Temse - Temses dialect

               Steendorp
   Deelgemeente van Temse in het Waasland
    
  






De Romeinen constateerden dat er een kleilaag in de ondergrond aanwezig was. Zij gebruikten die klei voor het vervaardigen van aardewerk, pannen, stenen. Wellicht ontstond zo de plaatsnaam Steendorp. In de volksmond wordt Steendorp meestal "Het Gelaag" genoemd, dit is een plaats waar de klei bewerkt wordt tot stenen. 
Spotnaam van Steendorp: mosterdpotten.
 

 Steendorps dialect

Taalgebruik Steendorps dialect 
> Taalgebruik (http://home.scarlet.be/rita.vanhul)   Klik links in de site op Taal.

Woorden in het Steendorps
A
aangezicht, kus: toot; Appart: apoirt ; is 't niet waar? : awa ; is dat waar?: ala toe ; achterbaks: achterdums ; Antwerpen: koekestad ; afpoeieren: muzzelen ; akkerafgang: mennegat ; aardeworm: piereworm ; aardwormen vangen: pierelutsen ;
B
belediging: affront ; bijna: bekan ;; bril: fok ; bliksem: hemellicht ; boekentas: kanachère ; broodbakkersvorm: platine ; bolspel: pieren ; brassen: snuisteren ; boezem, borsten: vanveur ;
C
D
dakgoot: kornis ; dakvenster: mannegat ; deeg: neef ; drukte, gewoel: omgetoef ; direct: subiet ; duw: schaar ; direct: bediene ; dikwijls: dikkels ;
E
ergens: ieverst , ressekes ; er uitmuizen: schampavie, schippes, schip afkuisen ;
F
flauwe kul: ruttepatut ; eventjes, sarwetutte ;
G
ginds: gitter ; goedendag: sjeur ;
H
hevig, driftig, hiftig ; hard: neig ; halt: ouw ; hakken, opkappen, rachting ; haast u: weir-dau ;
I
ietsje: tietske ; iedereen: alleman ;
J
jullie: gulder ;
K
kansspel: bikkelen ; knikkers in een kwadrant: bieske ; best doen: devoere ; klaarspelen ;knoeien, prutsen, flikken: moeëse ; kalm houden: geloodert ; klauteren: klafferen ; kantelen, kraag, nek: schabbernak ; kaartspel: abandance ; koekjes: mokskes ; kruimels: muzzelingen ; kinderspel: nonnen ; kikkerdril: paddergerek ; klein: verneuteld ;
L
lichtmast (steiger): duc d'Alve ; longontsteking: flurries ; lamphouder: sjocket ;
M
moeilijk, lastig ; ambetant ; mistig: drom ; muziekconcert: konseir ;
N
nabestaanden: bestansel ; nergens: nieveranstnie ; nijdnagel: nei-nagel ; nummers: nommeroos ; naargelang: navenant ; niet zo nauw: op de grisse ; nochtans: pertang ; niets aan te doen: tuttuttut ;
O
oorveeg: mot ; olielamp: kinké ; onvoorzichtig, gehaast: schiersig ; onmiddellijk: staal ;
Q
P
pagekopje (haarsnit): kalotte ; paling vangen: puren ; prutswerk; trutselwerk ;
R
ronde ijzeren kogel: biel ; reuma: fluresijn ; rommelen: koteren ; ronde doen: marode ; recht omhoog: pillemijn ; rail: petrel ; rammeling: poefling ;
S
slaan: afrossen, afdussen ; soms: amets ; slecht nazomer: boumes ; slag: gurt ; snee ,wond: gabbe ; straffe kerel: kastaar ; spartelen: klawieteren ;
S
streepje: biezeke ; straal water: een striets ; straks: fluskes ; suikergoeddoek: fopspeen ; staanlamp: lampadair ; straks: sebiet ; schuin: scheeft, scheef , schots & schiëf ; slag: totter ;
T
telegrambode: depêchendrager ; tot ziens: salu ; toedekken, verstoppen: piepen ;
U
uw: ulder ;
V
verwisselen: mangelen ; vloek: nondedju, potverblomme ; vermaning: replement ; vloek: begot ; vervolgverhaal: filleton ; volledig: gelijk ; vootuit: ju ; verflaag: kouche ; veel eten: schransen, vreten, schoeften ; strohoed: tiets ; verdronken: versmoert ; verwaarlozen: verningelegeren ; vriend en vriendin: kloser en kloter ;
W
weegschaal: baskule ; warpraat: dester ; weinig: loet, lutter ; waardeloze voorwerpen: prutsen ; weg, weggaan:
riebedebie ;
X
Y
Z
zaniken, zeuren: greiven ; zeer goed: vandeeg ; zeker, alleszins: vannagest ; haag: wieër ; zwaluw of rook: zwalm

Het gelaags volkslied
Steendorp, 0 mijn duurbre grond
Steendorp, 0 mijn duurbre grond,
Waar weleer mijn wiegje stond.
Eindloos, eindloos zijt gij zoet
U is mijne blijde groet
U is mijne blijde groet 's
Morgens met de dageraad
Is men op, tot 's avonds laat.
Iedereen is fel te been
Tot het maken van de steen
Tot het maken van de steen.
Groot en klein is aan het werk
Mannen, vrouwen taai en sterk
Ieder zet zijn krachten bij
van t Gelaag tot aan de kaai
van t Gelaat tot aan de kaai.
Fel te water als te land
Varen zij langs alle kant
Op de Schelde, Maas en Rijn
Wil 't Gelaag ook meester zijn
Wil 't Gelaag ook meester zijn.
Steendorp van ons prilste jeugd
Leerde gij ons plicht en deugd.
Eeuwig blijven wij getrouw
Aan uw leer in vreugd en rouw
Aan uw leer in vreugd en rouw.
Refrein
Als den oven staat in brand
Is 't op Steendorp zo plezant
Als den oven staat in 't vier
Is 't Gelaag in vol plezier
Als den oven staat in 't vier
Is 't Gelaag in vol plezier

Tekst: E.H. Em. Ringoot
Bron: Rita van Hul  

> Steendorps dialect (http://home.scarlet.be/~tsd)   Klik in de site op Taal.
> Waasland dialect (op dit dialectblog)  
> Temse - Temses dialect (info op dit dialectblog)    
> Oost-Vlaams dialect (op deze site)   
> Gemeente Steendorp (www.youtube.com)   
> Gemeente Steendorp in beeld (www.google.com)  

> Diverse informatie aangaande het Waasland (blog vlaanderen)   
> Diverse informatie aangaande het Waasland (blog waasland bericht)   

Zie voor diverse algemene informatie en toerisme.
> Provincie-Oost-Vlaanderen (blog vlaanderen)  

                  
           Elversele
    Deelgemeente van Temse in het Waasland. 

  




De herkomst van de plaatsnaam Elversele is onduidelijk. Het toponiem sel(e) verwijst naar het Oudgermaanse sala (verwant aan het Nederlands zaal): een gebouw, woning, zaalgebouw, nederzetting of beschutting. Varianten zijn selle, zaal, zele of sale. Archeologische vondsten wijzen op een eerste bewoning tijdens de Gallo-Romeinse periode. Het eerste geschreven document dateert van 1221.
Scheld of spotnaam van Elversele: Rostekoppen, Blarendrijvers.     
> Diverse informatie aangaande gemeente Elversele  (blog vlaanderen Temse/Elversele)   

Elverseels dialect

Woorden in Elverseels
A
aan het: oant ; als: as ; allemaal: ammel ; altijd: altit ; alzo: azuë ; aantrekken: auntrekken ; andere: dandere ; auto: otto ;
B 
blauw: blaa ; beetje: bitje ; bestormd: bestuurmd ; blazen: bloasen ; busje: busken ;
C
D
daar: doar ; dagen: dogen ; dan: ten, tein ; dan heb ik: danneket ; dat er: datter ; dat we: dammen ; dat ze: dasset ; deze: dees ; dood: duëd ; doodlopend: duudluupend ; doorgaan: deurgoan ;
E 
een ander: ’n ânder ; een keer: nieker ; eerst: iëst ; en dan eerst: en tan iëst ;
F
G
gans: giël ; garen: geiren ; geamuseerd: gammezeerd ; geen: gien ; ge hebt: ‘g’hê ; geheel; geiël ; geëindigd: geindigd ; gegeten: geten ; gelijk: gelék ; gemeend: serjeus ; geraakt: geroukt ; geraken: geroaken ; gewoonlijk: gewoênlijk ; goed: goe ;
H
haar: heur ; hangde: hong ; hebben: emmen ; heel wat: giel wa ; het was: twas ; horen: huuren ; hun: euder ;
I
ik: den deezen ; is: es ; ik heb: kem ; ik was er: kwasser ;
J
jaren: jauren ; juist: juust ;
K
kan er: keunter ; keren: kiêren ; komen: kommen ;
L
laarzen: leiëzen ; laatstleden: loadstleden ; legde: lee ;
M
maar: mor ; meeste: mieste ;
N
naartoe: noartoe ; niet: nie ; nieuwe: nieve ; niet meer: nemir ; nooit: noëet ;
O
ook: uk, uuk ; omgeving: omgevink ; opzij: opzaa ; oud, oude: aa ;
P
plaatselijke: ploatselijke ;
Q
R
reden: reen ;
S
schoon: schuun, schuëne ; sneller: rapper ; stoer persoon: pezig wezen ; straat: stroad ; straatje: stroatjen ; streepjes: stipkes ;
T
terug: verdrom ; tevreden: content ; toog: tuug ; traag: troage ;
U
uiteraard: uiter
ard ;
V
Vandaar: vandoar ; vangen: vongen ; veer: veir ; verplaatsing: verploatsink ; verzamelen: verzoamelen ; voorschoot: vuschut ; voorstel: veurstel ; vrouwen: vraan ; vrouwschoen: vraaschoen ;
W
waren: woaren ; wandeling: wandelink ; was het: wasset ; we hebben: wemmen ; weten: wetek ; werd: weird ; werk: weirrek ; woonden: weunden ;
X
Y
Z
zagen: zoagen ; zal: zul ; zijn: zen ; zijn we: zemmen ; zoals: zuas ; zondags: zondougs ;

Gemeentenamen
Tielrode: Tieroê
Sint-Niklaas: Siennekloas
Sombeke: Sombeek  

Dagen
dinsdag: deisdag  

Kleuren
zwart: zwert 

Dieren
hengst: hingst
Een plaatselijke mythe, legende, sage...of waargebeurd? In Elverseels dialect. 
> Legende, sage, waargebeurd? (www.wantrien.be)  
> Temse - Temsees dialect (info op dit dialectblog)   
> Waasland dialect (op deze site)    
> Oost-Vlaams dialect (op deze site)   

       Kruibeke
        Gemeente in het Waasland

De naam Kruibeke zou verwijzen naar de vele kruiden die rond een van de beken aldaar groeiden, maar als naam van een beek is hij in ieder geval niet bewaard gebleven. De huidige schrijfwijze verscheen op 21 juni 1929 in het Belgisch Staatsblad. Vorige plaatsnaam Crubeke 1055.
Scheld of Spotnaam van Krruibeke: ?
> Diverse informatie aangaande Kruibeke (blog vlaanderen)   

 Kruibeeks dialect

Woorden in Kruibeeks dialect
A
aal: beer ; aardappellen: petetten ; aardappelmes: petetkuiser, petatkuiser ;
B
bitterpeen: pardaf ; boekentas: kazak ; bord: taloor ; bal: ketsebal ;
C
D 
E
F
flauwe grap vertellen, lichtjes regenen: aan t'zieveren ;
G
gat in een muur om water en dergelijke door te laten vooral in café's: mozzegat ; gazon: bleek ; gelei: zjala ; goeie dag: jour ; gootsteen: pomsteen ; grote mond opzetten: een fraunke toot opzette ;
H
haag: weir ; handvol: oufel ; hard werken: serieus owen hiekel afdroan ;
I
J
K
knikker: marebol ; klein electrische lampje: klein peerke ; kousen: kujsen ; kruiwagen: krawougen ;
L
landbouw: geboerte ; lisdode: dulpijnen, dulpoezen ; lamp: bolleke ;
M
magere vrouw: een panlat ; mestvaalt: mespacht ; mond vol: bakkes ; mand: motmand ;
N
neus peuteren: de piere ut owe neus hoale ; non: kwezel ;
O
ouderlingentehuis: t hospies, naar de bouw gaan, oud mannekeshuis, oud pekenshuis, 't armenhuis ;
P
paard: peird, knol ; pannenlap: kwezel ; pantoffels: sloffen ; paardenvlees (gerookt): hank ;  perzikken: pauzen ; plassen: zeiken ; pruim: paus ;  pruimtabak kouwen: chikken ;
Q
R
rozijnenkoek: bezekoek ; rugzak voor bv soldaten en dokwerkers: ne muilezel ; rustoord: 't ou pekeshuis ;
S
schelde (rivier); scheld ; stootkar: ne pierewiet ; snoepje: bal, muntje ; schommel: bijs ; slee: sledder ; snoep (zuurtje): muilentrekker, smoelen trekker ; speeksel: rochel ; suikerbonen: kinnekesuiker, kinnekeskak ;
T
Trouwen: troun
U
V
vaat afwassen: gaan schotelwassen ; vaatdoek: schotelvot ; vork: verket ;  voetpad: plansier ; vergiet: stramien ; vroedvrouw: achterwoures ;
W
water; woater ; wisselen: mangelen ; wc: thuske,tgemak ; wortel: peke ;
X
Y
Z
zeemvel: zemelap ; zwarte sausies: wit en zwart ; zout: zujt ;

Dieren
paard: peird ;

Insecten en wormen
pier, aard(e)worm: ; piereworm ; vlieg: strondvlieg, ronker ; worm: pillewuiter ;

Kruibeeks gezegden en uitdrukkingen
- Te laat komen eten: zijn eten aan het mozzegat zetten.  
- Teveel gedronken: teveel bierpap op.   

> Kruibeekse woordenschat (http://users.telenet.be/erikflecyn/oudkruibeeksdialect.html)  
> Waasland dialect (op deze site)  
> Oost-Vlaams dialect (op deze site)   

> Gemeente Kruibeke (www.youtube.com)   
> Gemeente Kruibeke in beeld (www.google.com)   

> Scheldeland (http://nl.wikipedia.org)   
> Denderstreek (http://nl.wikipedia.org)   

> Diverse informatie aangaande het Waasland (blog vlaanderen)   
> Diverse informatie aangaande het Waasland (blog waasland bericht)   

Zie voor diverse algemene informatie en toerisme.
> Provincie-Oost-Vlaanderen (blog vlaanderen)  

              
               
              
               Rupelmonde
   Deelgemeente van Kruibeke in het Waasland


 

De naam Rupelmonde is van een zodanige Vlaamse oorsprong dat het nauwelijks veranderingen heeft ondergaan in de loop der tijd. De plaatsnaam is gebaseerd op de monding van de Rupel. Soms wordt er naar Rupelmonde verwezen als Mercatorstede. Inwoners van het dorp worden Rupelmondenaars genoemd.
In het hedendaagse dialect heet de plaats Repmond.
Bron: wikipedia.org
Scheld of Spotnaam van Rupelmonde: muggenblussers.
> Diverse informatie aangaande gemeente Bazel (blog vlaanderen/kruibeke/Rupelmonde)   

Repmonds dialect 

Repmonds is ook met het dialect verwant van het Kruibeeks. Toch zijn er belangrijke verschillen.
In het hedendaagse dialect noemt de gemeente Repmond.
Woorden in het Repmonds dialect
A
B
bejaardenhuis: tos ;
G
graventoren: barcandeer ;
K
kleine kikker: oekendoel ; kar: pirewiet  :
M
mercator: de groene ; schelde:
S
scheelt ; steendorp: gelaag ; sokken: kausen ; stort:
V
vuilhoop ; straks: flus ; scheepswerf: zaat ;
W
wortel: pe ; zandklomp: kaluit ;

Gemeentenamen in het Repmonds dialect
Rupelmonde: Repmond
Bron: Blog De Levensgenieters   
> Kruibeeks dialect (info op dit dialectblog)  
> Waasland dialect (op deze site)   
> Oost-Vlaams dialect (op deze site)   

 Bazels dialect

Alhoewel Bazel zijn eigen specifiek dialect heeft is het toch verwant met Kruibeeks. 
Bazelse dialectwoorden
A
aardappelpuree: gestamte petetten ;
B
Bloeden: blujje ; broodbeleg: toespijs ;
snel: vlus ; werkvestje: zipke ;
G
gieten: paren ; gooien: zwieren ;
H
hoe: huj ;
O
omstoten: omparen ;
P
paardevlees: aunk ;
S
salami (vierkante): wit en zwart ;

Insecten
libel: sinksepeird ; vlinder: mottevijver ;
> Kruibeke – Kruibeeks dialect (info op dit dialectblog)  
> Waasland dialect (op deze site)    
> Oost-Vlaams dialect (op deze site)   

Wie helpt met het dialect van Kruibeke en deelgemeenten? 
Contacteer: andreotte@hotmail.com 
> Gemeente Bazel/Kruibeke (www.youtube.com)   

       
      Sint-Gillis-Waas
            Gemeente in het Waasland.
  

De gemeente dankt haar naam aan haar patroonheilige, de Heilige Gillis of  Egidius (640 - 724).  
Spotnaam van Sint-Gillis-Waas: eiertrappers. 
> Diverse informatie aangaande gemeente Sint-Gillis-Waas (blog vlaanderen)   

Sint-Gillis dialect

Woorden in Sint-Gillis dialect
A
applaudisseren: in o hande plakken ; aardappelmesje: petetmes, petetschaalder ; achteruitrijden, achteruitstappen: achteruitdeizen ;
B
bed: bed'n ; blikopener: opendoender ; bang zijn: benaud zein ; braambessen: brombezen ; bonen: bueunen ; bonen in tomatensaus: bueunen in tomatsaus ; 
C
chocolade figuurtjes (periode Sinterklaas): poppestuurkes ;
D
de slager: den bienhour ; dwaze vrouw: lomp kieken ; dakgoot: cornis ; denken: peizen ;
E
erwten: ertjes ; een: nen ; eten, schaften: schoven ;  eten (middag)voor op het werk: kantuit ; eetzak: schoofzak ; eetbord: talleuer ;
F
fiets: vielo ; fietsenmaker: vielomoaker ;
G
geldbeugel: portefoellie ; gierig, gierigaard: nijperd, orenijper ;
H
hoog: eueg ; handen: hande ; hard regenen: strontregen'n ; haag: wjeir ;
I
J
K
koffie: kaffie ; koffiebabbel: kaffieklets ; knikker: merrebol ; kauwgom: tuutefruut ; kers: kaaus, kaauzebees ; kruisbessen: stikkelbezen ; kermis: kermes ; klont boter: ne kluit boter ; kippevel: kiekevlees ;
L
lampekap: lamppadeire ; lekke (platte) firtsband: platten tuup :
M
mank lopen: pikkelen ;
N

O
omelet (eierkoek): eirenkoek ; oorworm: tenenknijper ; ouderlingentehuis: oumannekeshuis ;
P
prei: parei ; pier: pieleweuter ; pad: padde ; pureeaardappelen: gestamte petetten ; perzik: pisj ; peer: pjeir ; programma: program ; pleister: plakker ;
Q
R
S
spiegelei: pieirdeneueg ; slagen krijgen: een petet op o uoren krégen ; schroevendraaier: toernavies ; sidecar: sietekeir ; staart in het haar: kodde ; spinazie: spinuazie ; straks: sebiet ; spin met lange poten: hooiwagen ; spinaziepuree: spinuaziepetetten ;
T
tas koffie: theekop kaffie ; tomatensoep: tomatsoep ;
U
V
ventiel (aan fietsband): soepappe ; vervelend persoon: beddezieeker ; veegborstel: voager ; vergiet: verzeip ;
W
werktas: bazas ; wafel met slagroom: ne woffel mé crim frisj ; wortelen: pekes ; waspoeder: waspoeur ;
X
Y
Z
zeemvel: zemelap ; zacht gekookt eitje: nis gekokt eiken ; zolder: 'toppersten ;

Gezegden en uitspraken in Sint-Gillis dialect 
- Dat zal zeker gebeuren: da zal nie mankeren ;
- Imand van Sint-Nilkaas: ne petetschoeur ;
- Te klein persoon: di is mor een scheet eeug ;

Gemeentenamen in Sint-Gillis dialect
De Klinge: de kling ;
Sint-Niklaas: sinnekloaas ; Sint-Pauwels: sinpals ;
Kemzeke: kemziek ;
Meerdonk: mjeirdonk ; 

> Waasland dialect (op deze site)   
> Oost-Vlaams dialect (op deze site)   

    > Diverse informatie aangaande het Waasland (blog vlaanderen)   
> Diverse informatie aangaande het Waasland (blog waasland bericht)   

Zie voor diverse algemene informatie en toerisme.
> Provincie-Oost-Vlaanderen (blog vlaanderen)  

 
                         
                            De Klinge
    Deelgemeente van Sint-Gillis-Waas in het Waasland

 

De Klinge is een gemeente die omstreeks 1200 in de middeleeuwen ontstond. De eerste naam waaronder de huidige gemeente bekend was is Dorpe. Later werd de naam omgevormd tot De Klinge. Deze naam betekent landduin of zandophoping na de ijstijd. 
Scheld of spotnamen van De Klinge: dodden, koutermollen, lomporen, voddenrapers.
> Diverse informatie aangaande gemeente De Klinge/Sint-Gillis-Waas (blog vlaanderen)   

 Klings dialect

Het dialect van het Oost-Vlaams Waaslands De Klinge noemt men Klings.
Het Klings dialect kent een aantal woorden uit het Engels, ingevoerd door Klingse emigranten die terugkeerden uit Amerika, meestal de VS, later ook uit Canada.
Een opmerkelijke uitdrukking in het klings = tuup mee: allemaal samen ;
> Klings dialect (www.mijnwoordenboek.nl)   
> Sint-Gillis-Waas dialect (info op dit dialectblog)  
> Waasland dialect (op deze site)    
> Oost-Vlaams dialect (op deze site)   

 

> Gemeente De Klinge (www.youtube.com)   
> Gemeente De Klinge in beeld (www.google.com)  

         
      Assenede

De oorspronkelijke naam van Assenede was in 1199 'Hasnetha'.
Etymologisch bestaat over de herkomst van de naam "Assenede" geen consensus. Bepaalde bronnen opperen dat de naam "essen aan de Ede" betekent. (de es is een kleine en waterminnende boomsoort) - De Ede zou een toenmalige middelgrote beek zijn geweest die er nu niet meer voorkomt onder die naam.
Assenede wordt als "Asnee" uitgesproken.
Spotnaam van Assenede: kasseibijters, saluuts (= vissoort).
> Kaart van gemeente Assenede (www.google.be/maps)  
> Diverse informatie aangaande Assenede (wikipedia.org)   

  Assenees dialect

Het dialect van Assenede wordt gekenmerkt door karakteristieke verschillen met zelfs meest nabije buurgemeenten en is zelfs voor provinciegenoten soms moeilijk verstaanbaar.

Woorden in Assenees dialect
ben je, bent u: zijde
bessen: bezekes
boodschappentas: kaba
gaan: goan
halen, ophalen: oallen
het zien zitten: zie je he zitten
meenemen: mee
melken,( b.v. koe melken): molken
moeder: moedere
neen: niem
smorgens: snuchtings
tractor: trekteur
samen: teupe, tegoarre
van jullie: ulderen

Gezegden
Dove persoon: die is zo doof als een stoel
> Meetjeslands dialect (op dit dialectblog) 
> Oost-Vlaams dialect (op deze site)   

       
  
   Waarschoot