de kluts kwijt zijn ; veel bidden : lezen da je lippn beevn ; veel eten: eten buik stao bie ; ventiel: sepappe ; veters: riekoorden ; vettigaard: kissak ; venster: rutte ; vleugel: vlerke, vleire ; vertrekken: voartgoan, de puuste skeirn ; vervangmiddel van mindere kwaliteit: ersatz ; verzworen, ontstoken: ’t is verkwoad ; vierkant brood: een bakske ;vieruurtje: eten voor viere ; vieze kust-min-kloten, norse man: nen dubble joengne, puber ; vliesje dat zich vormt op warme melk (melkroom): ’t stoan zoane ip de melk ; voddenhandelaar, iemand die slordig gekleed gaat: ne slunsevint ; vogel, ook figuurlijk, vandaar het werkwoord: veugl, veugln ; vroeg: antidns, tielik ; vod, vrouw met lichte zeden: slunse ; vod: slunse ; vrouw: vrouwmins ; voorjaarsmoeheid: ’t skietn van ’t blad ; vork: fersjette ; vreemd, onbetrouwbaar figuur: nen oardigoard ; vroeg: tiellik ; vroeg in de morgen: tiellik op z’n stikken ; vroeg tijdig: antiddens ; vrouw die gek doet: zottekonte ; vrouwspersoon dat meestal in de struiken gevonden wordt: gês-oere ; vrouw die uit dommigheid iets verkeerd deed: dommekonte, slimmekonte ; vrouw met de intelligentie van de gesoere maar met minder succes bij de mannen: gês-geete ; vrouw met volle boezem: goe voorzien van pootn en oorn ; vuil iemand: luuszak, luzzigoard ;
W
warempel: mezienke ! ; waarschijnlijk: verzekers ;wagenvering: amortiseurs, ophanging ; warme maaltijd: poteten ; wasmachine: waskeirne ; we amuseren ons: we geneirn oes ier ; we hebben eens : menne ne kjeer ; weinig: lettre ; wol: sjette ; weinig elegante man : ne kloefkapper ; we kijken er naar uit: we verkneukkeln d’ r oes ip ; wentelteefjes: klakoards ; werk doen dat traag vooruit gaat: water puttn met ’n peirdemande ; we zien er tegen op: w’ ontzient oes ; we zijn weg: me zin ribbebedie ; wie meest durft bekomt meest: de stoutste wezels zuipen de schoonste eiers ; wijd staande haardos: ne kobbejoagre ; wijkagent, politieagent : de garde ; windstil: ’t een is gin spiere wind ; wijd staande haardos: ne kobbejoagre ; witloof: sjiekoengs ; wordt gezegd tegen iemand die heel vuil is: zo zwart of moorkens gat ; 
X
Y
Z
zachtdraaiende motor: den moteur droait zoete ; zagevent: Zeemtette, slijmbal, pispater  ; zaklamp : ne pillelucht ; zeef: versip ; zeer gekend : gekend gelik slicht geld ;  ze is in verwachting: z’ is in positie, z’ is an ’t spoaren ; ze heeft o-benen: ze loopt met ’n kot ; ze laat zich goed gelden: z’eit nogoal wel kak an eur gat ; ze spelen allemaal onder één hoedje : ze skittn ool in dezelfste zak ; ze valt wel mee: z’is nie controarie ; zetpil: lavement, ne suppositoir ; zeurkous: ertefretter ; zeveren: miern zjihkn ; zich amuseren: jeunn ; zinloos gepalaber : klap tegen de voak ; zich heel slecht voelen: Peirdeslicht ; zijn hoofd slaat op hol: j’eit ’t zot in de kop ;  zijn partner, zijn vriendin: z ‘n koeketiene ; zlder: ’t ipperste ; zoete geestrijke drank, meestal door vrouwen gedronken: een zoetje ; zolder: ’t upperste ; zoethout: kallissiestok ; zolder boven stallen (dient om hooi, stro te stockeren): dilte ; zondebok: den buf van ’t spel ; zon die schijnt voor het gaat regenen: nen blek voor ne lek ; zonwering: zunnestorze ; zuurpruim: zurkeltrutte ; zure snoepjes: smoeletrekkers ; zwaar geladen: gepakt en gezakt ;zwaar stram, stijf gevoel: stokkestif ; zwaar vallen: pakt nogoal ne post ;  zwaarlijvige persoon: ie smeirt ze zelve ; zware, droge hoest: spoahoeste ; 
> Typisch West-Vlaams dialect (wikipedia.org)    
> Vergadering op zijn West-Vlaams (tekstafbeelding)    

> West-Vlaams dialect les (Powerpoint)

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)  
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

Zie eventueel ook dialect: 
> West-Vlaams dialect deel 1, 2A en 2B    

West-Vlaams dialect deel 3 
∇

     Oostende

     

 

De eerste sporen van Oostende zijn te vinden in de 9e en 10e eeuw. Schaapherders en vissers leidden een eenvoudig leven in een kleine nederzetting op het oostelijke uiteinde van het schorreneiland Testerep.
Bron: wikipedia.org
Spotnaam van Oostende: platen, pladijzen (= vissoort.), Schollen.
> Sage: De wraak van het lijk (www.figy.be/legenden)   
> Kaart van Oostende (www.google.be/maps)  
> Diverse informatie aangaande stad Oostende (blog vlaanderen)  

Ostêns of Ostênsch dialect

Het dialect van Oostende wordt in West-Vlaams  Ostêns of Ostênsch genoemd.
Misschien is het wel interessant om te weten dat Ostênds binnen Oostende zelf nog lichte variaties had.
Er was het Ostënds van de vissers die wel door iedereen in Oostende werd verstaan maar niet door iedereen in  Oostende werd gebruikt. Het onderscheidde zich door het feit dat het wat ruwer en ruiger was.
In Oostende noemde men dat Ostënds van de koaje (kaai).
> Oostende - Ostêns woorden dialect (www.mijnwoordenboek.nl)   
> Oostende - Ostêns gezegden dialect (www.mijnwoordenboek.nl)  

- Vertaler van Nederlands naar Ostêns dialect
- Verhalen in Ostêns
- Oostendse liedjes
- Oostende Poëzie
> Oostende - Ostêns dialect (www.oostendseverhalen.be)  
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

   
   Koksijde

De naam Koksijde komt vanaf 1150 in geschreven documenten voor als ‘Coxhyde’. Voor deze naam zijn er een aantal etymologische verklaringen. De meest gangbare theorie is dat ‘Cox’ verwijst naar de kokkel of hartmossel en ‘Yde’ staat voor ankerplaats of kreek. Pastoor Geerebaert vermeldt in zijn publicatie ‘Geschiedenis van Koksijde’ nog 2 andere theorieën waarbij ‘Kok’ zou verwijzen naar een persoonsnaam ofwel naar een barbaarse volksstam, de Chauci.
Spotnaam of scheldnaam van Koksijde: Brassers = doorbrenger, vreetzak, zuiplap.
> Diverse informatie aangaande gemeente Koksijde (blog vlaanderen)   

 Koksijds dialect 

Het dialect van Koksijde is een sappig West-Vlaams streekdialect.
> Koksijds dialect (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Koksijds)  
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

 

> Koksijde (www.youtube.com)   
> Kustgemeente Koksijde in beeld (www.google.com)  
> Kust (blog vlaanderen/kust)  

 

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)  
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

 Zie eventueel ook: 
> Belgische Kust-dialect (op dit dialectblog)  

 

       
    Nieuwpoort  

Isera Portus, de eerste naam voor Nieuwpoort dook in 1150 in geschriften op. Later sprak men van Neo Portus en Novum Oppidum. Novus Portus (Nieuwpoort) is de benaming die het ten slotte haalde.
Spotnaam van Nieuwpoort: schrobben (=vissoort).
> Diverse informatie aangaande stad Nieuwpoort (blog vlaanderen)   

 Nieuwpoorts dialect

In de Kuststad Nieuwpoort worden zowel Engelse als Franse woorden door het sappige "Vlams" gemixt. 
> Nieuwpoorts dialect (www.nieuwpoort-digitaal.be)   
> Nieuwpoort – Nieuwpoorts dialect (www.mijnwoordenboek.nl)  
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)  

> Nieuwpoort België (www.youtube.com)   
> Stad Nieuwpoort in beeld (www.google.com)  
> Kust (blog vlaanderen/kust)  

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)    
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

 Zie eventueel ook: 
> Belgische Kust-dialect (op dit dialectblog)  

      
      Klemskerke 
    Deelgemeente van De Haan


 



De oudst gekende vermelding van "Clemeskirca" dateert pas van 1003 en staat opgetekend in een charterboek van de Gentse Sint-Pietersabdij . Uit een document van 1096 blijkt dat ook de abdij van Sint-Bertinus te Sint-Omaars (Frans-Vlaanderen) bezittingen heeft in "Clemeskerke". Later is er ook sprake van "Clemscerke", "Clemskerka", "Clemeskerka", "Cleemskerca". Vanaf 1240 tot in de jaren 1930 als "Clemskerke" en tussendoor als "Clemskerka", "Clemeskerke" of "Clemskercke" opgetekend.  
Bron: https://inventaris.onroerenderfgoed.be/ en https://www.wikipedia.org/ 
Scheld of spotnaam van gemeente Klemskerke:?
Scheld of spotnaam van gemeente De Haan: Dennelopers.
> Sage: De Haan (www.figy.be/legenden)   
> Sage: Mong De Vos (www.figy.be/legenden)   
> Kaart van Klemskerke (www.google.be/maps)   
> Diverse informatie aangaande gemeente Klemskerke (wikipedia.org)   
> Diverse informatie aangaande gemeente De Haan (blog vlaanderen)  

 Klemskerks dialect 

> Klemskerks (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Klemskerks)  
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

 

> Klemskerke (www.youtube.com)   
> Klemskerke in beeld (www.google.com)  
> Kust (blog vlaanderen/kust)  

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)  
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

     Westende

Westende is een dorp en badplaats in de Belgische provincie West-Vlaanderen en een deelgemeente van Middelkerke. Het centrum van Westende zelf ligt op enkele honderden meters van de kust; vlak tegen de kust is een nieuwe kern Westende-Bad gegroeid. 
> Lees meer op wikipedia.org    
> Kaart van Westende (www.google.be/maps)    

Westends dialect
> Westende dialect (https://blog.seniorennet.be/westendsdialect)   
.

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)    
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

 Zie eventueel ook: 
> Belgische Kust-dialect (op dit dialectblog)  

                
         
    Zuid West-Vlaanderen

     
      
         Avelgem

De vroegste vermeldingen van de plaatsnaam Affligem zijn Afnegen (1096), Haffligeniensis (1100), Haflengeint (1105) en Affligiensis (1112)). De naam Affligem in haar huidige vorm komt voor het eerst voor in 1130. Hij komt voort uit het Germaanse *Abulingahaim, dat op zijn beurt is opgebouwd uit de persoonsnaam Abulo- (of Avilo-), het verzamelsuffix -inga en het het woord haim-az "huis, nederzetting". De naam van de gemeente betekent dus letterlijk "woonplaats van de mensen/stam van Abulo/Avilo". 
Scheld of spotnaam van Avelgem: Ruggenaars. De spotnaam zou iets te maken kunnen hebben met een gehucht van dat dorp dat Rugge noemt. 
> Kaart van gemeente Avelgem (www.google.be/maps)  
> Diverse informatie aangaande gemeente Avelgem (wikipedia.org)   

Avelgems dialect

Avelgem behoort tot Zuid-West-Vlaanderen. Het dialect is de streektaal tussen de Leie en Schelde in het zuid-oostelijk gedeelte van West Vlaanderen waar Avelgem toe behoort, een gebied dicht bij de Franse taalgrens en Oost-Vlaanderen, het dialect is dan ook doorspekt met Franse en Oost-Vlaamse dialectwoorden.
> Avelgems (www.mijnwoordenboek)    
> West-Vlaams dialect (op dit dialectblog)   

 

Luister naar het gesproken Avelgems. Nederlandse onderschriften. 
> Gemeente Avelgem (www.google.com)   
> Gemeente Avelgem in beeld (www.youtube.com)  

> Leiestreek (blog vlaanderen)  

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)  
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

    
     

        Harelbeke  

Harelbeke is ontstaan op de droge, zandige oever van de rivier de Leie, ter hoogte van de uitmonding van de Arendsbeek in deze rivier.
Harelbeke had vroeger de naam Harlebeke, dat omstreeks het jaar 1027.
Spotnaam van Harelbeke: scheepstrekkers, ratten.
> Diverse informatie aangaande stad Harelbeke (blog vlaanderen)   

 Harelbeeks dialect 

Harelbeeks is verwant met het Kortrijks dialect. 
> Harelbeekse woorden (www.mijnwoordenboek.nl/Harelbeeks)   
> Harelbeekse gezegden (www.mijnwoordenboek.nl/Harelbeeks)  
> Kortrijks dialect (op de site)   
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

> Leiestreek (blog vlaanderen)  

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)  
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

     Kortrijk

De naam Kortrijk gaat terug op de Latijnse naam van de stad Cortoriacum. Deze benaming betekent "nederzetting gelegen aan de bocht van de rivier", wat verwijst naar de Gallo-Romeinse nederzetting of vicus nabij een bocht van de rivier de Leie.
Een inwoner van Kortrijk wordt Kortrijkzaan/Kortrijkzane of soms ook Kortrijkenaar  
Bron: wikipedia.org
Spotnaam van Kortrijk: pastei-eters, Leiepissers, dikke nekken, ennebiters. 
> Diverse informatie aangaande stad Kortrijk (blog vlaanderen)   

  Kortrijks dialect 

Kortrijks (West-Vlaams: Kortryks) is de variant van het Nederlands zoals dat gesproken wordt in de stad en regio van de Belgische stad Kortrijk. Het is een vorm van het West-Vlaamse dialect dat gesproken wordt in de grote regio rond de stad. Daarnaast bestaat er ook het centraal-Kortrijks, een stadsdialect dat gesproken wordt in de stad Kortrijk zelf. Door zijn ligging dicht bij de Franse grens bevat het Kortrijks veel Franse invloeden. Het oude stadsdialect van Kortrijk is erg typisch en waarschijnlijk afkomstig van de Franstalige burgerij uit de 19e en 20ste eeuw. Binnen de stad zelf kan ook een licht onderscheid gemaakt worden met het 'Overleis', een typisch stadsdialect dat zich door de eeuwen heen ontwikkeld heeft op de wijk Overleie, dat oorspronkelijk niet tot de omwalde stad behoorde.
Een van de meest opvallende kenmerken van het Kortrijk is het meer pedante uitspreken van de klanken. 
> Lees meer op www.wikipedia.org   

Het dialect van Kortrijk

> Kortrijks dialect (www.mijnwoordenboek.nl)   
> Kortrijks dialect door Jean-Marie Delorge (www.facebook.com/Kortrijks)  
> Kortrijks dialect woorden beginnend met letter A deel 1 (dialect tekstafbeelding)   
> Kortrijks dialect woorden beginnend met letter A deel 2 (dialect tekstafbeelding)    
> Kortrijks dialect woorden beginnend met Letter A deel 3 (dialect tekstafbeelding)  
> Kortrijks dialect woorden  beginnend met letter B deel 1  (dialect tekstafbeelding)  
> Kortrijks dialect woorden beginnend met letter K deel 1 (dialect tekstafbeelding)    
> Kortrijks dialectzinnen beginnend met het woord ‘Hij’.(dialect tekstafbeelding)  
> Kortrijks plat dialectvoornamen (dialect tekstafbeelding)   
> Kortrijks dialect op zijn plat Vlaams gezegd (dialect tekstafbeelding)  
> Kortrijks dialect varia deel 1 (dialect tekstafbeelding)   
> Kortrijks dialect zegswijzen deel 1 (dialect tekstafbeelding)  
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

> Kortrijk (www.youtube.com)  
> Stad Kortrijk in beeld (www.google.com)   

> Leiestreek (blog vlaanderen)  

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)  
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

       

          
         
     Menen

Menen wordt al in 867 vermeld als Maininium of Maininion (Gysseling 1960). Tot dusver zijn echter geen archeologisch vondsten of sporen uit deze oudste periode gekend. Over de betekenis van de plaatsnaam is er absoluut geen consensus. De oorsprong van de stad Menen ligt in een dorpsheerlijkheid, die als de ‘Bruel’ bekend stond. Er zijn voldoende aanwijzingen dat een Motte met neerhof, waarop ook de kerk gesitueerd is, is hiervan de veruitwendiging was.
Bron: https://inventaris.onroerenderfgoed.be/ en wikipedia.org
Scheld of spotnaam van Menen: Wagenwielvangers.
> Sage: De oorsprong van de Wieltjesfeesten   
> Diverse informatie aangaande stad Menen (blog vlaanderen)   

  Menens dialect  

In de grensstad Menen spreekt men weinig beschaaft Nederlands. Het platte en sappige gesproken Menens dialect bestaat dan ook nog voor ruim de helft uit Franse woorden. 
Het Menens dialect ligt in een overgangsgebied tussen de dialecten van de Westhoek en continentaal West-Vlaamse dialecten. 
> Menens dialect (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Menens)  
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

  

> Stad Menen (www.youtube.com)  
> Stad Menen in beeld (www.google.com)   

   Lauwe
Deelgemeente van Menen

 

Klik op de afbeelding om te vergroten.

De eerste historische vermelding van het dorp Lauwe kan gedateerd worden vanaf het jaar 804. De betekenis van de benaming Lauwe kan in verband gebracht worden met water, "lova" is het Keltische woord voor "waterloop". Volgens andere bronnen afkomstig van "lavo", de naam van een voormalig meer gevormd door de afvloeiende waters van de heuvels in de buurt. 
Scheld of spotnaam van gemeente Lauwe:?
> Kaart van gemeente Lauwe (www.google.be)  

Lauws dialect 

Lauwe heeft ongetwijfeld een eigen dialect het Lauws, maar het is ook verwant aan het Menens en in belangrijke mate aan het Kortrijks.
> Lauws dialect (www.mijnwoordenboek.nl)   
> Menen - Menens dialect (info op dit dialectblog)   
> Kortrijk - Kortrijks dialect (info op dit dialectblog)   
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

  

> Willem Vermandere (wikipedia.org)  
> Gemeente Lauwe (www.youtube.com)   
> Gemeente Lauwe in beeld (www.google.com)  

> Leiestreek (blog vlaanderen)  

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)  
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

      Waregem

De aanvankelijke naam van de stad was “Waro-inghaheim”, wat 'de woonplaats van de clan Waro' zou betekenen, en wordt voor het eerst vermeld in 826. Deze naam en de nederzetting waarnaar verwezen wordt, dateren echter al van eerder, meer bepaald uit de Frankische periode. In de Gallo-Romeinse periode waren in Waregem zeker verschillende nederzettingen aanwezig. Dit kan bewezen worden door verschillende archeologische vondsten: pijlpunten, scherven van vaatwerk en munten. De eerste bewoners van het huidige Waregem vestigden zich voornamelijk aan de Leieboorden. Het grootste deel van de huidige stad was woud.
Spotnaam van Waregem: gèsloeties.
> Sage: De Klokput (www.figy.be/legenden/Waregem)   
> Sage: Onbezonnen driftigheid (www.figy.be/legenden/Waregem)   
> Diverse informatie aangaande stad Waregem (blog vlaanderen)   

Waregems dialect  

Het dialect van Waregem is gekend als een overgangstaal , gezien de stad zich bevindt langs de provinciegrens met Oost-Vlaanderen en zowat halverwege gelegen is tussen Kortrijk en Deinze. Men spreekt er bvb. van taayd, ooys, kouwsn, brieëd, buuëm i.p.v. tied, uus, koesen, brèèd, booëm . Alleen in Beveren-Leie (Waregemse deelgemeente die aanleunt tegen Harelbeke) hoor je meer West-Vlaamse klanken zoals rie'n i.p.v. rij'en.  
> Waregems Woorden dialect (www.mijnwoordenboek.nl)  
> Waregems gezegden en uitdrukkingen dialect (www.mijnwoordenboek.nl)   
> Zuid West-Vlaams voor Nederlandstaligen (http://users.skynet.be/zwvlaams.htm)  
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog

   

         
        
           Wervik

Op de Romeinse wegenkaarten uit de 3e en 4e eeuw is Wervik te vinden onder de naam Viroviacum (Itinerarium Antonini) of Virovino (Peutingerkaart). In de jaren 1950 werd daardoor etymologisch afgeleid dat er ooit een stam onder leiding van een hoofdman met de naam Virovos gewoond zou hebben. Dit is echter niet bewezen.
Wervik is een van de oudste steden in België. In een periode na 1090 was de naam van de plaats Wervy.
Spotnaam van Wervik: Slapers.
> Sage: Kattenknippeling (www.figy.be/legenden/Wervik)   
> Diverse informatie aangaande stad Wervik (blog vlaanderen)   

 Werviks dialect 

> Werviks dialect (www.mijnwoordenboek.nl/Werviks)   
> Geschreven in ‘t Werviks dialect (https://vls.wikipedia.org)   
> Ken je nog Wervikse dialectwoorden? Laat het weten (www.wervik.be)   
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

> Wervik (www.youtube.com)   
> Stad Wervik in beeld (www.google.com)  

     
Geluwe
Deelgemeente van Wervik  

Vlag van Wervik/Geluwe. 

Eerste vermelding in 1085  als Geleve waarvan de etymologische betekenis zou neerkomen op: gele rivier of geel water.
Bron: https://inventaris.onroerenderfgoed.be/
Geelzucht zou ook de plaatsnaam betekenis kunnen zijn. Bron: home.planet.nl/~dumon002/
Scheld of spotnaam van Geluwe: Gapers.
> Kaart van Geluwe (www.google.be)  
> Diverse informatie aangaande gemeente Geluwe (wikipedia.org)   

 Geluws dialect

De uitspraak in het plaatselijke dialect luidt Hilwe.
> Geluws (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Geluws)   
> Werviks dialect (info op deze site)  
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

 

> Geluwe (www.youtube.com)   
> Gemeente Geluwe in beeld (www.google.com)  

 

> Leiestreek (blog vlaanderen)  

 

 

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)  
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

 

         
        Wevelgem

Oorspronkelijk luidde het Wibilinga-heim, wat betekent: de woonplaats van de nakomelingen van het clanhoofd Wibil. De oudste teruggevonden vermelding van Gullegem 'Godelinchehem' staat in een schenkingsakte uit 1066 van Graaf Boudewijn V van Vlaanderen aan het kapittel van Rijsel. In 1105 schenkt de bisschop van Doornik het altaar van 'Gudelengien' aan de Sint Maartensabdij aldaar. De oud-germaanse vorm 'godelinga-heim' betekent: de woning van de lieden van Godilo.
In een periode vanaf 1197 had Wevelgem de plaatsnaam Weflegem.
Bron: http://www.wevelgem.be/ en https://www.wikipedia.org/
Scheld of spotnaam van Wevelgem: Lopers.
> Diverse informatie aangaande gemeente Wevelgem (blog vlaanderen)   

Wevelgems dialect

Het Wevelgems dialect wijkt in uitspraak af van het Lauws, gemeente Lauwe die door de Leie gescheiden is van Wevelgem.
> Wevelgems (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Wevelgems)   
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

 

> Gemeente Wevelgem (www.youtube.com)  
> Gemeente Wevelgem in beeld (www.google.be)  

 

> Leiestreek (blog vlaanderen)  

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)  
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

        
      Zwevegem

De naam Zwevegem betekent “Swibinga-heim” of “woonplaats van de leden van swibo” een Germaanse aanvoerder. De plaatsnaam van Zwevegem was in een periode na 966 Sewaringahem.
Bron: http://www.zwevegem.be/ en https://www.wikipedia.org/ 
Scheld of spotnaam van Zwevegem: Draadtrekkers.
> Diverse informatie aangaande gemeente Zwevegem (blog vlaanderen)   

Zwevegems dialect

Het Zwevegems dialect is een overgangsdialect tussen West- en Oost-Vlaams.
Ook wel Zuid-Oost West-Vlaams genoemd.
> Zwevegems dialect (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Zwevegems)   
> Gezegden in 't Zwevegems (http://amantinezwevegem.weebly.com)   
> In ‘t Zwevegems (https://vls.wikipedia.org)   
> West-Vlaams dialect (op dit dialectblog)