Izegem - Izegems dialect (deel 2)

       
          
           

       Eernegem  
       Deelgemeente van Ichtegem  

De naam Eernegem is van Frankische oorsprong. Algemeen wordt aangenomen dat de betekenis ervan is woonplaats ('gem' verwijst naar 'heem') van de nakomelingen (inga) van Arnjo. Deze Arnjo zou dan de man geweest zijn die hier een eerste nederzetting heeft gebouwd. Later werd er bij zijn hoeve een kerk gebouwd. Eernegem heeft een reputatie opgedaan als het dorp van de kasseileggers.
Bron: wikipedia.org  
Scheld of spotnaam van hoofdgemeente Ichtegem: ‘t kakkernest gordijnkiekers (gordijnkijkers). 
> Kaart van Ichtegem/Eernegem (www.google.be/maps)   
> Diverse informatie aangaande gemeente Eernegem (wikipedia.org)   

Eernegems dialect

> Eernegems (www.mijnwoordenboek)   
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

Luister naar het Eernegems dialect. 
> Gemeente Eernegem (www.youtube.com)   
> Gemeente Eernegem in beeld (www.google.com)  

Eernegem ligt in het Houtland, als deelgemeente van Ichtegem ook in het Brugse Ommeland.  

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)  
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

      Brugge

De oudste tastbare bron waarop voor het eerst de naam van de stad wordt gebruikt, zijn enkele munten van voor 875. Ze vermelden Bruggia en Bruccia. Waar de naam Brugge juist vandaan komt, is niet exact bekend. Mogelijk is het een verbastering van de Keltische naam voor de ondertussen gekanaliseerde rivier de Reie, die door Brugge stroomde en in de Noordzee uitmondde.
Scheld of spotnaam van Brugge: Brugse zotten, hanze.
> Diverse algemene informatie aangaande stad Brugge (blog vlaanderen)   

 Brugs dialect

Brugs is de variant van het Nederlands zoals dat in Brugge gesproken wordt. Het is een vorm van het West-Vlaams, maar het echte Brugs is een typisch stadsdialect dat duidelijk te onderscheiden is van de dialecten uit de rest van West-Vlaanderen.
Het West-Vlaamse dialect, en vooral dat van de zo belangrijke handelsstad Brugge, heeft de eerste bijdrage geleverd aan de standaardisering binnen het Middelnederlands.
> Lees meer op wikipedia.org  
> Brugge – Brugs dialect (www.mijnwoordenboek.nl)   
> Brugs dialect (www.facebook.com/t-Brugs  
> Brugs dialect (https://m.facebook.com)   
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)  

 

Luister naar het gesproken en of gezongen Brugs dialect.
> Brugs dialect (www.youtube.com)   
> Brugge in beeld (www.google.com)  
> Brugge die scone (powerpoint)    

> Brugse Ommeland (blog vlaanderen)  

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)    
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

           Tielt

Tielt is ontstaan in de periode 5de-10de eeuw. De oudste vermelding in de vorm van Tiletum dateert uit 1105 en betreft de belasting die de heer van een Tieltse villa betaalde.
Scheld of spotnaam van Tielt: Lijnwadeniers  
> Sage: Olivier de Duivel (www.figy.be/legenden/Tielt)   
> Sage: Tanneken Sconyncx (www.figy.be/legenden/Tielt)   
> Diverse algemene informatie aangaande stad Tielt (blog vlaanderen)   

Tielts dialect

Hoewel ook in Tielt meer en meer Tussentaal gesproken wordt voelt de Tieltenaar zich wat ‘gekleineerd’ wanneer hij iemand in het dialect aanspreekt en daarna een antwoord krijgt van iemand die overduidelijk óók het dialect beheerst, maar verkiest Algemeen Nederlands te praten.
> Tiels dialect (www.vlaamswoordenboek.be) 
> Tiels dialect (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Tielts)   
> Tielts woordenboek (https://sites.google.com/site/tieltswoordenboek)     
> Informatie stad Tielt in het West-Vlaams dialect (https://vls.wikipedia.org)   
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)    

      
   
     Lichtervelde 
      

    .

De etymologie van Lichtervelde is onzeker. De naam duikt voor het eerst op in 1127 in het moordverslag op Karel de Goede door Galbert van Brugge. 
Over de betekenis van de gemeentenaam bestaan verschillende hypothesen.
Sommigen menen dat de naam komt van "Lifterfelde" van het Oud-Nederlands "lift" (=links); anderen menen dan weer dat het gaat om "Lichte Velden" (= licht van kleur). Verschueren woordenboek houdt het op "Lichte Grond".
Zeker is dat de naam niets te maken heeft met lichtjes die te velde zouden te zien zijn.
In de 13e eeuw zouden Lichterveldse emigranten "Lichterfelde" nabij Berlijn gesticht hebben maar concrete bewijzen hiervoor zijn niet bekend.
Bron:http://www.lichtervelde.be/ en https://www.wikipedia.org/
Scheld of spotnaam van Lichtervelde:?
> Kaart van gemeente Lichtervelde (www.google.be/maps)  
> Diverse informatie aangaande gemeente Lichtervelde (wikipedia.org)   

  Lichtervelds dialect

> Lichtervelds dialect (www.mijnwoordenboek.nl)  
> Waargebeurde vertelling in Lichtervelds dialect (http://benedictwydooghes.blogspot.be)   
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)    

   Kortemark

De gemeente wordt voor het eerst in 1036 vermeld als 'Merck', wat duidt op een Frankische oorsprong en zoveel betekend als 'afgebakend gebied binnen onbebouwde gronden'. Een hele mondvol weliswaar, waaruit we kunnen afleiden dat 'Merck' indertijd een bescheiden, afgebakende nederzetting was gelegen op de grens van het overstromingsgebied van de Handzamevaart en de bossen van Houthulst.
Scheld of spotnaam van Kortemark: ?
> Diverse informatie aangaande gemeente Kortemark (blog vlaanderen)  

Kortemarks dialect

> Kortemarks dialect (www.mijnwoordenboek.nl)   
> Westhoek dialect (op dit dialectblog)  
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

 

> Kortemark (www.youtube.com)   
> Gemeente Kortemark in beeld (www.google.com)  

  

> Westhoek algemene info (blog vlaanderen/west-vlaanderen)  

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)  
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

         Houthulst

De naam van de gemeente vindt men al terug in 1096, toen als "Out-Hulst", als naam van het bos van Houthulst dat aan de graven van Vlaanderen behoorde.
> Kaart van gemeente Houthulst (www.google.be/maps)   
> Diverse informatie aangaande gemeente Houthulst (wikipedia.org)   

Houthulst dialect

> Houthulst dialect (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/houthulst)    
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

Luister naar het Houthulst dialect.

> Gemeente Houthulst (www.youtube.com)   
> Gemeente Houthulst in beeld (www.google.com)   

 

Merkem
Deelgemeente van Houthulst.

Reeds in de Romeinse tijd bevond er zich een nederzetting. De naam Marckheim vindt men al terug in de middeleeuwen in 869. De naam van het dorp verwijst ook naar deze grensfunctie. Merk of Mark betekent "grens" en hem staat voor "nederzetting". In 1107 was de plaatsnaam Merkhem.

> Kaart van gemeente Merkem (www.google.be/maps)   
> Diverse informatie aangaande gemeente Merkem (wikipedia.org)   

Merktems dialect;

> Merkems dialect (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Merkems)   
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)    

Klik op de afbeelding om te vergroten. 
> Gemeente Merkem in beeld (www.google.com)    
> Gemeente Merkem (www.youtube.com)   

 

> Westhoek algemene info (blog vlaanderen/west-vlaanderen)  
Regionaal Landschap IJzer en Polder (wikipedia.org) 

.

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)  
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

            
            
               Langemark 
   Deelgemeente van Langemark-Poelkapelle.

In 1971 fusioneerde Langemark met Bikschote en in 1977 met Poelkapelle, en na veel protest van de Poelkapellenaren werd de nieuwe gemeente uiteindelijk Langemark-Poelkapelle genoemd.
Langemark staat bekend als Baeckelandt-dorp. Elke drie jaar vierde men hier de Baeckelandtfeesten. Historisch was Ludovicus Bakelandt tijdens de Franse Bezetting de leider van een beruchte roversbende, die later geromantiseerd werd. Hij werd onthoofd op de markt van Brugge.
Spotnaam van Langemark: ? 
> Diverse informatie aangaande gemeente Langemark (wikipedia.org)  

Deelgemeente Poelkapelle had een periode na 1375 de plaatsnaam Capelle ten Poele. 
  Deelgemeente Poelkapelle (Wikipedia.org)  

 Langemarks dialect 

Het Langemarks streekdialect bevat een rijk gamma aan woorden.
> Langemark – Langemarks dialect (www.mijnwoordenboek.nl)  
> Westhoek dialect (op dit dialectblog)  
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

      Veurne

Veurne is ontstaan rond een burcht, opgericht ter verdediging tegen de Noormannen. De plaatsnaam wordt voor het eerst vermeld in 877 als Furnae, in een lijst van bezittingen van de Abdij van Sint-Bertinus (F). De naam zou verwijzen naar een eilandje, dat boven het moerassige, waterrijke gebied uitstak. De inwoners van Veurne noemt men Veurnaars of Veurnenaars.
Bron: http://www.veurne.be/  en https://www.wikipedia.org/
Scheld of spotnaam van Veurne: Veurnse slapers, keikoppen.
> Diverse algemene informatie aangaande stad Veurne (blog vlaanderen)   

  Veurns dialect  

Veurns is eigenlijk een verzameling van mini-dialecten uit de diepe Westhoek waartussen de verschillen zeker op gebied van vocabularium heel minimaal zijn.
De variatie situeert zich vooral in de uitspraak.
> Veurns dialect (www.mijnwoordenboek.nl)  
> Veurns dialect (www.vls.wikipedia.org)  Algemene informatie aangaande Veurne, geschreven in het Veurns dialect.
> Westhoek dialect (op dit dialectblog)   
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

    
    Ieper   

Oude vermeldingen van Ieper gaan terug tot de 11e eeuw als "Iprensis" en "Ipera". De naam zou afkomstig zijn van de het riviertje de Ieperlee, vroeger Ieper genoemd. Een periode na 1123 noemde de plaats Ypre
De bijnaam van Ieper luidt 'de Kattenstad' of sinds het bezoek van Paus Johannes Paulus II, 'Vredesstad'.
Spotnaam van Ieper: kinders, het gaperke, keikoppen, kattekoppen. 
> Sage: Het paardje van Malegijs (www.figy.be/legenden/Ieper)   
> Ieper algemene informatie (blog vlaanderen)  

 Iepers dialect

Iepers is iets wat moeilijk te verstaan is als je het niet kent, en soms als je het hoort denk je van : waar hebben ze dat verzonnen ofzo.
Meestal laten ze ook de E weg is de meeste woorden bv.= drinken word drienkn , de e valt weg.  
- Straat over heel haar lengte opgebroken: Van ens tens over heel het einde, heel de afstand: “De stroate ligt van ens tens oop’n”
- Loop vlug naar huis, je moeder is vis aan het bakken: Lop zère nar uus, je moeder bakt visjes 
- Kijk eens aan, hoe mooi ze uitgedost is: Up e tuutte matooit opgetooid, sierlijk gekleed zijn: “Je moed é kè kyk’n, z’is nogol up e tuutte matooit e nè”
> Ieper – Iepers (www.mijnwoordenboek)   
> Iedereen West-Vlaams in Ieper (www.focus-wtv.be)  
> Westhoek dialect (op dit dialectblog)   
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)  

 

> Ieper (www.youtube.com)   
> Stad Ieper in beeld (www.google.com)  

   
  
    Poperinge

Pupurninga villa is de oudste schrijfwijze van Poperinge en dateert van omstreeks 850.
Poperinge wordt ook wel de Hoppestad genoemd, door de veelvuldige teelt van Hop (plant), als ingrediënt gebruikt voor het brouwen van bier.
Bijnaam of spotnaam van de Poperingenaar: ‘‘Gekken’ krombenders, keikoppen, heisnijders, langoren  
> Sage: Het Mirakel van Onze-Lieve-Vrouw van Sint-Jan (www.figy.be/legenden/Poperinge)   
> Sage: Het uurwerk van de Sint-Janstoren (www.figy.be/legenden/Poperinge)   
> Diverse informatie aangaande stad Poperinge (blog vlaanderen)   

 Poperings dialect

Men zegt van het Poperings dialect dat het een zachte, gemoedelijke en heel emotionele taal is.
De eigenheid van een dialect bestaat uit zijn klanken en zinsbouw.
Na de meeste zinnen zegt een Poperingenaar: enni (nietwaar? hé! naargelang de context).
> Poperings dialect (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Poperings)  
> Westhoek dialect (op dit dialectblog)  
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   
 

      
     
      
    Heuvelland

De gemeente heeft zijn naam gekregen door de verschillende heuvels op het grondgebied. 
Scheld of spotnaam van Heuvelland: ?
> Kaart van gemeente Heuvelland (www.google.be)  
> Diverse informatie aangaande gemeente Heuvelland (wikipedia.org)   

 Heuvellands dialect

Het West-Vlaams Heuvellands is een grensdialect. Ook menige bewoners van de oudere generatie in Frans-Vlaanderen is nog deels het Heuvellands dialect machtig.
> Heuvelland – Heuvellands dialect (www.mijnwoordenboek.nl)   
> Westhoek dialect (op dit dialectblog)   
> West-Vlaams dialect (info op dit dialectblog)   

Luister naar het gesproken West-Vlaams dialect.
> Gemeente Heuvelland (www.youtube.com)   
> Gemeente Heuvelland in beeld (www.google.be)   

> Bachten de kupe (op dit dialectblog)   
> West-Vlaams Heuvelland (wikipedia.org) 

> Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)  
> West-Vlaanderen algemene info (blog vlaanderen)  

      
       Antwerpen Stad 

Het toponiem "Antwerpen" wordt etymologisch en archeologisch wel verklaard uit de naam die gegeven werd aan de plaats van de eerste nederzetting bij de 'anda verpa', wat Germaans is voor 'aangeworpen gronden', in een bocht van de rivier. Een werf is dan hetzelfde als het Friese woord terp.
Volgens de classicus Alfred Michiels is Antwerpen oorspronkelijk een Keltische naam. In de Vita Eligii uit de 7de eeuw staat Andouerpis als oudste naam voor de wijde regio rond de huidige stad. De naam Antwerpen zou Zij die aan beide oevers wonen betekenen.
Scheld of spotnaam van Antwerpen: sinjoren.
> Diverse informatie aangaande stad Antwerpen (blog vlaanderen)   

  Antwerps/Antwaarps staddialect (deel 1)

Antwerps is de variant van het Nederlands, zoals dat in Antwerpen gesproken wordt.
Het is een vorm van het Brabants maar het echte Antwerps is een typisch stadsdialect, dat duidelijk te onderscheiden is van de dialecten van het omliggende gebied.
Het Antwerps is als taal niet te onderscheiden van het Nederlands (een Wikipedia in het Antwerps zou wellicht weinig zin hebben).
Wel is de Antwerpse uitspraak gekenmerkt door een systematische klankverschuiving ten opzichte van het algemeen Nederlands.
Pogingen om het Antwerps een min of meer fonetische schrijfwijze of minstens een aparte spelling te geven, zijn tot nu toe niet echt geslaagd. Een woord als Waterloo klinkt in het Antwerps ongeveer als in het Engels, maar dat is - evenmin als voor het Engels - een voldoende reden om "Waoterloê" of iets dergelijks te gaan schrijven. 
> Lees meer op www.wikipedia.org  

De Antwerpenaren beweren dat hun dialect de kortste taal is
Enkele voorbeelden:
- dit behoort tot de mogelijkheden: da kan
- hieromtrent kunnen wij u geen enkele zekerheid bieden: ge wet noeit nie.
- zou u dat eens willen herhalen?: Watte ?
- zulks ben ik niet van plan: denket nie.
- ligt dat in de lijn der verwachtingen?: zou da ?
- dit wordt door mij als bijzonder spijtig ervaren: das sunde.
- hetgeen u mij vertelt, verbaast mij ten zeerste: wa zeidde na ?
> Zin herleid tot 1 woord in het Antwerps dialect (tekstafbeelding)   

Spelalfabet van de Sinjoor  
- alstublieft, a.u.b: astemblief
- volle laag: bakkesvol 
- rare kwast: charelewieter
- dat is zeker, bevestigen: daszeker
- eens nadenken: efkesdenke
- formidabel: formidastisch
- jij wel: gijwelgij
- is er iets: heddewa
- ik niet: ikkeni
- mens toch: joengejoengejoenge
- amaai: kustnamnoor
- laat maar: lotmor
- met iedereen: meallechineze
- nergens: niveraans
- ocharm toch: ochgodochgod
- nochtans: pertang
- larie, onwaar: quatch
- vlug zijn: rapzen
- champagne: sjampan
- namelijk: tistezegge
- nu is het aan jou om te praten: umeugtgijzegge
- natuurlijk, vanzelfsprekend, zo is dat: Vanneigens
- weet je wat: wettewa
- ik zou het niet weten: xouetniwete
- dus: ygenlijkfeitelijk
- grappenmaker: zwaanzer
- penis: charel

Woorden in Antwaarps dialect
A
aansteker: nen allumeur ; als ik dronken ben: azek zat zen ; aub: astemblief ; als het zo is, is het in orde: ast zoe zit ist in orde ; als hij er aan denk moet het gebeuren: da komt oep als kaawe kak ; arme sloor, meisje met  streken en/of kattekwaad, vagina: masjoefel ; amaai: Jaawadde ; apparaat om soepgroeten / aardappelen tot puree te pletten: ne passevite ;
B
bij het nekvel nemen: bè oewe schabbernak pakke ; borsten en billen: beursten en bille ; blijf op het voetpad: blefdoep de lantoer ; boterhammen: bokes ; bangerik: broekscheiter ; bangerik: nen broekschijter ; benzine: naft ; binnenplaats of het toilet: de koer ; boodschappen doen: komisjes gon doeng ; bocht: ne koerp ; doen alsof: konsjuus ; beperkte hoeveelheid kleding wassen met de hand: Handwaske ; bangerik: scheitbroek ; babbelen: sjààwele ; babbeltje slaan: sjààweltje doen ;
C
centrale zekering: de plon general ;
D
de Haven, de dok : den basseng ; hij zegt het ook: a zeiget oemmes oek ; 
E
een overjas: nen anorak ; erwtjes en worteltjes: artches en peekes ; een slabbetje: een bavet  ; dikke nek:  bloaskoak ; door kruiperijen in gunst van de werkgever trachten te komen: nen boazepoepper ; de bloemetjes buiten zetten, pintelieren: oep de lappe gôan ; dik deken: peirdeseuzze ; das: ne plastron ; deksel: e scheel ; deurlijst : sjambrangs ; deugniet: spitsvil ; diepe borden: diepe talloere ; een "air" hebben: Sannestreken ; echtgenote (partner): die vanongs ; electriciteit: ellentrik ; enkels: knoessels ; flauwe praat: kul in pakskes ;
F
flauwe kul: ziever in pakskes ;
G
gevangenis: de barrebitjes ; gordijn(en): (een) draperie(s) ; geruit hemd: e karowen'em ; geheugen: memaure ; glijbaan: ne rijzaf ; gemeenschap hebben: rààmpetààmpen ; goede dag, tot ziens: shallommekes ; gemotoriseerde politie: de zwontjes  ;
H
havenarbeider dokwerker: a werekt on den basseng ; hij moet grote boodschap doen: a mut kakka gon doeng ; hij laat niets terzijde: a schaard alles mee ; diamantbewerker: a warekt ont'stientje ; hij was dronken: a was werral goe petrol ; hij deugd voor niets: da blet, da schet, da fret en da zekt ; het is niet waar hé: das ni woareij ; het is allemaal niet waar: daz ammel flawekul ; het zal niet waar zijn: da ziede vanier ; het Schipperskwartier: daz ier den oerekottee ; hesp: heps ; hand aan uzelf zetten: mè mieke veust vraaie ; hark: raaif ; hij is dronken: poeppe me ne slappe ; hoe kan dat nu: oe kan da na ; hoe sta je daar nu te kijken: oe stodder na te gape ; hulp-agent: ne smurf ; het is mislukt: tis noar de koffe ; hutsepot met boulie: stoemppot met draad ; hoge hoed: een stoofbuis ; homofiel persoon: strongtsopper ;
I
is zenuwachtig: a sto zoe zot gelàk een achterdeur ; ik heb honger: menen beer grolt ; iemand die het strand/vuilbakken af zoekt; kwajongen: bitskoemer ; iemand die iets verdoezelt: ne foefelèr ; ik ben goed geluimt: kzenner geire baai ; ik ben met pensioen: kzen oep pensioeng ; ik ben het moe: kzent zoe muug as kaa pap ; Ijsroomwagentje: krijmeglaskarreke ;
J
jas:  frak ; jeuk : Joeksel ; jullie beurt: tis on olle ;
K
kaars: bougie ; kuiten:  bruien ; kermis: de (singse) foer ; knikker: ne màrrebol / ne ket ; kruis of munt: kop of  let ; kroost: de keuteljacht ; klein hondje: kuttelakkerke ; kinderwagen: een pousette ; klein kind: ne petotter, ne pagadder ; koffieservies: jatten en talloere ; kauwgom: tutterfrut ; kabinet v/d burgemeester: 'tschoên verdiep ; kalende man: Iene mé een vliesklak ; kopjes en borden: zjatten en talloere ;
L
leugenaar: beuzelèr ; laat zijn vrouw met rust: bleft van za waif ; lijkwagen: ne colbejààr (kolbiljar) ; liesstreek : Iekenisse ; lekke band: platten tuub ; Luierik: lood in't schoentje? ;
M
mislukkeling: nen eecheck ; met mes en vork eten: et a pataate me oe mes en verket ; mosselen: foefkes oât de zee ; moto: motocyclette ; masker: moembakkes ; mooie vrouw: gêve trut ; motorkap of  condoom: ne kapoot ; morsen (vloeistoffen): klassen ; mensen naar de mond praten: kazakkendrôajer ; met iedereen maar niet met mij: (me alle chineze mor) ni me den deze ; mij niet voor de gek houden: na ni zwaanzeneej ; morsen met eten: smossen ; moeial: nen tantefer ;
N
nacht of toiletstoel: ne kakkedoren ; niet met mij: ni me majee ; mij niet gezien: noegabolle ; nochthans: pertang ; niet om te eten (slecht): tis ni oem te freite ;
O
overloop: den allee ; opwinding: van altereuze ; onnozelaar: flauwe plezaante ; onderjurk: ne kommenisôan ; opscheppen: hoeg van den tore bloaze ; op café gaan: nortstammeneegon ; overjas: ne palto, ne pardessuu ; onnozelaar: onnoezel manneke ; onmiddellijk: oep nen ik en ne gij ;
P
pakje frieten: e pakske frut ; prutsen, aan iets frunikken: moojsen ; pyjama: ne pisjema ; peingnoir: noakefrak ; prei: parrei ; plastieken tafelkleed: nen twalseree ; politie: de sosse ; paljas/niksnut: Janmenklooten ;
Q
R
rolluiken: blaffetuur of blôakes ; raak me niet aan: bleft van ma laaif ; rare kerel: nen apsjaar ; rare gast : kwistenbiebel ; ruzak (met eten): schoofzak ; ruitjeshemd: eukarowenem ;
S
snoepjes: bollekes ; slecht uitziend persoon:  nen buiteslôaper ; slag op uw gezicht: mot oep a gezicht ; speels vechten: fikfakken ; speeksel: moederkeszalf ; politieagent: ne klabbak ; schaduw: loemmerte ; staande lamp: ne lààmpadeir ; snel afhandelen: mokt er keutte mette mee ; stoofvlees: (stoof)karmenijen ; straatstenen: kinderkoppen, kasseien ; schommel: nen touwter ; slipjas: ne pittelèr ; stopcontact: pries ; stuk, kapot: nor de zjenoe ; stekker (vr): e peirdenolleke ; slijk: platte meutte ; station: de stôase ; stoofvlees: stôafkarmenaajen ; schroevendraaier: een turnavies ; slurpen: zjoeberen ; stukmaken: verennewere ;
T
treuzelaar: destergat ; tussenverdieping: entresolleke ; 't is alles voor niets: ne scheet in een fles ; televisie: de piepkas ; 't is alles voor niets: scheet in een fles ; treuzelen: semmelen ; trambestuurder: ne watman ; terwijl: swengst ; tapijtenverkoper: Tjoek-Tjoek ; 
U
uw moeder - verwijzing naar een oude, zagenkunnende, vrouw: aa moeder ; urinoir: pissijn ; uitpluizer: pezewever ;
V
vagina: jenoffel ; veel geluk hebben: hoeresjoanse ; vrouw met kuren:  loetewaaf ; vrouw met dikke boezem: ne kommisveur ;  voddenkar: ne neurzel ; vensterbank: de raaichel ; vader: ongzen aawe ; ventieltje: soepap ; verwarming: de sjofààsj ; vergiet: trizee ; vies ventje: voale pitoe ; verkreukt: verfroemeld ; verwijfd persoon: straandzjannet ;
W
wat zegt hij nu weer: a zei weris wa ; wassen, opfrissen: kgon men aaige wasse ; wat is dat nu voor iets: oep wa trektana ;
X
Y
Z    
Zageman: Wasdanawer voer ne lullemathijs ("lullematoas") zekering: ne plon ;  zoals: in de zjaar van ; zwijg: oud a bakkes, oud awe smoel toe ;

Gemeenten op zijn Antwaarps
- Berchem: Baarechoem 

Wijk, straat, plaats & pleinnamen
- Astridplein: Tastritplaain
- De Groenplaats: de Greungpleuts
- "De" Limburg: Limbabwe
- Gerechtshof van Antwerpen: Den oemgekiejrden biljààr
- Het Schipperskwartier: den oerekottee
- Lange Stuivenbergstraat: ‘tschoolplak
- Rooseveltplaats: Geuzenhofkes
- Sint Jansplein: ’t Chingchangsplein
- Verbindingsbrug tussen Merksem en Deurne: brug van den azijn
- Vrijdag-markt: de fraaidagsmart
- Wijk aan het Kiel: de zwontjes
- Wijk Leugenberg (Ekeren: De Leugenbàààreg

Vakantiebestemmingen voor Antwerpenaren 
- Wijnegem: Peuchemies
- Turnhout: Bois de Gymnastik
- Nergens: Nieveraans
- Sint Anna-strand: De Plage
- Noordkasteel: Castella del Norte

Vloeken in het Antwaarps
- Godjumenas
- Godverdoemme
- Miljaardené
- Verdoemmené

Vogels en dieren
- Vlaamse gaai: ne rotzàk 
- ekster: stokintgat 

> Antwerps woordenboek (www.antwerps.be)   
> Antwerps dialect (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Antwerps)   
> Test uzelf in Antwerps dialect (http://users.skynet.be/gvg/atestuzelf.htm)   
> Dialect Antwerpen (http://users.skynet.be/gvg/antwerpen.htm)   
> De Strangers - Website van de muziekgroep (www.destrangers.org)   
> De Strangers – Antwerpse muziekgroep (www.wikipedia.org)  

        
          Antwerpen stad 
         > Naar deel 1 Antwaarps dialect        
         > Diverse informatie aangaande stad Antwerpen (blog vlaanderen)   

Antwerps/Antwaarps Staddialect Deel 2

Hoe leer ik gemakkelijk 'antwaarps'?
De truc in deze'wereldtaal' is eigenlijk gewoon om een hele zin te herleiden tot 1woord:
- Het is nu jullie beurt - Tizonnolle
- Ik heb je er nog voor gewaarschuwd - Kemmetoenogzoegezei
- Hij kon er niets aan doen - Akosterniondoeng
- Ze heeft het niet goed verwerkt - Zissernichoefan
- Hij zei het immers ook - Azeigetoemmesoek
- Dat had je niet gedacht he? - Dadoddenichedochtei
- Ze hebben u in de maling genomen - Zemmenoeligge
- Ze was het moe - Zewieretbeu
- Hij neemt alles mee - Aschaardallesmej
- Het is er echt aan te zien - Geziegeterbegoton
- Hij praat nonsens - Azeiwerriswa
- Hij kon er niet opkomen - Akwammerniejoep
- Dat is zeer goedkoop - Dasbekanstverniet
- Hij heeft het in de gaten - Ajeigeteur
- Een klaploper - Nenapsjaar
- Je moest eens weten - Gemoestetbegotisweete
- Heti s haar dagje niet - Zeigetnogalissitte
- Een ruitjeshemd - Eukarowem
- Kan ik u ergens mee van dienst zijn? - Kannekoewellepe ?
- Heb je het door? - Eddetindemot?
- Wat had je zoal graag gehad ? - Wamoetémme?
- Wat heeft hij gezegd ? - Wasseitem ?
- Wat doet hij nu weer? - Watoetemnawer?
- Wat sta je daar nu te kijken? - Oestodderna ?

Op zijn Antwaarps gezegd
- Als ge dan niet geloofd, maakt hij U wel iets anders wijs: en ache da nie geloefd, moake wij oe wel iet anders wijs
- Alles is in orde: tis in de zjakos
- Als reactie op dat kan ik niet: Dan loatet kanneke stoan en paktet liereke !
- Als antwoord op iemand die altijd "als" zegt: As ons kat een koej was, koste we ze mèlleke neffest de stoof
Als er geen eten in huis is en de vraag wordt gesteld: "Wa gôan w'ete ?" Is het antwoord : "Nen boterham mé keuste.
- Antwoord op een hypothetische vraag: Assongs kat een koei was, dan konne we ze melken achter de stoof.
- Ben je wel zeker: gij ze ni goe zeker
- Bemoei er U niet mee: moei doe ni
- Borden: talloere
- BH : tettejaar
- Bakfiets: nen triporteur
- Ben je gek ?: zedde gaai na ielemôal  oep aawe kop gevalle
- Ben je d'er nu mee aan 't  "zwanzen" : zwàànsde gij nà een pak
- Dat had je niet gedacht hé: daddode ni chedocht ei
- Dat kan niet hé: da kana niee
- Dat kan toch niet: da kanna ni mier hee
- Dat kan ik aan u niet vertellen: da kannekik ôana ni segge
- Dat moest er van komen: da moest eris van kome 
- Dat moet juist gij zeggen: da mutte ga zjust zegge
- Dat is bijna gratis: das bekaanst verniet
- Daar zal over gesproken worden: das spek veur den bek
- Die blijft maar babbelen: die kan nogal is tôaterre zenne
- Die heeft zichzelf niet gemaakt: diejenee senaajge nie gemokt 
- Die heeft succes bij de mannen: die hé a floere gotje
- Dat je het weet: achetmorwet
- Dat is juist: inderdoud joenge
- Dat verdraag ik niet: kzou der iet van kroage
- Dat ziet ge van hier: ge meud is komme
- Dat had je niet gedacht he?: dadoddenichedochtei
- Dat is zeer goedkoop: dasbekaanstverniet
- De ruzie begint: tis zoevar
- Doen alsof men niets weet: van krummenaas gebaren
- Dat is heel triestig: Das veur een oeg oat te bleite
- Een rare vogel: ge ze ne koerskemel, ge ze nen abzjaar, ge ze nen bietekwiet
- Een echte drinker: en echte zoapschoat
- En gij gelooft dat: en gij geloefta
- Een klaploper: nenapsjaar
- En dat moet ik geloven ?: Da sal dik vringe joenge
- Ge moest het eens weten: ge moestet begot is weete
- Ga weg: goddis oep enaander
- Ge hebt het of ge hebt het niet: geddet of geddet ni
- Geeft iedereen een pint: nen toerneez jeneral
- Ge ziet niet goed: Gij et pelle op aa oege zeker ?
- Gezegde na degustatie van een goed wijntje of pint bier: Das beter dan een pets in oe bakkes
- Gezegdes rond het overlijden: Ajee zennenoutefrak aangetrokke, Ajee zennekeesgelate
- Hij is naar het toilet: aais gôan kakke
- Heeft er niet veel verstand van: achoekis moet nadenke gaget oeknie
- Hij heeft het door: ajeeget teur
- Hij doet weer moeilijk: ajeeget nogal is zitte zenne
- Hij zoekt een lief: ajis ôant staawe
- Hij kon er niets aan doen: akosterniondoeng
- Het een of het ander: aajren of joeng
- Hij is dronken: ajee eun stuk inzen kloeite
- Hij heeft het stuk gemaakt: ajeeget kapotgeneukt
- Heeft de verplichting iets te doen: ajeeget zeel ààn
- Hij heeft een ziekte (verkoudheid) opgedaan: ajee wadoepgeschaard
- Hij is aardsdom: ajis zoe loemp as tachetrend vane vareke
- Hij kon er niet op komen: a kwammer iele mol nie oep
- Hij weet niet wat hij doet: kiekezonderkop
- Hé gij daar: ela lakkere
- Het is nu jullie beurt: tizsonnolle
- Hij kon er niets aan doen: akosterniondoeng
- Hij zei het immers ook: azeigetoemmesoek
- Hij neemt alles mee: aschaardallesmej
- Het is er echt aan te zien: geziegeterbegoton
- Hij praat nonsens: azeiwerriswa
- Hij kon er niet opkomen: akwammerniejoep
- Hij heeft het in de gaten: ajeigeteur
- Het is haar dagje niet: zeigetnogalissitte
- Heb je het door?: eddetindemot?
- Hij/Zij is goede maatjes met de chef: Ziedet se, k'em altij gezee dat nen boazepoeper is!
- Het is weer fout gelopen: tettereir tis wer nor de verdoemenis hééj
- Het is toch waar zeker: tis tog woareij
- Het is zo ver: tis zoevar
- Het zijn weer dezelfde: tzen weral dezelefde
- Hij is gestorven: zemmen em achter de goemmer gedroage
- Hij weet niet meer hoe het te zeggen: zenne frut weurd zuur
- Hij wordt niet meer voor serieus genomen: zennen heiring bakt ni
- Hij is beet genomen: zemmen em ligge
- Heeft geen uitweg (in woorden) meer: zenne frut is zuur
- Het zal wel zijn: tzal wel zen
- Hij heeft zichzelf niet gemaakt !: Ze bakke oek veur iederien brood
- Hij is zeer dom: Stekt dieje zen verstaand inne vogeltje ent vliegdachterôat
- Hij maakte flink van zijn oren: A mokte fameus van zen parmesàànte
- Hij is 30 (40,50,.....) jaar: A zit oep tram 3 (4,5,....)
- Hij heeft een stinkende adem: Het trekt eut zennen bak
- Heel druk, rommelig: Hier vindt zelfs een kat eur joeng nimmier trug!
- Hij zit in de gevangenis: Oep congé in Hotel Rue de Begain
- Ik heb het U nog gezegd: kemmet oe nog gezee
- In de stationsbuurt: int staasekwartier
- Ik trek het me allemaal niet meer aan: kust na is allemôal maan eurgel
- Ik wil er niets van weten: maai ni gezien zenne
- Ik ga naar het toilet: kgon is nor achter, kgon is nor de koer
- Ik hoop dat ge het kunt gebruiken: koâp dageriet mè kundoanvange
- Ik heb je er nog voor gewaarschuwd: kemmetoenogzoegezei
- Ik ga slapen !: 'Kruip in mennen tram !
- Iemand die veel koffie drinkt: koffezjoo
- Iemand met o-benen: der stekt nog e stuk in
- Iemand die graag naar borsten kijkt: tettezot
- Iemand die door redelijk veel te spreken iemand in de luren legt: ne voale jood
- Iemand die zotte praat verkoopt: zieverer
- Je raaskalt: ge zedont lulle
- Je bent gek: ge ze ne maf gast
- Je ziet het er aan: ge zieget er begot on
- Je zou voor minder: ge zou ver minder
- Je zou ook zo worden: ge zou zoe weurre
- je moest eens weten: gemoestetbegotisweete
- Kan het niet helpen: kanner ni oândoeng
- Kan die tateren: is madda eu viswijf
- Kan ik u ergens mee van dienst zijn?: kannekoewellepe ?
- klein hondje dat vaak op schoot gehouden wordt: truttelakker
- kleine boodschap doen: 't zotteke uithangen
- Komen jullie: komdegolle
- Komt eens hier als ge durft: komisaf as ge daarft
- Kom ermee te voorschijn: komterdanôatee
- komt ge nog ?: wôar blefdena
- koortsblaasje hebben: Edde wer on een voal koem ghange?
- Laat u maar eens goed gaan: doe mor is choe zot of Lot de môaze mor schôave
- Leg een deken extra: legter eens een seuzzebij
- Mag ik met u de liefde bedrijven: mak aawe gaank is witte
- Mag ik deze dans van U ?: Mak aa lijf is door den bak sleuren
- Met de vrouwen niets dan last: me de waaive niks dan last
- Mensen van den buiten: die zen van bachtendekuppe zeker
- Moet ik u eens een paar klappen geven?: Moekààjiseenkoekoepààbakkesgeve ?
- Nogal een "air" hebben: Jannestreken
- Nu gaan we iets/wat zien: na gommetsing
- Nu weet ik het ook: na weeteket oek
- Niet van u woord zijn: Gij zè van oe woord gelak een hoer van heur gat !
- Onnozel ventje: ne voezen'appel
- Onnozele, vervelende vrouw: truttemezuster
- Opgepast de politie is daar !: Loepe, loepe, poepe, de Gardevil is dôar !
- Ongestelde vrouw: De rooi vlag hangt buite
- Op goed geluk af: Oep de wilden boef
- Retorisch gezegde over iemand die veel pretentie heeft: Stront wie eedoe geschete ?
- Staat steeds aan de kant van de sterksten: Gattelakker
- Slechte smaak in de mond: K'em precies een doei vogelke gebeft
- Stijve tepels: Der hange konijne aan den draad
- Struize, fors gebouwde vrouw: Doar kunde gendaarmen uit kweke !
- Stop met me te sarren/plagen: Zit naïs ni altaet op maain kap
- Stopt ermee !: Schie'ter na me oât !
- 't is nu wel genoeg: zalt goan jaa
- Tot volgende week: tot tenneuste week
- Terugkrabbelen: zenne kàk intrekke
- Tegenslag: schijt in den hoet
- U is niet goed bij het hoofd: ga mankeerd iet zeker
- U rookt ook stevig door: ga smoert er nineffe
- U bent niet om aan te kijken: ga zietereut
- Veel geluk : ajee ne peirdelul ;
- Vooruit gaan, vorderen: affeseren
- Vrouw met kleine borsten: zé soldateknoppe, tiekes
- Vrouw met grote borsten: Die hee veel volk in de statie
- Vrouw met ferm schab en dunne benen: Ting pond tette ennenalf pond bientjes
- Vrouw die veel en lang babbelt: tetterwaaf
- Vrouw met alles erop en eraan: Zis goe veurzing van oojre en poojte
- Vechten of wat !: Komter oât è gast !
- Wat kan ik voor U doen: kannek oewelpe
- Wat had je zoal graag gehad ? wamoetemme ?
- Wat heeft hij gezegd ?: wasseitem ?
- Wat doet hij nu weer?: watoetemnawer ?
- Wat sta je daar nu te kijken?: oestodderna ?
- Wordt gezegd wanneer iemand doet of hij je niet begrijpt: verstodde soems gin vloms?
- Weet je nog iets anders: wette nog wa
- Wat doe jij nu: wadoede ganaa
- Wat is dat nu: wafferiet is danna
- Wat ruik ik hier: wa riekekkik ier
- Wat heb je daar nu aan: wadedde dor naon
- Wat doe je er aan: wadoederon
- Wat zijn dat nu voor streken: wafferentoere zen dana
- Wat ga je doen: wa godde doeng
- Wat doet hij nu weer: wa toetem na wer
- Was het maar zo: wast mor wôar
- Water van Maria de pachteres: zeik van boeremie
- Wat is nu waar: wadis woar
- Wie zijn gat verbrandt moet op de blaren zitten: Agge de koengt vant vogelke kust dan krijde e vere smoeleke
- Ziet ge het: eddet in de mot
- Ze heeft het niet goed verwerkt: zissernichoefan
- Ze hebben u in de maling genomen: zemmenoegoeligge
- Ze was het moe: zewieretbeu
- Zetpil inbrengen: supooke opsteke
- Zeg dat ik het gezegd heb: zegt da kiket gezeid'em
- Ze is weer niet aanspreekbaar: zeiget nogalissitte
- Ze heeft het weer nodig (vrijpartij): zeiget wer noedig Zenne
- Zij is weg: zis reepesneije
- Ze is er niet goed van: zis er ni choefan
- Ze werd het beu: ze wieret beu
- Zet je muts op: zet a potske (n)oep
- Ze wordt krikkel: ze kreiget oepeur seskes
- Zij is weg: zis ribedebie
- Ze is van over 't water (linkeroever-kant van de Schelde): zis van auver twoater
- Zoek je last / ambras: zukt ambras of wa
- Ze heeft dikke benen: Die hee nogal poëte onder eure zeikbak staan !
- Zij heeft mooie benen: Die hee schoën poëte onder heure pisbak !
- Ze is zo lelijk als wat: Diejeeget sexappeal vanne zwangeren boterham
- Zij heeft pretentie: Zeget hoeg in heuren bol
- Ze is in verwachting: Zé'n beestje in heur oor
- Ziet er ondanks haar leeftijd nog goed uit: Zee veul binnegestoan

Antwaarps toaltje
Een vrouw uit het Antwerpse staat aan het vuur worst in de pan te bakken..
Zij snijdt de twee uiteinden eraf.
Hare man vraagt...
"Schatteke,woroemsnaade gaa dei tsjoepkes er altaa af?" De vrouw antwoordt... "Ik weit nie, damoette gaa is aon maan moeder vraoge dei doet da oek altaa..."
En ze gaan naar haar moeder.
"Mama," vraagt ze "Woroem snaade gaa van dei socieceweust altaa de tsjoepkes der af?" "Wel schat," zegt haar moeder "Da moetewe is aon de Bomma vraoge die deed da oek altaa."
De dag daarop, iedereen naar de Bomma...
"Bomma?" vragen ze "Woroem snaadegaa altaa dei tsjoepkes van de socieceweust as gaa stoat te bakke?" "Oooh, jao...dei tsjoepkes..." zegt de Bomma... 'Ik weit het nie mieje, maor ons Mémé deed da oek altaa,damoete we heur toch is vraoge..." "Ons Mémé? Dei is al honderdentwieje jaorauwd! " roept iemand. "We willenet toch weite!"
Iedereen naar het rusthuis...
Bij de Mémé in het rusthuis aangekomen, vragen ze onmiddellijk...
"Mémé,woroem snaade gaa dei tsjoepkes altaa van de weust?"
Méme is een beetje doof...
"Wablief?" roept ze.
"MÉMÉ, WAA SNAADE DEI TSJOEPKES VAN DE WEUST, WOROEMDOEN WAA DA?..."
"WATTE?" roept Mémé...."BAKTE GOLLE NOG ALTAA INDA KLAAN PANNEKKE?"

Antwaarps verholtje
 Frans tegen JEF:"Seg moette gaai main vraa ni emme?"
Jef:"Neeje joeng ,da kannek nie doeng".
Frans:"Mor allee joeng 'k zallekik doar ni kwoad veur zaain zene,'k hem zelf oek iet nief en joenk oep 't oog".
Jef:"Neeje Fraans,'k pak oe vraa nie over!!!"
Frans:"Is da soems giee schoe waaif of wa?"
Jef:"Joawel,moar 'k hem van zjeleve is nen broemer van aa gekocht,en doar emmek ook mieer neffe geloope dan da'k er em oep gezeete

De populairste Antwerpse melodieën

Antwaarpe
De lichtjes oep de Schelde, den beiaard van den tore Mengse oep en bank En ong livrouwe en de Vloikesgangk. De stroat wor'k vruger katteke spelde ..... Antwaarpe ga zé ga veur mai Toch de stad wor asek zen gebore. De Grungpleuts de Meir de Kaaizerlaai. Dor hebbe kik main hart verlore. Antwaarpe wordakik oek ben, ik kan nievrans mainen droai ni vinde'k Weet het 't is fla mor ik beken, be aa zen'k toais En onder vrinde. Een zeemanskroeg on de dokke, de vogelemarkt oep zondagmorge't Chingchangsplein

Brabo
En Brabo zie van z'n fontein Ne joenge floate nor e mokke .....
Antwaarpe ga zé ga veur mai Toch de stad wor asek zen gebore, De grungpleuts de Meir de Kaaizerlaai, Dor hebbe kik main hart verlore, Antwaarpe wordakik oek ben, ik kan nievrans mainen droai ni vinde 'k Weet het 't is fla mor ik beken, be aa zen'k toais, en
onder vrinde.

Antwaarps dokwerkersjargon
- Antwerps voor het engelse "Packages Sheets",zijnde al dan niet verpakte bundels staal: pakke scheten ;
- balen rubber: danseressen ;
- bloem in fijne katoenen zakken: faain hemme;
- dubbelgeplooid betonijzer: haarspelden ;
- gegoten blokken koper,in de vorm van een peperkoek: peperkoeken:
- goederen die men aanpikt in de kraan,in de vorm van een sigaar.Andersom krijgen we een "treintje": sigaren ;
- korte,dikke staven,meestal van koper,ook eventueel van staal: japstokken ;
- rollen plaatstaal verpakt in de vorm van een hoededoos of rond in de vorm van de roomijsbak van het "karreke": koekedozen,hoededozen, kreimglassen ;
- zakken suiker van 100 kg: vette varkens;

Antwaarpse Computertaal
- Tab: vaar verrojt
- Backspace: goddis trug
- Cut: smet da doar oât
- Delete: oâtvege
- Windows 98: gin klaain vitrin
- Print: zet et is oep e papirreke
- Help: komdis
- Home: norroas
- Macro: goejekoejp
- Undo: wagge just gedoân et telt ni
- Replace all: oat de weg
- Shut down: a bakkes toe
- Insert: smet da doar tusse
- Harddisk: darte schaaif
- Floppy disk: slap schefke
- Save: stekt da goe weg
- Break: ting uur, koffe
- Device driver: toenevies
- Print preview: lot is sing
- Repeat: oepternief
- Toolbar: geriëdschapsbaar
- Zoom: keurterbei
- Database: das iet gelak een jaarbeis
- Paragraph: pungt ander laain
- Worksheet: warekmansscheet
- Get external data: got da boâten aele
- Run: geft em beuzze
- Fullscreen: cinema
- Page setup: zetem'oep
- Find file: godden fil zuke
- Window hide: stekt die vengster weg
- Network: proâper warek  
> Antweps dialect (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Antwerps)  
> Antwerpen bezongen powerpoint in Antwaarps

      > Naar begin Provincie Antwerpen en Antwaarps Staddialect

Antwerpse/Antwaarpse dialectliedjes
∇

    Zwijndrecht 
 

Zwijndrecht is een gemeente in het Waasland geannexeerd door de Provincie Antwerpen. 
Zwijndrecht bestaat uit twee woorddelen, namelijk zwijn en -drecht.
Drecht, een woorddeel dat vaak in plaatsnamen wordt aangetroffen, is een woord van West-Nederfrankische herkomst en heeft de betekenis stroming, drift (der rivier).
Zwijn verwijst niet zoals men zou vermoeden naar varken, maar is vermoedelijk een verbuiging van het eveneens West-Nederfrankische woord Swin met de betekenis geul of kreek.
Zwijndrecht kan dan ook verklaard worden als een stromingsgeul. 
Scheld of spotnaam van Zwijndrecht: machuten. 
> Diverse informatie aangaande gemeente Zwijndrecht (blog vlaanderen)   

Zwijndrechts dialect (deel 1)

Zwijndrechts dialect wordt plaatselijk Zwindrechts genoemd.
Zwijndrechts is een mengeling van het Oost-Vlaams, Waaslands en het Brabants dialect.

Beschouwingen over ons Zwindrechts dialect  
Ons “Zwindrechts dialect” heeft steeds de neiging om alle klanken uit te rekken en de woorden samen te trekken.
De moderne woorden en het algemeen Nederlands dringen met zekerheid in ons dialect binnen.
Onze kinderen nemen vele nieuwe woorden (Nederlandse en vreemde) over van de televisie,
het telenet en uit de boeken en tijdschriften (er wordt gelukkig meer gelezen!).
Aangezien Zwijndrecht eeuwen aan de oostgrens van het Waasland en ook aan de vroegere grens van het Graafschap Vlaanderen en het Hertogdom Brabant lag en de Zwijndrechtenaren daar-enboven voor school, handel en werk steeds gericht waren op de Sinjorenstad , werd ons dialect ook fel beïnvloed door de Brabantse streektaal.
Vele nieuwe bewoners van Zwijndrecht komen nu van heinde en ver ; huwelijken worden gesloten met een uitheemse man of vrouw, huizen en appartementen worden gekocht of gehuurd door niet-Zwijndrechtenaren.
Vroeger was onze gemeente grotendeels agrarisch en waren er ook vele honkvaste hande-laars.
Hun afstammelingen bleven steevast op de gemeente, huwden meestal met een inwoner of inwoonster en onderhielden samen het “ Zwindrechtse dialect “.
De weinige inwijkelingen moesten reeds bij voorbaat zich inwerken in de plaatselijke streektaal!
Die gunstige situaties voor het dialect zijn nu onherroepelijk veranderd…
Zal dat het einde zijn van de dialecten?
Daarom is het goed dat wij de nog bestaande dialecten op een degelijke manier, zoals deze, kunnen bundelen….

Uitspraak in Zwindrechts
Heldere klanken worden soms dof uitgesproken: muziek – meziek 
De h en eind-n worden nooit uitgesproken: uis, spoare
Verkleinwoorden eindigen altijd op –ke : kinneke, schopke
Behalve bij woorden die eindigen op t of d: teint-sje, taand-sje
A wordt praktisch normaal uitgesproken, alhoewel ze vóór de s klinkt als een halflange klank
tussen de algemeen Nederlandse a- en aa-klank Vb.: kas, as
Vóór een r wordt de korte a-klank uitgerekt (voorgesteld als â , zoals in het Franse “ gâteau”)
Vb.: kar = kâr
Aa wordt meestal ei , oa , ou , oe : peir , proate , wouter , toert
Vóór een r wordt de lange a-klank meestal ei  Vb.: varen = veiren ; paard = peird ; gaarne = geire 
Vóór een k verandert de lange a-klank in oa  Vb.: maak = moak ; kaak = koak ; raken = roake
Vóór een s wordt de lange a-klank meestal ou: Vb.: baas = bous ; kaas = kous
E wordt meestal normaal dof ( het) of helder (pet) uitgesproken;
Enkele uitzonderingen: bes = bees ; serre = seir ; ster = stâr ; ver = vâr
Ee wordt meestal ei , i : wereld = weireld ; zeven = zifte 
Vóór een r wordt de lange e-klank een ei Vb.: peer = peir ; keren (borstelen): keiren 
De korte en lange i-klanken worden praktisch normaal uitgesproken.
Dat telt ook zo voor de korte en lange u-klank en de eu-klank.
De korte o-klank wordt vóór een r een ui  Vb.: dorp = duirp ; dorpel = duirpel
Vóór een l en n wordt de korte o-klank een oo Vb.: polder = poolder ; ronde = roonde
Soms wordt de lange o-klank veranderd in een eu of oeë 
Vb.: voor = veur; bomen = boeëme :roken = roeëke 
Ei-klank wordt vóór een n en s verwrongen tot een âi – klank:
Vb.: klein = klâin ; plein = plâin ; reis = râis ; zeis = zâis  - maar : een ei = een â ; eieren = âren
Voor de ij-klank bestaat er geen gepast teken om de “ Zwindrechtse ij “ aan te duiden!
Deze klank klinkt wat meer uitgerekt dan de algemene Nederlandse ij, juist zoals de klank
in de Franse woorden: gêne (last), chêne (beuk) en gaine ( elastisch buikcorset).
Vb.: wijn = wên of wain ; prijs = prês of  prais ; ijs = ês of ais  ( steeds met de Franse klank in het oor!). 
Bij de au en ou merken wij geen verschil in klankuitspraak ( au en ou = aa): Rauw = raa ; rouw = raa ; saus = saas ; kous = kaas
De uitspraak van eeu , oei en ooi is zoals bij het algemeen Nederlands.
Bij ieu valt vaak de u weg of ze wordt lang: nieuw = nief  ; nuuf 
De ui wordt soms een uu:
Vb.: duivel = duuvel ;  juist = juust

Woorden in Zwindrechts
A
aasvlieg: ronker ; aalbes: roobees ; aalput: beirput ; aalschepper: beirluut ; aardappel: petet ; aardappelen: petette ; aardappelmesje: petettescheller; aardappelpuree: platte petetten, gestamte petette ; aardbei: eirbees ; aardbol: weireldbol ; aasvlieg: roonker ; achtermiddag: achternuun ; achteruitrijden: dâi-ze ; accordeon: trekzak ; afsluiting (hout, beton): gelijnt ; alarm: siereine ; alarmlicht: zwoalicht ; alchohol: alkool ; alfabet: aabeecee ; alstublieft: astemblieft ; amusant: plezaant ; angina: aansjien ; anjer: genoffel ; armband: brasselet ; apart: appaart ; avond: ouved ; ’s avonds: souves ; akkoord: takkoord ; aardworm: pierewurm ;
B
bakvis (jong meisje): mokske; bal(letje): ketse-bal(leke) ; balpen: stielo, biek ; bangerik: ne scheiter ; bang zijn: benaat zijn, ’t benaat ein ; bedevaart: beeweg, begaankenis ;’n beetje: een bitsje ; beer: beir ; begraafplaats: kârekkof ; benen: biëene ; benzine: naft ; biefstuk: bufstik ; bij(en): bie(jen), bie(kes); bijna: ost, bekanst ; bles(je): froefroe(ke) ; blikopener: opendoener, aftrekker ; bliksem: weerlicht, eemellicht ; bloedworst: bulling ; bloem(en): blom(me) ; blootvoets: barrevoets ; boekentas: kazak ; boezem: tet-ta-geire, schap; bonenstaak: kodde ; boodschap: kommissie ; boodschappentas: kabas ; boom: boeëm ; boveneinde van boomstam: herpen ; borst: buist ; borstel: buistel, vaager ; boterham: botteram ; braambes: brombees ; braken: spoage, kotse, overgeve ; broodbeleg: toespijs ; broodje: piestollee ; wij begonnen: wij begoste ; bakfiets: trieporteur ; bepleisteren: beploastere ; boomgaard: boogoard ;
C
cake-walk: kakkewallek ; catalogus: kattaloog ; catechismus: kattekismuus ; champagne: sjampieter ; chirurg: operateur ; chocolade: sjoklat ; chronometer: kronnoomeeter ; cirkel: roonde ; cliënt: klant ; clown: kloon ; cola: kokkakoola ; concert: konseir ; condoom: kapoot ; confituur: sjelâ ; conservatief: aa-wets ; consumptie: vertier ; contactdoos: pries ; controle: kontrol ; coöperatief: kopprattief ; cow-boy: koobouj ; crème: kreim ; cross-fiets: krosvieloo ; crooner: kreuner ;
D
dagblad: gazet ; dakgoot: kornis ; das: foelâr ; deksel: scheel ; dertig: dârteg ; deugniet: nietdeug, nieweirt, bietskoemer ; diesel: mazoet ; dikkopje: oekedoeleke; diploma: dieplom ; directeur: bestuurder; dommerik: mutte, annewuite ; doofstomme: stomme doove ; doopmeter: pit; dooppeter: peetere ; dopen (in vloeistof): doppe, oonderdoompele ; dorp: duirp ; dorpel: duirpel ; draagtas: netzak ; drassig: zoompig ; driewieler: trieporteur; drop: zwarte sjap ; dropje: jiejiepeke, jappeke; durven : dârven ; dokter: doktoor; doopsuiker: kinnekessuiker, suikerboeëne ; dotje: toefke ; douanier: doewaan ; draaiing: slaptietuut ; dwaas: dweis ; dweil: dwâl ; daar: doar, der ; dat is alles : da’s al ; deken: soaizie ; dikke vlieg: dol ; druk: pres ; drukken: presse ; drukking: pressing ; 
E
een: ne (m.), een (v.), e (o.) ; eenden: pille; eetbord: talloeër ; eetzak: schoofzak ; ei: â ; eieren: â-re ; elektriciteit: ellentriek ; emmer: ieëmer ; enkel (voet): knoesel ; erwt(en): artje(s) ; erwten peulen: puren ; echt: echtig ; echtgenoten: alvetraaboeken ; eerst: eest ; engel: ingel ; erfenis: ârfenis ; erna: erachter ; ernaast: erneffes ; ernstig: serieus ; eronderdoor: eroonderdeur ; evenaar: eveneir ; evenaren: eveneiren ; evenzo: a-zoo ; examen: ekzaam ; echo: weergallem
F
fiets: vieloo ; fietsstuur: giedon ; fluwelen broek: floere broek ; foefelaar: foefeleir ; fopspeen: tuuter ; fornuis: fenage: cuisinière ; foto: portet ; fotograaf: fottegraf, portrettetrekker ;fotograferen: portrette trekke ; fototoestel: kodak; frieten: petetfruut ;
G
garnaal: geirnout ; gebreide puntsjaal: neusdoek ; geel: geil ; gehakt: gekapt ; gerookt vlees: peirdennank , ossennank ; gevangenis:’t prezon ; goochelaar: schammateur ; geweest: gewist ; glad: gladdig ; glijden: sluiveren ; goedzak: ne (goeie) loebas, goesak ; gootsteen: pombak ; gerief: grief ; graag: geire ; grimassen: tootentrekke ; grote mond: groeëte noove ; goud: gaat ; grond: groond ; geschrokken: verschoote ; gebrekkig: gebrekkelek ; geletterd: wijs ; gemengd: oonderiëen ; geregelementeerd: geriglemeinteerd ; geronk: geroonk ; gerst: gjeist ; gesnurk: geroonk ; gezondheid: gezoonteit, saantee ; gips: ploaster ; goedemorgen: goeiemorge ; goedenavond: goeienavend ; golf: gollef ;
H
haag: weir ; haast: ost ; haastig: ostig, hitsig ; haken: krosteere ; ham,hesp: eps ; hamer: oumer ; handen: aande ; handje: polleke ; handschoen(en): waant(e) ; handtas: sjakos ; hard: neig ; haren: oar ; haring: eiring ; hinderlijk: ambetaant ; hobbelig veld: petetteveld ; hoge hoed: buis ; hommel: bombie ; homofiel: jeannet, mietje, ne verkeerde ; hooghartige: schitkoont ; horloge: loozie ; huid: vel ; huis: uis ; handvol: aaffel ; hakkelaar: doddeleir ; hakkelen: doddele ; haar: eur ; herhalen: rippeteere ; herhaling(en): rippetiesie(s) ; Hebben = ein: ik heb = ik ein , k’ein:  jij hebt = gij et, g’et: hij heeft = ij ee, 
wij hebben = w’ ein: jullie hebben = gulder et: zij hebben = z’ ein.
I
ijsroom: krimglas ; ijscokar: krimglaskâr ; ijscoman: krimglasveint ; ijskast: friegoo ; ijskegel: ijspeegel ; injectie: sputsje ; inkom: aantree ;
J
jas: frak ; jasmijn: juuzemien ; jeuk: joeksel ; jeuken: joeke ; juffrouw: juufraa ; juist: juust ; jullie: gulder ; jutenzak: baal ; jongste kind: ’t kakkeneistje ;
K
kaars: keis, boegie ; kaas: kous ; kalender: almanak ; kalf: mutte ; karakter: karakteir ; katapult: musseschieter ; kauwgom: tuutefruut ; kers: kaas ; kersen: kaa-ze ; kikker: puit ; kikkerdril: paddegerek ; kind: keend ; kinderwagen: vwattuur ; kinderstoel: kakstuul; kip: kieke ; kippenvel: kiekevlees ; klaar: kleir ; kleine jongen: pagadder, snotneus ; klets: veig, mossel, peir ; kleuterschool: papschool ; klompen: blokke ; kniebroek: poefbroek ; knikkeren: marbolle ; knikker(s): marbol(le) ; knutselen: foetere ; koe: koei ; krijt: kruit ; koekje: koekske ; kokkin: kook-as ; koning: keunink ; koningin: keuningin ; koprol: kunstlabaareg ; kotelet: kortelet ; koud: kaat ; kousenophouder: sjartel ; kruimels: krummels ; kruisbes: stekelbees ; kruiwagen: kruwwaage ; krul: krol ; kuip: bassing ; kus: bees ; kortademig: deimpig ; kraaien: kroan ; kraan: kroun ; kracht: fors ; kruisje: kruske ; kunnen: keune ; kwaad worden: bluspoeier zin ;
L
laarzen: botte ; lamp: laamp ; lampekap(je): laampadeir(ke); lantaarn: laanteire ; lavabo: wasbak ; leggen: leige ; leugenaar: leugeneir ; lichaam: lijf ; lichte koffie: kattepies, kattezieëk ; liedje: lieke, eirke ; lijst: lieest ; lisdodde: dulpoes ; lolly: lekstok ; lomperik: pummel; loon: pree ; luchter: luuster; lucifers: stekskes ; luid: neig ; luier: piesdoek ; luik: blaffetuur : de laatste: de leiste ; de lente: den uitkom ; leuk: leutig ;
M
maand: moond ; maan: moun ; Machutus: Machuit ; magere: panlat, boeënstoak ; mantel: frak ; margarine: margrien ; masker: mombakkes ; markt: mart ; meikever: meuleneir, mulder ; meisje: maske, pieskaas ; merel: meirlon ; mesthoop: messing ; mier: muureziëeker ; mille-feuille: tompoes ; mirabel: marbeloun ; mispel: mupsel ; modder: moor ; molen: meule ; molenaar: meurelaar ; mooiprater: blageur ; mosterd: mostoart ; mouw: maa ; muts(je): pots(ke) ; morgen: mârren ; ’s morgens: smârres ; maîtresse: matras ; mens: meins, mâsse ; meester: miëester ; motor: motteur, motto ;
N
naarstige: neirstigaord ; nachtkleed: japon ; navel: naogelebuik ; neef: kozijn, kozze ; nergens: nieveraanst ; netel: tingel ; neuken: poepe ; neusverkoudheid: sneuvering, snotvalling ; niets: niekske ; nietsnut: flierefluiter, nieweird ; nieuw: nief, nuuf ; nijdige vrouw: pieketijn, tang , jeandârm; nochtans: pertang ; notenboom: nooteleir ; nu: nou ;
O
ommelet: ârekoek ; ondertussen: swinst,binst ; ophef maken: servietuuten ein ; oud: aat ; ouderwets: aa-wets ; overgeven: spoage ; oom: noonkel ; op tijd: in tits ; ontkurken: aftrekke ; opa: bompaa, vokke :oma: bommaa, meemee, moeke, mitteke ; opening: gat, ol ; omtrek: kontoer ; onderwijl: in passaant ; oren: oeëre ;
P
pagekopje: kalot ; paard: peird ; paardenbloem: piesbloem ; pandjesjas of jacquet: gatte-kletser, pieteleir ; pannenkoek: koekebak ; pantoffel(s): sloef(e), slets(e) ; papieren geld: briefke ; parfum: riekede reuk, oodeklonje ; pastoor: paaster ; paternoster: pottenoster ; peer: peir ; pek: târ ; penseel: vârrefbuistel ; perenboom: peireleir ; perzik: paas ; perzikboom: paazeleir ; pet: klak ; pink: peenk ; peterselie: pieterselie ; peuter: baazeke, kadeeke ; pietepeuter: pietje juust ; pijn: ziëer ; pissebed: vârkesluis ; plakleertje: vaantoezeke ; plankenvloer: plaansjee ; pletten: deddere ; postzegel: tijmber ; praten, babbelen: tettere, lameere, klappe ; prei: parraa ; prentje: beeleke; pruimenboom: pruimeleir ; premie: priem ; paars: violet, mouf ; pauw: paa ; pauze: poos ; petroleum: petrol ; pessimist: zwartkijker ; pistool: revolver ; pizza: piezaa ; politie: polies ; politicus: poletieker ; punaise: pienijs ; pureren: staampe ; purgeermiddel: poepsnoepje ; pudding: podding ; pastij: pattee ; permanent: parmenaant ;pier, aard(e)worm: piereworm ;
R
rabarber: roobarber ; ragebol: kopjouger ; rap: neig ; rauw: raa ; reine-claude: reigelloot ; reklame: reklam ; regenbui: vloug ; rem: frein ; remmen: freine ; ring: reenk ; rijden: rijn ; rijmpje: rimke ; rijstpap: rispap ; rolluik: persjen ; roodharige: roste, ne koopere ; rouw: raa; rusthuis: aa-mannekes-uis ; rapport: buulletijn ; resultaat: uitslag ; raadsel: rotsel ; raden: roan ; rechter: sjuuge ; ruzie: ambras ;
S
sabbelen: zabberen ; staander(tje): pieedestal(leke); staart: steirt ; schaap: schoup ; schaapje: schopke ; schaar: scheir ; schaduw: lommer(te) ; schoensmeer: bleenk ; schommel: bijs, touter ; schort: vurschoot ; schouw: schaa ; schrift: kajee ; scouts: schouten ; snijden: snijn ; schroevendraaier: toernavies ; sering: juuzemien ; slabbertje: bavetteke ; snel: neig, rap ; snor: moestasj ; soldaat: piejot ; soms: ammets; spaarder: potter ; sparen: potte ; speelplaats: koer ; spiegelei: peirdenoog ; spuwen: spuchele ; station: stasie ; stempelaar: dopper ; stoel: stuul ; stoep: trotwoar, plansier ; straffe gast: ne kastaar ; straks: suubiet, seffens ; strikje: neuke, non-de-djuuke, strekske ; strohoed: tiets ; sukkelaar: sukkeleir, ârme duts ; scheiding (in haren): schiee ; schilderen: vârreve ; sinterklaas: sintekloas ; schenken: scheenke ; schrikken: verschiete ; sleutel: sleuter ; stopverf: stokvârref ; stropdas: plastron ; Schelde: ’t Scheild, de Scheilde ;
T
taart(tje): toert(sje); taartje: pateeke ; tabak: toebak ; tafel: toffel ; tafelkleed(linnen): toffellouke ; tafelkleed(zeildoek): twaalseree ; tandarts: taantiest ; tanden: taande ;teenslippers: pillepoten; telegram: tellegram ; telefoon: tellefon ; televisie: tellevies ; terwijl: swinst ; toilet (w.c.): tuske, gemak ; toiletstoel: kakkedoo ; trage (treuzelaar): laanterfaanter, treuzeleir, zeemeleir ; trapzaal (overloop): allee ; treuzelen: zeemele ; tuil: boekee ; tuil bloemen: blommekee ; tweede: twiets ; tante: taante(ke) ; toonbank: toog(t) ; traan: troun ; trein: trân ; trouwen: traan ;
U
u: ou ; uw: ou, ulder ; ui: arjuin ; uitademen: uitaaseme ; uitdijen: kreenkele ; uitsteeksel: teut ; uitvaart: begraafnis ; urineren: piessen ; urinoir: piessijn ; uzelf: ouzelve ;
V
vaas: fous ; vaars: vjeis ; vader: vouder ; vakantie: vakanse, kongee ; varken: vârke ; vaat: afwas ; veearts: vietrieneir, peirdepiet ; veiligheidsspeld: toespel ; venster: vuster ; ventiel: soepap ; ver: vâr ; verdrinken: versmoeëre ; vergaderen: vergoare ; vergadering: vergoaring ; vergiet: triezee, strommijn ; verkoper: marsjang ; verkoudheid: valling, snotvalling, sneuvering ; verlegen meisje: truut ; verlof: permissie, kongee ; vervelend personage: beddezieeker, zieeker ; vest: gielee ; vlaamse taal: vlomse toal ; vleessbrood: friekandon ; vlechten (in het haar): keperingen; vluggerd: rappe, ne neige ; voetpad: plansier, trotwaar ; volgende week: noste week ; vooraan: van veur ; vorig jaar: veurig joar ; vork: verket ; vraatzuchtig: frette, schoefele ; vraatzuchtige: fretter, schoefeleir ; vrachtwagen: kabion ; vreten: schoefele ; vriend: mout ; vuilniszak: vulzak ; verzekering: assuraansie ; vinnig: kittig ; vink: veenk ; vleugel: zwing ;
W
wat: wa ; watten: wat ; wat zeg je?: wa zegde (gij)? ; wafel: woffel ; wagentje (2 wielen): pierewiet ; wang: koak ; warm: wârem ; warmte: wâremte, heette ; waspoeder: waspoeier ; water: woater ; waterketel: moor ; welnu: awwel ; weduwe: weef ; weduwnaar: weveneir ; web : spinnenet ; weegschaal: baskuul ; weigeren: revezeeren ; wenen: bleite, uile ; wereld: weireld ; werk: wârek ; wesp: weps ; wind: scheet ; wind laten: scheet loate, eene loate vliege ; windje: schitsje ; wimpers: peenkers ; worden: wierre ; wordt gij…: wierde gij…; woede: kolleire ; worst: wuist ; wortel (van ’n plant): wuirtel , pees ; wortelen: peekes ; waarlijk: effenaf ; weeral: wirral ;
X

Y

Z
zachte kaas: platte kous ; zagen: zouge ; zaklamp: piellicht, piellaamp ; zaniken: memme ; zeef: zift ; Zeven: zifte ; zeemvel: zeemelap ; zeker: vaneiges ; zeveraar: zieeker, truuter, zieeverreir ; zinken bad: bassing ; zijn best doen: zen devooren doen ; zijn wij…: zin wè…; zijt gij…: zidde gij… ; zoethout: kalliessenaat ; zolder: ’t opperste, zoolder ; zon: looraa ; zoon: zeun ; zure snoep: smoelentrekkers ; zwanger zijn: a-zoo zijn, spoare ; zweer: zweir ; zwoel: doef ;

Gemeenten namen in Zwindrechts                                                                           
Antwerpen: Aantwârpe
Bazel: Bouzel
Beveren-Waas: Beevre-Woas 
Burcht: Buirecht
Dendermonde: Deirmoonde
Haasdonk : Ostdoonk
Gent: Geint
Hulst: Ulst 
Kruibeke: Krubbeeke
Lokeren: Lookre  
Meerdonk: Meirdoonk                                                                           
Melsele: Meilse
Moerbeke: Moerbeek
Nieuwkerken: Niekârreke
Rupelmonde: Ruupelmoonde
Sint-Anneke: Sintan
Sinaai: Snaa
Sint-Niklaas: Sint-Nikloas
Steendorp: Stieenduirep
Stekene: Steekne
Sint-Gillis: Sin-Djielles
Temse: Temst
Verrebroek: Vârrebroek
Vrasene: Vroase   
Waasmunster: Wousmuster
Weert: Weirt 
Zwijndrecht: Zwindrecht ; Zwijndrechtenaar: Zwindrechteneir  

Getallen in Zwindrechts
Drie: drij
Twaalf: twellef
Dertien: dârtien
Zestien: zeistien 
Dertig: dârtig
Veertig: feertig
Vijftig: fifteg
Zestig: tseisteg
Zeventig: tseefeteg
Negentig: tneegeteg
Honderd: oonderd
Duizend: duuzend            

Straatnamen in Zwindrechts
Bemdt: den Bumt
Borgerweert: den Buirgeweirt
Half Maan: d’Allef Moun
Heidam: den Âdam
Heiken: ‘t Âke
Laar: ’t Loar
Molenstraat: Meulenstroat, Meulendam
Nieuwland: ‘t Nielaand
Pijp Tabak: Pijp Toebak
Poenjaard: Poenjoard
Polder: de Poolder
Polderstraat: Poolderstroat
Heilige Geesthoek: Eilige Geestoek
Smoutpot: de Smaatpot
Stationstraat: Stasiestroat
Vendoorn: de Vandoore
Neerstraat: Niesstroat
Vlietbos:’t Flietbos
Bron: Etienne Van Laer