Berichten van 4 december 2010

Om ook vandaag  weer de ludieke noot niet te vergeten op deze blog, zingen "De Tiense Straatmuzikanten" nog maar eens één van hun liedjes. Ze gaan de Argentijnse toer op met hun lied "Argèntinsen tango"

In het lied bezingt de zanger hoe hij indertijd zijn huidige vrouw versierde.

De bieten worden gelost is grote silo’s en vervolgens met grote waterstralen in de "zwemgoten" geduwd. De bieten worden zo gewassen en zwemmen de rasperij binnen. In de "zwemgoten" wordt de grond welke nog aan de bieten kleeft verwijderd. Ook de stenen en anderen ongerechtigheden blijven achter in de "zwemgoten" want zij zouden de raspen kunnen beschadigen.

De bieten worden in de rasperij door een grote rasp gehaald waardoor er een soort frietjes ontstaan. Deze frietjes gaan in één van de twee grote horizontale cilinders van ongeveer 45 m lang en 10 m hoog. Zij worden  in het jargon de “continus” genoemd. De “continus” zijn twee grote diffusors waar de bietenfrietjes in heet water terecht komen en hun suiker afgeven aan het warme water. Aan de ene zijde van de “continu" komt het suikerwater te voorschijn en aan de andere kant van de “continu” de uitgeloogde bietenfrietjes die nu de naam “pulp” krijgen. Iedere "continu" kan ongeveer 5.000 tot 6.000 ton bieten per dag verwerken. Dit is ongeveer 14 vrachtwagens bieten van elk 30 ton per uur en dit 24 uur per dag en zeven dagen per week.

De “pulp” gaat naar de pulpdrogerij om eerst het restwater eruit te persen en daarna verder te drogen. Door de boeren wordt de "pulp" terug opgehaald naar ratio van het aantal geleverde bieten om als diervoeder voor de winter te worden ingekuild.

Het suikersap wordt verder ingedikt in de verdampers tot de gewenste dikte en krijgt dan de naam “diksap”. Dit “diksap” (=65% suiker) zal dan de rest van het jaar verder verwerkt worden tot allerlei suikerproducten in de kristallisatie afdeling.Tot in de jaren zeventig van vorige eeuw dikte men het suikersap nog verder in tot er ruwe vaste suiker bekomen werd. Omdat dit procedé erg arbeidsintensief en ren ook meer productieruimte opslorpte werd de oude werkwijze om tot ruwe vaste suiker te gaan tijdens de campagne ongeveer dertig jaar geleden verlaten.

Op het grondplan van de Tiense Suikerraffinaderij in bijlage, staan de verschillende onderdelen van de suikerfabriek welke draaien in de bietencampagne rood omrand.

Een klassieke suikerfabriek bestaat uit twee grote delen, de rasperij en de kristallisatie. In de rasperij worden de bieten in een eerste productiegang verwerkt naar dik suikersap met ongeveer 65% suiker. In het vakjargon wordt dit suikersap  “diksap” genoemd. Het "diksap" wordt ik grote citernes gestockeerd voor later verdere verwerking in de kristallisatie afdeling.

In de kristallisatie wordt het “diksap” verder verwerkt tot verschillende suikerproducten. Op het grondplan van de Tiense Suikerraffinaderij (zie bijlage) is de rasperij, rood omrand. Het rood omrande deel van de installaties  draaien enkel tijdens de bietencampagne in de herfst,  De krachtcentrale en de onderhoud en administratieve diensten werken zowel voor de rasperij als voor de kristallisatie. De ganse fabriek van Tienen is momenteel ongeveer 30 hectare groot (800 m lang en 400 m breed). Vroeger, zowat 40 jaar geleden toen men in de campagne nog tot vaste ruwe suiker ging, was de oppervlakte van de fabriek nog ongeveer één vierde groter. De verschillende onderdelen waren toen met spoorlijnen met elkaar verbonden.

Voor 1980 was de fabriek zelfs nog heel wat groter in oppervlakte dan nu omdat er toen een ander productieproces gevolgd werd. De campagne zette de suiker toen om niet naar "diksap" zoals nu doch produceerde vaste ruwe suiker die dan verder in het jaar verder uitgekristalliseerd werd naar de verschillende suikersoorten, en dit volgens een gans ander productieprocedé  Dit proces was enerzijds merkelijk arbeidsintensiever en had anderzijds heel wat meer fabricageruimte en gebouwen nodig dan het huidig productieprocedé dat compacter en met hogere productiehallen werkt Kort na de tweede wereldoorlog werkte de fabriek met 4.000. personeelsleden, vandaag door ver doorgedreven automatisering nog met amper 200 vaste personeelsleden..

Iedere grote suikerfabriek zoals de fabriek van Tienen er ook eentje is, heeft nog een reeks satelliet fabrieken die enkel een rasperij hebben en de plaatselijke bieten tot "diksap" verwerken. Deze satelliet fabrieken kunnen hun geproduceerd “diksap” tijdelijk opslaan voor later vervoer en verwerking naar de hoofdfabriek waar wel een kristallisatie afdeling is

In België zijn er naast de fabriek in Tienen nog twee andere grote suikerfabrieken. Eentje in Wanze (bij Hoei) en een tweede in Brugelette (bij Ath in de provincie Henegouwen) .Van deze drie suikerfabrieken verwerkt Wanze de grootste tonnages. Doch Tienen staat hiërarchisch boven de twee andere suikerfabrieken en is het het hoofd van de Belgische tak van het Duitse moederbedrijf Südzucker dat Europees gestructureerd is.(zie kaartje van de suikerfabrieken van België in bijlage)

De rasperij van de suikerfabriek start eind september op, en blijft 24 op 24 continu draaien tot eind december. Dan zijn alle bieten verwerkt en valt de rasperij terug stil. De periode dat de rasperij draait wordt de bietencampagne genoemd. De rest van het jaar ligt de rasperij stil er worden er enkel onderhoudswerkzaamheden verricht.

De bieten komen gecontingenteerd toe op wat de ”Plein” genoemd wordt (zie grondplan in bijlage). Bij het oprijden van de “Plein” worden de camions automatisch gewogen. Vooraleer de bieten mogen gelost worden, wordt van elke vracht een staal genomen. Dit staal wordt onmiddellijk geanalyseerd in wat het “Receptielabo” genoemd wordt en ook op de “Plein” gelegen is. Bij deze analyse wordt het suikergehalte en de tarra (=grond dat nog aan de bieten kleeft) bepaald. Op basis van de gegevens die ingezameld worden op de “Plein” wordt de prijs die de fabriek zal betalen voor de vracht bepaald. Alles is volledig geautomatiseerd en verloopt erg snel.

Per dag verwerkt de suikerfabriek van Tienen ongeveer 10.000 ton bieten dit zijn iedere dag 350 camions van ongeveer 30 ton. Om de 4 minuten lost één camion zijn bietenvracht. Dit gaat zo 24 uur per dag verder en dit tussen 70 en 80 dagen kalenderdagen lang. Per bietencampagne verwerkt de suikerfabriek van Tienen dus ongeveer 750.000 ton bieten tot “diksap”.Hieruit puurt de fabriek tussen 100.000 tot 130.000 ton pure suiker afhankelijk van hoe suikerrijk de bietencampagne dat jaar was. Dus voor iedere Belg, groot of klein produceert de Tiense Suikerraffinaderij ieder jaar alleen al 10 tot 12 kg pure suiker.

Hierna een link naar een YouTube filmpje hoe de ontvangst van de bieten in de fabriek verloopt.

http://www.youtube.com/watch?v=0fCFXhEe9lY