O

Een gedicht van P.A. de Génesét 1829-1861

Sauce piquante

De dwaas bemint de lof alleen,
De zoetste zoetigheden
En strooit ge er wat kritiek doorhêen
Hij ’s boos en ontevreden.

Wel, ’k min de- lof zo goed als hij,
Doch meng me vrij
Wat kritisch kruid er onder
Uw lof wordt door die specerij
Slechts eedler en gezonder!

Laatste der eersten (1861)

Een gedicht van Frederik Hemkes 1854-1887

GROOTVADER

Grotevader zat te gapen
In zijn ouden leuningstoel;
"Kindren" sprak hij, "ik gevoel
Sterke lust om in te slapen,
En mijn pijpje trekt niet aan;
"k Moest een uurtje dutten gaan."

"k Weet niet hoe het is gekomen,
Maar ik ben weer met mijn geest
Deze nacht op zee geweest;
Al dat malen en dat dromen
Heeft me wis geen goed gedaan;
"k Moest een uurtje slapen gaan."

"Heel de droom kan ik bezinnen:
'k Lootste door de branding heen,
Net als zeven jaar geleên,
Weer die kof de haven binnen;
Westerstorm en holle zee _
Lichten blonken op de ree.

Grootvaârs stem klinkt vreemd, en allen
Hielden 't oog op hem gericht
Maar zijn kijkers vielen dicht,
En zijn mond was ingevallen;
De oude is onder zeil geraakt,
Uit zijn slaapje nooit ontwaakt.

De Banier, 5.(1879)

Een gedicht van Hendrik Marsman 1899-1940

Regen

De regen valt in de nacht
in het dal, tussen donkere bergen;
uw haar en uw handen zijn zacht,
maar waar, waar moet ik mij bergen
in die laatste verwilderde nacht
als de hitte de overmacht
zal verkrijgen op al het zijnde
en de dood in de vlammen ons wacht.
nu kan ik nog wel bij u schuilen
maar hoe zal het zijn in die nacht
als de winden als wolven huilen
en de eeuwige vierschaar ons wacht.

o God! sta ons bij in het einde —
wij zelf zijn zonder kracht.

Porta Nigra (1934)

Een gedicht van Daniel Jonctys 1600-1654

Waarheen, ontaard gemoed, waarheen?

X.

Dus blind en bloot van alle rêen,
Dat gij uzelf, wel eer zo vrij,
Steekt in dees malle slavernij?
Wat gaat mijn domme ogen aan,
Haar eigen Meester te verraen;
Een weg te banen, ten verderf;
Te maken dat ik levend sterf?
Door u, helaas! werd ik gewaar,
Wat holle golven van gevaar,
Wat baren van verdriet en wee
Daar bruisen in de Minne-zee.
Ik zweer 't, gij zult hiervoor met mij
In eeuwig-droeve tranen zijn.
't Is reden dat gij vreugde derft,
Die maakt dat mijne jeugd versterft.

Roseliins oochies, ontleedt, Dordrecht 1639

Een gedicht van P.N. van Eyck 1887-1954

ZOMERREGEN

Regen, regen, gij kleine regen,
Daar straks, van even terzijde, schuin
Door de uchtendstilte neergezegen
Op klim- en struikroos van de tuin.

En nu, de vochtige naglans tegen
Uit mij, dit donker perk, gebeurd,
Regen, regen, gij kleine regen,
Eén witte bloem, die trilt en geurt.

HERWAARTS(1920-1945)

Waarom en waartoe een persoons gebonden budget!

Lichamelijk

 

De mens met een lichamelijk kruis

Die moet toch steeds thuis

Moeizaam opstaan

En in de dag verder gaan

Wie het niet van nabij heeft meegemaakt

Weet niet waar het over gaat

Was er dan geen pgb geweest

Dan was het voor een invalide mens een ramp geweest

Alleen gaf men ook wel op de verkeerde manier het geld

Men heeft of had zich niet genoeg

van noodsituaties op de hoogte gesteld

Goed gezonde mensen

Weten weinig af van mensen

Die soms kruipend door het leven gaan

En wat dan als er niet iemand naast je komt staan

Zoals een verzorgster of huishoudelijk hulp

Alleen had men het beter moeten regelen

Zodat het budget niet al te groot was

Uitbuiten kunnen ook heel veel mensen

Maar het is en blijft wel te wensen

Dat mensen in een noodsituatie

blijvend worden geholpen

Minder geld voor feesttenten en prenten

Dat is meer te wensen

Zo kunnen bezuinigingen elkaar overlappen

Maar de grote beurs in Den Haag is en blijft moeilijk te behappen

Ze kunnen het niet met z’n allen opknappen

En als je ze dan ergens over hoort praten

Dan zijn het allemaal gaten

Omdat men alles ingewikkeld heeft gemaakt

Eenvoud is er niet meer in deze Staat!

 

 

 

Een gedicht van W.F. Oostveen 1849-1890

Verstoppertje spelen.

Klein Jan was weggekropen
In een hoek.
Waar hij deftig zat te lezen
In een boek.
Niemand zag hem zitten daar,
En de schalk riep: zoek mij maar!

Waar zou toch die jongen wezen?
Vroeg mama.
'k Heb al overal gekeken,
Zei papa.
Maar de kleine kleuter riep
Onophoudelijk: piep, piep!

Maatje zocht in alle hoeken
Naar de guit.
Pa zei: wat doet nu zo'n kleuter
Er toch uit?
Jan riep lachend: ha, ha, ha!
Kijk eens hier, papa, mama!

Een gedicht van Helene Swarth 1859-1941

Avond

Nu blinkt de straat van zilver en van goud,
Waar 't zwartgelakt plaveisel hel beschijnen
De winkellichten. Ver alrêe verkwijnen
De speelse knapenkreten. Star en koud
Nu staan de huizen. Achter de gordijnen,
Spreken de mensen, warm en welvertrouwd,
Hun liefdewoorden - Sterloos donker rouwt
De regenhemel boven huizenlijnen.

Zo vol die huizen - en zo leeg de straat,
Waar, hol en vreemd, nog enkle stappen klinken,
Maar nooit de stap, die tot haar woning gaat!

Zij laat haar hoofd in de open handen zinken.
Haar hart moet eenzaam de eigen tranen drinken.
Nooit komt hij weer en kust haar blij gelaat.

" De jonge weduwe" De Gids (1926)

Een hartenkreet van Frederik Hemkes

SLAAP EN DOOD

Twee broeders heersen over 't wereldrond;
't Zijn Slaap en Dood, de zonen van de nacht;
De een droomrig schoon, met trekken vriendlijk zacht
En de ander somber; nooit verried zijn mond
't Geheim, dat zelfs de broeder niet doorgrondt,
Hem 't meest gelijk in wezen en in macht.
En de een spreekt 's morgens: "Frisse lust en kracht
Schonk ik wat leeft. Maar broeder, doe mij kond,
Wat gij, gevreesd door heel de schepping doet?
'k Heb in de schemering uw vlucht bespied,
Tot ik u zag verdwijnen bij de vloed
Aan 's werelds eind, de zoom van mijn gebied;
Welk land voert gij uw kindren te gemoet?" -
Maar de ander luistert stil en antwoordt niet.


... De Banier, 6. ...

Een gedicht van Willem Kloos 1859-1938

Verzen

Verzen zijn de beweging van 't leven,
klaarluidende, al naar het menshart gaat,
of droeviglijk schreiende zacht, of kwaad
als een donderslag door des levens kalm beven.

Een gedicht van Salomon Bonn 1881-1930

VLOEK NIET DE ZON!

Vloek niet, o vloek niet de zon,

m'n broer, die zo zwaar draagt uw last,
touwen en lijnen zijn om u getast,
hoog glijdt de boot in de zon.

Rafel van kleed hangt naar neer van uw borst,
uw ogen en slapen zijn wild omvloten,
maar de haat, de haat uw oog ontschoten

0

vloekt de zon, vloekt de zon op uw borst.

Bittere man die nu bukkend gaat,
Aarde en Hemel zingen een lied,
gij bukt en gij hijgt ende ziet het niet,
de zonhaat snijdt door uw gelaat.

De Hel die de aard is, is door u betreden;
een arme schoot was het die u droeg,
'n arme vrouwe die 't eerst tot u loech,
daarom buk en hijg en heb vrede.

Daarom buk en hijg tot uw adem glijdt mee met -de adem -des Hemels, het aadmen der zee:
dan zal uw kind weer de trekker zijn.
en vloeken der zonne doorlaaiende schijn.

Zonne die heerlijk en licht maakt de Heemlen,
zonne die 't bloed door ons aren doet weemlen,
zonne behoedster, beschermster, bewaakster,
zonne al-lichtende levenmaakster,
zonne die baart wat de wereld al ziet,
genadig zij hem ende belg u niet

om de smaad om de smaad van zijn mond,
gezegend heerlijke zon.

Zangen van hoop

Een gedicht van Prosper van Langendonck 1862-1920

De zon

De zon speelt door het loof der vorstelijke dreven,
die kruisen, heinde en verre, om 't vorstelijk kanteel;
de zon valt blinkend neer op toren en kanteel;
de zon doet levend goud op de oude kruinen beven.

De zon is overal. - Om 't wislend veldtafreel
verbreidt ze een waaiend waas, uit zijde en licht geweven:
zij trilt in elk gezang; zij leeft in alle leven
en leeft in ieder deeltje en leeft er toch geheel.

0 zon, laat mij nog eens in al uw luister baden ;
doordring mij gans, dring door in 't diepste mijner ziel,
die brandend naar u haakte en toch in nacht verviel.

0 laat me, u volgend langs de nooit-betreden paden,
waarheen zo menig streefde en geen u volgen kon,
verteren in de gloed der goddelijke zon.

Een hartenkreet van Hans Uding

Een afscheid voor altijd! Zo gaat het met ieder mens in de tijd!
Vroeg of laat moeten we scheiden...als het goed mag komen is
er niet meer dat vreselijke lijden! Dan werd het bittere zoet!

STERVEN

Lachend in de kille stille ruimte
door zijn intense snikken heen
weet hij toch nog te vertellen,
dat zijn vragen niet meer kwellen
de laatste adem, een kwestie van seconden
hij was blij, dat wij er allen stonden

Een gedicht van Guido Gezelle 1830-1899

Het wezenkind van Sina

'k Ben een Sinese weze, een wezen vol ellende,
die moeders borsten nooit noch heure zoen genoot!
en vader, die mij voor zijn kindje niet en kende,
liet mij van wieg, en huis, en leven schier ontbloot!

o Goede Vlaamse klenen,
zoudt gij mij laten wenen
zo ik om hulpe vroeg?
één stuiver waar' genoeg.

Zij laten me al allene, allene en zonder hope!
al is 't dat ik verga van honger en van vrees:
'k heb schaars een korstje dat 'k in mijn tranen dope
en toch ben ik een kindje, en toch ben ik een wees!

o Engelandse klenen,
wilt ook entwat verlenen
om mijne nood te voên!
één stuiver zal gedoen.

Ha! 'k zou zo geerne van dees droeve wereld scheden,
waar 't dat ik na mijn dood de deur des Hemels vond!
maar 'k vrees hiernamaals nog veel schrikkelijker leden:
mijn zielke is nog niet vrij van de erfelijke zond!

o Lieve Franse klenen,
kon God het mij verlenen
dat gij mijn zielke koopt!
één stuiver! 't is gedoopt.

1850


-------------------------------------------
Sina: China
weze: wees
klenen: kleinen
gedoen: voldoen
scheden: scheiden
leden: lijden

Een gedicht van P.N. van Eyck 1887-1954

SLEEPING FAWN

Op 't oud, geel boek, zie hoe, deze effen morgen,
Teer glanzend groen de bronzen vorm zich sloot:
't Reekalfje ligt in de eigen slaap geborgen,
Als vroeger in de donkere moederschoot. -

Mijn ziel, nu zó lang stom, kan ik nog hopen,
Dat iets, uit u geboren, in mij rust,
Maar straks ontwaakt, en dan, hoe rank mag lopen,
Op lichte voeten, langs bezonde kust?

Herwaarts(1920-1945)

Een gedicht van Frans Bastiaanse 1868-1947

Zo morgen...

Zo morgen tussen u en mij
De zee lag met haar vloed onmeetlijk,
Gij waart mij even onvergeetlijk
Als nu, nabij...

Geen tijd, geen afstand scheiden wat
De Liefde zó te zaam gebracht heeft;
Zij is het, die de ziel een kracht geeft
Als zij nóoit had...

Geen macht, die déze macht verwint,
Die, wat de Liefde wil, kan keren;
Zelfs als het hart vergeefs begeren
Moet wat het mint,

Zelfs dán nog is het, daar het heeft
Vergeefs verlangen, te benijden
Boven het hart, dat zonder lijden
En liefde leeft.

De Gids (1916)

Een gedicht van P.N. van Eyck 1887-1954

DE KEIZER

Hoog en stil, in 't glinsterend ijzer,
Boven volksgril - die hij haat -
Rijdt, als droomde hij, de Keizer
Dwars de davering door der straat.

Maar de spotschelm, eng ter slinker,
Schampert: "ken uw waarheid, dwaas!
Dood, die bittere verminker,
Schendt ook u tot, aanstonds, aas."

Smaad, als roem, maakt wijzen wijzer, -
Baat de schelm zijn hete spot?
De een blijft, onverlet, de Keizer,
De andere een naamloze onder 't rot.

Herwaarts(1920 - 1945)

Een gedicht van Jacob Israël de Haan 1881-1924

Het eigen lied

Ik was een knaap, die alle Joodse dagen
Van vasten en van vreugd eerbiedig hield.
Zijn dagen veilig voor angstige vragen,
Al zijn verlangen door vroomheid bezield.

Ik werd een man. Wie kent het zalig dwalen
Langs vrije wegen als ik heb gekend?
Van des ochtends vóór de open uren stralen,
Tot de zon zich naar 't weemlend Westen wendt.

Ik was een man, Ik heb het lied gezongen,
Waar de weg rust, dat het rusten verblijdt,
Meer dan één heb ik mijn makkers gedwongen
Met de macht van het lied tot heerlijkheid.

Tot ik bezon van al mijn machtig dwalen,
En keerde, een zware en diep-wroegende keer.
Maar zó vertrouwd als 't eigen ademhalen
Bleef mij mijn lied, niet luid, maar stil en teer.

En 't eigen land herdacht ik met verlangen,
Terwijl mijn lied sterk en bezonnen zwol.
Als de druiven, die in zijn gaarden hangen,
En zetten zich aan al hun ranken vol.

Tot ik keerde en onze eindlijke overwinning,
In onze Stad hier elke dag verwacht.
't Lied van verlangen, het lied van bezinning,
Maar 't overwinnend lied wint meest aan macht.

Zeg alles, wat gij weet aan innigheid,
Liefde, vriendschap, een moeder met haar kind,
Het is alles toch niets bij de innigheid,
Die een Dichter in het eigen lied vindt.

Want het eigen lied is de Dichter nader
Dan het eigen bloed in het bonzend hart.
Het leven voert langs vriend en langs verrader,
Het lied verlaat niet in vreugden en smart.

O, lied, dat mij langs verlangen geleidde,
Dat mij geleidde langs boetende keer,
Zult gij tot mijne Dood mijn hart verblijden,
Met een vroom spel en een bezonnen leer?

Het eigen lied in 't eigen land te zingen,
En zalig drinken van zijn volle lust.
Eén is het lied van de herinneringen,
Van verlangen, van bezinning en rust.

Het Joodsche Lied, Boek 2 (1921)

Een gedicht van Rosalie Loveling 1836-1923

In de oogst

Zij stonden op het akkerland
Zij maaiden in de zonnebrand
En zongen bij het werk
De lastige arbeid wordt een feest
Voor hen die jong en licht van geest
En moedig zijn en sterk

Daar kwam de landheer langs de beek
De schouders hoog de wangen bleek:
Hij zocht de schaduw daar.
Hij groette licht en ging voorbij
Gezang en arbeid staakten zij
En wezen hem elkaar.

Die man gevoelde zich zo fier
Hij dacht „dat zijn mijn velden hier
En ginder rijst mijn slot.
Wis knaagt de nijd u in 't gemoed
Gij die op aarde zwoegen moet
Gij vloekt gewis uw lot."

Toen zei er een met stille stem
„Wie ruilde zegt van ons met hem?"
En allen lachten. Geen
Aan wie zo 'n leven zonder vreugd
Aan wie de rijkdom zonder jeugd
Benijdenswaardig scheen.

Gedichten van Rosalie en Virginie Loveling (1877)

Illustratie: De korenoogst (1565) door Pieter Bruegel