NIEUW: Blog reclamevrij maken?
Lut De Rudder

30-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood - Paul Celan vertaling: Tom Naaijkens
Klik op de afbeelding om de link te volgen

 

Bij het begin van mijn blog (van 05.02.11 tot 03.01.11) toon ik tekeningen die ik ontworpen heb rond ‘Todesfuge’ van Paul Celan. Nu wil ik die beelden hernemen en de bedenkingen daarbij verwoorden. Ik kan dit gedicht niet lezen zonder erg ontroerd te worden, het grijpt me steeds meer aan.

 

Eerst wil ik het gedicht helemaal weergeven, daarna zal ik elk beeld weer oproepen en de weg van mijn verbeelden gaan.  

                                  

Paul Celan is een Roemeens dichter van Joodse afkomst die verschillende vernietigingskampen overleefde tijdens WOII. Zijn ouders kwamen beiden om. In Todesfuge probeert hij onder meer de terreur, de slavenarbeid, de alom tegenwoordige dood op te roepen. Wie meer wil weten over deze uitzonderlijke dichter kan op het internet terecht.

 

 

Zwarte melk der vroegte we drinken haar ’s avonds

we drinken haar ’s middags en ’s morgens we drinken haar ’s nachts

we drinken en drinken

we graven een graf in de luchten daar lig je niet krap

Een man heeft een huis die speelt met de slangen die schrijft

die schrijft als het donkert naar Duitsland je goudgele haar Margarete

hij schrijft het en treedt voor het huis dan flitsen de sterren hij fluit om zijn honden

hij fluit zijn joden te voorschijn laat graven een graf in de aarde

gelast ons kom speel nu ten dans

 

Zwarte melk der vroegte we drinken je ’s nachts

we drinken je ‘s morgens en ’s middags we drinken je ’s avonds

we drinken en drinken

Een man heeft een huis die speelt met de slangen die schrijft

die schrijft als het donkert naar Duitsland je goudgele haar Margarete

Je asgrauwe haar Sullamith we graven een graf in de luchten daar lig je niet krap

 

Hij roept steek dieper de grond in hé jij daar en jij kom zing nu en speel

hij grijpt aan zijn riem naar het ijzer hij zwaait het zijn ogen zijn blauw

steek dieper de spade hé jij daar en jij speel door nu ten dans

 

Zwarte melk der vroegte we drinken je ’s nachts

we drinken je ’s middags en ’s morgens we drinken je ’s avonds

we drinken en drinken

een man heeft een huis je goudgele haar Margarete

je asgrauwe haar Sullamith hij speelt met de slangen

 

Hij roept speel zoeter de dood de dood is een meester uit Duitsland

hij roept strijk zwaarder de snaren dan stijg je als rook in de lucht

dan heb je een graf in de wolken daar lig je niet krap

Zwarte melk der vroegte we drinken je ’s nachts

we drinken je ’s middags de dood is een meester uit Duitsland

we drinken je ’s avonds en ’s morgens we drinken en drinken

de dood is een meester uit Duitsland zijn ogen zijn blauw

hij raakt je met loodzware kogel hij raakt je nu rauw

een man heeft een huis je goudgele haar Margarete

hij hitst al zijn honden tegen ons op hij schenkt ons een graf in de lucht

hij speelt met de slangen al dromend de dood is een meester uit Duitsland

 

je goudgele haar Margarete

je asgrauwe haar Sullamith

 

 

Bijlagen:
celan1[1].jpg (13.7 KB)   


29-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood I
Klik op de afbeelding om de link te volgen

Zwarte melk der vroegte we drinken haar ’s avonds

we drinken haar ’s middags en ’s morgens

we drinken haar ’s nachts

we drinken en drinken

 

Het gedicht begint met een tegenstelling. Er zullen er nog volgen. Het is een middel om de vernietiging die de schrijver wil oproepen aanwezig te stellen. Levengevende witte melk verwordt tot haar tegendeel: zwarte melk, vergif, vernietiging, wanhoop. Zwarte melk der vroegte: die vroegte kan verwijzen naar het dagbegin of de lente, maar ook naar het begin van het menselijk leven als individu, als mensheid. Het is alsof het hooprijke begin in hun geheugen omgezet, aangevreten is door vernietiging, niet te ontkomen. Die zwarte melk, die vernietiging drinken ze elk moment van de dag. Expleciet stelt de dichter  de dagindeling aanwezig, alsof hij bang is dat men één moment zou vergeten. Hij noemt de dagmomenten niet mooi op volgorde. Door te verspringen van ’s avonds naar ’s middags naar ’s morgens naar ’s nachts roept hij een chaos op in de tijd. Dit lijden is onttrokken  aan de opeenvolging van dagen. Die zijn er nog wel, maar in een andere wereld. Dit lijden is gevat in een allesomvattend ‘nu’ dat niet te ontkomen is.

 

Dit thema zal vier maal herhaald worden. Het wordt in “wij-vorm geschreven. Het is alsof een klacht opklinkt van niet te ontkomen  lijden, honger, wanhoop. De gevangenen, nog minder dan slaven, ‘drinken en drinken’. Alsof dit lijden als stroop aan hun lijf kleeft, hen overspoelt en ze niet anders kunnen dan drinken om de verstikking door het lijden te voorkomen.


28-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood II
Klik op de afbeelding om de link te volgen

we graven een gat in de luchten daar lig je niet krap

Ook dit is een tegenstelling. Je kunt een gat in de grond graven, maar in de lucht?

Dit roept het beeld op van het Jiddische ‘luftmensj’: iemand die, zelfs als de realiteit het tegenovergestelde bewijst, blijft hopen dat het goed komt.

Waar bestaat de hoop nu uit? ‘Daar lig je niet krap’. De gevangenen wisten dat ze voorbestemd waren tot de dood. Soms werden de lijken gedumpt in massagraven, dan weer werden ze massaal verbrand in crematoria.

Het is een bittere hoop. Het is een manier om te ontsnappen aan de ontmenselijking die ze in de kampen ondergaan: in hun denken zijn ze vrij, daarmee trekken ze de lucht in en zorgen daar voor hun graf als mens.

 


27-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood III
Klik op de afbeelding om de link te volgen

een man heeft een huis die speelt met de slangen

 

Tegenover de overbevolking van het kamp komt een man, een individu te voorschijn. Hij is geen gevangene maar een bewaker. Hij beschikt over een huis, waar hij zich terugtrekt als zijn taak er op zit. In dat huis kan hij baden, zich scheren, slapen, vrienden ontvangen. Maar niets daarvan wordt vernoemd. Hij komt tot zichzelf na het harde werk en laat het onbewuste aan bod komen. Gedachten, beelden, herinneringen, toekomstplannen komen in hem op. Als slangen kronkelen de verwachtingen, angsten, gewetensvragen zich een weg naar het bewustzijn. De man laat het gebeuren, activeert dit proces. Wellicht drinkt hij daarbij om in de roes van de alcohol zijn grenzen te verleggen.

 

De schrijver is hier een soort verslaggever. Deze positie zal zich herhalen. Hij geeft dan de feiten weer zonder enige persoonlijke of emotionele respons. Daardoor laat hij ruimte aan de lezer om zelf een innerlijk antwoord te vormen op wat er aangeboden wordt. Daardoor dringen de opgeroepen beelden dieper door in het bewustzijn en krijgen ze een universele waarde.


26-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood IV
Klik op de afbeelding om de link te volgen

die schrijft

die schrijft als het donkert naar Duitsland

je goudgele haar Margarete

hij schrijft het

 

Uit het spel met de slangen verschijnt zijn verlangen naar menselijke warmte, intimiteit naar de geliefde om de onrust en het gemis dat de man in zijn confrontatie met zijn onbewuste aantrof ongedaan te maken. Hij schrijft naar zijn geliefde die in Duitsland op hem wacht.

 

Als een buitenstaander brengt de schrijver verslag van de activiteit van de man.. Die afstandelijkheid maakt zijn woorden tot een indringende getuigenis. Net of hij voor een rechtbank getuigt: feiten. De emotionele reactie laat hij aan de lezer over.

 

Margarete is de vrouw naast Faust, het archetype van de Duitse vrouw. Het goudgele haar roept het Arisch zijn, ideaalbeeld, zomer, vruchtbaarheid op. Margarete de vrouw van overvloed waarin de man zich vol overgave kan verliezen.

 


25-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood V
Klik op de afbeelding om de link te volgen

en treedt voor het huis dan flitsen de sterren

 

De brief is geschreven maar de onrust is nog niet bedaard. De man gaat naar buiten, voor het huis. Gaat hij nog een luchtje scheppen, de benen nog eens strekken voor het slapengaan?

 

Maar het ‘dan flitsen de sterren’ voorspelt niet veel goeds. De sterren, als getuigen aan de nachtelijke hemel, weten wat er gaat gebeuren. Daarom dat ze ‘flitsen’, net of ze wakker schrikken uit hun stille nachtwake. Het werkwoord ‘flitsen’ heeft te maken met gevaar, het onverwachte. Uit ervaring weten de sterren dat het drama nu zal beginnen en houden als het ware hun adem in.


24-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood VI
Klik op de afbeelding om de link te volgen

hij fluit om zijn honden

 

Een doordeweekse bedoening: een man komt naar buiten en fluit om zijn honden, wellicht om een ommetje te maken. Alleen het vorige ‘flitsen’ van de sterren brengt onbehagen. Dat klopt niet met het dagelijks uitlaten van de honden. Een gespannen afwachten onstaat.


23-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood VII
Klik op de afbeelding om de link te volgen

hij fluit zijn joden te voorschijn

 

Hier breekt het drama los. Zoals de man zijn honden fluit, fluit hij om zijn joden. Let op het bezittelijke ‘zijn’ joden. Daarin reeds zit de vernedering van de mens: de joden zijn tot objecten gedegradeerd, ze hebben niet meer waarde dan een stuk speelgoed. Hij fluit zijn joden ‘te voorschijn’. Net of ze zich verborgen hadden en nu uit die verborgenheid, vanuit hun veilige schuilplaats, naar voren moeten treden. Waarom verbergen de joden zich? Er is angst voor de man en zijn honden. Zoals de sterren hebben ze weet van wat hen te wachten staat. Daarom willen ze zich verbergen voor de ogen van de man. Maar op zijn fluiten kunnen ze niet anders dan zich melden en afwachten, bang afwachten  van wat er komen gaat.


22-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood VIII
Klik op de afbeelding om de link te volgen

laat graven een gat in de aarde

 

In tegenstelling tot het ontvluchtende ‘gat in de luchten’ dat ze vanuit zichzelf graven, krijgen ze nu de opdracht een gat in de grond te graven. De joden weten het: elk gat wordt een graf. Het kan een individueel graf worden: eerst het gat graven en dan de graver doodschieten, het kan een massagraf worden, waar de lijken naamloos worden gestapeld.


21-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood IX
Klik op de afbeelding om de link te volgen

gelast ons kom speel nu ten dans

 

Terwijl de voorbereiding op vernietiging wordt voltooid eist de man dat men muziek maakt. In verschillende concentratiekampen werd gebruik gemaakt van een orkestje om de mannen en vrouwen te begeleiden naar de werkcommando’s die zo zwaar waren dat velen er aan bezweken. Het was een doelbewuste optie van de nazi’s: vernietiging door arbeid. Was het puur uit sadisme dat de kampbewakers een orkestje opstelden bij het vertrek naar en de terugkomst van het werk? Of wilden de kampbewakers daardoor zichzelf oppeppen? Blijkbaar kon de rol van beul en muziekliefhebber zonder problemen samengaan.


20-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood X
Klik op de afbeelding om de link te volgen

zwarte melk der vroegte we drinken je ’s nachts

we drinken je ’s morgens en ’s middags

we drinken je ‘s avonds

we drinken en drinken

 

Voor de tweede maal wordt het thema van de wanhoop herhaald. Met het eerste deel van de fuga in het achterhoofd krijgen de woorden een meer prangende draagkracht. De wanhoop krijgt meer inhoud.


19-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood XI
Klik op de afbeelding om de link te volgen

een man heeft een huis die speelt met de slangen

 

Alsof de tijd eindeloos zichzelf herhaalt: na het werk naar huis en daar de slangen. Maar het is niet zozeer de tijd die zich herhaalt maar wat er in die tijd gebeurt. Alsof de schrijver met meer overtuiging zijn verhaal wil brengen. Hij heeft nood om met meer nadruk te verwijzen naar de man, het huis en de slangen omdat de inhoud ervan verandert naarmate we meer inzicht krijgen in wat er zich afspeelt: van een doodgewone man verwordt hij tot beul.


18-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood XII
Klik op de afbeelding om de link te volgen

die schrijft als het donkert naar Duitsland

je goudgele haar Margarete

je asgrauwe haar Sullamith

 

In de confrontatie met zichzelf (hij speelt met de slangen) ervaart de man weer zijn verlangen naar zijn geliefde. Maar tegenover die geliefde wordt een andere figuur geplaatst:Sullamith. Sullamith is een archetypische figuur uit het Bijbelse Hooglied:

 

De Bijbelse tekst verwijst naar haar schoonheid. Hier echter voert de schrijver haar op in haar vernedering. Het asgrauwe haar verwijst naar de crematoria, waar de lijken verbrand worden en als as de lucht in gaan. Dat asgrauwe haar kent meerdere lagen. Bij rampen scheurden de Bijbelse Joden hun kleding en bedekten hun hoofd met as. In tegenstelling tot het goudblonde haar van Margarete roept het asgrauwe haar het drama op van de rassenwaanzin van de nazi’s. Dit leidde tot afslachting van miljoenen mensen.


17-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood XIII
Klik op de afbeelding om de link te volgen

we graven een gat in de luchten daar lig je niet krap

 

Nog laat het verlangen naar bevrijding de gevangenen niet los. Ze willen weg uit de benauwenis van dit lijden. Het doet levensvreemd aan om midden de kampellende nog een vorm van hoop te ontdekken. Is het de strohalm waardoor ze hun levenswil kunnen motiveren?


16-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood XIV
Klik op de afbeelding om de link te volgen

hij roept steek dieper de grond in hé jij daar

 

Moeten ze in het eerste deel een gat in de grond graven dat wellicht hun graf wordt, nu wordt er nog meer inspanning geëist. Het uitputtende werk kent geen grenzen, is nooit genoeg. Uit de menigte wordt één persoon gepikt, hij zal de agressie van de beul moeten ondergaan, het lijden persoonlijk dragen. Hierbij komt de angst om gezien te worden aan bod: wie gezien wordt riskeert dit te moeten bekopen met de dood.


15-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood XV
Klik op de afbeelding om de link te volgen

en jij kom zing nu en speel

 

Weer wordt een individu aangesproken. Dat maakt de opdracht zo onmenselijk: hoe kan je muziek maken terwijl je lotgenoten ten onder gaan? De ruimte om deze onmogelijkheid aan te voelen kregen de muzikanten niet: het was spelen of sterven. Het toont de almacht van het systeem aan met daarin de plaats van de individuele beul.

 

 


14-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood XVI
Klik op de afbeelding om de link te volgen

hij grijpt aan zijn riem naar het ijzer

hij zwaait het

zijn ogen zijn blauw

 

Het verhaal krijgt een nieuw element toegevoegd. Welk ijzer de beul vastgrijpt weten we niet. Wel dat: hij het zwaait, als voorbereiding tot? De afstandelijkheid waarmee de schrijver de bedreiging oproept doet naar adem snakken. Daarbij geeft de schrijver een detail van de beul, dat de bedreiging nog accentueert: zijn ogen zijn blauw. De beul is van het Arische ras, waardoor het fanatieke, het extremistische zich aanwezig stelt.

 


13-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood XVII
Klik op de afbeelding om de link te volgen

steek dieper die spade hé jij daar

 

Met het bewijs van overmacht voor ogen krijgt het bevel van ‘steek dieper die spade’  een bijkomende spanning: graven zullen ze tot ze er bij neervallen. Willekeurig haalt de beul iemand te voorschijn uit de anonieme massa. Met zijn zwaaiend ijzer bedreigt hij de man. Alleen angst blijft over en te graven tot het lijf leeg is.

 


12-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood XVIII
Klik op de afbeelding om de link te volgen

en jij speel door nu ten dans

 

Net of door de greep naar het ijzer de muzikant het spelen even onderbroken heeft. Wellicht hield de muzikant even de adem in van angst voor wat komen zou. Hij moet verder spelen: elke menselijke reflex onderdrukken, alsof er niet een mens maar een machine de muziek uitvoert


11-08-2011
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fuga van de dood XIX
Klik op de afbeelding om de link te volgen

zwarte melk der vroegte we drinken je ’s avonds

we drinken je ’s middags en ’s morgens

we drinken je ’s avonds

we drinken en drinken

 

De wanhoop keert voor de derde keer terug. De ‘zwarte melk’ groeit uit tot een bezwerende formule. De tijd verdwijnt en het kampleven herleidt zich tot een aaneenschakeling van nu-momenten die ten onder gaan in de steeds aanwezige doodsangst.




Inhoud blog
  • Bloemenveld
  • Tralies van het geheugen
  • Tralies van het geheugen
  • Natuurimpressies
  • Zang van de sjamaan
  • OOrlog en vrede
  • Vogelvluchten
  • De Schuur van A.
  • Ruach
  • Natuurimpressies XX
  • Natuurimpressies XIX
  • Natuurimpressies XVIII
  • Natuurimpressies XVII
  • Natuurimpressies XVI
  • Natuurimpressies XV
  • Natuurimpressies XIV
  • Natuurimpressies XIII
  • Natuurimpressies XII
  • Natuurimpressies XI
  • Natuurimpressies X
  • Tentoonstelling in De Panne III
  • Tentoonstelling in De Panne II
  • Tentoonstelling in De Panne I
  • Natuurimpressies IX
  • Natuurimpressies VIII
  • Natuurimpressies VII
  • Natuurimpressies VI
  • Natuurimpressies V
  • Natuurimpressies IV
  • Natuurimpressies III
  • Natuurimpressies II
  • Natuurimpressies I
  • Tralies van het geheugen XIII
  • Tralies van het geheugen XVII
  • Tralies van het geheugen XVI
  • Tralies van het geheugen XV
  • Tralies van het geheugen XIV
  • Tralies van het geheugen XIII
  • Tralies van het geheugen XII
  • Tralies van het geheugen XI
  • Tralies van het geheugen X
  • Tralies van het geheugen IX
  • Tralies van het geheugen VIII
  • Tralies van het geheugen VII
  • Tralies van het geheugen VI
  • Tralies van het geheugen V
  • Tralies van het geheugen IV
  • Tralies van het geheugen III
  • Tralies van het geheugen II
  • Tralies van het geheugen I
  • Een nieuwe kleur III
  • Een nieuwe kleur II
  • Een nieuwe kleur I
  • Papavers VII
  • Papavers VI
  • Papavers V
  • Papavers IV
  • Papavers III
  • Papavers II
  • Papavers I
  • Morgen bloeien de papavers
  • Het is weer eens voorbij ...
  • creAtelier X
  • creAtelier IX
  • creAtelier VIII
  • creAtelier VII
  • creAtelier VI
  • creAtelier V
  • creAtelier IV
  • creAtelier III
  • creAtelier II
  • creAtelier I
  • Geometrische vormen VII
  • Geometrische vormen VI
  • Geometrische vormen V
  • Geometrische vormen IV
  • Geometrische vormen III
  • Geometrische vormen II
  • Geometrische vormen I
  • Zang van de sjamaan
  • Zang van de sjamaan
  • Zang van de sjamaan
  • Zang van de sjamaan
  • Zang van de sjamaan
  • Zang van de sjamaan
  • creAtelier
  • Kunstroute 't Alent
  • Zang van de sjamaan
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Dagboeknotitie
  • Weerzien
  • Tijd zat
  • Het gesprek
  • Meta-taal
  • Wand van dagboeknotities
  • De radio
  • Cirkel en vierkant VII
  • Cirkel en vierkant VI
  • Cirkel en vierkant V
  • Cirkel en vierkant IV
  • Cirkel en vierkant III
  • Cirkel en vierkant II
  • Cirkel en vierkant I
  • De cirkel V
  • De cirkel IV
  • De cirkel III
  • De cirkel II
  • De cirkel I
  • Sinds juli 2016 VIII
  • Sinds juli 2016 VII
  • Sinds juli 2016 VI
  • Sinds juli 2016 V
  • Sinds juli 2016 IV
  • Sinds juli 2016 III
  • Sinds juli 2016 II
  • Sinds juli 2016 I
  • Een overzicht
  • Karel opent de tentoonstelling
  • Karel opent de tentoonstelling
  • De kleurrijke werken van Christel
  • De muren van het UZ Gasthuisberg
  • Er komen nog tentoonstellingen
  • De lange zomer
  • Terug van weggeweest
  • Vleugels van vrijheid VI
  • Vleugels van vrijheid V
  • Vleugels van vrijheid IV
  • Vleugels van vrijheid III
  • Vleugels van vrijheid II
  • Lentefeest
  • Het wordt druk
  • Vleugels van vrijheid
  • De tentoonstelling
  • De vernissage
  • Inleiding tentoonstelling Christel

    Archief per maand
  • 09-2017
  • 08-2017
  • 07-2017
  • 06-2017
  • 05-2017
  • 04-2017
  • 03-2017
  • 02-2017
  • 01-2017
  • 06-2016
  • 05-2016
  • 04-2016
  • 03-2016
  • 02-2016
  • 01-2016
  • 12-2015
  • 11-2015
  • 10-2015
  • 09-2015
  • 08-2015
  • 07-2015
  • 06-2015
  • 05-2015
  • 04-2015
  • 03-2015
  • 02-2015
  • 01-2015
  • 12-2014
  • 11-2014
  • 10-2014
  • 09-2014
  • 08-2014
  • 07-2014
  • 06-2014
  • 05-2014
  • 04-2014
  • 03-2014
  • 02-2014
  • 01-2014
  • 12-2013
  • 11-2013
  • 10-2013
  • 09-2013
  • 08-2013
  • 07-2013
  • 06-2013
  • 05-2013
  • 04-2013
  • 03-2013
  • 02-2013
  • 01-2013
  • 12-2012
  • 11-2012
  • 10-2012
  • 09-2012
  • 08-2012
  • 07-2012
  • 06-2012
  • 05-2012
  • 04-2012
  • 03-2012
  • 02-2012
  • 01-2012
  • 12-2011
  • 11-2011
  • 10-2011
  • 09-2011
  • 08-2011
  • 07-2011
  • 06-2011
  • 05-2011
  • 04-2011
  • 03-2011
  • 02-2011
  • 01-2011
  • 12-2010
  • 11--0001

    E-mail mij

    Druk op onderstaande knop om mij te e-mailen.


    Blog als favoriet !

    Zoeken in blog




    Categorieën


    Foto


    Blog tegen de regels? Meld het ons!
    Gratis blog op http://blog.seniorennet.be - SeniorenNet Blogs, eenvoudig, gratis en snel jouw eigen blog!