Bornem - Bornems dialect

          Gemeente Boom

Vermoedelijk bestond Boom al in de Romeinse periode. Gemeente Boom had een periode vanaf 1374 de plaatsnaam Ten boem.
De gemeentenaam Boom wordt plaatselijk Boeëm uitgesproken. 
Scheld of Spotnaam van gemeente Boom: hondenfrètters. 
> Diverse informatie aangaande gemeente Boom (blog vlaanderen)   

Booms dialect 

Gemeente Boom dat op amper 10 km van Stad Antwerpen ligt gaat op gebied van dialect meer en meer over naar het gesproken Antwerps stadsdialect, vooral dan door de jongere generatie. Niettegenstaande blijven er nog belangrijke verschillen in uitspraak en schrijfwijze.  
> Boom – Booms dialect (www.mijnwoordenboek.nl)  
> Provincie Antwerpen dialect (bericht op dit dialectblog) 

> Gemeente Boom (www.youtube.com)   
> Gemeente Boom in beeld (www.google.com)  

           Kempen

Het Vlaamse Kempenland neemt het grootste deel van de provincie Antwerpen en het noorden en midden van Belgisch Limburg in, en, niet te vergeten, het uiterste noorden van Vlaams-Brabant. Als begrenzing van de Kempen in het Vlaams Gewest kan men beschouwen: in het westen de Scheldevallei en de Scheldepolders, en de lijn Wijnegem-oostrand van Lier-Boortmeerbeek ; in het oosten de Maasvallei ; in het zuiden grenzen de Kempen aan de lijn Rupel -Dijle, door het noorden van Vlaams-Brabant, aan de Demer, en aan een lijn over Hasselt van Munsterbilzen tot Lanaken.
> Algemene informatie aangaande de Kempen (blog vlaanderen)  
> Kempenstreek (www.wikipedia.org)   
> Kempen (www.youtube.com)   
> Kempen in beeld (www.google.com)  

 Kempisch dialect

Kempens dialect bestaat niet. In de Kempen klinkt in elke straat een andere taal. De consensus is een soort van Algemeen Kempens. De Kempense taal zit gevangen tussen het Limburgs (een beetje het zangerige) en het Antwerps (het harde). Het straalt een bepaalde relativering uit, m.a.w. het klinkt sympathieker dan het Antwerps, wat een echte Sinjoor niet graag zal willen toegeven.
Blijkbaar is het moeilijker om de Kempense tongval eigen te maken t.o.v. de Westvlaamse.
(Stefan Laenen van Huirtuit, journalist voor de Gazet van Antwerpen). 

           
         Berlaar

In de oudste gekende vermelding wordt het dorp Berlaer genoemd, een schrijfwijze die doorheen de geschiedenis afwisselde met Berlar, Ballaer, Ballaert en Balaer.
De gemeentenaam Berlaar word plaatselijk Balder uitgesproken.
Spotnaam van Berlaar:?  
> Kaart van gemeente Berlaar (www.google.be/maps)   
> Berlaar algemene informatie (wikipedia.org)  

Berlaars dialect 
> Berlaar – Berlaars dialect (www.mijnwoordenboek.nl)  
> Provincie Antwerpen dialect (op dit dialectblog)   


 

               
        Duffel

De naam Duffel is afgeleid van de verouderde vorm Duffla. Deze werd voor het eerst vermeld in het jaar 1059. Later veranderde de naam naar Duffle (voor 1350) en Duffele (na 1350). Vanaf 1684 dragen alle documenten de huidige naam.

Het toponiem Duffel is vermoedelijk een tweeledige naam (Duff en le). Duff zou volgens deskundigen afgeleid zijn van het Keltische woord dubro (water). le zou een verwijzing zijn naar lo dat op haar beurt afgeleid zou zijn van het Latijnse locus (plaats). Duffel betekent dan plaats bij het water. Deze stelling schijnt te kloppen aangezien er verschillende bewijzen van Keltische bewoning zijn gevonden. (cfr. de vondst van een bladvormige bronzen lanspunt en een ijzeren haardketting).
Andere bronnen beweren echter dat het eerste lid van de naam (Duff) zou verwijzen naar de Frankische uitdrukking ten (h)uffel, wat ten heuvel zou hebben betekent. Ook dit is een mogelijkheid aangezien de gemeente ontstond uit twee op heuvels gelegen verhevenheden. (cfr. de Kwakkelenberg te Duffel-Oost en de Rooienberg te Duffel-West).
Bron: wikipedia.org
> Kaart van gemeente Duffel (www.google.be/maps)   
> Diverse informatie aangaande Duffel (wikipedia-org)  

Spotnaam van de Duffelaars: Strontboeren.

Duffels dialect

Duffel omvat eigenlijk drie entiteiten : Duffel-West, Duffel-Oost en Duffel-Mijlstraat. Duffel-West en -Oost liggen aan weerszijden van de Nete die de gemeente in tweeën deelt. Duffel-Mijlstraat vormt de overgang tussen Duffel-Oost en Koningshooikt. Het dialect van Duffel-Mijlstraat verschilt dan ook licht van dit van de beide andere entiteiten. 
> Duffels (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Duffels)  
> Provincie Antwerpen dialect (op dit dialectblog)  

     Nijlen

Nijlen had in een periode vanaf 1145 Nile als plaatsnaam.
De gemeentenaam Nijlen wordt plaatselijk Naale uitgesproken. 
Spotnaam van Nijlen: Sparrijders.  
> Algemene informatie aangaande gemeente Nijlen (blog belgië)  

 
 Nijlens dialect 
> Nijlen – Nijlens dialect (www.mijnwoordenboek.nl)  
> Provincie Antwerpen dialect (op dit dialectblog)  

> Gemeente Nijlen (www.youtube.com)   
> Gemeente Nijlen in beeld (www.google.com)  

  

> De Kempen algemene informatie (blog vlaanderen)  

 

> Provincie Antwerpen algemene info (blog vlaanderen)  

  

 

  
   
    Olen

De gemeentenaam Olen word plaatselijk Oeëlen uitgesproken.  
Spotnaam van Olen: de boeren van Olen. 
> Kaart van gemeente Olen (www.google.be/maps)  
> Algemene informatie aangaande gemeente Olen (wikipedia.org)  

 Olens dialect 
> Olen – Olens dialect (www.mijnwoordenboek.nl)  
> Provincie Antwerpen dialect (op dit dialectblog)  
> Gemeente Olen in beeld (www.google.com)  

 

 

> De Kempen algemene informatie (blog vlaanderen)  

 

> Provincie Antwerpen algemene info (blog vlaanderen)  

   Geel

De naam "Geel" is van Germaanse oorsprong en vermoedelijk ontstaan uit een samenvoeging van "gelba" (geel) en "lo" (bosje op hogere grond).
Een periode vanaf 1155 was de plaatsnaam Ghela.

De gemeentenaam Geel word plaatselijk Geel of Geil uitgesproken. 
Spotnaam van Stad Geel: Zotten 
> Diverse informatie aangaande stad Geel    

 Geels dialect 

             Hulshout  

Hulshout wordt plaatselijk Hilset uitgesproken.
De naam 'Messenvichters' is aan de inwoners van Hulshout gegeven omdat ze al bij conflicten snel het mes trokken en het ermee uitvochten in plaats van met de vuisten. Ook worden zij torenboeren en stekkebijters genoemd.
> Kaart van gemeente Hulshout (www.google.be/maps)   
> Diverse informatie aangaande gemeente Hulshout (wikipedia.org)    

 Hulshouts dialect
Hilset is de naam Hulshout in dialect uitgesproken.
> Hulshouts (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Hulshouts)  
> Provincie Antwerpen dialect (bericht op dit dialectblog)  

                    Balen

De naam van het dorp werd voor de eerste maal vermeld in 1173 als Banele, wat de bestanddelen banne (rechtsgebied) en lo (bos) bevat.
De gemeentenaam Balen wordt plaatselijk Boal uitgesproken. 
De bijnaam van de Balenaars is: Kruiers. De reden kan zijn dat de patroonheilige van de kerk, de Heilige Andreas, ook patroon van de kruiers is. Het volksverhaal rept ervan dat de bewoners de kerk een aantal malen wilden verplaatsen, en daartoe een kruiwagen geschikt achtten. In 1987 werd een beeldje van de kruier geplaatst.
Spotnaam of Scheldnaam van Balen: Messevichters en Kerkenkruiers. 
> Diverse informatie aangaande gemeente Balen (wikipedia.org)    
> Kaart van gemeente Balen (www.google.be/maps)   

 Balens dialect 
> Balens (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Balens)  
> Provincie Antwerpen dialect (bericht op dit dialectblog)  

             Westerlo

In 997 was er voor het eerst melding van Westerlo. Germaans westara: westelijk, lauha: bosje op hoge zandgrond. 
Westerlo wordt plaatselijk Westel uitgesproken. 
> Diverse informatie aangaande gemeente Westerlo (blog vlaanderen)    

Scheldnamen of Spotnaam van Westerlo: Kale heren.

Westels dialect 
> Westels dialect (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Westels)  
> Provincie Antwerpen dialect (bericht op dit dialectblog)  

 

> Gemeente Westerlo (www.youtube.com)   
> Gemeente Westerlo in beeld (www.google.com)  

                 Noorderkempen 
       Zie plaatsen die tot de Noorderkempen behoren. 
                  > Kempen (www.wikipedia.org)   

Noorderkempisch dialect

Het 'Kempisch' is een wat overkoepelende term voor alle dialecten uit de Kempen, wat ook bewijst dat al die dialecten veel eigenschappen (klanken, woorden, enz.) gemeenschappelijk hebben. Die dan weer sterk verschillen van andere dialecten.
Het dialect dat in de Noorderkempen gesproken wordt is toch voornamelijk Antwerps (antwaarps) maar neigend naar het Noord- Brabants.  
Bron: www.wikipedia.org 
> Noorderkempen - Noorderkempisch dialect (www.mijnwoordenboek.nl)  
> Provincie Antwerpen dialect (op dit dialectblog)  

Nostalgie uit vervlogen tijden

 

> De Kempen algemene informatie (blog vlaanderen)  

> Provincie Antwerpen algemene info (blog vlaanderen)  

               Arendonk

 

Betekenis van de naam Arendonk: Arend (roofvogel, staat ook in het wapenschild) donk heeft als betekenis ‘hogere plaats in het omringende land’. 
Arendonk wordt plaatselijk Oarendoenk uitgesproken.
Een inwoner van Arendonk wordt een Arendonkenaar genoemd.
De bijnaam van de Arendonkenaar: telouwerel'ers (bordenlikkers), tsjoeker, kousenwevers.
> Kaart van Arendonk (www.google.be/maps)   
> Diverse informatie aangaande de gemeente (wikipedia.org)  

Arendonks dialect
Arendonks wordt plaatselijk Aorendoenks uitgesproken.

Het is algemeen bekend dat het Arendonks een speciaal dialect is. Vele niet Arendonkenaars breken zich de tong wanneer ze trachten toch een paar woorden in ons dialect te zeggen.
Hoe het speciaal dialect is gegroeid, is niet met zekerheid te zeggen.
Doordat Arendonk altijd afgelegen is van de omliggende dorpen, door zijn heide en moerassen, zou het een eigen dialectontwikkeling gekend hebben, die niet beïnvloed werd door de taal van de andere dorpen.
Arendonk zou ooit geteisterd zijn door een ziekte die een groot gedeelte van de bevolking uitroeide. er moeten toen vreemde inwijkelingen gekomen zijn. Door de mengeling van het bestaande taaltje, gesproken door de overlevenden, en het dialect van de nieuwe inwoners zou het speciale Arendonks ontstaan zijn.
Feit is dat het Arendonks een zeer sterke overeenkomst heeft met het dialect van Lommel. Het Lommels is alleen een beetje zangeriger. Voer voor taalkundigen schept het Arendonks in ieder geval genoeg. 
> Arendonks (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Arendonks)   
> Arendonk TV dialect (www.arendonk.be)   
> Dialect Noorderkempen (op dit dialectblog)  
> Provincie Antwerpen dialect (op dit dialectblog)  

       
           Mol

Molle was de plaatsnaam omstreeks 1173 de betekenis is mulle grond.
Gemeente Mol bevindt zich aan de overgang van Zuid naar Noorderkempen.
Spotnaam van gemeente Mol: soepbeners, sopweikers, kortoren. 
> Diverse informatie aangaande de gemeente Mol (blog vlaanderen)  

Mols dialect 
> Mol – Mols dialect (www.mijnwoordenboek.nl)  
> Dialect Noorderkempen (op dit dialectblog)  
> Provincie Antwerpen dialect (op dit dialectblog)   


 

 

> De Kempen algemene informatie (blog vlaanderen)  

> Provincie Antwerpen algemene info (blog vlaanderen)  

       
         Beerse

De gemeentenaam Beerse word plaatselijk Beirs (/Beis) uitgesproken.
Beersenaars worden de inwoners van Beerse genoemd.
Spotnaam van Beerse: kleidabbers, ook wel zatlappen en paret ters genoemd.  
> Kaart van gemeente Beerse (www.google.be/maps)  
> Diverse informatie aangaande gemeente Beerse (wikipedia.org)  

 Beerses dialect 

Het Beerse dialect wijkt sterk af van dialecten in omliggende gemeenten (vb. 'gij' in Malle: 'gè' / in Turnhout: 'gaai' / in Beerse: 'géj'). Een erg veel gebruikte klank is de korte doffe e, in volgende voorbeelden voorgesteld door (eu); 'h(eu) (eu)' = ja ja / 'n(eu)ss(eu)l(eu)k' = triestig. Sinds enkele jaren heeft men een online woordenboek.
> Beerse – Beerses dialect (www.mijnwoordenboek.nl)   
> Dialect Noorderkempen (op dit dialectblog)   
> Provincie Antwerpen dialect (op dit dialectblog)  

           
          Brecht

Gemeente Brecht wordt plaatselijk Bracht uitgesproken.
De eerste vermelding van de naam Brecht werd teruggevonden in een akte afkomstig van de abdij van Postel uit het jaar 1173. In deze akte komt de naam ‘Berta de Brecte’ voor. Ze handelt over het feit dat als zij in het klooster van Eeuwen wilde binnentreden, haar goederen in Bladel schonk aan den prelaat van Tongerloo. Vanaf deze datum komt in verschillende documenten zowel de vermelding ‘Brechte’ als ‘Brecht’ voor.
Over de betekenis van de naam is er nog geen eenduidigheid. Misschien zou Brecht afkomstig zijn van ‘brec’, ‘braec’ of ‘brakti’, dat braakland of omgehakt bos betekent. Maar ‘brakti’ kan ook ‘breken’ betekenen, wat kan duiden op een breking van het reliëf, met andere woorden bijvoorbeeld een heuvel of hoogte. Naast deze twee mogelijkheden kan ‘Brecht’ ook van een persoonsnaam afkomstig zijn en ‘machtig man’ betekenen.
Bron: wikipedia.org
Bijnaam, spotnaam of scheldnaam van de Brechtenaars: Mastentoppen, Struiven, Kleipikkers, Leempikkers.  
> Diverse informatie aangaande gemeente Brecht (blog vlaanderen)   
 

Brechts dialect 
> Brechts (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Brechts)   
> Dialect Noorderkempen (op dit dialectblog) 
 > Provincie Antwerpen dialect (op dit dialectblog)  

> Gemeente Brecht in beeld (www.google.com)   > Gemeente Brecht (www.youtube.com) 

Sint-Lenaarts
Deelgemeente van Brecht

Gemeente Sint Lenaarts wordt plaatselijk Sintelènnes uitgesproken.
De plaats groeide rond een middeleeuwse kapel gewijd aan Leonardus, aanvankelijk als gehucht van Brecht. Spotnaam van Sint-Lenaarts: kleipikkers. 
> Sint-Lenaarts (wikipedia.org)   

Sint-Lenaarts dialect 
> Sint-Lenaarts (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Sint-Lenaarts)  
> Dialect Noorderkempen (op dit dialectblog)   
> Provincie Antwerpen dialect (op dit dialectblog)  

> De Kempen algemene informatie (blog vlaanderen)  

> Provincie Antwerpen algemene info (blog vlaanderen)  

    Hoogstraten

Sinds het ontstaan van Hoogstraten omstreeks 1210 tot diep in de 18e eeuw waren er verschillende spelwijzen in gebruik voor het toponiem. Zo werd de plaatsnaam gedurende deze periode afwisselend als Hoochstratum, Hochstraten, Hoestraten, Hoochstraten, Hoistraten, Hoighstraten, Hoichstraten, Hoeghstraten, Hoechstraten en Hoegstraten geschreven. Van de 18e eeuw tot 1930 was de officiële spelling Hoogstraeten. 

Hoogstraten wordt plaatselijk Oeëgstroate uitgesproken.
Bron wikipedia.org
Bijnaam, scheldnaam of spotnaam van de Hoostraatenaar: Spilzakken (= spel(d)zakken), Kleidabbers. 
> Diverse informatie aangaande Stad Hoogstraten en deelgemeenten (blog vlaanderen)  

 Hoogstraats dialect
> Hoogstraats (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Hoogstraats)   
  > Dialect Noorderkempen (op dit dialectblog) 
 > Provincie Antwerpen dialect (op dit dialectblog)  

> Stad Hoogstraten (www.youtube.com)   
> Stad Hoogstraten in beeld (www.google.com)  

 

> De Kempen algemene informatie (blog vlaanderen)   

 

> Provincie Antwerpen algemene info (blog vlaanderen)  

      Turnhout

Het toponiem Turnhout bestaat uit twee woorddelen namelijk Turn- en hout.
Turn- zou mogelijk afgeleid zijn van het Germaanse woord durnum, dat doorn betekent.
Het achtervoegsel -hout komt van het Germaanse woord “hulta” en betekent bos.
De naam kan dan ook verklaard worden als doornbos. Het toponiem duikt voor het eerst op als Turnolt in 1186 in een document van de Abdij van Tongerlo. Een jaar later (1187) noemt een document uit de Archives nationales te Parijs de plek Turneholt. In 1212 duikt voor eerst de huidige naam van Turnhout op in een document uit diezelfde archieven.
Een alternatieve verklaring, zoals verteld bij de rondleiding in het kasteel van de hertogen van Brabant in Turnhout, is dat Turn- afkomstig is van het oude woord voor toren. Turnhout zou dan afgeleid zijn van toren in het bos. De theorie is, dat toen het kasteel werd gebouwd, de nederzetting Turnhout zelf nog niet bestond. Er zou daarom eerst sprake zijn geweest van een toren in de bossen nabij wat nu Oud-Turnhout is.
Bron: wikipedia.org
De Stadnaam Turnhout word plaatselijk Turnout uitgesproken.
De Stad wordt ook wel Kaartenstad genoemd.
Spotnaam van Stad Turnhout: binken, muggenblussers. 
> Diverse informatie aangaande Stad Turnhout  

      Zandhoven

          > Wapen van Zandhoven

De betekenis van Zandhoven als vorige plaatsnaam Santthoven. Germaans sanda: zand, hofum: boerderij.
Bron: http://www.volkoomen.nl/ 
Nog voor de Romeinse tijd was Zandhoven al bewoond. In de 4e of 5e eeuw werd Zandhoven gesticht door de Franken. Daarom zijn er de typische driehoekige dorpspleinen. In 1183 wordt de naam Zandhoven voor het eerst in de geschiedenis vermeld. Het werd dan wel als Santhoven geschreven.
Bron: http://wikikids.nl/Zandhoven en https://www.wikipedia.org/ 
Zandhoven wordt plaatselijk Zaandove uitgesproken.
Scheld of spotnaam van Zandhoven: mastentoppen.
> Kaart van Zandhoven (www.google.be/maps)   
> Diverse informatie aangaande gemeente Zandhoven (wikipedia.org)   

Zandhovens dialect

> Zandhovens dialect van Marcel Miehielsen (doc.)   
> Zandhovens dialect (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Zandhovens)   

Klik op de afbeelding om te vergroten.
> Gemeente Zandhoven in beeld (www.google.com)   
> Gemeente Zandhoven (www.youtube.com)   

> De Kempen algemene informatie (blog vlaanderen)  

 

> Provincie Antwerpen algemene info (blog vlaanderen)