Krant - Geslacht Sala 1
Toegevoegde teksten cursief
|
Krant - Geslacht Sala De affaire heeft destijds ook aandacht buiten Tilburg getrokken. Zelfs de geïllustreerde pers met name „De Prins" besteedde er in 1901 aandacht aan. We waren echter niet in de gelegenheid het bewuste nummer van dit blad te raadplegen.
Wél vonden we enige bijzonderheden over het geslacht Sala. Deze familie is van Italiaanse oorsprong, afkomstig uit Visino in het gebied van Como. In het begin van de 19de eeuw vestigde zich een Jean Baptiste Sala, die met een Antwerpse getrouwd was, in het Brabantse dorpje Lith aan de Maas. Al zal men in zo’n klein dorp de eerste tijd wel wat vreemd tegen de Italiaan hebben aangekeken, het gezin raakte er goed ingeburgerd.
Misschien heeft de Antwerpse echtgenote daartoe ook wel een steentje bijgedragen. Hun zoon Louis Joseph bracht het tot rijksontvanger zodat hij dus de Nederlandse nationaliteit heeft bezeten. In 1848 trouwde deze met Helena Boeracker de dochter van een bierbrouwer. |
|
Italië 1814 Giuseppe (Joseph Maria Sebastiaan) en Luigi (Jean Baptiste Louis Sala) hebben Italië verlaten rond 1814 (Bron: brief Angelina Sala 02/05/1 874) Volgens overlevering zouden de gebroeders Italie verlaten hebben met een kar vol schilderijen en in Den Bosch zijn neergestreken om daar een kunsthandel te beginnen.
’s-Hertogenbosch 1821 Het stadsarchief van ’s-Hertogenbosch vermeldt Luigi (Jean Baptiste Louis Sala), als Lodewijk Sala ingeschreven door de ambtenaar burgerlijke stand op 16 mei 1821 samen met zijn vrouw Josephine Jacobine Muskijn geb. 1800 Antwerpen.
Volgens andere bronnen werd Jacoba Muskeijn geboren te Antwerpen op 17 juli 1795 en is zij overleden te Sint- Oederade (jaar ontbreekt) Volgens familienotities is zij overleden op 15-03-1875 te Sint-Oedenrode.
Ze vestigden zich aan het Hinthamereinde in wijk C 417-431 2, de panden naast elkaar. Bron: klapper B47.02 microfiche 39. Hij gaf toen aan, koopman te zijn in bijouterieën en afkomstig van Valbrona/Vicino (Italie), en 24 jaar oud te zijn. |
|
Hinthamereinde Gezien vanaf de Zuid Willemsvaart. |
|
Ca 1897 Hinthamerstraat 21 t/m 43 Tijdens marktdag of een of andere festiviteit |
|
Ze zijn later verhuisd naar de Hinthamerstraat. |
|
Maart 1876 HinthamerstraatTijdens een overstroming |
|
1915 Paleis van Justitie Hinthamerstraat |
|
’s-Hertogenbosch 1822 In 1822 werd Jean Baptiste zware mishandeling ten laste gelegd. We zullen het er tot nader onderzoek maar op houden dat een of andere onverlaat aan zijn mooie spullen heeft gezeten.
Jean Baptiste Louis Sala: zware mishandeling Voornaam: Jean Baptiste Louis Achternaam: Sala Delict: zware mishandeling Jaar: 1822 Toegangsnummer: 21 Rechtbanken in Noord-Brabant, 1811-1838 Inventarisnummer: 6 Rolnummer: 99 |
|
Pentekening van de voorgevel van het Paleis van Justitie. Militairen links. Nu Jeroen Boschhuis of Muzerije. 's-Hertogenbosch, Hinthamerstraat 74; 1840 door F. Hupsch |
|
Menen West-Vlaanderen 1827 Guiseppe Maria Sebastiano Sala geboren te Vesino (Visino) op 11 mei 1796 heeft zich op 12 april 1827 te Menen (Menin - West-Vlaanderen - België) gevestigd. Bron M.S.
Lith Wanneer Luigi (Jean Baptiste Louis) zich in Lith vestigde is nog niet bekend.
Krant: TC Datum 8-1-1880 Artikel Het jaarlijkse Armen Concert op Driekoningendag door de Nieuwe Koninklijke Harmonie heeft f1200,- opgebracht. Ook in omliggende plaatsen worden dergelijke actie's voor de armen gehouden. De nood is dit jaar bijzonder hoog vanwege de zeer koude winter. De Souvenir des Montagnards gaat een grote tombola organiseren ten bate van de armen. Een groot aantal prijzen worden ingezameld, en loten zijn te koop bij de volgende personen: E. Janssens, H.M. Rosendaal, Fr. Lommen, F. Jansen, Arn. Pollet, J. Hartogensis, Jansen-Marijnen, J. Vrancken, Leo Swagemakers, Ch. Verschuuren, Armand Diepen, M. Goijarts, Jansen-Koene, Louis Lommen, P.C. Kooij, Theo Bronsgist, Sebald Sala, L.G. Swagemakers, N. Daamen.
Krant: TC Datum 17-5-1885 Artikel Op de tentoonstelling te Antwerpen zijn de Gebr. Sala en Pieter van Dooren, als vertegenwoordigers van de Tilburgse wollenstoffen industrie aanwezig. Ook de geperforeerde zittingen van de stoelenfabrikant J. van Hoof te Tilburg oogsten veel succes. De firma Gebr. Lommen is vertegenwoordigd met vernislakken.
Fabrikanten Twee zoons uit dit huwelijk waren Louis en Sebald, die we later als de Tilburgse gebroeders Sala zullen ontmoeten. Zij bekwaamden zich beide te Aken in de fabricage van wollen stoffen en toen ze meenden de knepen van het vak wel onder de knie te hebben, stichtten zij te Tilburg een fabriek aan de Tuinstraat. |
|
Foto: Tilburg: Centrum De Tuinstraat rond 1930 (Aan dit artikel toegevoegd) |
|
In het begin deden ze samen met twee zwagers van Sebald, de gebroeders Kieckens. Later gingen de compagnons uit elkaar. Zowel de Sala's als de Kieckens produceerden nadien onder eigen naam.
Om enig idee van de omvang van het bedrijf van de Sala's te krijgen: In de tachtiger jaren werkten daar 40 mannen, 8 vrouwen, 4 jongens en 2 meisjes. Dus een personeelsbezetting van 54 man, waarmee de fabriek tot de kleine bedrijven gerekend moest worden.
Men stelle daar maar eens de grote bedrijven naast zoals H. Eras en Zn. (500 man), Pollet en Zn. (317) en L.V. Ledeboer en Zn. (316). De Sala's werkten met een stoomketel Van 35 paardekrachten.
Afgebrand Op een plattegrond van Tilburg van 1890, die o.a. alle Tilburgse wollenstoffenfabrieken uit die tijd vermeldt, vinden wij die van Gebrs. Sala bij de Nieuwe Dijk (Mgr. Zwijsenstraat) vermeld. Het bedrijf van Gebrs. Kieckens staat daar bij de Tuinstraat aangegeven.
Een adresboek van 1889 noemt Gebr. Sala wollenstóffenfabriekanten. Hun bedrijf was echter op 14 augustus 1887 tot de grond toe afgebrand. Alleen vier geblakerde muren bleven overeind. De inhoud van de brandkast bleek later ongedeerd. Na de brand verscheen in de Nieuwe Tilburgse Courant een aantal advertenties, waarin Charles Marsé, Willem II-straat 1011, in dikke letters o.a. met „brandvrije brandkasten" adverteerde.
Naar een verslagje van de brand zochten we echter tevergeefs in beide Tilburgse kranten. Mogelijk is deze brandcatastrofe de ondergang van de fabriek geweest.
Krant: TC Datum 6-3-1887 Artikel De volgende 36 firma's te Tilburg hebben hun schafttijd gesteld van twaalf uur tot half twee ‘s middags. G.C. van Spaendonck & zonen, C. de Wijs & zn., J. Meulesteen, Wed. Boxs & Zn., Swagemakers Ceasar, Mutsaers van Kakerken, Janssens van Buren, M. Aelen, J. Brouwers, Van Dooren & Dams, Gebr. Kieckens, J.L. Donders & Zn., L.V. Ledeboer & zonen, B.T. Str{uml}ater, F.A. Swagemakers & zn., Van den Bergh Krabbendam, Bijvoet-Mutsaers & co., L.E. van den Bergh, A.Goijarts & zn., E. Lombarts & zonen, Mathijsen-van Gils, Tepe & Achterbergh, J.A. Blomjous, G. Bogaers & zn., Gebr. Sala, Andr{acute}e Lombarts, van Gorp de Wijs, Wed. J.B. de Beer & zonen, Janssens de Horion, A & N. Mutsaerts, W. Brands & zonen, Swagemakers- Bogaerts, J.A.A. Kerstens, De Kanter-van den Heuvel, F. de Wijs & de Rooy, H. Mommers & zonen.
Krant: NTC Datum 14-8-1887 Artikel De fabriek van de Gebrs Sala in de Tuinstraat is in de nacht van zaterdag op zondag totaal afgebrand. Krant: TC Datum 18-8-1887 Artikel Zaterdagnacht stond de stad in rep en roer door een grote uitslaande brand bij de gebroeders Sala in de Tuinstraat. Aan blussen viel niet te denken, alleen vier geblakerde muren bleven over. Sala was dan slachtoffer van het vuur, dat hij als lid van Tilburgs vrijwillige brandweer, voor anderen zo vaak had bestreden. En branden deed het in die tijd in Tilburg dikwijls daar bedrijven en huizen met een verlichting van olielampen waren uitgerust.
Krant: TC Datum 19-8-1888 Artikel Vrijdagnacht stond voor de tweede keer de nieuw opgebouwde fabriek van de Gebr. Sala in brand. In minder dan een uur was de gehele inrichting die juist een grote uitbreiding en van nieuwe machines was voorzien, een prooi van de vlammen. Voor de arbeiders is het weer een hard gelag zonder werk te zijn. Krant: NTC Datum 19-8-1888 Artikel Donderdagnacht is de pas opgebouwde fabriek van de Gebr. Sala in de Tuinstraat opnieuw door brand verwoest. Ook de nieuwste machines gingen verloren. Krant: TC Datum 14-5-1893 Artikel De heer Alex van Glabbeek is in de plaats van S. Sala benoemd tot brandmeester in de wijk Heuvel. Tot meesterknecht aan de gasfabriek de heer A. van de Nouweland.
Krant: TC Datum 9-7-1899 Artikel Maandag jl. herdacht Jan Poulusse zijn 12,5-jarig jubileum bij de firma Louis Sala. Hij ontving 5 rijksdaalders van de directie.
In dit kader lijkt ons vermeldenswaard de door Sebald Sala aan de dag gelegde activiteit en kracht toen het bedrijf van de firma Bijvoet in brand stond. Bijvoet, die de wanhoop nabij was, legde de brandweer uit, dat zijn ijzeren geldkist nog op de bovenverdieping stond. Maar hoe kreeg men er die uit nadat de tegen een muur geplaatste ladder te kort bleek om een raam te bereiken.
Sala, zich bewust van zijn sterkte, die hem later in de trein zo goed van pas zou komen, bedacht zich niet lang. Hij ging „bok staan" met de ladder op zijn schouders. Toen konden twee brandweerlieden naar boven klimmen en zij keerden veilig met de zware, ijzeren kist op de begane grond terug.
Op 't Goirke Dat Sebald Sala op 't Goirke ging „buurten" zoals boven gereleveerd kan kloppen. Hij woonde namelijk op 't Goirke en wel in het herenhuis vlak bij het Julianaparkje op de hoek van de huidige Pater Rutterstraat. Het gaat hier om het huis waarin rond 1900 de familie Jo van Dijk-van Roessel woonde. Later is het witte pand van weleer verbouwd tot twee woningen.
|
|
Tilburg Oude Lind Wijk Ind.Strook Goirke Kanaaldijk Ansichtkaart 1915
Vanaf het Julianapark liep vroeger het Lijnsheike richting Heikant. In 1958 kreeg het gedeelte tussen de Ringbaan Noord en het Wilhelminakanaal officiëel de naam Oude Lind.
De naam komt al voor in de 14e eeuw als 'Guet Terlinde'. In 1535 en 1537 is er sprake van 'die Ouwe Lijnde' en 'de Ou Lijndt' Op de voorgrond het Goirke, vanaf 1927 het Julianapark.
Het herenhuis met dubbele kap rechts hoorde tot 1958 bij het Julianapark, maar daarna werd het Oude Lind 32. De rij lage huisjes rechts (v.l.n.r. huisnrs. Julianapark 74-73-72-71) werd in 1937 gesloopt voor de aanleg van de Ringbaan Noord.
De laatste bewoners waren v.l.n.r. slager P.J. Pijnenburg, wever L.J.J. Rijnen, schoenmaker G. de Kinderen en los arbeider Fr.P. van Loon. Pijnenburg opende later een nieuwe slagerij aan het Julianapark nr. 68.
Rechts in de verte de schoenfabriek van de firma Mannaerts. Links de tramrails van de lijn Tilburg-Waalwijk. Op het Lijnsheike vond bakker A. van Empel in 1904 de dood, toen hij met zijn bakkerskar onder de tram terecht kwam. Zijn knecht en paard waren slechts licht gewond. |
|
Tilburg Wilhelminapark Gasthuisstraat Ansichtkaart 1900
Openbaar vervoer. De noordzijde van het Wilhelminapark richting Hasselt/Goirke. Rechts het pand K226, het tramkantoor met remise van de tramlijn Tilburg/Waalwijk. Dit pand dat in 1910 het huisnummer Wilhelminapark 133 kreeg was later bekend als café Tramstation. Eigenaar was herbergier en expediteur Jacobus Zebregs, geboren te Tilburg op 23 oktober 1882. Hij was een zoon van de bewoner van het pand naast het tramkantoor: K225, vanaf 1910 Wilhelminapark 134. Dit pand werd rond 1900 bewoond door landbouwer en voerman Hendrik Zebregs. Het hoge herenhuis op de achtergrond staat aan het begin van de Goirkestraat (Goirkestraat 185) In dit pand woonde o.a. de fabrikantenfamilie W.A. de Rooij-van Dijk en vanaf 1949 dokter Eduard Boelaars. Op de weg de tram van Tilburg naar Waalwijk. |