Berichten van 16 november 2010

Meer dan 25 jaren zijn in Tienen herstructureringen aan de gang. Ondanks die aanhoudende herstructureringen, zeg maar afdankingen, slaagt Tienen erin een hoge werkzaamheidsgraad (aantal actieven in verhouding tot de beroepsbevolking) en een hoge werkgelegenheidsgraad (aantal arbeidsplaatsen in verhouding tot de beroepsbevolking) te bereiken en aan te houden. De laag-geschooldheid in Tienen, deels nog een gevolg van de late tertiarisering van het economisch landschap, is wel een probleem.

Precies om  de teloorgang van de klassieke industriële economie, gericht op massaproductie op te vangen, richt Tienen zich voluit op het aantrekken van kenniseconomie. Recent ondertekende de stad een samenwerkingsovereenkomst met de KUL om het feed-food-health project FFH016 op te starten. De regelmatige contacten met de KUL hebben tot doel spin-offs (bedrijven met technologische vernieuwing) in de stad aan te trekken. Geen massaproductie, wel toptechnologie, die niet zomaar herlokaliseerbaar is. Zo behoort IMEC als onderzoeksinstituut tot de top 3 van de wereld. De geografische nabijheid van IMEC schept unieke kansen voor onze regio, denk maar aan Photovoltech (=productie van wafels voor zonnepanelen).

Nog een weetje in de marge, het hypermoderne bedrijf Photovoltech (foto links) staat op Wijngaardberg, op dezelfde plaats waar 2500 jaar geleden de eerste nederzetting uit de IJzertijd ook al gelokaliseerd was. Het moet daar goed om te boeren zijn.

Tienen is naar aantal inwoners en tewerkstelling de tweede stad van het arrondissement Leuven. Het is een socio-economische wetmatigheid dat entiteiten die een (klein)stedelijke functie vervullen een grote aantrekkingskracht hebben op kansarmen omwille van (goedkopere) huisvestingsmogelijkheden, sociale voorzieningen, minder sociale controle.…Hierdoor is er ook een duidelijke impact op de werkloosheidsevolutie: een stad is voorbestemd om een hogere werkloosheid te hebben dan een plattelandsgemeente. Dit is trouwens geen nieuw fenomeen: cfr. de trek naar de stad van het agrarisch proletariaat in de 19de eeuw.

Tienen is een stad met historisch een hoge graad van tewerkstelling in de secundaire sector: gericht op massaproductie. Massaproductie is tegenwoordig een zaak van de lage-loon-landen. De tertiarisering (diensteneconomie) gaat echter ook in Tienen verder. De stad verliest jobs in de primaire en in de secundaire sector, we winnen jobs in de tertiaire en in de quartaire sector. Deze overgang van een industriële naar een diensteneconomie  verloopt helaas niet steeds rimpelloos. Zo bestaan in een diensteneconomie andere profielen, andere competenties en vaardigheden dan in de klassieke industriële omgeving. Dit vergt bv. ernstige omscholing- en bijscholingsoperaties in regulier onderwijs en volwassenenonderwijs en dit heeft zijn tijd nodig.

Tijdens de eerste decennia van de 19de eeuw werd werk gemaakt van de ontsluiting van de stad door middel van het aanleggen van grote verbindingswegen. Hierdoor werd aangeknoopt bij een fenomeen uit de 18de eeuw. In 1715 was de verbinding Leuven-Luik (foto links) tot stand gekomen en in 1775 werd een aanvang gemaakt met de aanleg van de baan Tienen-Hoegaarden, die later tot in Geldenaken werd doorgetrokken.

Toen Willem I op 22 juni 1829 de stad aandeed, toog het stadsbestuur met een speciaal verzoek naar de koning waarin de noodzaak van de aanleg van een gekasseide baan tussen Tienen en Hoei benadrukt werd. Vooral de bereikbaarheid van de brand-bouwstoffen en minerale rijkdommen uit het Luikse bekken werd hiervoor als reden aangehaald. In het rapport dat burgemeester Van Dormael in de zitting van 2 oktober 1837 aan de gemeenteraad voorlegde, schetste hij het belang van een degelijke wegeninfrastructuur als volgt: Ces diverses routes donneront à Tirlemont un ensemble de communication qui jointes à l'importante communication de cette ville avec toute la Belgique par le moyen du chemin de fer qui la traverse.

Als gevolg van deze spectaculaire bevolkingstoename brak de stad langzaam uit zijn middeleeuwse cocon. De stadsvesten werden ontmanteld en er werden nieuwe invalswegen aangelegd. In 1817 en 1818 werden speciale financiële inspanningen gedaan om de stadswallen af te graven en om te vormen tot wandelvesten. Ook de stadspoorten moesten er aan geloven. In 1822 werd een eerste beslissing genomen voor het slopen van de Kabbeekse- en de Lintersepoort. Dit betekent echter niet dat men resoluut van het principe van de ommuurde stad afstapte. Meestal bleef het onderste deel van de oude poorten nog enkele decennia bewaard. De Gevangenen- of Bostsepoort bleef tot in 1848 bestaan. In dat jaar moest zij plaatsruimen voor de aanleg van weg naar Hoei (foto links).  Het afbraakmateriaal van deze poort werd herbruikt voor de bouw van de nieuwe stadsgevangenis "Het Toreke" dat nu stadsmuseum geworden. Op de bovenste verdieping van "Het Toreke" kunnen de middeleeuwse gevangenisdeuren  van de Gevangenen- of Bostsepoort, voorzien van hun Middeleeuwse graffiti  nog steeds bewonderd worden.

Dat in het huidige Tienen geen sporen bewaard bleven van de oude stadsomheining heeft waarschijnlijk te maken met de recyclage van het materiaal van de geslechte poorten en muren. Het plaatselijk gewonnen kwartsiet, dat voor de constructie van de verdedigingswerken gebruikt werd, leent zich immers prima voor het verharden van wegen.

Het verharden van het wegdek van de invalswegen was in de 19^de eeuw absoluut prioritair. Dit had alles te maken met het feit dat de meeste buurtwegen tijdens de wintermaanden door de modder onberijdbaar werden. Om de communicatie met het hinterland te bevorderen, werden belangrijke wegwerkzaamheden uitgevoerd. Soms uit louter esthetische, soms uit praktische overwegingen werden ook in de binnenstand straten en pleinen aangepakt.