Elversele - Elverseels dialect Tielrode - Tielroods dialect

       Kruibeke
        Gemeente in het Waasland

De naam Kruibeke zou verwijzen naar de vele kruiden die rond een van de beken aldaar groeiden, maar als naam van een beek is hij in ieder geval niet bewaard gebleven. De huidige schrijfwijze verscheen op 21 juni 1929 in het Belgisch Staatsblad. Vorige plaatsnaam Crubeke 1055.
Scheld of Spotnaam van Krruibeke: ?
> Diverse informatie aangaande Kruibeke (blog vlaanderen)   

 Kruibeeks dialect

Woorden in Kruibeeks dialect
A
aal: beer ; aardappellen: petetten ; aardappelmes: petetkuiser, petatkuiser ;
B
bitterpeen: pardaf ; boekentas: kazak ; bord: taloor ; bal: ketsebal ;
C
D 
E
F
flauwe grap vertellen, lichtjes regenen: aan t'zieveren ;
G
gat in een muur om water en dergelijke door te laten vooral in café's: mozzegat ; gazon: bleek ; gelei: zjala ; goeie dag: jour ; gootsteen: pomsteen ; grote mond opzetten: een fraunke toot opzette ;
H
haag: weir ; handvol: oufel ; hard werken: serieus owen hiekel afdroan ;
I
J
K
knikker: marebol ; klein electrische lampje: klein peerke ; kousen: kujsen ; kruiwagen: krawougen ;
L
landbouw: geboerte ; lisdode: dulpijnen, dulpoezen ; lamp: bolleke ;
M
magere vrouw: een panlat ; mestvaalt: mespacht ; mond vol: bakkes ; mand: motmand ;
N
neus peuteren: de piere ut owe neus hoale ; non: kwezel ;
O
ouderlingentehuis: t hospies, naar de bouw gaan, oud mannekeshuis, oud pekenshuis, 't armenhuis ;
P
paard: peird, knol ; pannenlap: kwezel ; pantoffels: sloffen ; paardenvlees (gerookt): hank ;  perzikken: pauzen ; plassen: zeiken ; pruim: paus ;  pruimtabak kouwen: chikken ;
Q
R
rozijnenkoek: bezekoek ; rugzak voor bv soldaten en dokwerkers: ne muilezel ; rustoord: 't ou pekeshuis ;
S
schelde (rivier); scheld ; stootkar: ne pierewiet ; snoepje: bal, muntje ; schommel: bijs ; slee: sledder ; snoep (zuurtje): muilentrekker, smoelen trekker ; speeksel: rochel ; suikerbonen: kinnekesuiker, kinnekeskak ;
T
Trouwen: troun
U
V
vaat afwassen: gaan schotelwassen ; vaatdoek: schotelvot ; vork: verket ;  voetpad: plansier ; vergiet: stramien ; vroedvrouw: achterwoures ;
W
water; woater ; wisselen: mangelen ; wc: thuske,tgemak ; wortel: peke ;
X
Y
Z
zeemvel: zemelap ; zwarte sausies: wit en zwart ; zout: zujt ;

Dieren
paard: peird ;

Insecten en wormen
pier, aard(e)worm: ; piereworm ; vlieg: strondvlieg, ronker ; worm: pillewuiter ;

Kruibeeks gezegden en uitdrukkingen
- Te laat komen eten: zijn eten aan het mozzegat zetten.  
- Teveel gedronken: teveel bierpap op.   

> Kruibeekse woordenschat (http://users.telenet.be/erikflecyn/oudkruibeeksdialect.html)  
> Waasland dialect (op deze site)  
> Oost-Vlaams dialect (op deze site)   

> Gemeente Kruibeke (www.youtube.com)   
> Gemeente Kruibeke in beeld (www.google.com)   

> Scheldeland (http://nl.wikipedia.org)   
> Denderstreek (http://nl.wikipedia.org)   

> Diverse informatie aangaande het Waasland (blog vlaanderen)   
> Diverse informatie aangaande het Waasland (blog waasland bericht)   

Zie voor diverse algemene informatie en toerisme.
> Provincie-Oost-Vlaanderen (blog vlaanderen)  

              
               
              
               Rupelmonde
   Deelgemeente van Kruibeke in het Waasland


 

De naam Rupelmonde is van een zodanige Vlaamse oorsprong dat het nauwelijks veranderingen heeft ondergaan in de loop der tijd. De plaatsnaam is gebaseerd op de monding van de Rupel. Soms wordt er naar Rupelmonde verwezen als Mercatorstede. Inwoners van het dorp worden Rupelmondenaars genoemd.
In het hedendaagse dialect heet de plaats Repmond.
Bron: wikipedia.org
Scheld of Spotnaam van Rupelmonde: muggenblussers.
> Diverse informatie aangaande gemeente Bazel (blog vlaanderen/kruibeke/Rupelmonde)   

Repmonds dialect 

Repmonds is ook met het dialect verwant van het Kruibeeks. Toch zijn er belangrijke verschillen.
In het hedendaagse dialect noemt de gemeente Repmond.
Woorden in het Repmonds dialect
A
B
bejaardenhuis: tos ;
G
graventoren: barcandeer ;
K
kleine kikker: oekendoel ; kar: pirewiet  :
M
mercator: de groene ; schelde:
S
scheelt ; steendorp: gelaag ; sokken: kausen ; stort:
V
vuilhoop ; straks: flus ; scheepswerf: zaat ;
W
wortel: pe ; zandklomp: kaluit ;

Gemeentenamen in het Repmonds dialect
Rupelmonde: Repmond
Bron: Blog De Levensgenieters   
> Kruibeeks dialect (info op dit dialectblog)  
> Waasland dialect (op deze site)   
> Oost-Vlaams dialect (op deze site)   

 Bazels dialect

Alhoewel Bazel zijn eigen specifiek dialect heeft is het toch verwant met Kruibeeks. 
Bazelse dialectwoorden
A
aardappelpuree: gestamte petetten ;
B
Bloeden: blujje ; broodbeleg: toespijs ;
snel: vlus ; werkvestje: zipke ;
G
gieten: paren ; gooien: zwieren ;
H
hoe: huj ;
O
omstoten: omparen ;
P
paardevlees: aunk ;
S
salami (vierkante): wit en zwart ;

Insecten
libel: sinksepeird ; vlinder: mottevijver ;
> Kruibeke – Kruibeeks dialect (info op dit dialectblog)  
> Waasland dialect (op deze site)    
> Oost-Vlaams dialect (op deze site)   

Wie helpt met het dialect van Kruibeke en deelgemeenten? 
Contacteer: andreotte@hotmail.com 
> Gemeente Bazel/Kruibeke (www.youtube.com)   

       
      Sint-Gillis-Waas
            Gemeente in het Waasland.
  

De gemeente dankt haar naam aan haar patroonheilige, de Heilige Gillis of  Egidius (640 - 724).  
Spotnaam van Sint-Gillis-Waas: eiertrappers. 
> Diverse informatie aangaande gemeente Sint-Gillis-Waas (blog vlaanderen)   

Sint-Gillis dialect

Woorden in Sint-Gillis dialect
A
applaudisseren: in o hande plakken ; aardappelmesje: petetmes, petetschaalder ; achteruitrijden, achteruitstappen: achteruitdeizen ;
B
bed: bed'n ; blikopener: opendoender ; bang zijn: benaud zein ; braambessen: brombezen ; bonen: bueunen ; bonen in tomatensaus: bueunen in tomatsaus ; 
C
chocolade figuurtjes (periode Sinterklaas): poppestuurkes ;
D
de slager: den bienhour ; dwaze vrouw: lomp kieken ; dakgoot: cornis ; denken: peizen ;
E
erwten: ertjes ; een: nen ; eten, schaften: schoven ;  eten (middag)voor op het werk: kantuit ; eetzak: schoofzak ; eetbord: talleuer ;
F
fiets: vielo ; fietsenmaker: vielomoaker ;
G
geldbeugel: portefoellie ; gierig, gierigaard: nijperd, orenijper ;
H
hoog: eueg ; handen: hande ; hard regenen: strontregen'n ; haag: wjeir ;
I
J
K
koffie: kaffie ; koffiebabbel: kaffieklets ; knikker: merrebol ; kauwgom: tuutefruut ; kers: kaaus, kaauzebees ; kruisbessen: stikkelbezen ; kermis: kermes ; klont boter: ne kluit boter ; kippevel: kiekevlees ;
L
lampekap: lamppadeire ; lekke (platte) firtsband: platten tuup :
M
mank lopen: pikkelen ;
N

O
omelet (eierkoek): eirenkoek ; oorworm: tenenknijper ; ouderlingentehuis: oumannekeshuis ;
P
prei: parei ; pier: pieleweuter ; pad: padde ; pureeaardappelen: gestamte petetten ; perzik: pisj ; peer: pjeir ; programma: program ; pleister: plakker ;
Q
R
S
spiegelei: pieirdeneueg ; slagen krijgen: een petet op o uoren krégen ; schroevendraaier: toernavies ; sidecar: sietekeir ; staart in het haar: kodde ; spinazie: spinuazie ; straks: sebiet ; spin met lange poten: hooiwagen ; spinaziepuree: spinuaziepetetten ;
T
tas koffie: theekop kaffie ; tomatensoep: tomatsoep ;
U
V
ventiel (aan fietsband): soepappe ; vervelend persoon: beddezieeker ; veegborstel: voager ; vergiet: verzeip ;
W
werktas: bazas ; wafel met slagroom: ne woffel mé crim frisj ; wortelen: pekes ; waspoeder: waspoeur ;
X
Y
Z
zeemvel: zemelap ; zacht gekookt eitje: nis gekokt eiken ; zolder: 'toppersten ;

Gezegden en uitspraken in Sint-Gillis dialect 
- Dat zal zeker gebeuren: da zal nie mankeren ;
- Imand van Sint-Nilkaas: ne petetschoeur ;
- Te klein persoon: di is mor een scheet eeug ;

Gemeentenamen in Sint-Gillis dialect
De Klinge: de kling ;
Sint-Niklaas: sinnekloaas ; Sint-Pauwels: sinpals ;
Kemzeke: kemziek ;
Meerdonk: mjeirdonk ; 

> Waasland dialect (op deze site)   
> Oost-Vlaams dialect (op deze site)   

    > Diverse informatie aangaande het Waasland (blog vlaanderen)   
> Diverse informatie aangaande het Waasland (blog waasland bericht)   

Zie voor diverse algemene informatie en toerisme.
> Provincie-Oost-Vlaanderen (blog vlaanderen)  

 
                         
                            De Klinge
    Deelgemeente van Sint-Gillis-Waas in het Waasland

 

De Klinge is een gemeente die omstreeks 1200 in de middeleeuwen ontstond. De eerste naam waaronder de huidige gemeente bekend was is Dorpe. Later werd de naam omgevormd tot De Klinge. Deze naam betekent landduin of zandophoping na de ijstijd. 
Scheld of spotnamen van De Klinge: dodden, koutermollen, lomporen, voddenrapers.
> Diverse informatie aangaande gemeente De Klinge/Sint-Gillis-Waas (blog vlaanderen)   

 Klings dialect

Het dialect van het Oost-Vlaams Waaslands De Klinge noemt men Klings.
Het Klings dialect kent een aantal woorden uit het Engels, ingevoerd door Klingse emigranten die terugkeerden uit Amerika, meestal de VS, later ook uit Canada.
Een opmerkelijke uitdrukking in het klings = tuup mee: allemaal samen ;
> Klings dialect (www.mijnwoordenboek.nl)   
> Sint-Gillis-Waas dialect (info op dit dialectblog)  
> Waasland dialect (op deze site)    
> Oost-Vlaams dialect (op deze site)   

 

> Gemeente De Klinge (www.youtube.com)   
> Gemeente De Klinge in beeld (www.google.com)  

         
      Assenede

De oorspronkelijke naam van Assenede was in 1199 'Hasnetha'.
Etymologisch bestaat over de herkomst van de naam "Assenede" geen consensus. Bepaalde bronnen opperen dat de naam "essen aan de Ede" betekent. (de es is een kleine en waterminnende boomsoort) - De Ede zou een toenmalige middelgrote beek zijn geweest die er nu niet meer voorkomt onder die naam.
Assenede wordt als "Asnee" uitgesproken.
Spotnaam van Assenede: kasseibijters, saluuts (= vissoort).
> Kaart van gemeente Assenede (www.google.be/maps)  
> Diverse informatie aangaande Assenede (wikipedia.org)   

  Assenees dialect

Het dialect van Assenede wordt gekenmerkt door karakteristieke verschillen met zelfs meest nabije buurgemeenten en is zelfs voor provinciegenoten soms moeilijk verstaanbaar.

Woorden in Assenees dialect
ben je, bent u: zijde
bessen: bezekes
boodschappentas: kaba
gaan: goan
halen, ophalen: oallen
het zien zitten: zie je he zitten
meenemen: mee
melken,( b.v. koe melken): molken
moeder: moedere
neen: niem
smorgens: snuchtings
tractor: trekteur
samen: teupe, tegoarre
van jullie: ulderen

Gezegden
Dove persoon: die is zo doof als een stoel
> Meetjeslands dialect (op dit dialectblog) 
> Oost-Vlaams dialect (op deze site)   

       
  
   Waarschoot  

     
     
     
       Provincie West Vlaanderen 
      > Kaart West-Vlaanderen (www.google.be)      
      > Diverse algemene informatie aangaande West-Vlaanderen (blog vlaanderen)   

Westvlaams dialect (deel 1)

Het West-Vlaams of Westvlams is de streektaal die globaal gesproken wordt in de provincie West-Vlaanderen, het westen van Zeeuws-Vlaanderen en door een deel van de bevolking van de Henegouwse gemeente Komen-Waasten (Comines-Warneton), waarvan het grondgebied in 1963 is afgescheiden van de provincie West-Vlaanderen.
Ook in het westen van Oost-Vlaanderen worden op West-Vlaams gelijkende dialecten gesproken, bijvoorbeeld rond Maldegem in het Meetjesland of Zulte.
Hoewel duidelijk West-Vlaams wordt de in het westen van Zeeuws-Vlaanderen gesproken streektaal ook wel bij het Zeeuws gerekend.
Het in Frans-Vlaanderen gesproken (Vlaemsch) of Frans-Vlaams, zie ook Nederlands in Frankrijk, wordt echter met uitsterven bedreigd; slechts enkele duizenden ouderen op het platteland spreken het nog.
In ruime zin wordt met West-Vlaams ook de zuidwestelijke dialectgroep van het Nederlands bedoeld.
Aldus is het de verzamelnaam voor het West-Vlaams (inclusief Frans- en Zeeuws-Vlaams) én het Zeeuws.  
> Lees meer op http://nl.wikipedia.org  
> West-Vlaams dialect (www.vls.wikipedia.org)  
> Zuid-West-Vlaams dialect (http://users.skynet.be/frans.eggermont/zwvlaams.htm) 
> West-Vlaams is heel sterk – Toekomst van het dialect (www.nieuwsblad.be) 
> West-Vlaamse zoekmachine van Google (www.hoehel.be)

Op zijn West-Vlaams - Up zien Westvlaems  
Wie kent er niet die tale van onze Gezwelle Guido. Een tale nog door zovelen gesproken.
Maak u die westvlaamsche tale uzelve. Wastoaterier?
1. Kontraksies
2. Utdrukkingn
3. Vervoegingn
4. Verdubblinge
5. Woardnschat

Int Westvlams kujje dikkenst gjeelle zinn vervangn deur 1 woord , zo een bitje glik int duts moa ton nog ekstremer.
'k Goa ne kjeeh een simpel vwoarbeeltje geevn omt e bitje duddelikker te moakn.
Oej int ABN wil zeggn "Ik kan U verzekeren dat ik de door U zopas aangehaalde acties niet ondernomen heb", ton kundje gjeel die zinne in ene kjeeh int Westvlams zegn: "Jammojakkundoe".
Zo simpel ez dadde dus, ge ziedet, Westvlams is zo simpel lik dat tgroot is, en lik of damme getoagd ihn: wulder zeggn olles korter, dus tes nie dammet stif groot doen!

Nog een paar voorbeelden - Nog un poar vwoarbeeldn
Hoatgoanjoat: Gelieve in de actuele omstandigheden van kalm te blijven
Geziegiezekerzot: U vergist zich schromelijk
Belangelanstnnie: Ik kan U met aandrang verzekeren dat hetgeen U beweert geheel en al uit de lucht gegrepen is.

Tes ni omdatter int ABN zuknen hoop skoane utdrukkingn bestaon, damme widder moetn achterbluvn. Mjeer nog: kgoa dirrekt nekjeeh toagn damme widder superieure utdrukkingn en, vele shoander, welspreeknder en brjeedsproakiger dan ol dreste.
Kiek moa nekjeeh noa wukdatter ier onder stoat. Voe de poar sukkeloars die nog gjeen Westvlams verstoaneek er ton moa de vertoalinge bie gezwiereld. Ge ziedet: me zin widder noch de slichtste ni!

- De kiekens zittn deur den droad: dat meisje daar draagt geen beha
- Ge zid dran glik mette skitte: welke truuks je ook uit je mouw schudt gedurende het verdere spelverloop, ik ga winnen.
- De shoane smitn ze weg, mo de kut houdn ze: pas op dat je niets weg werpt dat je nog nodig zou kunnen hebben.
- 'Da meen dje nie': dat meen je nu toch niet?
- Giv moa pulle: zorg er maar voor dat het snel vordert.
- Tis ol gin oar snien: het is niet allemaal even triviaal.
- Kuust mo joen shuppof: maak maar dat je weg komt.
- 'k goa daddier nekjeeh rap goan doen: ik zorg er wel voor dat het zo snel mogelijk in orde komt.
- Te dom voer ooi teetn: zo dom als t achterste van een koe.
- 't Finste es wok zen oar: hij is niet erg slim, doet nogal vreemde dingen.
- De lucht dwoad doen: het licht uitdoen.
- 't Rint mollejoengn: het regent echt heel hard.
- Een viez meubel: een onaangenaam vrouwelijk persoon.
- 't Woajd lik de vroede bjeestn: het waait heel erg.
- Een stoet ransel: vrouw die niet op haar mond gevallen is.
- Jeehd een twien binn buk gedoan: hij heeft iemand beetgenomen.
- Giv moa sjette/pulle//goaze/: begin er maar snel aan.
- 't Rint dat zikt: ,'t rint mollejoengn: het regent heel hard.
- Ge kundem deur 't ghootegat trekkn: hij is graatmager.
- tsjakuut tsjakin: in alle richtingen, chaotisch.
- Ol da pwootn en oorn eeht: iedereen.
- Een besheetn commissie: iets wat je niet graag doet maar waarvoor men je in t gat gestoken heeft.
- De mwoard steekn: sterven.
- Mullepat: zeer dronken zijn.
- Brokkelaire: sukkel, nietsnut. 

Waarom een West-Vlaming heel wat tijd bespaard tijdens vergaderingen
- dit behoort tot de mogelijkheden: dakan.
- hieromtrent kunnen wij u geen enkele zekerheid bieden: ge wit noois.
- Zou u dat eens willen herhalen a.u.b.: wuk?
- iets degelijks ben ik nu niet van plan: ‘k peinze vannie.
- ligt dan in de lijn der verwachtingen?: zoe tadde?
- dit vindt ik bijzonder jammer: tes spietig.
- het geen u mij nu voorstelt verbaast mij ten zeerste: tis voe omverre te voln.
- deze informatie is totaal nieuw voor mij: wuk daj nu zegt.
- ligt dat binnen het kader van uw bevoegdheden?: meugje da?
- ik heb hier een enigszins afwijkende mening over: da nie ee.

Bij het kaarten - Bie 't koarten 
Oej med oes wil koarten moej wel weetn oe daj de vier soartn troef moed utspreekn int Westvlams:
Ertns, Piekns, Koekns en Kloavers.

Der zin ne gjeelleboel persoann, zowel in 't inkelvoud glik int mjeervoud, mo ge moe nie peizn dan ze doar int ABN een twuk mee doen.
Dat moe nekjeeh gedoan zin, en wuk ister nu beter dant Westvlams voe doa een eindan te moakn!
Me goan der direkt ne kjeeh invliegn med een poar klassiekers:

Ja
- 1e persoon enkelvoud: Joak
- 2e persoon enkelvoud: Joaj/Joag
- 3e persoon enkelvoud: Joaj (mannelijk), Joas (vrouwelijk) en Joat (onzijdig)
- 1e persoon meervoud: Jom/Jow
- 2e persoon meervoud: Joag/Joaj
- 3e persoon meervoud: Joahns

Nee
- 1e persoon enkelvoud: Nink / Njennek
- 2e persoon enkelvoud: Njeig/Neije
- 3e persoon enkelvoud: Njeinnie / Nein (mannelijk), Nins (vrouwelijk) en Nint (onzijdig)
- 1e persoon meervoud: Njiem / Nimm
- 2e persoon meervoud: Njeig/Neije
- 3e persoon meervoud: Nihns

Gihtadde overre overolstnt, oej een tale begunt te klappn, moej de vervoeginge van 'zin' en 'eehn' ljirn.
Int Westvlams es da wok ezoa. Mo bie oes es dadde nog een bitjen anders; meehn wulder nog de dubble vormn:

Eehn
- 1e persoon enkelvoud: keeh nik
- 2e persoon enkelvoud: geih(t) gie
- 3e persoon enkelvoud: jeehd em (mannelijk)  zeeh sie(vrouwelijk) theet tet (onzijdig)
- 1e persoon meervoud: weehn wiedder
- 2e persoon meervoud: geih giedder
- 3e persoon meervoud: zeehn ziedder

Zin
- 1e persoon enkelvoud: kzin nik
- 2e persoon enkelvoud: ge zih gie
- 3e persoon enkelvoud: jis em (mannelijk) zis sie (vrouwelijk) tis tet (onzijdig)
- 1e persoon meervoud: me zin wiedder
- 2e persoon meervoud: ge zih giedder
- 3e persoon meervoud: ze zin ziedder

> West-Vlaams dialect les (Powerpoint)

West-Vlaams dialect deel 2A, 2B, 2C en deel 3 
∇