Archief

   
     Affligem en deelgemeente Teralfene

De vroegste vermeldingen van de plaatsnaam Affligem zijn Afnegen (1096), Haffligeniensis (1100), Haflengeint (1105) en Affligiensis (1112)). De naam Affligem in haar huidige vorm komt voor het eerst voor in 1130. Hij komt voort uit het Germaanse *Abulingahaim, dat op zijn beurt is opgebouwd uit de persoonsnaam Abulo- (of Avilo-), het verzamelsuffix -inga en het het woord haim-az "huis, nederzetting". De naam van de gemeente betekent dus letterlijk "woonplaats van de mensen/stam van Abulo/Avilo".
De gemeente wordt afhankelijk van de bron gerekend tot de streek Brabantse Kouters of het Pajottenland. 
Bijnaam van gemeente Affligem: De zotten.
Daar zijn meerdere verklaringen voor. Volgens sommigen staat zot voor leuk en plezant..
Het feit dat er vroeger vanop de preekstoel gepreekt werd om a.u.b. uw velo eens te pakken en een lief te gaan zoeken in een andere parochie kan misschien ook een uitleg zijn.   
> Kaart van gemeente Affligem (www.google.be/maps)   
> Algemene informatie aangaande Affligem (wikipedia.org)   

Spotnaam van gemeente Teralfene: Turken, zotten. 

Affligems dialect
In Affligem spreekt men het dialect van deelgemeente Teralfene, het Teralfenees.
Plaatselijke uitspraak van Teralfene: Tralfen'n.

Hoewel deelgemeente van Affligem, Teralfene aan de uiterste rand van de Provincie Brabant ligt (met de dender als provinciegrens) vertoont de taal het typisch profiel van een Brabants dialect; de dialecten van de Oost-Vlaamse gemeenten tussen de Dender en Aalst worden trouwens doorgaans tot de Brabantse dialecten gerekend. 
> Lees meer op users.compaqnet.be/affligem   
> Teralfene – Teralfenees dialect (www.mijnwoordenboek.nl)  
> Vlaams-Brabant dialect (info op deze site)  

> Affligem (www.youtube.com)   
> Gemeente Affligem in beeld (www.google.com)   

> Pajottenland (www.wikipedia.org)  

> Brabantse Kouters (www.wikipedia.org)  

 

> Provincie Vlaams-Brabant (blog vlaanderen)  

   
      Asse

De inwoners van Asse worden Assenaren genoemd.
> Algemene informatie aangaande Asse (blog vlaanderen)   

Spotnaam van gemeente Asse: kazakken, koekenvreters. 

 Asses dialect 
Het lokale dialect is het Asses.

> Asses woordenboek (www.woordenboekvanhetasses.be)   
> Diksjonêr van’t Asses (www.woordenboekvanhetasses.be)  
> Asse - Asses dialect (users.skynet.be/hetgrotestort)   
> Op zijn Asses gezeid (users.skynet.be/hetgrotestort)   
> Asse – Asses dialect (www.mijnwoordenboek.nl)   
> Taalkamer van het Asses dialect (https://sites.google.com/ heemkringascania)  
> Vlaams-Brabant dialect (info op deze site)  

 




Luister naar het Asses dialect.
> Gemeente Asse (www.youtube.com)   
> Gemeente Asse in beeld (www.google.com)   

 De gemeente wordt afhankelijk van de bron gerekend tot de streek Brabantse Kouters en/of het Pajottenland.

> Pajottenland (www.wikipedia.org)  

> Brabantse Kouters (www.wikipedia.org) 

 

> Provincie Vlaams-Brabant (blog vlaanderen)  

    Halle

Het toponiem Halle is afkomstig van het Germaanse woord halha met de betekenis bocht in het hoogland.
De oudst geschreven bron over het dorp dateert uit 1152  en vermeldt de naam Hallensis.
In het Frans heet het stadje Hal, in vroegere tijden waren de toponiemen Halen, Hau en Hault (op het retabel van Jehan Mone in de Sint-Martinusbasiliek) in gebruik. In het boek van de Spaanse schrijver Alonso Vásquez Los sucesos de Flandes y Francia, del tiempo de Alejandro Farnese uit 1614 werd de stad Halla en Hao genoemd. In het Italiaans ten slotte heette Halle Hala.
De inwoners van het Halle van vóór de fusie worden: "Vaantjesboeren" genoemd "boer" wordt hier gebruikt in de betekenis van "verkoper" of "venter", zoals bij "melkboer" of "patattenboer"; "vaantje" verwijst naar vlaggetjes waarop de zwarte madonna al dan niet met kanonballen staat afgebeeld. Zo'n vlaggetje werd tijdens processies of als bewijs van het afleggen van een bedevaart naar Halle verkocht.
Vermelde bijnaam is niet van toepassing op de inwoners van het Halse gehucht Essenbeek die "Zavelkoppen" genoemd worden.
> Diverse informatie aangaande stad Halle (blog vlaanderen)   

Hals dialect

Aan het Hals dialect is te horen dat de stad eeuwen tot Henegouwen behoorde onder en Franstalige invloed was.
Halle is de meest zuidelijk gelegen stad van het Nederlandse taalgebied op de taalgrens tussen de Germaanse en de Romaanse talen, dichtbij het Brusselse en grenzend aan het Waalse Gewest.
> Hals (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Hals)   
> Hals dialect (https://blog.seniorennet.be/halle)   
> Hals dialect (www.vaantjesboer.be)  
> Vlaams-Brabant dialect (info op deze site)  

> Stad Halle (www.youtube.com)   
> Stad Halle in beeld (www.google.com)    
 

Deelgemeente Lembeek
> Lembeek (wikipedia.org) 

Lembeeks dialect 
> Lembeeks (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Lembeeks)  



> Lembeik bauve op ze Lembeiks (www.youtube.com)   

> Gemeente Lembeek (www.youtube.com)   
> Gemeente Lembeek in beeld (www.google.com)    
 

> Pajottenland (www.wikipedia.org)  

 

> Brabantse Kouters (www.wikipedia.org)  

 

> Zennevallei (https://nl.wikipedia.org)  

    Sint-Genesius-Rode

Rode lag vanaf de Frankische tijd in de Brabantgouw, in de invloedssfeer van de Sint-Gertrudisabdij te Nijvel.
Sint-Genesius-Rode kent tientallen verschillende nationaliteiten onder haar inwoners.
Stilaan is een meerderheid van de Rodense bevolking Franstalig geworden.
De inwoners van Sint-Genesius-Rode zijn de Rodenaars.
Spot of scheldnaam van Sint-Genesius-Rode is: Bezembinders. 
> Kaart van gemeente Sint-Genesius-Rode (www.google.be/maps)   
> Diverse informatie aangaande Sint-Genesius-Rode (wikipedia.org)  

Rous (Sint-Genesius-Rode) dialect

In Sint-Genesius-Rode wordt het 'Centraal-Zuid-Brabants' dialect gesproken.
> Zuid Brabants dialect (wikipedia.org)   
> Rous dialect (Sint-Genesius-Rode) (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Rous)   
> Vlaams-Brabant dialect (info op deze site)  

  
   Tervuren 

De gemeente ligt in de Brusselse Rand 
De naam van deze gemeente betekent 'bij de Voer' genoemd naar het riviertje de Voer dat door de gemeente stroomt.
De gemeentenaam Tervuren word plaatselijk ook wel Terveure of Tervieren uitgesproken. 
Spotnaam van gemeente Tervuren: Lijnwadeniers.
> Kaart van Tervuren (www.google.be/maps)  
> Diverse informatie aangaande gemeente Tervuren  

 Tervurens dialect
Ook wel Terveurs uitgesproken

Typisch voor het Tervurens zijn de vele ie's en de eu's die auj's uitgesproken worden. bv een Leuvenaar wordt ne laujvenier of een gueuze ne gaujs, een deur wordt dan een dauj.
> Tervuren – Tervurens dialect (www.mijnwoordenboek.nl)   
> Gesproken Tervurens dialect (www.peepel.be)   
> Vlaams-Brabant dialect (info op deze site)  

> Gemeente Tervuren (www.youtube.com)   
> Gemeente Tervuren in beeld (www.google.com)  

      
      Opwijk

Plaatselijke uitspraak van gemeente Opwijk is Oppèk).
Spotnaam van gemeente Opwijk: Drinkers.
> Kaart van gemeente Opwijk (www.google.be/maps)  
> Diverse informatie aangaande gemeente Opwijk (wikipedia.org)   
  

Opwijks dialect
> Opwijks (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Opwijks)   
> Vlaams-Brabant dialect (info op deze site)  


 

  
   
    Londerzeel

De gemeentenaam Londerzeel komt van Lundersala. De naam is ontstaan in de 2de Frankische periode, in de periode van de namen waarin vaak ‘Zele' voorkomt. De betekenis van Lundersala is de woning van Lunder.
Spotnaam van gemeente Londerzeel: kiekenplukkers.
> Kaart van Londerzeel (www.google.be/maps)   
> Algemene informatie aangaande gemeente Londerzeel (wikipedia.org)   

 Londerzeels dialect
Ook wel Lonnesieëls genoemd.

      
      Meise 

 

Meise ontstond rond het kasteel Ter Meysse dat na de Tweede Wereldoorlog werd afgebroken. Het toenmalig dorp was in de perioden 1132 Meyse en 1170 Menza. 

De gemeente behoort tot de Brabantse Kouters en de Groene Gordel
Spotnaam van gemeente Meise: Klotboeren 
> Diverse informatie aangaande gemeente Meise (blog vlaanderen)   

 Meises dialect

Het dialect van Meise wordt plaatselijk 't Maases genoemd. Het dialect verschilt nauwelijks van het dialect van deelgemeente Wolvertem.
Westrode (dialect: Weisroo of Weistroo) is een parochie en woonkern van Meise in de provincie Vlaams-Brabant, tussen Londerzeel en Wolvertem.
> Vlaams-Brabant dialect (info op deze site) 

    Vilvoorde

Vilvoorde ontstond op de plaats waar de Romeinse heirbaan van Asse naar Elewijt de Zenne kruiste. Hiervoor bestond er waarschijnlijk ook al een Nervische nederzetting op deze plaats, waar de Zenne gemakkelijk doorwaadbaar was. De plaats, villa aan de voorde, wat als "villa aan de doorwaadplaats" begrepen kan worden, gaf stad Vilvoorde haar naam.
De stad wordt gerekend tot de streek Brabantse Kouters.
Bron: website stad Vilvoorde en wikipedia.org
Bijnaam of spotnaam: Vilvoordenaars noemt men pjeierefretters. (paardenvreters) omdat paardenbiefstuk een Vilvoordse specialiteit is.
> Diverse informatie aangaande stad Vilvoorde (blog vlaanderen)   

  Vilvoords dialect
Men zegt ook wel Vilvouds

Het sappig Vilvoords (Vilvouds) leunt van structuur dichtbij het Brusselse dialect aan, veel woorden zijn ook identiek.
Het gesproken Vilvoordse dialect sterft stilaan uit.
> Vilvoorde – Vilvoords dialect (www.mijnwoordenboek.nl)  
> Vilvoords dialect (http://home.scarlet.be/sergevernaillen/vilvouts) 
> Vlaams-Brabant dialect (info op deze site) 

 

 

> Vilvoorde (www.youtube.com)   
> Vilvoorde in beeld (www.google.com)   

 

> Brabantse Kouters (www.wikipedia.org)  

 

 

> Provincie Vlaams-Brabant (blog vlaanderen)  

 

              
       Bertem

 

De naam Bertem is mogelijk afkomstig van het Germaanse berta, dat "schitterend" betekent, en van "heem". Bertem kan dus verklaard worden als schitterende woning. De naam Bertem kan ook verwijzen naar de moerassen van de Voer of naar de eigennaam Beert.
Uitspraak van Bertem: Beitem. 
Spotnaam van gemeente Bertem: Teussers (paardenhandelaars).
> Kaart van gemeente Bertem (www.google.be/maps)  
> Diverse informatie aangaande gemeente Bertem (wikipedia.org)   

 Bertems dialect

Wisselwerking tussen r en l in verschillende Zuid-Brabantse dialecten
- In woorden met –tel op het einde van een lettergreep en –r(s) op het einde van de voorgaande lettergreep verdwijnt de r. B.v. wortel -> weuttel, spartelen -> spettele, borstel -> beustel, worstelen -> weustele.
- Indien er tussen de –r en de –el een p of een v staat (of soms ook met nog een andere medeklinker) is er plaatsverandering van r en l. B.v. dorpel -> deulper, kervel -> kelver. Soms: orgel -> eulger.
Plaatsverwisseling van letters in een woord kan ook tussen andere letters dan tussen r en l. B.v. praline -> pernil (r gewisseld met klinker en l gewisseld met n).
- Op het einde van een woord wordt –el omgevormd tot –er indien er nog een l voorafgaat. B.v. sleutel -> sluiter, lepel -> leiper, vlegel -> vleger, vleugel -> vluiger. In een zeldzaam geval moet er zelfs geen l voorafgaan. B.v. bengel -> binger.
- Het omgekeerde kan zich ook voordoen. De eind-r wordt soms vervangen door een l. B.v. schorseneer -> schorseneil, jenever -> jenèvel.
- In de deelgemeente Bertem wordt de begin-l van “liberaal” vervangen door een r: “riberool”. Dit lijkt wel een unicum.
Vervanging van een dubbele d door een dubbele r
Opvallend in de deelgemeente Bertem is het vervangen van dd door rr. B.v. schudden -> schurre, wedden -> weurre. Of in twee stappen: heb je -> édde -> érre, doe je -> dudde -> durre, ben je -> zèdde -> zèrre, ga je -> goëdde -> goërre, sta je -> steudde -> steurre. Maar Bertem staat hier niet alleen. In het Pajottenlands is het verschijnsel nog veel meer uitgesproken. B.v. schudden -> schirren, kudde -> kirre, middel -> mirrel, midden -> mirren. Of in twee stappen: bed -> bedde -> berre, pad -> padde -> parre, klod -> klodde -> klorre, vod -> vodde -> vorre, wat -> wadde -> warre, dat -> dadde -> darre.
Bron: > http://korbeek-dijle.blogspot.be/ brabantse-dialecten   
> Vlaams-Brabant dialect (info op deze site) 

  

> Bertem (www.youtube.com)  
> Bertem in beeld (www.google.com)   

 Leefdaal
Deelgemeente van Bertem.
Uitspraak van Leefdaal: Leidel.

Wapenschild van gemeente Leefdaal.

De naam 'Leefdaal' is te herleiden tot twee Keltische deelwoorden. Het eerste deel, 'Leef' komt van de oude naam van de rivier de Voer, de Laban. Daal is dan weer te herleiden tot vallei. De naam kan dus verklaard worden als vallei van de Voer.
> Leefdaal (https://nl.wikipedia.org/wiki/Leefdaal)   

Leefdaals dialect 

Plaatselijk wordt het Leefdaals dialect ’t Leidels genoemd.
Leefdaals verschilt duidelijk van Bertems.
> Leefdaals (www.mijnwoordenboek.nl/dialect/Leefdaals)
> Vlaams-Brabant dialect (info op deze site) 
 

Klik op de afbeelding om te vergroten.
> Gemeente Leefdaal in beeld (www.google.com)   
> Gemeente Leefdaal (www.youtube.com)   

 
> Het Dijleland (www.wikipedia.org)  

 

> Groene Gordel (www.wikipedia.org)