Groot Dictee (bis)

Het Groot Dictee: eindelijk iets anders?
   Er was een tijd dat ik mij één keer per jaar van de buitenwereld afsloot en (tegen mijn zin, geloof het of niet) voor het TV-scherm postvatte om te testen hoeveel gekke en nutteloze woorden ik "correct" zou kunnen spellen. Mijn score lag meestal rond het gemiddelde van de professionele spel(l)ers, wat ik (als leek) niet zo slecht vond. Ik heb toen ook een paar keer met succes meegedaan aan dicteewedstrijden van bibliotheken en culturele verenigingen, wat mij een aantal nuttige woordenboeken als prijs opleverde zoals de 3-delige Dikke Van Dale, die ik regelmatig raadpleeg om de juiste betekenis van woorden te kennen.
   Ondanks (of juist door) mijn liefde voor TAAL begonnen die dicteespelletjes mij danig de keel uit te hangen. Spelling van woorden is immers geen essentieel deel van een taal; er zijn op aarde enorm veel talen die alleen gesproken worden en dus zelfs geen spelling kennen.
   Zoals gezegd: ik doe dus al sinds jaren niet meer mee. Maar morgen woensdag 18 dezer maak ik een uitzondering. Ik was namelijk hoogst verbaasd en aangenaam verrast toen ik vernam dat taalkunstenaar en -virtuoos Kees van Kooten dit jaar "Hét Dictee" heeft geschreven. Ik kan me immers niet voorstellen dat deze echte taalliefhebber zich zou hebben geleend tot een herhaling van de bekende saaie dicteeprincipes. Maar ik ben razend benieuwd of en hoe hij het dilemma tussen die saaie "spel"regels van een dictee en een boeiende taal zal hebben opgelost...

Kleine euromuntjes afschaffen? Graag!

   Ik ben niet de enige die zich al jaren constant ergert aan die hinderlijke dingetjes van 1 en 2 eurocent in de portemonnee. Ik heb er lang geleden trouwens al eens in een blogje voor gepleit om ze af te schaffen. Ik las in Gazet van A'pen van 7.12 dan ook met veel genoegen dat men (opnieuw) denkt aan een wet die muntjes van 1 en 2 eurocent overbodig moet maken. Dat gebeurt via het correct afronden naar 5 centvan het cash te betalen eindbedrag van uw rekening.
   Voorbeeld: koopt u maar één artikel van bv. 12,99 euro, dan betaalt u aan de kassa 13 euro; koopt u drie stuks à 12,99 dan betaalt u geen 38,97 euro (3x12,99) maar slechts 38,95 euro enz. Sommige landen passen het systeem al toe tot algemene tevredenheid (Nederland sinds 2004). U zal makkelijk begrijpen dat deze afrondingswijze in de praktijk neerkomt op feitelijke nul-operaties voor het totaal van uw verschillende cashverrichtingen.
   Dat die plannen bij ons destijds toch mislukten, kwam ongetwijfeld mede door de slechte voorlichting door overheid en media, zodat de vrees ontstond dat het systeem zou leiden tot systematische afronding naar BOVEN van eenheidsPRIJZEN.
   De voorlichting over het systeem zal deze keer dus beter moeten gebeuren dan destijds. Wat dat betreft, ben ik niet helemaal gerust: voornoemd artikel in GvA is alvast weinig hoopgevend, door ook nu weer alleen te spreken over "afronding", zonder te preciseren dat het niet gaat over PRIJZEN...
   Enfin, we zullen zien, zei de blinde

   Zopas verscheen een dubbel-cd met vioolsolo's van J.S.Bach. Niet direct iets uitzonderlijks, ware het niet dat het - voor zover bekend - de eerste opname is met dansmuziek, door Bach geschreven, waarbij de speciale sfeer wordt geaccentueerd door castagnetten! Bovendien zijn drie generaties uit onze "familiestam" bij de realisatie van de cd betrokken: allereerst de solist zelf (onze zoon Nico), diens zoon (dus onze kleinzoon) Jonathan (opnametechnicus, hij werkte twee jaar in zijn vrije tijd aan de montage) en ten slotte mijn kunstzinnige echtgenote/schilderes Chris, die haar bijdrage leverde voor de cover.
   Hieronder staan enkele foto's die ik - met mijn bescheiden camera en dito "talent" - heb genomen uit het boekje en de hoes.

    Voor wie het album zou willen aanschaffen en voor alle verdere informatie: ga naar nico.baltussen@gmail.com

Wie de hoes openslaat, ziet allereerst de solisten Nico Baltussen en Ludovica Mosca:

Het volledige programma (onderstreepte titels: met barok-castagnetten):



Uit het programmaboekje: Nico, onder "toezicht" van Bach himself (Middelheimpark Antwerpen) en daarnaast een toelichting op de uitgevoerde werken:


(vervolg:)


(vervolg:)


Curriculum van de uitvoerders:


Dankwoord aan de medewerkers:



Voor de cover heeft typograaf Laurens Teerlinck zich geïnspireerd op een tekening van Nico's mama (zijnde mijn lieve echtgenote...); de kleur werd aangepast aan het grafisch ontwerp van het hele album:


En hier ten slotte die oorspronkelijke tekening van Chris Baltussen-Blancquaert

Toe(kom)maatje: een volgende keer hoop ik een blogje te wijden aan een zojuist verschenen zoveelste (dubbel-)cd van onze zoon met muziek van Bach voor vioolsolo en .... castagnetten!! Geen gemakkelijke muziek maar wel schitterend voor echte Bach-liefhebbers.

   Het Gentse stadsbestuur heeft beslist, opnieuw enkele gewone Nederlandse woorden uit de gemeentelijke  woordenschat te verwijderen. Eerlijk gezegd, ik zat er op te wachten. Nadat ik onlangs las dat Gentenaars het woord "allochtoon" niet meer mochten gebruiken, vreesde ik onmiddellijk dat nu ook wel vlug een verbod op een woord als "gehandicapt" zou volgen. En ja hoor, het is er al!
    Als het woord bij sommige mensen een negatieve perceptie oproept, dan is dat eigenlijk hun probleem; waarom moet de samenleving dan geforceerde pogingen doen om betere (?) alternatieven uit te vinden? Denken ze in Gent nu echt dat bv. chauffeurs met een handicap voortaan niet meer spreken over hun "gehandicaptenkaart" maar over hun "kaart voor personen met een beperking" (want  zo heet die kaart voortaan!) ?... Politicus Siegfried Bracke reageerde zeer ad rem: "Personen met een beperking: mensenlief! Wie heeft er géén beperking, hè?" Of Herman Brusselmans, met een knipoog: "Noemen we een dwerg dan ook 'verticaal niet volledig volgroeide medemens'?" De Gazet van Antwerpen van vandaag 19.9 sloeg spijkers met koppen door een artikel aan het onderwerp te wijden onder de terechte titel "Woord schrappen is gewoon zelfbedrog".
   Ik ben geen helderziende maar ik denk dat er in de toekomst nog wel vaker nieuwe alternatieven zullen opduiken en weer verdwijnen. We kenden al "invaliden", dat moest  toen "mindervaliden" worden, ook weer niet goed, dus werd het "andersvaliden", weer verkeerd, zelfs even "mensen met een bijzondere uitdaging" en nu dus sinds enige tijd "mensen met een beperking". Binnenkort is de cirkel misschien weer rond en mogen we personen met een handicap weer gewoon ..... "gehandicapten" noemen!
    Eigenlijk komt het gewoon hierop neer: het zijn niet het de woorden die belangrijk zijn maar de toon waarop en de context waarin we ze gebruiken (c'est le ton qui fait la musique!). Klinkt een smachtend "ik hou zo van je, mijn lieve klootzak" niet veel liever dan "schat, ik ben je al lang kotsbeu, ik ga definitief terug naar mijn moeder!" ?
   Ik heb soms de indruk dat men in Nederland minder verkrampt met zulke zaken omgaat. Tijdens een interview op Radio 1 (eergisteren?) bv. sprak een ernstig gehandicapte Nederlandse dame met een belangrijke functie in de maatschappij herhaaldelijk en zonder complexen over "mensen met een handicap"...

   Mijn P.S.-hulpkreet op het einde van mijn vorige blog werd vrijwel onmiddellijk beantwoord: een van mijn favoriete bezoekers (blogster BOJAKO) bracht me op het goeie spoor (nogmaals dank, Bo!) En zo kan ik hier enkele details uit mijn vorige tekst alsnog met foto's ondersteunen:

hier onze onverwachte ontmoeting met diezelfde Gabriël nu amper tien dagen geleden!                              

   Mijn vorige blog dateert van een maand geleden, maar wij zijn pas sinds enkele dagen terug van een reis met zo'n 250 andere OKRA-oudjes naar Zinal, een prachtig gelegen plaatsje aan het einde van de Val d'Anniviers, volgens ons de mooiste vallei ten Zuiden van de Rhone in Zwitserland. Niet alleen die vallei zelf is adembenemend mooi (ondanks - of juist mede dankzij - de 17 haarspeldbochten), op heel wat plaatsen heb je een prachtig zicht op verschillende "vierduizenders" (in de Saasvallei daarnaast moet je in Zermatt al zoeken naar een plekje waar je de - overigens indrukwekkende - Matterhorn kunt aanschouwen...)
   Het is bijna veertig jaar geleden (om precies te zijn: in 1974) dat we de Val d'Anniviers en andere valleien ontdekten, toen nog samen met onze vier kinderen. Het duurde destijds niet lang of we kregen alle zes de microbe van het alpinisme te pakken; we volgden cursussen ("en passant" goed voor ons Frans!), sliepen in talloze berghutten, en trokken dan van daar uit onder leiding van berggids Gabriël naar een of andere top...
   We hebben daarna nog verschillende  keren (met of zonder de kinderen, van wie de partners niet steeds dezelfde ambities hadden...) in dezelfde of andere valleien van Valais (Wallis) geklommen. Na heel wat jaren onderbreking zijn Oma en ik in 2009 nog eens naar de streek getrokken; we huurden een deel van de chalet van onze vroegere gids Gabriël, maar van alpinisme was uiteraard - gelet op onze leeftijd! - geen sprake meer en beperkten we ons tot (stevige) wandelingen..
   Stom toevallig - "de wereld is klein" -  kwamen we vorige week op een van onze wandelingen Gabriël tegen. We wilden onze groep niet ophouden en dus bleef het weerzien beperkt tot een korte begroeting, net genoeg voor een "hé comment ça va?!" en een fotootje....)   

P.S. ALLICHT DOMME MAAR DRINGENDE VRAAG: IK WOU HIER ENKELE FOTO'S VANUIT MIJN HARDE SCHIJF TOEVOEGEN MAAR HET LUKT ME NIET OM ZE BINNEN DE DOOR SENIORENNET TOEGELATEN GROOTTE TE VERKLEINEN. WIE GEEFT MIJ EEN GOUDEN TIP? (IK WERK SINDS KORT MET WINDOWS 7 MAAR DE HANDBOEKEN MAKEN WE NIET WIJZER)

Zie mijn volgende blog van 11.9)

- Als hoogbejaarde van bijna 82 herken ik maar al te goed sommige fysieke signalen. Als ik tijdens een partijtje tafeltennis bij dit hete weer al na een halfuur moe word, is het niet zozeer mijn lichaam maar eerder mijn gezond verstand dat me doet stoppen en me naar  de clubcafetaria verwijst om iets fris te gaan drinken.
   Ander voorbeeld. Als rond etenstijd heerlijke geuren vanuit oma's keuken mij bereiken, zegt mijn lichaam: "komma, tijd voor een lekker fris aperitiefje" en gehoorzaam ik zonder morren en haal me een Hasselts "witteke" uit de koelkast. Ik heb trouwens geen lekker eten "nodig" om te kunnen genieten van een borrel; maar als ik alleen naar mijn lichaam zou luisteren, bleef het niet bij die ene borrel maar was ik binnen de kortste keren misschien een echte alcoholicus...
   Kortom: die leuze "luister naar je lichaam" vind ik flauwe kul en zelfs erg bedrieglijk. De tragiek van bv. alcohol-, drug- en andere verslaafden zit immers in die exclusieve gehoorzaamheid aan hun lichamelijke "bevelen", met uitsluiting van verstandelijke of morele overwegingen.

- "Minder maar nog te veel doden op de weg" bloklettert Gazet van Antwerpen van 6.8.2013. Pardon?! Hoeveel wegdoden vindt GvA dan wel aanvaardbaar? Ik dacht altijd dat ELKE verkeersdode er één te veel is. (Of ben ik hier nu een echte kommaneuker?...)

- "De organisatoren van het na-Tourcriterium van Sint-Niklaas hebben niemand minder dan Chris Froome kunnen strikken" schreef de Streekkrant (Waasland) van 17.7.2013. Kom kom, organisatoren, zoiets kon toch niet moeilijk zijn: zelfs onder beroepsrenners vind je er ontelbaren die "minder" zijn dan de latere Tourwinnaar. En als dat echt niet gelukt was, hadden jullie mij "kunnen  strikken": voor een zacht prijsje had ik gerust willen meedoen, maar dan wel op mijn gewone huis- tuin- en keukenfiets.

- Vóórdat u mij al te kommaneukerig vindt, bij de redactie van "Onze Taal", uitgever van een scheurkalender 2013, kennen ze er ook wat van. Op 23 juli las ik de volgende taalkronkel uit het (Nederlandse) Algemeen Dagblad: "De poep op de stoep schoot menig inwoner van het Noord-Brabantse Eersel in het verkeerde keelgat."

Toe(kom)maatjes (uit scheurkalender 2013 van Onze Taal)

- De lijst van rijkste vrouwen in China wordt dit jaar voor het eerst aangevoerd door een vrouw (NRC Handelsblad)
- Nederlanders gek op gefrituurde Chinees (de Volkskrant)

- Hulp burgers gevraagd bij lek steken autobanden (De Trompetter)

   Op 9.5 vroeg ik de mening van Ruud Hendrickx over een volgens mij foutief woordgebruik in het TAAL(!)programma “Man over Woord”. Zie mijn blog van diezelfde datum; daarin beloofde ik mijn bezoekers om de eventuele reactie van dhr. Hendrickx in een volgend blog op te nemen, ook als zijn antwoord “negatief” zou zijn. Vandaag stuurde hij mij de volgende mail, waaruit blijkt dat Kommaneuker qua Nederlandse taal inderdaad niet zo onfeilbaar is als sommigen van zijn vrienden en blogbezoekers denken…
   Ziehier wat Hendrickx mij schrijft:

Geachte heer B………,

Volgens taaladvies.net zijn beide constructies standaardtaal. De constructie met ‘me’ of ‘ons’ is gebruikelijker in België dan in Nederland. In Nederland wordt ze als formeel aangevoeld, juist omdat ze in een religieuze context (‘laat ons bidden’) wel voorkomt.

Met vriendelijke groeten,

  Als liefhebber van mijn moedertaal ben ik een trouw en enthousiast abonnee van “Taalmail”, een regelmatig verschijnende internetuitgave van de VRT, waarin VRT-taalraadsman Ruud Hendrickx uitstekende taaltips geeft. Het gebeurt nogal eens dat ik hem via e-mail zijn mening of advies vraag en meestal hoef ik niet lang op zijn deskundig antwoord te wachten.
   Vandaag stuurde ik hem de volgende tekst en ben benieuwd naar zijn eventuele reactie; mocht die er komen – positief of negatief - dan publiceer ik die zeker op mijn blog. Ziehier de (cursieve) tekst die ik zojuist verstuurd heb:

Geachte heer,

Tijdens het taalprogramma "Man over woord" van 7 mei op Canvas zei (neerlandicus?) prof. Dominiek Sandra: "laat me zeggen...", terwijl hij duidelijk bedoelde "laat ik zeggen". Ik durf niet te beweren dat Sandra een echte fout maakte (je hoort ook vaak "laat ons hopen, laat ons bidden...", in plaats van "laten we ...") maar toch verraste hij mij. Wat denkt u?

   Met vriendelijke groeten, enz.