Over filosofie en fotografie Afwisselende teksten over filosofie en fotografie en teksten met een knipoog.
05-02-2012
Nonsensical Poetry 7 Tekst intermezzo
Tekst Filosofen, niet te geloven!! ( 1 )
Mijn vrouw vraagt :" Wil je nog een kopje koffie?" Ik antwoord :" Ja, graag!" Zij reageert :" Jij zult ook nooit eens nee zeggen" Ik reageer :" Nee!" -=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Deze blog zal dit keer over de problematiek rond de taal gaan. Dit keer zal het soms even moeilijk worden, maar geen probleem. Gewoon overslaan, en wachten op meer toegankelijke teksten. Uiteraard zal ik me inspannen het zo eenvoudig mogelijk te houden. Bedenk wel , dat het leven niet altijd over gladde paden gaat , goed mee- en uitkijken is daar geboden. Mocht u onverhoopt struikelen, gewoon weer opstaan en hopelijk ongebroken verder gaan. -=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Maup
Tekst Filosofen, niet te geloven!!!(2)
De alcoholist tegen zijn vrouw : " Ik drink niet meer " Zijn vrouw : " Ja,ja, ik ken dat, maar ook niet minder !!! "
-=-=-=-=-
Wij vinden het altijd leuk en gezellig als Tante Claar komt.
=-=-=-=-=-
Vraag:"Hoe gaat het met oom Hein?" Antwoord: "Langzaam vooruit "
( Er rijdt beneden net een rouwstoet langs )
-=-=-=-=-=-=-=
Op het mededelingenbord van een school: "God is goed, meneer Jansen is beter"
-=-=-=-=-=-=-=-=-=-= Van dit taalverschijnsel wordt door conferanciers en moppentappers gretig gebruik gemaakt. Verschillende beroemde taalfilosofen hebben hierop veel diepgaand denkwerk verricht en zijn o.a. tot de conclusie gekomen dat de taal hierbij steeds van de hak op de tak overspringt naar verschillende lagen en deze met elkaar verbindt. In gewoon Nederlands noemen we dit wel woordspelingen.
-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Maup
Tekst
Filosofen, niet te geloven !!! ( 3 )
Dit keer gaan we wat nader in op het wonderlijke en verraderlijke verschijnsel taal en de werking van onze zintuigen.
Uit de hierboven voorbeelden blijkt dat er iets geks aan de hand is. Een groot aantal filosofen hebben o.a. op dit verschijnsel hun denkkracht gericht. Er zijn natuurlijk veel meer aspecten aan de taal en ons denken en daar zullen we het in de loop van de komende blogs over hebben. De twee zuilen waarop onze waarneming steunt, zijn onze zintuigen en de taal Die twee hebben met elkaar een monsterverbond gesloten. Ze zijn elkaars gevangene, d.w.z. ze zijn verschillend en daardoor wel te onderscheiden , maar niet van elkaar te scheiden. En wij: dus u en ik en iedereen, zijn v.w.b het waarnemen van de wereld om ons heen aan deze twee zenders overgeleverd . Op onze ontvangst ( onze concepten) zitten helaas niet meer zenders, de rest geeft alleen maar ruis,gekraak gekneutel en gereutel De complexiteit van de wereld om ons heen is te groot en past bij lange na niet op de interface van de display. Wat nu de problemen oproept is het feit dat wij denken ,dat dit juist geen probleem is . Maar wij worden , om het maar eens platvloers te zeggen, door die twee , de zintuigen en de taal dus , grandioos en geraffineerd belazerd. Maar er zijn echter momenten, waarop wij allemaal wel eens ervaren hebben, dat wij een tekort aan ontvangst hebben, het zijn van de wereld en de schijn van taal en zintuigen komen dan als een bliksemslag aan de horizon van onze wereld beleving binnen. Wat eens zo logisch bleek beleven we dan plotseling als non-logisch en ondenkbaar .Opeens is de logica van ons tableau eruit. Wij beleven wel de gevolgen maar de oorzaak is verre te zoeken. Je kunt zoeken in alle gaten en hoeken maar vinden doe je het nooit . Sterker nog , als je denkt het gevonden te hebben dan heb je verkeerd gezocht. Dat geeft een onbevredigend en verwarrend gevoel.En met gevoel moet je heel voorzichtig zijn, want dat verklaart niets , dat gaat alle kanten op, de wereld loopt over van gevoeligheden, zoveel mensen ( en dat zijn er nogal wat) zoveel gevoelens, en zo hebben we er nog een dik probleem bij. Hoe nu verder??
Maup
-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Maup
Tekst
Filosofen , niet te geloven !!!! ( tekst 4 )
Allereerst maar eens de zintuigen. Zij zijn een van de twee pijlers , waarmee we contact hebben met de buitenwereld. Zij vormen echter een ingewikkeld probleem,n.l. dat zij ons niet van de juiste informatie voorzien, zij zijn onbetrouwbaar en verlinken ons. Het probleem is nu , dat wij dat doorgaans niet in de gaten (lees voor gaten: "ogen") hebben. Voorbeeld: Een stok rechtstandig in het water geplaatst "ziet" u en ik en iedereen, als "gebroken". Wij krijgen dus een irreeel beeld, hier wordt het zijn, verward met schijn. Het water werkt hier als een spiegel. Nu is een belangrijk kenmerk van een werkelijke spiegel, dat deze de boel verdraaid en verward. U kunt dat eenvoudig zelf constateren, door een spiegeltje te houden voor een woord dat u zelf geschreven hebt op een stukje papier .U ziet dan dat woord omgekeerd en van links naar rechts. U zult het echter niet zo snel in de "gaten" krijgen als u zich zelf in de spiegel bekijkt. U denkt u zelf in de spiegel te zien , maar dat is een spiegel beeld , en dat is een ver-beelding van u zelf een ver-spiegeling ( lees een: speculatie ) Zo ook zien wij de wereld om ons heen omgkeerd en verdraaid. Wat links is zit rechts en omgekeerd . Maar hier sluipt het raffinement van onze waarneming binnen,en hebt u deze warboel zelf niet zo snel in de "gaten" ( lees weer ogen ). Dat raffinement van onze waarneming zal ik proberen de volgende keer duidelijk te maken.
Ik sta weer voor een crucifix en vraag," is dat weer niet voor niks?" Hij hangt er maar,wij staan erbij verbaasd,want dellende is lang niet voorbij. Het offer, dat hier wordt gebracht verdwijnt als rook in een gespookte nacht en wij??, wij zijn lang niet veilig thuis. Een crucifix , het is en blijft een HOUTEN KRUIS!! MAUP -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
Nu zij de broek heeft aangetrokken Staat hij in z'n hemd als held op sokken Hij voelt zich daardoor erg omwoeld Hetgeen hem echter het meest zal krenken is dat zij beter intuitief voorvoelt dan hij ooit had kunnen denken.
De grote onbekende.
M'n amandelen zijn geknipt De prostaat is pas gepeld De nieren zijn geproefd Zijn m'n dagen nu geteld????
Utilitarianisme - Jeremy Bentham "Het grootst mogelijk geluk voor zoveel mogelijk mensen"
Als twee echtparen echt paren hebben hopelijk vier echtgenoten echt genoten!!!
Geloven doe je in de kerk daarbuiten gaat het om de duiten! ........................ Over kerk , geloof en kapitaal heeft iedereen een mooi verhaal. Daarbij denk je vaak: "Ik heb toch gelijk!!" Maar dat is nogal zelfgereid want het hebben van je gelijk ben je hier gelijk weer kwijt maar:-------
Met dit heb ik toch gelijk!!!!!!
of niet? of wel ! of wel ! of niet ?
etcetera en enzovoort ik heb toch het laatste woord
niet?? wel!!
Alleen god/ God kan het weten
en al die hersenspinsels en gedoe kun je maar beter weer vergeten !!!???
De Sneeuwvlokken Als sneeuwvlokken draaien we maar wat rond dwarrelen tenslotte naar de grond en eenmaal daar beneden smelten we langzaam uit de HOF VAN EDEN naar de SOF VAN HEDEN
Degenen , die bij gelegenheid mijn blogs volgen, zullen wel begrepen hebben , dat ik op zijn zachtst gezegd , beslist geen vriend ben van die geïnstitutionaliseerde RK. Santekraam . Mijn adrenaline stroomde dan ook als tsunamiachtige vloedgolven door mijn lichaam toen ik de berichten las omtrent de stellingname van de weldoorvoede aar(t)sbisschop Léonard t.a.v de aidsproblematiek in de minder bedeelde ontwikkelingslanden. Hij stelde nl. dat de slachtoffers van aids biologisch gestraft werden door een immanente rechtvaardiging, of wat minder verzachtend gezegd : Eigen schuld , dikke bult". Dus geen "first aid"(=eerste hulp) voor aids!, dus geen condooms voor het geknot van het genot., of geen dranger op een tochtige deur , of geen driftige pret zonder een gebed of alleen maar verdrongen ratio voor de natuurlijke libido. Maar ook dan nu maar het gevolg van het celibaat: We hebben gezien waarop dit alles de spui(t)gaten uitloopt : sexueel misbruik alom , de verwrongen ratio ten koste van een legio weerloze knapen . Geen woord meer over die ontaarding met die hypocriete immanente rechtvaardiging. Sterker nog, eenVrij -spraak voor de nu bejaarde schenders onder het motto" clementie bij de aflatende potentie" Vergeven dan maar de gevolgen van dat ramp-zalige, verzonnen celibaat, dat bedoeld is om te onthouden, maar dat je na de completen gerust weer kunt vergeten. Daarna houden de broeders op die internaten onschuldige knapen op die slaapzalen letterlijk extra in de "gaten." Een en al gestampij onder de zgn. schijnh(g)eilige witgewassen pij.. De daardoor biologisch geactiveerde bult is dan ook volledig hun onvoorwaardelijke eigen schuld . Neen, Léonard : Geen enkele verschoning voor deze misselijkmakende vertoning.!!! Nu is het echt tijd om voor die immanente ongerechtigheid het glad gestreken habijt vanwege het aangedane leed te vervangen door een goed passend boetekleed. Maup
Blaise Pascal schrijft in zijn lezenswaardige " Pensées" (1670): "Wij nemen geen genoegen met het leven dat wij in ons hebben en ons eigen wezen; wij willen in de voorstelling van de anderen een denkbeeldig leven leiden en doen daarom ons best om ons te vertonen. Het menselijk leven is slechts een eeuwige illusie ; alles wat we doen is elkaar voor de gek houden en elkaar vleien. Vallen voor de verleiding van de verbeelding is je zelf op een aangename manier de ogen uitsteken" Ik geef het toe : een zwartkijkerig begin na een grote vakantie.
Zo hebben we allemaal onze eigen wijsheid . Niemand uitgezonderd. We verzuipen zo langzamerhand in de denkBEELDEN. Het is ons vanaf het begin van ons bestaan tot op heden niet gelukt van denkwijzen tot echte kenwijzen te komen. De gapende kloof hiertussen proberen we al eeuwen lang te dichten met een niet aflatende stroom van woorden, woorden en nog eens woorden. Een eindeloos verbaal gespartel en geproest , waarmee een ieder voor zich probeert het hoofd boven water te houden. Maar helaas of gelukkig want:...."alzou iemand het geluk hebben de volledige waarheid te vinden , dan nog zou hij het zelf niet weten; er is slechts het gissen..." (Xenophanes ca 575- 480 v. Chr.)
In het voorlaatste blogje schreef ik over onze grote taalacrobatische filosoof Peter Sloterdijk. Je zit comfortabel in je bioscoopstoel te genieten van de beelden die hij middels zijn uniek verbeeldende taalcamera ( die helaas nergens te koop is) op je voorstellingsvermogen projekteert. De een na de andere taalster(neologismen met een taaltechnische term) rolt hier voorbij (bijv baarmoedersubstituut, exo-uterus etc). Wilt u dit spannende taalbalancerende danswerk op het koord ,dat gespannen is tussen fictie en feit, met eigen oor aanhoren , raad ik u aan eens naar het programma "Das Philosophische Quartet" te luisteren en vooral te kijken. Het wordt eens om de zoveel weken op ZDF uitgezonden. Maar aan dat hooggespannen koord zit een groot risico verbonden. Het loopt vanaf het strakgespannen punt van de fictie naar het slappe in de knoopgeraakte punt van de feitelijkheid. De ontknoping is maar al te vaak het verstrikt geraken in het gevang van zijn eigen beeldvorming. Wanneer u nog even terugkijkt op het voorlaatste blogje leest u zijn conlusie , dat wij het verwende dier zijn , dat slechts in kunstmatige toestanden kan leven en in de vrije natuur geen schijn van kans heeft!!
Welnu, hiermee verzeilt Sloterdijk in het gevang van zijn prachtig ontwikkelde beeldvorming van zijn taal- acrobatische capriolen. Hij vliegt daardoor uit de bocht en geraakt deerlijk in de knoop van de ingewikkelde feitelijkheid/werkelijkheid. Hier manifesteert de mens zich niet als het verwende dier , maar toont zich juist in die vrije natuur als een wezen dat alle kansen heeft om te overleven. Hij beschikt nl. over creativieit , die het dier node mist. Het dier is bij zijn geboorte bepaald door zijn instinct en loopt daarmee het gevaar dat hij er daadoor natuurlijk eerder instinkt.
Om mijn metaforiek nog even voort te zetten ga ik nu lekker tot september de lucht uit om daarna d.m.v één van die menselijke creaties meteen weer de lucht in te gaan om elders weer van andere creaties gebruik te maken om zo hopelijk tot een mooie recreatie te komen , die wij gewoonlijk vakantie noemen. Mijn kat moet ik echter achterlaten in het oppas asiel , hetgeen mij altijd weer een katerig gevoel bezorgt.
Ik wens u allen een creatieve en recreatieve vakantie toe.
Taal is een prachtige vorm van expressie. Er zijn verschillende vormen van taal : 1. lichaamstaal , 2. gebarentaal, 3. beeldendekunstentaal, 4. schrijftaal 5. techniektaal , 6. vaktaal, 7. spreektaal. Bij de eerste vier hebben we materie nodig zoals lichaam voor 1, handen en voeten voor 2, steen,verf , kwast en doek voor 3, potlood pen , papier computer voor 4, 5 en 6, en ja voor nummer 7 klanken in de vorm van woorden en/of muziek. De eerste 2 vormen zijn ook toebedeeld aan de dieren, maar de rest zijn voorbehouden aan de mens , door Nietzsche ook wel aangeduid als das nicht festgestellteTier. Maar aan alle vormen ligt het beeldend vermogen ten grondslag. Helaas is dat vermogen over de mens ( van het dier weten we dat niet ) niet gelijkelijk verdeeld, maar dat iedereen er principieel over beschikt , moge duidelijk zijn. Wij als mens hebben allemaal de drang d.m.v taal , in welke vorm ook , ons te uiten. Vloeken, bidden schreeuwen blogs schrijven, musiceren schilderen boetseren en ga zo maar door. Wanneer daar blokkades in optreden ( bijv o.a. autisme ) hebben we een groot probleem. Het van ons afschrijven , uitspreken , vloeken, janken en lachen zijn van zeer grote therapeutische waarde. Wanneer dit niet meer lukt , moet je naar de dokter. Het gaat niet altijd om diepgravende gesprekken , het lekkerbekken en vrijblijvend gelul is een heerlijke vorm van een grote sociale waarde. De blogs op ons seniorennet mogen daarvan een bewijs zijn, vooral de categorie filosofie doet daar uitbundig aan mee , mijzelf beslist niet uitgesloten. Maaaaar!!! ? ( daar is dat vermaledijde woordje weer) er is altijd weer een schaduw waar de zon schijnt. En gatverdarrie (zo'n eufemistisch vloekje lucht weer even lekker op ) begint het ge-emmer weer.
Nietzsche beschouwde de taal als één lange bloemrijke corso van metaforen.(vormen van beeldspraak). Wij spreken graag in beelden, in de hoop dat onze bedoelingen duidelijk worden. Peter Sloterdijk is daar wel een grootmeester in. Zijn taalgebruik is een vorm van geniale woordacrobatiek. Hij haalt vaak de mooiste en ingewikkeldste taalstunten uit. Zweeft daarin boven de grond ( werkelijkheid) en je wacht dan met spanning af of hij niet naar beneden zal donderen. Een boeiend en spannend schouwspel. Het volgende mag daarvan een illustratie zijn. In zijn "Weltfremdheit"(1993) verhaalt hij ons van het ingrijpende gebeuren van het wonder van de geboorte. Mensen, zo zegt hij, verlaten eigenlijk nooit de baarmoeder. Node verlaten ze de paradijselijke plek van de geborgen , warme moederschoot. Hun gehele aardse leven blijven ze echter terugverlangen naar deze toestand van de utererus en zoeken ze naar baarmoedersubstituten. Ook verschillen zij van alle andere primaten hierin, dat ze eigenlijk een jaar te vroeg geboren worden, hetgeen hun spijtoptante gevoelens verhevigt. Gedurende dat eerste jaar is het de moeder , die als eerste de rol van zo'n baarmoedersubstituut vervult, die hij dan met een typisch sloterdijkse term een exo-uterus noemt. Wanneer de mens langzamerhand op eigen benen leert staan , creëert hij voor zichzelf allerlei binnenwerelden (sferen), waarbinnen hij zich min of meer veilig voelt. Hij is een sferen-bouwend en sferen-bewonend wezen. Het huis is zo'n sfeer, maar ook een familie, een stad of dorp, een land , kerk en religie beschouwt Sloterdijk als uteromimetische fenomenen ( weer zo'n typische sloterdijkse term, in gewone taal : baarmoeder-nabootsende verschijnselen ) Gevangen in zijn eigen ver( in)-beelding komt Sloterdijk dan tot de m.i twijfelachtige conclusie , dat de mens het verwende dier is, dat slechts in kunstmatige luxe - toestanden kan leven en in de vrije natuur geen schijn van kans zou hebben. Die conclusie bestrijd ik graag een volgende keer en u raadt het misschien al : weer met metaforen.!!
Hopelijk is het me gelukt in de voorgaande contactpunten enigszins duidelijk te krijgen dat de snelle voortgang van de techniek ons gezonde verstand te boven gaat. De informatiegolven spoelen over de randen van ons denkvermogen heen. We tobberen en dobberen maar wat rond. Door met rechtse en linkse roeispanen beurtelings wat kromme slagen te maken om de boot recht te houden worden we zeik nat en het daarme gepaardgaande gezeik zat. Het postmoderne relativisme ( er gelden vele waarheden) en het fundamentalistisch absolutisme ( er geldt slechts een waarheid ), atheisten , agnosten en gelovigen benatten en bezatten elkaar over en weer. De roergangers van weleer zoals o.a kerk, geloof, politiek en wetenschap is de helmstok door de techniek uit handen genomen. Onze condition humaine is daardoor vervangen door een condition technique. De traditionele, antropocentrische en instrumentalistische opvattingen van de techniek gaan niet meer op. Maar filosofen zouden geen goede filosofen zijn als ze daarvoor geen creatieve symptoom beschrijving zouden hebben ontwikkeld . Peter Sloterdijk is er zo een. In 1993 onsproot Weltfremdheit aan zijn suggestieve taalacrobatische pen De volgende maand gaan we bij hem even langs.
Bij de algeme omgangstaal van alledag met de daarbij steevast terugkerende "stopwoorden" Zeker en vast"( Vlaams) of "Zeker Weten" ( Nederlands) krijg ik altijd het onaangename gevoel door de onzinnige inhoud ervan. Bij het verstrijken der jaren en , zoals dat tegenwoordig zo mooi heet, met het voortschrijdend inzicht, heeft juist onze wereld door de virtuele revolutie een groot gehalte van onzekerheden opgeleverd.Wij zijn geleidelijk via de electronische technieken , losgeraakt van een wereldbeeld dat enigszins werd bepaald door het antropisch principe, een verschijnsel ,waardoor wij onze belevingswereld op menselijke maat beleefden. De vorige keer zijn wij het onmetelijke heelal ingeschoten en nu dalen we via de nanotechniek in de onvoorstelbare diepten van de subatomaire wereld tot aan de superminusculaire deeltjes van een ómvang van een een miljardste van een miljardste cm . In Cern ( op de grens tussen Frankrijk en Zwitserland ) heeft men tevens op zo'n 100 meter onder de grond een 27 km lange ringbuis gebouwd waardoor men met een aan lichtsnelheidgrenzende snelheid electronische "kanonnen ' deeltjes kan afvuren , die dan in botsing komen met hun tegenliggers , waardoor men uit deze crash het Biggs deeltje hoopt te vinden. Dit deeltje is vernoemd naar de theoretische natuurfysicus Prof.Dr. Higgs , die dat zuiver en alleen met en in zijn hoofd heeft geconcipieerd. Een ongelooflijk mentale prestatie . Waartoe een menselijk brein al niet in staat is!! En nu op zoek d.m.v. bovengenoemde gigantische Cern proef naar de verificatie van dit reeds benoemde en beroemde "God's Particle". Dit overstijgt geheel en al ons voorstellings vermogen , of anders gezegd , dit druist volledig tegen het antropisch principe in. Ook uit de inmidddels , zo neem ik aan , bekende kwantumtheorie is gebleken dat subatomaire deeltjes op hetzelfde tijdstip op twee plaatsen tegelijk kunnen zijn, dat ze zowel een golf als een deeltje kunnen zijn en ze bovendien zomaar uit het het "niets" kunnen verschijnen en verdwijnen. U ziet , dat ik "niets" tussen aanhalingtekens heb gezet. De wetenschappers zijn nu al zover dat in dat niets -vacuum iets moet zijn dat massa((lees materie) aanwezig is , dat wij niet meer kunnen waarnemen: de zgn zwarte of donkere materie. En dat zou dan dat Higgs-deeltje moeten zijn. Het wordt zeer spannend. Tot de volgende keer maar weer. Maup
Met het oog en oor op de klimaatconferentie komt dit Kerst - klank/beeld uit Kopenhagen. Nu maar hopen dat de stemmen daar net zo harmonieus en melodisch zullen klinken.!! Klik daartoe op de onderliggende link. Vergeet niet de boxen aan te zetten. Het kan even duren voordat u doorgelinkt wordt. Dit hangt af van de snelheid van uw computer. Alvast voor u een goede Kerst toegewenst. Maup
Naschrift: Copenhagen Men begon in C Groot. Maar er ontstond al snel een grote kakofonie. Nu maar hopen, dat er in het vervolg meer muziek in zit, want daarin alleen zijn de mooiste akkoorden te bereiken!!
Het antropisch principe (2) (zie ook blog van 01-12-2009)
Stel je nu eens de volgende situatie voor. Er verschijnt een beroemde concertpianist op het podium van het het Concertgebouw. Hij zal een programma spelen van bijv. Chopin.. Men heeft echter op het podium een vleugel neergezet met een andere meer gelijkmatige indeling van de zwarte - en witte toetsen. Het is duidelijk dat onze virtuoos van dat ingestudeerde programma niets terechtbrengt. Hij zal lang moeten oefenen om met dat veranderde toetsenpatroon vertrouwd te raken. Hoe ons huidige ongelijkmatige toetsenpatroon tot stand gekomen is heeft te maken met de zgn. kwintencirkel. Natuurlijk gaat elke vergelijking niet helemaal op om het probleem , dat wij met ons voorstellingsvermogen hebben de huidige snelle ontwikkelingen van de techniek te volgen . Het kan wellicht enigszins het gevoel vertolken dat wij bij de de huidige stand van de techniek hebben en ervaren. Zo zijn we in het vorige artikel ( antropisch principe 1: zie blog d.d. 01-12-2009 ) de oneindige ruimte en tijd van het heelal in geschoten met behulp van de elektronische telescopen en tot 7500 lichtjaren toe op het eerste onbegrijpelijke zwarte gat gestoten. Nu, het gaat bij de hedendaagse theorieën allang niet meer om de alledaagse ervaring zoals ze door onze zintuigen en ons voorstellingsvermogen worden opgedaan en verwerkt. Het is nu materiaal dat verkregen wordt door zeer complexe instrumenten , waarin een heleboel zeer ingewikkelde theorieën verwerkt zijn. Gaston Bachelard karakteriseerde deze wetenschappelijke instrumenten dan ook "als gematerialiseerde theoreën". Onze zintuigen zijn daarbij als zeer onbetrouwbaren bronnen van kennis gebleken. Wij kunnen er echter alleen maar mee aflezen wat deze geavanceerde machines en meetinstrumenten ons bieden en die resultaten , die ons worden aangereikt, staan vaak haaks op de alledaagse ervaring van ons wereldbeeld . De volgende keer nemen we dan eens een duik in de onmetelijke diepten, die adembenemend zijn.
De klok loopt.......... De tijd vliegt. Daartussen in vergt het veel oefening om bij het meanderen op eigen tenen te gaan staan en niet op die van anderen !
Samen hoop ik met u daarbij de juiste cadans te vinden in
Zo, na het intermezzo van beeld en geluid , weer even terug naar 02-10-2009. Hier beschreef ik hoe wij door de spectaculaire techniek met name van onze vertrouwde percepties van ruimte en tijd van "de pot "worden gerukt. We kunnen met onze uiterst geavanceerde electronische apparatuur onvoorstelbaar ver in het heelal doordringen. Zo las ik laatst , dat men in Amerika al op 7500 lichtjaren afstand het eerste onbegrijpelijke zwarte gat heeft gelocaliseerd. Dit zijn gegevens waar wij met ons denken geen voorstelling meer van kunnen maken. Het tot nu toe gebruikelijke antropisch principe wordt daarmee niet langer van toepassing verklaard.: Dit principe luidt" In het heelal is/was voldaan aan de noodzakelijke nogal speciale voorwaarden voor ons bestaan, zodat wij nog als mens ( antropos ) binnen menselijke denkkaders daarvan kunnen denken, spreken en voorstellingen maken. Om niet in al te veel abstract verbaal brei(ij)werk terecht te komen , ga ik u de volgende keer aan de hand van een concreet alledaags voorbeeld dit antropisch principe hopelijk duidelijk maken.
Zoals u wellicht weet werd peter de Grote gebiologeerd door Amsterdam. De rondvaart op de Neva laat duidelijk overeenkomsten zien tussen de grachten van Amsterdam en het IJ.
Fotointermezzo 3 Het Catharine paleis bij St Petersburg.
Op circa 30 km van St Petersburg ligt het zomerpaleis, waar Catharina II, de dochter van Peter de Grote en Catharine I, graag in de zomer vertoefde. De archtect Rastrelli richtte voor haar het belangrijkste onderdeel van het complex in tot dit oogverblindende paleis. Geld speelde hierbij totaal geen rol. Rastrelli slaagde erin de façade met een lengte van meer dan 300 meter rijkelijk te voorzien van beeldhouwwerken. Alleen al voor de buitenkant werd ongeveer 300 kilo goud gebruikt. Het interieur is van een oogontstekende schoonheid , met de barnstenen kamer als voorbeeld van overdadige en overstelpende schoonheid. Hiervan kon ik helaas geen foto's maken vanwege de strenge suppoosten met hun dreigende goelag -blikken. Verwonder en kijk zelf door op de hieronderstaande link te klikken.
Ik heb m'n uitstekende compact camera mee genomen om niet te veel op te vallen. Dat kwam me uitstekend van pas bij de balletvoorstelling van de "Sleeping Beauty". Deze vond plaats in het huistheater van het Winterpaleis in de Hermitage. Hier was een fotografeerverbod. De opnames zijn daarom niet optimaal omdat : a de camera problemen had met de moeilijke belichtingsomstandigheden b zijn baas in het geniep moest knippen.
Klik op de hierbijgevoegde link en beoordeel zelf het redultaat.
Morgen vertrek ik naar ST- Petersburg. Daarom deze keer weinig tekst, maar veel beeld.
Klik daartoe op de onderstaande links voor de dia-serie die ik verleden week gemaakt heb van de Basiliek in Oudenbosch (Brabant).
De tweede link (daaronder) verbindt u naar uitgebreide informatie over dit prachtige gebouw, waarvan Dr. Pierre Cuypers de architect is. Deze kreeg zijn opleiding in Antwerpen en werd geboren in Roermond ( Limburg).
Geweldig om de spectaculaire ontwikkelingen van de electronische techniek te mogen meemaken. Als enthousiaste hobby-fotograaf met mijn digitale spiegelreflexcamera en de daarbij benodigde verschillende lensen de complexe wekelijkheid te ontwerkelijken is een steeds weerkerende verrassende belevenis. De daarbij gevoegde talloze beeldbewerkingsprogramma's op mijn computer maken het ook nog eens mogelijk om de ruimtelijke (spationele) realiteit te manipuleren tot een grafisch ruimtelijke virtualiteit. Maar ook met het begrip tijd (tempus) valt een en ander te beleven. De techniek maakt het ook mogelijk om van een cyclisch meetbare klokkentijd tot een lineair onmeetbare digitale tijd te komen. We kunnen in "no time"d.m.v. internet (bijv met Skype) over de hele wereld in beeld en geluid met iedereen in contact komen. En dit is relatief nog niet eens zo spectaculair wanneer wij dat vergelijken met o.a. de ruimtevaartraketten , die bijv nu al onderweg zijn naar Saturnus om daar onderzoek te doen naar een van de vele manen , die deze planeet omcirkelen. We gaan naar de maan en "gaan daarmee niet aleen naar de maan" , want over een paar jaar ligt Mars alweer aan onze voeten. Wij worden door deze tijdruimtelijke (spatiotemporele) exponentiële ontwikkelingen van onze natuurlijke basisconcepten van tijd en ruimte vervreemd. Deze zijn op zich al problematisch genoeg getuige de vele pogingen die zijn ondernomen om hiervan een duidelijk inzicht te krijgen. ( o.a door Kant , Augustinus , Einstein en niet te vergeten de quantummechanica). Wij worden van de onze gewende concepten van "de pot"gerukt en voelen ons daardoor niet meer op ons gemak. Vanuit die gepemperde levensfase is het weer noodzaak op eigen benen te leren staan en schoorvoetend te leren lopen naar een open nieuwe mondiale en universele fase , die zijn weerga niet kent. Fantastisch , dat het SeniorenNet ons daar de helpende hand biedt.
Na de hoofdlijnen en zijlijnen (zie het vorige artikel) gaan we nog even door met spoorlijnen. Met dit beeld hoop ik u duidelijk te maken dat filosofie nooit enig raakpunt kan krijgen met de weerbarstige werkelijkheid. U staat op een perron op de trein te wachten. Voor u liggeen de twee rails , waarop de trein maar niet wil komen. Ze zijn vanaf uw standpunt rechtvooruit precies evenwijdig aan elkaar. Maar zijdelings bekeken verdwijnen ze aan de horizon in een punt.In perspectieftaal noemen we dat het raakpunt., maar weten dat dit gezichtsbedrog is. Stel , u mag voor deze keer plaats nemen naast de wagenvoerder van de lang verwachte trein. Nu wordt het helemaal spannend , want het raakpunt bereikt u nooit, sterker nog het wijkt met u mee vooruit door de voorruit. U wordt bedrogen door uw ogen. of wel : gezichtsbedrog pur sang , ook wel optische illusie genoemd.
In het engels noemen ze "gedachtengang " "a train of thoughts" en dit past precies in mijn beeldspraak. Wij allen zitten in a train of thoughts , die nooit stopt . In ons hoofd zit een bovenleiding ( de denkkracht) die ons voortstuwt langs de ene rail ( de realiteit ) en de andere rail ( de virtualiteit) ofwel langs zijn en schijn. , en die schijnen bij elkaar te komen, maar dat blijkt een ernstige vergissing te zijn. Daar komen we alleen achter als we voorin zitten, de overige passagiers in de trein merken hier niets van . Zij verkeren in een positie waarin ze alleen in hun "train of thoughts" denken vooruit te gaan. De vele jaren , dat ik filosofie heb gestudeerd , was ik een passagier in die "train of thoughts". Ik genoot van de prachtige landschappen en vergezichten die langs schoven. Die kwamen in allerlei mooie gedachten voorbij.( zie o.a. de vele blogs onder de categorie filosofie ) Totdat ik , na vele jaren naast de wagenvoerder mocht plaats nemen , erachter kwam , dat al dat filosofische denken en praten nooit nooit , maar dan ook nooit van enige invloed is geweest op de werkelijkheid. We dachten dat wel in de trein, maar voorin gezeten blijkt het één grote optische illusie te zijn. "Don't talk philosophy", zegt een van de personages uit de klassieke film Gone with the Wind , en de ondertiteling geeft weer "Vertel geen onzin"! Tot de volgende keer maar weer of niet, want u kunt altijd nog aan de noodrem trekken. Maup -=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Zoals u wellicht weet is april de maand van de filosofie. Talloze lezingen hebben in de afgelopen maand als een verbale tsunami Nederland overspoeld. Ontelbare a-viertjes en hand-outs volgeschreven en gedrukt met filosofische bespiegelingen. Verwoede pogingen om mentale greep te krijgen op Wat, Wie en Waar.?? Ik heb er verschillende gevolgd en vervolgd. Me mee laten nemen op de hoge stortvloed van woorden, woorden en nog eens woorden. En nu dan, aan het einde van deze onstuimige boottocht, vraag ik me af , heb ik me nu laten meenemen of heb ik me laten beetnemen? Ben ik in de boot gestapt of ben ik in de boot genomen? Op zich , en daar ga ik weer , een paar aangehangen filosofische vraagtekens, die maar geen uitroeptekens willen worden. Of toch ?!
De volgeschreven a-viertjes en hand-outs hebben een voor - en een achterkant, waarop men zijn gedachtengoed kwijt kan. Deze springen zo vanzelfsprekend in het oog , dat we vergeten, dat ze bij de gratie van de vier onopvallende zijkanten bestaan. Deze zijn nl. zo smal en klein dat we beter van zijlijnen kunnen spreken. Wij kunnen er hooguit met een fijnschrijver puntjes op kwijt, die dan met de rest van de lijn een uitroepteken vormen. Een soort "momento legere": Gedenk bij het lezen, dat bij de bespiegelingen op de voor en achterkant ,slechts vraagtekens geplaatst kunnen worden . De zijlijnen zijn de hoofdlijnen geworden waarop alleen maar plaats voor uitroeptekens is en that's it. !!!. Elke boute bewering , die wij op de voorkant- en achterkant maken met uitroeptekens zijn af(be)gespiegelde figuraties van de voorgevormde tekens door de zijlijnen , waarop de hoofdlijn van elke stellige bewering helaas voor niemand meer zichtbaar is. Het is hier waar het gezegde "het is bij het kantje randje echt AF" werkelijkheid wordt!!
Welaan, zo kan het voorlopig wel weer. We gaan er even tussen uit om in september weer terug te komen langs zijlijnen /hoofdlijnen !??! Iedereen een goed vakantie toegewenst Maup
Wonderen zijn de wereld nog niet uit, maar het gedonder ook niet.
Nu, eerst dan maar enkele wonderen:
1 Internet 2 Stamcelonderzoek 3 Embryo selectie 4 In Vitro Fertilisatie 5 Geboorte stimulerende medische ingrepen 6 Dood/sterven verzachtende medische begeleiding. 7 Ziekte bestrijdende middelen.( o.a. condooms tegen aids) 8 Ruimtevaart. 9 Verkeersmiddelen zoals vliegtuig, auto , en zo meer. 10Geboorteregeling
Vervolgens het gedonder.
Dat begint weer, u raadt het al, bij no.: 2, 3, 6, 7 en 10. Het is de techniek die ons LEVEN op wonderbaarlijke manier positief beïnvloedt. Zolang het maar over levenverwekken gaat: geen probleem.(zuignappen, keizersneden, echo's, K.I, etc. enz.) Bij het levenverrekken, echter, is het gebeier van de donderende noodklokken door de pastorale, herderlijke klokkenluiders niet van de lucht.( euthanasie, verdere medische begeleiding bij dood en sterven) Een vorm van morele hypocriete accoustische luchtvervuiling die ons leef- en denkklimaat danig verziekt. De herders in hun bontgedoste liturgische gewaden, badend in de luxieuze weelde van hun Godshuizen, zijn wel heel ver los -getheologiseerd en hooggeleerd van de eenvoud van de eenzame deemoedige herder in zijn herdershutje DWALEND met zijn kudde op de grote stille heide in het rond. Neen, integendeel, dwalend zoeken naar grazige weiden voor hun kudde is er bij de op reli- macht beluste pastores niet bij. Zij weten alles uit hoofde van DE C(j)URA, maar van de DE FACTO weten zij niets. Bewierookte virtualiteit bedwelmt en hallucineert hen weg van de minderwelriekende realiteit, waarin bij de "lust lacht" de "rust zacht" hoort. Aan de conceptie van het leven is onlosmakelijk de deceptie van de dood gekoppeld. Dus als je voor (pro) conceptie van het leven bent , word je automatisch doorgeschakeld naar de (pro) deceptie van de dood. Maar pro-conceptie van het leven kan niet uitgeruild worden tegen antie-deceptie van de dood. En omgekeerd: Als je voor anti-conceptie van het leven kiest, kies je ook voor de antie -deceptie van de dood. Een anomalie ( niet op te lossen paradox) ,WANT DAN IS EROP DEN DUUR LEVEN NOCH DOOD MEER. En dat zou nu juist de dood van de kerk zijn!!! Wel leven, wel dood, daar leeft de kerk van . Geen leven , geen dood, is de dood van de kerk. Daar verliezen de pastores hun bestaansrecht op hun reli-macht gebaseerde arrogante, theologische hersenspinsels , waarin zij hun kuddedieren trachten gevangen te houden. De uitspraak van onze "gezegende" Benedictus xvi , dat het gebruik van condooms juist het verschrikkelijke aidsprobleem zou verergeren, is een in zijn academische, theologische, arrogante optiek geldige , maar empirisch medisch-logisch, een pertinente onware propositie ( uitspraak). Hij zaagt daarmee zelf de poten onder zijn heilige Stoel vandaan, die dan eindelijk na zoveel eeuwen van ellende gelukkig geen podium (poot) meer heeft om op te staan. Maar ja, zolang er nog schapen zijn , die met hun kuddedierlijk blindvertrouwen in dat paradoxale drijfzand blijven trappen , blijft God tevergeefs op het wonder wachten. ( zie hiervoor het voorgaande artikel.) Helaas ten faveure van Benedictus en ten malheure van Deus!! Benieuwd hoe hij deze paradoxale schijnheiligheid met zijn aardse ratio zal beredeneren in hemelse sferen. Dat wordt ,denk ik , de eerste echte kruistocht, die mij nu eens zeer welgevallig zal zijn.
Pas op! Met een "blind vertrouwen" trap je er zomaar in !
Bispel 1 ( belerende tekst)
Een pastoorke is op weg naar een hulpvragende parochiaan, die eenzaam en alleen in "the middle of nowhere" woont .De geloofsijverige zielszorger neemt de kortste weg en geraakt daarbij in een drijfzand gebied. Wanneer hij al tot zijn tweede kruis is weggezakt komt er gelukkig net een boer met tractor langs, die hem direct uit zijn gevaarlijke positie wil helpen. Maar zie, wegens zijn blind vertrouwen op zijn Schepper wijst hij deze hulpvaardige boer af. Na een half uur komt de boer weer langs , maar helaas, in plaats van bij de parochiaan komt de pastoor met een enkele reis via de Hemelbaan bij zijn Schepper aan. Nogal teleurgesteld in zijn rotsvast vertrouwen stelt hij Hem de vraag: "Waarom heeft U mij niet geholpen?", waarop hij als antwoord te horen krijgt: "Hoe zo, ik heb toch die boer langs gestuurd, wat had ik anders moeten doen?!" ----------------- Bispel 2
In de St Baaf te Gent zag ik op een pilaster een prachtig tableau met de volgende gekalligraveerde tekst:
IK GOD Ik heb gehoord dat velen van jullie op een wonder zitten te wachten het wonder dat ik , jullie God , de wereld zal redden
Maar hoe zal ik redden zonder jullie handen?
Hoe zal ik rechtspreken zonder jullie stem?
Hoe zal ik liefhebben zonder jullie hart?
Vanaf de zevende dag heb ik alles uit handen gegeven heel mijn schepping en heel mijn vadermacht IK WACHT NU OP HET WONDER NIET JULLIE!! IK GOD
De volgende keer gaan we dan eens zien welke wonderen er zo al bij ons langskomen en die we met ons blindvertrouwen in de wacht zetten!!
Waarden en Normen of Voor- Waarden en Conformen?? (slot)
" Een verblindende afwezigheid van Licht", geschreven door Ibn Gallun Al Tahir. Een boek , dat ik u niet aanbeveel op uw nachtkastje te leggen, voor het geval dat u niet in slaap kunt komen. Hoe ver is hier de ander van de Ander van Levinas verwijderd.! De bovengenoemde schrijver zat 18 jaar opgesloten als politieke gevangene in een grot diep onder de grond. Geen barre fantasie , maar bittere werkelijkheid . Bewaakt door cipiers, waarvoor elke vergelijking van wreedheid en sadisme mank gaat. Hoe overleef je het.!?
Het in scene gezette relaas van het toneelstuk Huis Clos( gesloten deuren) van Sartre (1905- 1980) doet het dan beter op uw nachtkastje. Hierin ontvouwt hij in de vorm van een boeiend toneel stuk zijn spraakmakend filosofisch idee: " De hel , dat is de ander "
Ook Thomas Hobbes (1588-1679) barst hiermee in het grote koor van filosofen er dreunend op los met zijn basso continuo " homo lupus homini est" ( de mens is de ander een wolf. Hoewel ik deze vergelijking eigenlijk een belediging voor de wolf vind.)
Maar om wat dichter bij de zaak te blijven , u hoeft de krant maar open te slaan, de knoppen van radio en TV maar aan te draaien en je wordt er op slag zelf draaierig en kots misselijk van. Irak, Gazastrook, Quantana Mobay, Roeanda , Auschwitz, teveel om op te noemen! Waar blijven we hier met onze ethische pakhuizen vol Geneefse conventies en onvoorwaardelijke afspraken over misdaden tegen de menselijkheid? Hier zijn de waarden en normen tot glibberige AARDWORMEN ontAARD en is normaal tot een NORM-AAL gedegenereerd. Ze glibberen tussen en onder je (be)grijpgrage brein door, zonder er ooit echt vat op te krijgen.
Het is, zoals de filosoof Ludwig Wittgenstein(1889-1951) stelt: "Wetenschappelijke vragen kunnen mij interesseren, maar nooit werkelijk boeien. " Voor de echte vragen t.a.v de levensproblemen ( Ethiek, Religie en Esthetiek) verwierp hij dan ook elke betekenisvolle beschrijving . Niet omdat ze onwaar zijn , maar juist omdat ze willen verklaren. En dat doen ze echt niet. Voor hem was dan ook voor levensvragen geen enkele theorie van belang. "Zelfs als de theorie waar was, zou ze me niet interesseren , want ze kan nooit DAT zijn wat ik zoek" , schreef hij in 1949 twee jaar voor zijn dood. Want: , zo vervolgt hij:, "filosoferen leidt op dit gebied tot ontmaskering van allerlei onzin in het labyrint van de taal en tot een aantal builen ,butsen en deuken , die het verstand heeft opgelopen toen het tegen de grenzen van de taal aanrende"
We zitten op dit terrein in de kreukelzone van ons taalvoertuig, waartegen je je niet WA of ALL-RISK verzekeren kunt. Een goede AIR-BAG biedt je misschien nog even verlichting , maar ook dat blijkt helaas maar lucht te zijn. Op dit grensgebied van onze taal is het daarom maar beter en eerlijker te kiezen voor de blessed ignorance (gezegende onwetendheid) dan voor die damned cognition( vervloekte betweterigheid). Deze laatste heeft in de mensengeschiedeninis van het verleden en het heden al voor genoeg rotzooi ,dogmatische en fundamentalistische geestvervuiling gezorgd. Daarom is zwijgen hierover de beste vorm van welsprekendheid. Maar de mens is nu eenmaal een met taal begiftigd wezen (of moet ik hier "vergiftigd" zeggen?), zodat al die taal-hijgerige gelijkhebberij helaas ook in de toekomst onverminderd door zal blijven gaan met alle deuken, kreuken en butsen vandien. Dat is de enige collectieve verzekering voor die toekomst met een in bloed geschreven polis en een mensonterende hoge premie bij de verzekeringsmaatschappij: " DOOD-GEWOON "
Waarden en Normen of Voor- Waarden en Conformen?? ( 5)
Situatie 1 Gisteren naar Utrecht geweest. Lekker broodje haring gegeten met daarna een overheerlijke capuccino. Vis moet tenslotte zwemmen. Daarna richting Dom om het orgelconcert van Jan Jansen te beluisteren. Onderweg tussen de bekende zaterdagmiddagdrukte stond daar aan de kant een blinde man met naast hem zijn trouwe blinde geleidehond. Hij zwaaide wat ongecoördineerd met zijn armen om de aandacht te vestigen op zijn uitzichtloos bestaan. Naast de hond een gekreukte hoed met enkele munten erin. Ik passeerde hem met de gedachte " Daar moet de sociale dienst maar wat aan doen.!" Maar dit beklagenswaardige beeld bleef mij dóórlopend doorlópend achtervolgen. Ik ben vol mededogen op mijn schreden teruggekeerd om alsnog een aantal penningen in zijn ingedeukte hoed te gooien om daarna met mijn uitgedeukt gemoed van het prachtige domorgelconcert te kunnen genieten.
Situatie 2 Op de terugweg kwam mij een uitbundig groepje jongelui tegemoet. Zij produceerden gezamelijk een kakafonie aan kreten die met de nog prachtige nagalmende orgelklanken danig interfereerden. Maar erger nog : boven hun haarwarrige hoofden hielden zij grote borden omhoog met daarop : "FREE HUGS - GRATIS KNUFFELEN" Om aan hun knuffelaanbieding te ontkomen week ik hen begeleid van een onparlementaire opmerking met een grote boog uit. ++++++++++++
Filosofie heeft de naam van ingewikkeld te zijn.
Welnu , met de korte situatie schets 1, is de kern van de moeilijk toegankelijke filosofie van Emanuel Levinas in a nutshell weergegeven. Het Gelaat ( hij schrijft het altijd met een Hoofdletter) van de Ander is voor hem de kern van zijn ethiek. U moet het gelaat daarom wat wijder opvatten dan alleen het gezicht . Bij hem heeft het meer de betekenis van de ontmoeting , zoniet , de confrontatie met de ander. De ontmoeting met onze medemens brengt altijd een keur aan gevoelens met zich mee. We gaan die reeks hier nu niet langs. Maar één gevoel speelt bij Levinas wel een heel belangrijke rol nl.: Het Schuldgevoel. Daar wilde ik zo gauw mogelijk weer vanaf door een muntje in de hoed te gooien om zo weer opgeschoond van het concert te kunnen genieten. Van dit verschijnsel maken we allemaal collectief gebruik in de nationale biechtstoel van ons gironummer bij grootschalige collectes en inzameling programma's van de media. Maar jammer dan, er zijn schuldgevoelens , daar doet de hele Santenkraam van onze lieve Maria , priester, dominee en pastoor niets aan. En daar, zo zegt Levinas , hebben we een echt levenslang ethisch probleem. De spijtoptanten van een abortus, de post traumatiek van frontsoldaten en moordenaars zijn daar enkele voorbeelden van. Dat is verrekte ethiek waar alle rek dus uit is !!!
De volgende keer situatie 2,waarbij de ander weer anders betrokken is.
Waarden en Normen of Voor- Waarden en Conformen?? ( 4)
1. Jezus: " Heb uw Naaste lief als U zelve" 2. Kant : " Wat u niet wil dat U geschiedt, doe dat ook een Ander niet "
1 "Naaste" Wie is dat??????? 2."Ander " Wie is dat ???????
1. Bij meervoud, dus meer dan één ( Naasten) en (Anderen) hebben we zuiver formeel meet- en taalkundig gezien al een probleem
Maar ethisch gesproken hebben we in het enkelvoud en meervoud altijd een probleem.!!
Dat laatste laat ik u zien aan de hand van een anecdote uit het leven van Kant zelf.
Voordat Kant plaats naam achter zijn schrijftafel maakte hij dwangmatig elke dag dezelfde wandeling precies op tijd . De medeburgers van zijn woonplaats Koningsbergen konden a.hw. hun klokken erop gelijk zetten. Tijdens deze wandeling kwam hij op zekere dag een bedelaar tegen. Om zijn eigen stelregel (2) gestand te doen gaf hij deze ruimhartig een aalmoes. De bedelaar ook niet mis , gaf dit gulle gebaar door aan zijn vriendje met als resultaat dat Kant de volgende dag twee aalmoezen kwijt was. Dit "zwaan kleef aan " effect ging zo maar door totdat de slager zijn trouwe wandelaar op de gezette tijd miste. Ongerust geworden ging de slachter op onderzoek uit en ontdekte dat onze filosoof toch maar zijn route verlegd had om de groeiende stroom bedelaars te ontlopen
En daar hebben we Kant gevangen in zijn eigen gekloste Kantwerk. Hij is zelf de klos geworden van zijn mooi opgezette filosofische gedachten spinsels. Zijn strakke rationaliteit , die hij samen gesmolten heeft tot de bekende smeedijzeren Categorische Imperatief (zie bij 2 de vereenvoudigde versie hiervan) is t.a.v de realiteit tot een breekijzer geworden. Nog een voorbeeld, maar nu uit eigen leven gegrepen. Nu voor 't enkelvoud!
Ik als "ouwe zak" krijg er zo langzamerhand schoon genoeg van dat driekussen -ritueel bij begroetingen op recepties, feestjes etc. enz. Daar kwam ik een dame tegen, die al diep in de kreukelzone verkeerde. Ik gaf haar afstandelijk met gestrekte arm een hand , maar daarmee trok zij haar wang naar voren om de tot norm verheven "3 Kisses of Life " gretig in ontvangst te nemen. Ja, ja dacht ik, dus leuk gevonden van die Kant , maar het raakt kant noch wal . Die strakke kantiaanse stelregel (Maxime) ga ik toch maar eens omdraaien tot een meer ludieke spelregel . Hij luidt dan als volgt: "Wat gij graag wilt dat U geschiedt, misgun dat ook een Ander niet."
Ook daarvan ga ik u een voorbeeld geven:
Op dat zelfde feestje kwam enig moment later een prachtige jonge schoonheid voorbij. U raadt het al. Die ouwe rakker veranderde spontaan in een gulzige pakker.
Met volle overgave aan die driekussen - ceremonie ( ik had er nog wel graag 5 van gemaakt ook) kon ik nog maar net gretig de drie gerimpelde kisses op haar rimpeloze gladde wangen lanceren, die niet direkt spontaan glimlachend in ontvangst werden genomen. Daarna ben ik enigszins gefrusteerd maar even aan de kant van de bar gaan staan om deze doctrine van Kant spiritueel te verwerken. Drank is mijn vijand en indachtig het ethisch gebod van Jezus " Hebt uw vijanden lief? " kon ik op het eind van deze bonte avond toch nog met een vol gemoed en geheel moreel verantwoord, maar nog wel weifelwankelend huiswaarts gaan, alwaar mijn trouwe huisdier-vriend , de kater , al op mij lag te wachten.
Wordt vervolgd.
Proost. xxx/??? of xxxxx/????? ik kan er alle kanten mee op. Maup.
Waarden en Normen of Voor- Waarden en Conformen??(3)
Ethiek, daar zijn we nu in verzeild geraakt. Ethiek is te vergelijken met elastiek. Strekbaar en verrekbaar . Het is een gebied zonder oevers : een overloos meer. Om met droge voeten aan de overkant te komen, ( die er dus niet is) hebben we "stap tegels" nodig, die al gauw verraderlijke , glibberige "slip tegels " blijken te zijn. Maar we volharden in het hink -stap spel van veel gissen en nog meer missen. Dit in tegenstelling tot de"harde" wetenschappen, (natuurkunde, wiskunde, scheikunde , sterrenkunde ) waar de vooronderstellingen (hypothesen) door onderzoek (experiment) worden bevestigd of ontkend ( geverifieerd ). Hoe anders bij de " zachte"geesteswetenschappen ( theologie, filosofie , sociologie psychologie). Hier beginnen we bij vooronderstellingen (aannames), die we met een hoop filosofisch gedonder en geschutter als prachtig vuurwwerk de lucht inschieten en die daarna roemloos tenondergaan in dat oeverloze meer en ons als toeschouwers door de bij dit spektakel vergezelde rook omneveld achterlaten. Bij ethiek, die o.a. tot het terrein van de filosofie behoort, is het niet anders. De gillende keukenmeiden en zevenklappers zijn voortdurend in de lucht. We staan erbij en kijken ernaar totdat ze als mooi gekleurde luchtballen naar alle kanten uiteenspatten. Het paradoxale in de hier gebezigde beeldspraak is, dat deze ballen in de ethiek nu juist erg weerbarstig zijn. Ik zou ze hier dan ook liever met toverballen vergelijken , waarop een ieder naar zijn eigen kleur kan zuigen, totdat op den duur er geen bal meer van overblijft. We noemen ze kortweg ook wel containerbegrippen. Hier komen er een paar:
Het zouden allemaal ethisch onvoorwaardelijke waarden zijn. Theologen, filosofen, politici en geloofs- en wereldleiders hebben door de tijden heen telkens weer op hun eigen manier geprobeerd ons van die onvoorwaardelijkheden te overtuigen. Met hun denkvruchten kun je aardig wat bibliotheken vullen.Uit die overstelpende overvloed zal ik hier een zeer beperkte keuze maken . Om te beginnen zal ik u er alvast twee noemen: Kant en Jezus, die heel mooi vuurwerk hebben geleverd. Dat vuurwerk hoopik de volgende keer op een mooie , droge dag te ontsteken . Maar toch, je weet het maar nooit , wel een paraplu meenemen.
Waarden en Normen of Voor-Waarden en Conformen?? (2)
Over Dareios, een Persische grootvorst en staatshervormer, bericht Herodotus het volgende : Dareios vroeg aan de Kallatiërs, een volk uit India , hoeveel geld het hun waard was om hun dode ouders te verbranden. Zij reageerden vol afschuw op deze vraag. Zij vonden het dood-gewoon hun dode ouders op te eten. De Grieken gruwden daarentegen weer op hun beurt van deze gewoonte , omdat zij gewoon waren hun dode ouders te verbranden. Met dit voorbeeld ( en er zijn er nog vele andere te noemen) is duidelijk dat verschillende culturen er verschillende gewoontes op na houden en daaraan hun normenwerelden conformeren die onderling grote verschillen vertonen. De Leidsche rechts- filosoof Kinneging (1962) meent echter, dat achter die diversiteit van normen universele morele richtlijnen(waarden) voor het menselijke bestaan schuil gaan onafhankelijk van tijd en plaats. Bij het hierboven omschreven voorbeeld is dan de norm weliswaar tegengesteld maar de achterliggende waarde dezelfde nl.: eerbied hebben voor je ouders.!!
Dit overdenkende komt dan bij mij weer een mentale uilenbal ( of is het uilebal, dat leer ik maar nooit) naar boven en wel "Hoe zit dat dan met bijv. de vrouwenbesnijdenis?? Welke waarde zit er dan achter , of liever gezegd , onder deze afschuwelijke mensonterende culturele norm: Rechtvaardigheid, eerlijkheid, respect, eerbied , medemenselijkheid ?? U mag het zeggen.?!? Eerlijk gezegd word ik er misselijk van , vandaar die bal.
Zo, tijdens de vakantie heel wat gelezen, maar geen filosofie. Maar ondanks het feit , dat je o.a. de vakantie kunt gebruiken om je hoofd eens lekker leeg te maken, moet ik bekennen , dat mij dat maar moeilijk lukt. Hoe doen mensen dat toch. Mediteren?? Het lukt mij niet, misschien ook wel omdat ik het niet wil. In zo'n kleermakerszit met je ogen dicht, ik moet er niet aan denken. En , hoeps , daar ga ik al , ik moet er wel aan denken. Mijn kop zit , denk ik , niet alleen vol met gaten maar ook met allerlei gedachten-spagaten. Je maag leeg maken ,ok, daar kan ik me in vinden. Je strot met een vinger naar binnen en het vomeren kan beginnen. Maar met mediteren je brein vomeren, ik geloof niet dat ik dat ooit zal leren. Wel heb ik een poging tijdens mijn vakantie in die richting gedaan. Ver weg van mijn eigen-wijsgerige omgeving ( je practica-gnosis, zoals Merleau Ponty dat noemt) blijven de zwaar op mijn brein liggende brokken toch maar komen. Om het wat smakelijker te houden,noem ik ze liever mentale uilenballen. De eerste bal (zie opschrift ) ligt al voor het oprapen. Als u er toch geen trek in hebt, gewoon laten liggen.
Wanneer u erop gaat letten worden wij op elk gebied van ons ingewikkeld bestaan omgeven door "kwalitatieve sprongen" Wij kennen daarvoor vele volksuitdrukkingen, die dit phenomeen kort en krachtig weergeven zoals : De tijd heelt alle wonden Komt tijd komt raad Het hebben van de zaak is het einde van 't vermaak Een verleende gunst wordt na enige tijd een recht hebben op die gunst. Het buitengewone wordt op den duur heel doodgewoon. etc, etc.
Het zal u niet veel moeite kosten hier nog vele aan toe te voegen.
Er is echter één gebied waar dit mechanisme een bizondere plaats krijgt toebedeeld en wel de godsdienst met alle daarmee verwant zijnde (bij)verschijnselen. Daar is veel heibel en "geduvel' bij ontstaan en wel op het moment ,waarop we van het kwantitatieve veelgodendom (polytheïsme) overgesprongen zijn naar het kwalitative eengoden (ver)dom (monotheïsme). Hier dus een springen in omgekeerde richting nl. van veel naar een. In de antieke culturen en ook ver daarvoor zoals o.a bij Grieken, Romeinen, Egyptenaren had bijna iedereen zijn eigen goden en godinnen , die door de bevolking als even waar werden beschouwd en door de magistraat als even nuttig. Godsdienstoorlogen waren hier dan ook onbekend. Het gedonder begon pas echt toen het monotheïsme zich liet gelden bij bijv het Christendom, Islam en Boedhisme. Omdat wij allemaal , zoals de theoloog Kuitert zegt , aan een ongeneeslijke ziekte lijden :HET GELOOF, zoeken we daarvoor in onze (wan)hoop naar een therapie die geloofs-leven-verlengend is. De voortschrijdende wetenschap heeft van de antieke goden nl. BIJ- goden gemaakt. Deze op de natuur zetelende onoverzichtelijk goden (water, zon , lucht en aarde) werden onttroond en vervangen door één "overzichtelijke" god met bijsluiters en al zoals Bijbel, Koran en zo meer. Geen gesol en gedol meer met idolen. De overvloed van weleer veranderde in een dunne spoeling van één heer, die door het infuus van de cultuur , waarin je grootgroeide , werd toegediend. Pausen , Imams en Dominees en ander "goede" herders-zorgden als artsen voor de verdoving en hielden daarmee de schare op de been. Maar bij het voortschrijden der tijden en wetenschappelijke inzichten verschenen de sceptici, agnosten en atheïsten op het toneel, die dit vredige wereldbeeld verstoorden. Als bijzondere scherpslijpende geesten onderwierpen ze het infuus aan een ingrijpende analyse en conststeerden dat het een nepmedicijn was (een placebo) en dat uitspraken over een opperwezen onwaar zijn en het geloof daarin onzinnig was. De "verlichte" geesten brachten al hun scherpslijpende ratio's in stelling tegen de in hun ogen kwakzalvende en zemelende heelmeesters/ressen in. Het werd een dolle boel met een hoog welles/nietes gehalte. Een gevecht van het rationele kennen tegen het intuïtieve zekere weten, waarbij al snel in het vreselijke tot bloedens toe gestreden werd/wordt om het wel - of niet bestaan van een God, Alah , Boedda enzomeer. Een hopeloos gevecht omdat het nooit tot een eindbeslissing komt . Het is een soort tennissen zonder net of voetballen op een veld zonder doelen , hoogspringen in het duister. Ik ga hier niet verder in op de vraag of er nu wel of niet niet een opperwezen bestaat. Daarover heb ik in enkele voorgaande blogs al uitvoerig gesproken. Wij zijn tot nu toe de enige wezens( dieren kunnen dat niet ) die deze zijnsvraag kunnen stellen . Elk antwoord hierop is tegelijk waar en onwaar en valt daarmee buiten ons denkvermogen. En daarmee wordt die zinvolle vraag onmiddellijk weer een zinloze en dat grijpt diep in op ons eigen bestaan. Op dit vlak leidt elk overtuigen tot aftuigen. Kunst en muziek symbolen en rituelen ( en dan bedoel ik niet de radio actieve afval ) kunnen , als je geluk hebt iets van dat ondenkbare en onzegbare tonen. Hier is zwijgen pas echt goud. En daarmee moeten we het maar doen!
Zo , nu eerst op zomerreces en D? V tot september.
" Overdaad schaadt!!!! " Prachtig hoe kort en krachtig deze volksuitspraak een geheel gebied , bezaaid met mijnen in het maatschappelijk bestel blootlegt. De technologie biedt op dit moment een weergaloze overvloed aan mogelijkheden , die als een tsunami ons leven overspoelt , waardoor we van onze vaste ankerpunten uit het verleden dreigen los gerukt te worden en op drift raken. Om te beginnen nemen wij bijv. de media-kermis. De informatie golven slaan hoog om ons heen en vullen onze oren met water waardoor we alleen nog maar ruis vernemen . M.a.w. we stompen af door deze kwantitatieve springvloed en hebben de kwaliteit van de berichtgeving volledig uit ons "oor' verloren. De media weten helemaal niet hoe het aanbod van de talloze kanalen op een kwalitatieve wijze gevuld moet worden . Om de "verwaterde" gehoorgang nog enigszins massaal te masseren, zoeken ze het in taboe-moreel doorbrekende prikkels de kijk- luister- en leescijfers op kostendekkend niveau te houden. Gevolg : de invoerkanalen, aanvankelijk bestemd voor zinnig info -estetisch-leerzaam en ook ontspannend , ludiek materiaal , worden langzamerhand steeds meer met te ver door- en platgeslagen misselijkmakend fast-foodachtig "radio-actief afval" opgevuld. Met name de oversexte programmas met "pen en gatverbindingen" worden door de van testosteron opgezwollen gladgelikte praatjesmakende presentatoren aan de man (vrouw??) gebracht . Het spannende ont-dekken van de onverklaarbare mysterieuze daad is verworden tot een dekkende overspannen masculine stekker in het feminine apparaat.
De volgende keer maar weer verder. Maup ( de zedelijke of redelijke prediker* ??)
* doorhalen wat niet van toepassing is ! -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
Zoals gezegd speelt de tijd een belangrijke rol . En omdat het leven met al zijn verschijnselen aan tijd gebonden is , is het daarom niet verwonderlijk dat het kwalitatieve springen zich op vele , zo niet op alle levensgebieden voorkomt. De vele gezegden en uitdrukkingen in onze taal zijn daarvan een voorbeeld. Ik laat er hiervan enkele de revue passeren.
Oefening baart kunst. Momenteel speel ik bijna elke dag de moeilijke zgn. "zwarte toetsen étude " vanChopin. Een lastige piano studie , die op de zwarte toetsen van de piano moet worden gespeeld. De grote lijnen zitten al aardig in de vingers, maar let op, er komen een aantal passages in voor , die tegen mijn natuurlijke motoriek ingaan. Deze bezorgen mij niet alleen hoofdbrekens maar in nog heviger mate veel vingerbrekens. Die moet ik elke keer en vaak met tegenzin , heel langzaam herhalen en nog eens herhalen , vervolgens de snelheid opvoeren totdat er een moment komt ,dat de kwalitative sprong plaats vindt. Gemeten naar de muzikale en motorische aanleg zal de oefenfase korter of langer zijn . In het ergste geval komt hij nooit en dat is dan het kritieke moment dat om frusterende reden met het spelen gestopt wordt. Het grote probleem voor iedere pianoleraar(es) en niet te vergeten : de ouders. Ook voor mij zal het nog vele blogjes verder zijn, voordat ik hem onder de "vingers" heb. Ik houd u op de hoogte. Nu maar eerst weer "even" oefenen.
De volgende keer nemen we dan een voorbeeld uit het sociale vlak.
Van oorsprong leunt deze kwalificatie op een natuurkundig proces , waaraan de naam aggregatietoestand is gegeven. Hiermede worden de drie toestanden van materie bedoeld die al naar gelang de druk erop toe-of afneemt zich heen en weer bewegen tussen vast naar vloeibaar gas naar vloeibaar en omgekeerd.
Zo ook het versnellen van de rotatie van een elektron zal leiden tot een drastische verandering in de eigenschappen van dat elektron. Het is dus niet alleen de druk, maar ook de snelheid , die een rol kan spelen en daarmee ook de tijd .( Zie hierna het voorbeeld van de ingesluimerde non )
Kortom een stof kan door inwerking van druk veranderen in vaste-, vloeibare-, of gasvorm. Door verdere wetenschappelijke ontwikkelingen zijn daar de laatste tijd nog plasma en de zgn Einstein- condensaat bijgekomen. Het ijs onder de druk op de schaats door het gewicht van de schaatser wordt tot water waardoor de ongeoefende schaatser zo lekker onderuit kan gaan. Ook is het gas in uw kampeer- gasfles onder "barre" druk in vloeistof opgeslagen. Het interessante is nu dat dit verschijnsel zich tevens op maatschappelijk, persoonlijk, en psychologisch gebied voordoet . Hier is er dus ook sprake van, dat door de toeneming van de kwantiteit een verandering van de kwaliteit tot gevolg heeft. Dit verschijnsel duidt men dan aan met de kwalitatieve sprong . Ik mag dat met een voorbeeld duidelijk maken.
" De non viel onder de langdurige mis in slaap". Hiervoor zijn de mis , maar met name ook de tijd samen de oorzaak van het feit ,dat het met de mis mis gaat en deze zich gaat kwalificeren in een gelukzalig snorrend geronk van een non op non-activiteit . Bij Søren kierkegaard speelt zich dat af op het gebied van de religie, het is bij hem een ongeloof - lijke sprong naar de overgave van het geloof, waar ik later op terugkom. Bij Karl Marx gebeurt dat op maatschappelijk gebied . Hierbij, zo meent hij, dat een opstapeling van kwantitatieve veranderingen leidt tot een kwalitatieve verandering in de sociaal/economische verhoudingen. Het voorkomen van deze kwalitatieve sprong is dus zeer divers. Belangrijk is echter , dat daarbij de tijd ,zoals gezegd, ook altijd een wezenlijke rol speelt. Maar ook komt het omgekeerde voor . Echter wel in mindere mate, waarbij we dan zien dat het kwalitatieve kwantitatieve gevolgen heeft. De volgende keer zullen we één en ander duidelijk maken met overvloedige en concrete voorbeelden uit het leven gegrepen. Tot dan,
Waar dat woord etymologisch thuis hoort is nog niet helemaal duidelijk. De informatie loopt hierbij uiteen van het latijn , engels , frans naar het nederlandse "vrijbuiteren" Maar goed , laten we dat voor wat het is of niet is. Het is echter een techniek die op alle terreinen (on)bewust gebruikt wordt . Het komt er dan kort hierop neer, dat bij vergaderingen het debat wordt gerekt , zodat er een vermoeidheid toeslaat en dan de filibuster bij de afstemming van zijn voorstel z'n zin krijgt. De sluwe tactiek is gebaseerd op een rekken en strekken naar verrekken. In de buitenlandse en binnenlandse politiek zijn daar talrijke voorbeelden van te vinden ( o.a. Den Uyl schijnt daarin goed geweest te zijn. ) Maar deze vertragingstactiek is in de loop van de tijd niet beperkt gebleven tot vergaderingen en debatten, maar heeft zich ook verplaatst naar terreinen daarbuiten. We hebben er dan een ander woord voor gevonden: " Stroperigheid" , of wat deftiger " viscositeit" Het verschijnsel filibusteren is dan verwikkeld geraakt en verworden tot een proces , waar velen in het publieke domein tegen aan lopen en men dan niet meer precies weet wat er over je heen komt en een gevoel van onmacht, kwaadheid en tenslotte hopeloze vermoeidheid ontstaat, zodat je het tenslotte dan maar opgeeft of een advocaat in de arm neemt . Ook neemt men dan vaak zijn toevlucht tot de media zoals consumenten programma's van o.a."Radar", "In de Knip", "Kassa" en zo meer. Telefoneren met een reeks van doorkiesnummers, om tenslotte weer terug bij af te zijn zonder ook maar met één persoon contact te hebben gehad . Brieven schrijven zonder ooit antwoord te krijgen etc. etc Kafkaniaanse toestanden. U komt ze zeker tegen : de mensen die met zorgverlenende instellingen te maken hebben of ouders , die voor bijv. geestelijk gehandicapte zoon of dochter aangewezen zijn op financiële uitkeringen. En als u ze niet tegen komt , dan moet u de talrijke bovenvermelde consumentenprogramma's maar eens bekijken. Om razend en gek van te worden. Bureaucratie en ambtenaren- DOM alom. Goed , ik stop maar met de waarheids(be)vindingen reeks. Hopelijk hebt u wel begrepen dat de waarheid in't algemeen heel ver te zoeken is en heel vaak de leugen regeert.
Van de 3 dilemma's vind ik deze de meest duivelse. Hier loopt de spanning tussen geval en getal het hoogst op. Gedogen is een wereldwijd verspreide manier om met tegenstrijdige belangen en waarden om te gaan. Het phenomeen doet zich dan ook voor op verschillende terreinen van de samenleving. Euthanasie ,coffeeshops bordelen zijn o.a. dilemma's, waarbij het strak toepassen van mogelijk verbodsmaatregelen (wetten) meer problemen oproepen dan oplossen. Hier ligt een geweldig menselijk probleem aan ten grondslag , dat wordt veroorzaakt door de spanning tussen het universele belang (het getal) en het individuele belang( het geval). Die spanning is het duidelijkst te voelen bij de bovenvermelde gedoogzones. Wetten zijn hiervoor te algemeen(getallen) en walsen daardoor over de complexe individuen(gevallen) heen. Wetten zijn in principe voorschrijvend en per definitie niet beschrijvend. Om bestuurlijk aan deze worggreep te ontkomen hanteert men dan een gedoogbeleid , waar gevoelens van tegenstrijdigheden en hypocrisie de bekendste negatieve bijverschijnselen zijn. Een recent voorval rondom het stoppen van pasgeborenen met onherstelbare afwijkingen aan hersenen , ruggemerg en zenuw gestel , waardoor een ondraaglijk lijden en uitzichtsloos leven in 't verschiet liggen, maakt het onderhavige dilemma weer eens pijnlijk duidelijk . De geavanceerde medische techniek brengt ons in ethische ongekende complexe problemen. Wellicht is er met de definitie van ondraaglijk lijden medisch nog wel wat te melden. Of dat al niet moeilijk genoeg is wordt dit sociaal-emotioneel nog ingewikkelder bij het definiëren van het begrip uitzichtzichtsloos leven. Vorig jaar vond 15 keer(getal!) beëindiging van het leven van een pasgeboren zwaar gehandicapte zuigeling plaats . Het CDA was geschokt en er werd meteen een commissie ingesteld o.l.v. de Groningse professor Hubben. Via het parlementslid van het CDA , Henk Jan Ormel , werd in de tweede kamer gemeld, dat het "merkwaardig" was dat tot op heden geen enkele melding bij de commissie was binnengekomen , terwijl juist daarvoor de commissie in het leven was geroepen. Ik weet uiteraard niet of u enige tijd geleden de documentaire film hebt gezien , waarin op indrukwekkende wijze te zien was hoe integer , omzichtig en inzichtelijk door een team van ouders, verpleegkundigen ,neurologen en diverse specialisten met dit immense sociaal-emotionele probleemgeval procedureel werd omgegaan alvorens tot die verschrikkelijke beslissing te komen. Ja , en dan komt de politiek weer wetmatig (15) langs met allerlei bureaucratische rimram om , zoals dat hypocriet heet, e.e.a transparant te houden. Nu transparanter dan bovenvermelde film kan het niet. Het lijkt me dan prijzenswaardig ,deze nog eens aan de leden van de gewraakte commissie te tonen en daarna het zwijgen ertoe doen en de knop op gedogen te zetten. Want als er één domein is waarop gedogen van toepassing is dan is dit het wel. Want elk vorm van wet en juristerij leidt in dit geval tot rasernij en dat mogen we met z'n allen die gewetensvolle medici met hun teams beslist niet aandoen. Zij verdienen het hoogste respect en mogen beslist geen slachtoffer worden van schijnheilig politiekregel-effect.!!
De term werd voor het eerst gebruikt door Herbert Marcuse in de roerige midden zestiger jaren. Het is een techniek waarbij aan ideeën , die voor de heersende macht ongewenst zijn, juist een plaats wordt gegund om ze op die manier onschadelijk te maken. U hebt ongetwijfeld wel eens een vergadering bezocht waarbij voor een belangrijke beslissing uw adviserende stem werd gevraagd. U kon daar dan een advies geven waarna u van de commissie te horen kreeg , dat e.e.a zou worden meegenomen in de beslissingsprocedure. Pas later kwam u er langzaam achter dat u lekker over het bolletje was gestreken met valse streken en bij de (wijs)neus was genomen. Uw raad werd niet verzilverd in een daad. Wij hebben daar de wat meer dichter - bij -huis- term voor gekozen nl.: inspraak. Op een wat grotere schaal wordt deze tactiek ook o.a. toegepast in de verkiezingstijd/strijd . De politici betreden dan het politieke domein om uw gezicht te zien. Niets is hen daarbij teveel. Vanaf zeepkisten, in café´s, quizzen, dansvloeren en sportevenementen ogen zij u aan en leggen hun oren te luister. De democratieën verworden dan tot goed geënsceneerde mediaspektakels. Onze huidige regering deed daar nog een scheutje bovenop. Eenmaal gezeten stonden ze meteen weer op om gedurende 100 dagen het veld in te trekken om aan ons beloftes te verstrekken. Ons te doen geloven in hun beloven en u weet " belofte maakt schuld" Maar helaas, na 100 dagen weer terug in den Haag, ging het weer mis met het inlossen van de vraag . Het "beloofde" land veranderde daardoor in het "gekloofde" land. Een duivels dilemma met als resultaat: De onoverbrugbare kloof tussen ons geval en het politieke getal, tussen het publiek en de politiek of, zoals u wilt: tussen Volonté de Tous en Volonté Générale. In dit verband verwijs ik u ook graag naar de primaries( voorverkiezingen ) voor het presidentschap in de VS, die momenteel in volle gang zijn. Echt een geldversl(bl)indende Mega- Show . Veel plezier !!
U kent stellig de prachtige etsen van de kunstenaar Escher . Enkele zijn overbekend bijv.: Vliegende gansen de ene kant op en zwemmende vissen de andere kant . Ook is het plaatje van de oude vrouw in combinatie met een jong meisje overbekend.( Dit is niet van Escher). Je moet goed kijken, dan zie je nu eens het jonge meisje en even daarna de oude vrouw. Ons gezichtsvermogen schakelt tussen nu eens de oude vrouw en en dan weer de jonge dame. Je hebt daar geen controle over. Dit verschijnsel staat bekend in de psychologie onder de naam " Gestalt-Switch " (Figuurverspringing)
Het tekeningetje *, dat ik bij dit artikel heb gevoegd , zou ik naar analogie hier van "Gehalt-Switch" ( inhoudsverspringing) willen noemen . Het is namelijk een verspringing van Inhoud en wel een verspringing van getal naar geval. Het getal bestaat dan uit 6, 4 en 2 en en de combinatie hiervan uit een profiel van een gezicht dus een persoon of individu, het geval Aan de linkerkant van deze tekening bevinden we ons in het publieke domein ( PD )en kijken we tegen het gezicht aan. ( het geval ) Aan de rechterkant zijn we in de politieke arena van Den Haag. Dus de tweede kamer (Binnenhof).( B H ) Hier is het getal dominant. Maar let wel , binnen in onze representatieve democratie is hier een waaier aan politieke partijen te bespeuren, die waaiert van links over het midden naar rechts. De linkerkant van het spectrum (o.a. SP, Groen Links , PvdA ) opereert in grote lijnen op basis van het geval ( gezicht) . De rechterzijde ( o.a. CDA, VVD , CU )wordt gedomineerd door het getal. In het midden hebben we dan een mengeling van geval en getal (cocktail) , als je daar teveel van inneemt wordt je goed draakonterig. Omdat we een representatieve democratievorm hebben zijn we bij samenstellingen van kabinetten altijd op coalities aangewezen. Momenteel zijn we overgeleverd aan een coalitie waarin rechts CDA en CU t.o.v. links (PvdA) de toon zet. De cocktail heeft hier teveel scheuten getal en te weinig geval. Lettend op het gegeven dat gezichts -verlies gepaard gaat met getallen-winst en omgekeerd, kan het regeren beginnen. Met veel laveren , navigeren en manipuleren loodst men moeizaam het regeringsschip tussen Scylla en Charibdis( de tweede kamer ) door. Hiervoor heeft men een paar handige navigatie-trucs: -Repressieve tolerantie ( " join them to beat them") -gedogen -filibusteren.
Daarover zal dan mijn volgend verhaal gaan:
Eerst maar eens even een winterpauze nemen. Ik hoop dan in de derde week van januari 2008 weer in de lucht te zijn. Ik wens u allen prettige feestdagen toe en voeg daar de wens bij dat het beste van 2007 voor u het slechtste van 2008 mag worden. Het is daarbij heerlijk om bomen op te zetten over voornemens en idealen. Bedenk daarbij echter wel hoe moeilijk het is met deze bomen aan de cirkelzaag van de werkelijkheid te ontkomen.!!
Maup
*P.S.: Het lukte niet het tekeningetje direct bij dit artikel te voegen, vandaar dat het bij het "test" bericht staat.
"Zoveel hoofden, zoveel zinnen !" Om daar maar eens mee te beginnen.
Laat ik wel duidelijk zijn : Ik ben nog steeds zielsblij onder een volksregering ( = democratie) te leven . Het is de minst slechte van alle staatsvormen! Natuurlijk kleven daar problemen aan. Het moeilijkste probleem schuilt in het woord volk. Daar heb ik het de vorige keer al over gehad. Want met al die hoofden en al die zinnen kun je in de democratie niet veel beginnen. Om daaraan sturing te geven hebben we een truc bedacht: nl: "volksverlakkerij". Dat heeft door de de tijd heen een negatieve ondertoon gekregen, maar heeft dat niet altijd gehad.( hoewel: zie Plato hierna!) . J.J Rousseau ( 1712 - 1778) signaleerde reeds de grote spanning tussen de zgn Volonté de tous ( = zoveel hoofden ....) en Volonté générale ( = algemene wil dus: van het volk). Om al die individuele neuzen van die zinnige hoofden één kant op te krijgen is een draai nodig die halsbrekend is. Die draai nl. is een verdraaiing naar niets, want volk is een woord waar niets onder zit. De truc zit'm nu daarin dat we van kwaliteiten ( = zinnige hoofden) één kwantiteit maken als nood -vulling voor het lege volksbegrip. Welnu, dat is een noodvulling van een beperkte houdbaarheidsdatum gebleken en daarmee hebben we het gedonder in de glazen. Ieder individueel geval wordt gereduceerd tot een getal. Want daarmee valt te rekenen volgens de wet van de grote getallen ( = meeste stemmen gelden). Vraag het maar aan die opiniepeilers, die verdienen er een dikke boterham aan. Dat leidt dan weer tot frustaties bij de kleine ge(v)tallen, die zich tekort gedaan voelen . Maar helaas , het kan niet anders, zodat o.a mijn flatscreen elke avond weer uitloopt op een gediskwalificeerde erogene scene. Zo word ik elke dag met radioactief afval bestrooid in de vorm van accoustische herrie in winkelcentra, supermarkten , ja , zelfs de plek , waar je op je gemak wilt zitten ( toiletten) zou je wensen, dat afval gelijk met je persoonlijke behoefte weg te kunnen spoelen. Let wel, Plato , waarschuwde al in de vierde eeuw voor Christus in de Politeia voor deze onoplosbaarheden. Zo kun je daarin zijn vlijmscherpe kritiek lezen over de democratie , die hij daar "theatrocratie" noemt. De politicus , die het beste toneel speelt krijgt het meeste applaus. Met de hijgende adem in z'n nek van het grote getal dat alleen op korte termijn met fast-food ( eten, drank, seks en vermaak) bediend wil worden komt hij daardoor niet tot verstandige besluitvorming op het gevaar af dat hij dan wordt weggestemd en vervangen. Zo leidt dan de democratie tot tomeloze consumptiedrift en behoeftebevrediging. We moeten dus daarbij zeer op onze hoede zijn voor die aanstormende machthebbers die handig en populariserend op die onderbuikgevoelens inspelen van die grote getallen en maar wat brallen zonder constructief mee te willen denken aan mogelijke oplossingen . Zo mijdt Geert Wilders elke discussie maar gebruikt hij de techniek van percussie ( toujours frapper). Telkens geeft hij dezelfde roffel op zijn trom hetgeen voor hem Koran op z'n mallemolen is. Ook Rita Verdonk gaat niet terug op haar honk wat wel gebruikelijk is. Daarmee houdt ze zich niet aan de de spelregels door bij een misslag en een verkeerd gelopen run dat wel te moeten doen
"Dit is dan de campus, iets verderop gaan we naar binnen om de mooie collegezalen te bekijken", aldus de taalfilosoof Gilbert Ryle ( 1900 - 1976 ) , die trots een collega/ vriend lector in zijn "universiteit " rondleidt. "En hier hebben we dan de research afdeling met de laboratoria, uitgerust met uitstekende moderne outillages.", zo vervolgt hij. " Het is ook nog interessant om even een blik te werpen in de administratieve afdeling met de kantoren , computerzalen en drukkerijen. " En zo gaat de zichttocht nog even door. Na deze imponerende, roesrijke visuele cocktail, zo denkt Ryle , zal mijn vriend wel vervuld van verbazing en bewondering hier niets meer aan toe te voegen hebben. Helaas, hoe anders , want zijn spitsgeestige vriend stelt hem dan de verpleterende slot vraag: " MAAR WAAR IS NU DE UNIVERSITEIT ?!?!"
Het moge wellicht duidelijk zijn dat Gilbert Ryle ons dit verhaal zelf vertelt om zijn categorieën- theorie te verklaren. Wij maken nl. door en met onze gemankeerde taal steeds weer deze categoriefout bij begrippen die een groter domein bestrijken dan dat deze door onze taal te "behappen" is tot hapklare brokken , en daarmee pas echt brokken maken. Ons "taal-oog" is nl. groter dan onze "taal-maag" Dit probleem wordt kort en bondig tot uitdrukking gebracht in de alom bekende notie " Het geheel is (veel) meer dan de som der delen." Om dit hopelijk nog wat concreter te maken geef ik hier een voorbeeld uit de fotografie. Van bovenvermelde universiteit kan ik geen foto maken , zoals me dat evenmin lukt voor de universele apartheid , mensheid , waarheid , volk .Het verraderlijke van de taal is nu dat wij van deze "mass-words"(Quine) wel onware " pass-words" maken. En daar gaan we mee op de loop , of beter gezegd: gaan zij met ons op de loop. We zullen de volgende keer aan de hand van het "mass-word" volkdat met een actueel voorbeeld verduidelijken.
Daar ligt ze dan, de " waarheid als een koe". Uitgedroogd en slechts vel over been. We rekken haar leven met onze sluw bedachte schijn-waarheden tot het moment ,waarop het stervende dier zal verrekken. We prijzen ons gelukkig , dat dit rekken en strekken ons nog steeds gelukt. Het ontbreekt ons in het westelijke deel van de aardkloot daarbij niet aan kennis- en daarmee aan machtsmiddelen. Want kennis is hier macht. We zijn eraan verslaafd . Met onze excuus- wijsheden liggen we met ons (ge)weten in een geriefelijke bad en sussen ons in een weelderige slaap. We dromen ons daarbij telkens weer weg van de barre werkelijkheid . Telkens sluiten we de luiken om de barre ,reeële buitenwereld te ontduiken., die zich via oorlog , honger , ellende en uitgehongerde onschuldige kinderen d.m.v. de geluids- en beeldmedia zo ongenadig aan ons vertoont. In het gunstigste geval flappen we bij een actie wat lappen tegen het ergste bloeden en om ons voor gewetenswroeging te behoeden Circa 6 jaar geleden is de Apartheid in Afrika afgeschaft. Het was DAAR, zo vonden we, terecht een grove misdaad tegen de menselijkheid. Nu dan zijn we in een geglobaliseerde wereld verzeild geraakt , die zich structureel kenmerkt door een UNIVERSELE apartheid waarin hooguit een derde deel van de MENSHEID baadt in een ongekende weelde in een comfortabel kapitalistisch mooi overdekt binnenbad , terwijl het andere tweederde deel in een ontstellende armoede in een door een ongenaakbare zonnehitte leegverdampt buitenbad rondsabbelt. Een grove misdaad tegen de menselijkheid. Hoe dat maar kan gebeuren en BLIJFT gebeuren?? In mijn poging tot waarheidsvinding te komem spelen de hierboven vetgedrukte woorden een sleutelrol Daar gaat het de volgende keer dan over . Tot dan . Maup Foto's: homepage: http://home.planet.nl/~smi03002/
Stel: U bent helemaal alleen op de wereld Van iedereen en godverlaten. Zorgen alom : hoe bescherm ik me tegen kou , honger regen en wind, kortom hoe overleef ik?? Geen tijd om hoogverheven gedachten te ontwikkelen. Eerst eten en dan de moraal, dat is in deze situatie normaal. Handelingen en geen bespiegelingen. Je moet op jacht, je moet je kleden, het vergt een tweeledige instelling op de natuur. Het is een situatie met en tegen de natuur. Enerzijds de vruchten ervan plukken en anderzijds uitrukken tegen haar nukken. Daar kom je vanzelf via gissen en missen wel achter, het wordt vanzelf waar , daar hoef je niets aan te doen. Geen gezeur hierover, het is een waarheid als en koe.
We gaan er nu eens lekker niet ingewikkeld over doen hoe u op deze wereld gekomen bent en hoe er daarna steeds meer mensen bijgekomen zijn. Die banen langs evolutionisme en creationisme zijn zo langzamerhand wel platgetreden en sleets geworden.
De hieboven geschetste situatie dwongen de eerste mens(en) tot een dynamische levenswijze . Zij moesten het overleven met hun blote handen bevechten. Één grote "Struggle for Life" Daartoe trokken ze steeds van de ene plaats naar de andere om weer nieuwe vruchten te kunnen plukken . Het waren nomaden puur sang om die harde waarheid als een koe steeds weer het verweerde en doorgroefde hoofd te kunnen bieden. Door de uitvinding van de eggen en de ploegen kwam er verlichting in het harde zwoegen. Hetzelfde stuk land kon nu verschillende keren worden geplukt. Er vond een overgang plaats van het dynamische komen en gaan naar een agrarisch statisch bestaan . En dan begint het gedonder . Door het steeds verder ontwikkelen van de " tools" wordt het een leven vol "fools". Piket paaltjes rond om je eigen plekken en de ander kan verrekken. Met het steeds meer verfijnen van de hulpgereedschappen komt er ook meer tijd vrij , die men o.a kan schenken aan het "hoogverheven" denken. De paaltjes worden grensen waarbinnen men zich steeds meer ,dankzij vernuftig denken ,kan veroorloven en wensen . Er ontwikkelt zich een wedloop aan slimmigheden volgens het recept " Kennis is Macht" Treinen, vliegtuigen, stoomboten , auto's , stoomketels , het zijn de gimmicks van de grote industriële Revolutie , die zich aan het eind van de 19de en het begin van de 20ste eeuw voltrok. Door eigen merken en kwalteiten groepsgewijze te accentueren vertekenden zich de aanvankelijke vage lijnen tot duidelijk gemarkeerde aaneen gesloten grensen. De commerciële wedloop van elkaar overschreeuwen , snoeven en aftroeven is dan begonnen. Hierop volgde de electronische revolutie, die grensoverschreiend en grensoverschrijdend is. Globalisering alom. De koe van de waarheid wordt daarbij allengs uitgemolken en komt langzaam maar zeker droog te staan en gaat een roemloze dood tegemoet. . Het plukken is verworden tot het rukken aan stukken. Maar geen nood, want we zijn zo sluw en slim om haar waarheid te vervangen door onze eigen uitgevogelde "waarheden ". Sluw en geraffineerd weven wij ze tot een schijnheilige lijkwade , klaar om deze met vermeende devotie het dadelijk geknookte koeienkadaver voor ons beter (ge)-weten te verbergen.
Vanmorgen gevallen in de badcel . Gevolg : een mooi diepblauwe plek op mijn hoofd. Op de ongeruste vraag van mijn vrouw, hoe dat kwam antwoordde ik : " Uitgegleden!"( het bekende leugentje om bestwil!) In werkelijkheid wist ik het zelf ook niet. Was het even een flauwte geweest???? . Ik lag plotseling op de grond , en dat was dat. Om de lezer gerust te stellen : het is even verzonnen om het te hebben over waarheidsvinding. Voor mij zelf was de voorlopige waarheid , dat ik gevallen ben zonder de oorzaak ervan te weten. Voor mijn vrouw, die mij geloofde, was het een domme onhandigheid. Om voor dit geval achter het echte verhaal te komen , de waarheid dus, moet je naar de dokter. Als die er niet achter komt , naar de neuroloog Dat lukt hopelijk dan dankzij de geavanceerde meettechnieken waarover de medische wetenschap hedentendage beschikt. Heb je pech, dan ben je voor het medisch dossier uitbehandeld tot de dood ons scheidt. Maar gelukkig geldt dit voor mijn specifieke geval en weer niet voor een ander, want" deze" waarheid is nooit te generaliseren. Dus voor uw geval is er nog "hoop" natuurlijk, of niet soms??
In de rechtszaal wordt wat afgezworen: "De waarheid , en niets anders dan de gehele waarheid!" We houden daarvoor onze vingers omhoog, of nog erger " stekenonze hand ervoor in het vuur " Het is mijn eed en de scherp(e) rechter moet maar uitvinden of het geen meineed is. Bij sluweriken ( en dat zijn cri- minelen vaak ) kost dat vele dossiers lang en bergen geld.( bijv: geval Holleeder) En dan is het nog maar afwachten en "hopen", want, nogmaals waarheid is voor dit soort gevallen nooit te generaliseren. Het geweten laat zich voor een ander heel moeilijk up-daten.
De VOLLE, ECHTE WAARHEID hangt ergens hoog in de lucht en we komen er nooit echt bij.!!!!!! Hoe dichter men haar nadert , des te meer verdwijnt de waarheid uit het zicht .
O.K., deze "kreet" doet het goed voor de hierboven beschreven gevallen,want wanneer het over peroonlijke gevallen gaat geldt zo'n "kreet" wel . Er staat dan ook "volle" waarheden, omdat het begrip "waarheid" eigenlijk niet onder één hoedje te vangen is. Daar kun je nooit met je pet bij. Waarheidsvinding loopt bij dit soort bovenvermelde gevallen meestal op waarheidsverblinding uit . Met weinig moeite kunt u er zelf nog wel een paar bedenken.o.a. de moord op Kennedy, de Deventermoord op de weduwe Wittenberg door Ernest Louwes en zo meer ..... Maar gelukkig , nou ja : of dat wel zo gelukmakend is, zijn er ook aspecten aan dat volle begrip waarheid, die zo duidelijk en evident zijn, dat je daar met geen mogelijkheid omheen kunt . Het is dat soort waarheidsbevinding waarvoor we in onze volkstaal de veelzeggende uitdrukking hebben : "Een waarheid als een koe!" De volgende keer hoop ik hiervan een paar verpletterende voorbeelden te geven . Dat zweer ik u!! tot dan Maup .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
Hoe zei Wittgenstein het ook alweer: Oh ja: " elke keer als ik een filosofisch boek lees, verbetert dat mijn gedachten niet, het maakt ze juist slechter". Welnu, als dat op één boek van toepassing is dan is het wel het recente boek van onze "op en top- succes beluste filosoof " Bas Haring: De titel luidt" Voor een echt succesvol leven". Zondag j.l ( 9 september) was hij bij Wim Brands op bezoek in het prachtige programma " Boeken" . Mensen. mensen , wat een onbegrijpelijk gekaak: over eendjes in zijn achtertuinvijver, waarvan het vrouwtje opeens vermagerde omdat ze aan het broeden was. Zijn conclusie: het individuele ongemak was goed voor het voortbestaan van de soort. Zo ook had hij een dergelijk verhaal over vioolkrabbbetjes, en slachtkippetjes. Conclusie van Bas, dat die diertjes aan een natuurlijk mechanisme vast zaten. Hij legde meteen de link naar de mens die deze natuurwet kon doorbreken met zijn cultuur, of iets dergelijks. Een analogie , die filosofisch gezien nogal hachlijk is. Ik snapte er geen hout van, wat een warboel .Wij zouden ons laten beïnvloeden door de ideeën van anderen, maar ja, bedoelde hij daarmee de door Richard Dawkins' reeds bedachte en omstreden theorie over memen mee.??? Oude koek , naar mijn idee. Hij keert zich dan ook in zijn ( door mij gelukkig nog niet aangeschafte boek) tegen het gegeven waarom mensen zo'n drive hebben naar de top. Doe dat vooral niet , want het valt tegen als je daar bent. Zo iets als " het hebben van de zaak is het einde van het vermaak", een overbekende uitspraak dus: weer een open deur. Trouwens , waar haalt Bas dan dit kronkelidee vandaan dat dit goed is "Voor een echtsuccesvol leven" ?? Dus gewoon , zo adviseert hij, je niet laten opjutten maar nu eens ontspannen op je achterste blijven zitten en genieten van het zachte leven door nu eens lekker het minimale te doen ( dolce minimum) . Nu is "het minimale -doen" een behoorlijke zware activiteit. Lekker op "All inclusive"- reis gaan met de zon op je kont, de tap aan je mond en naaien in het rond.? Daar word je toch helemaal letterlijk en figuurlijk doodmoe en ladder- zat van. Ook hiervoor geldt dus weer : " Het hebben van de zaak is het einde van het vermaak!!! en zo draaide hij maar in deze mallemolen rond .Toen Brands hem voorzichtig vroeg,hoe hij zelf met zijn succes- gegeven omging, haalde Bas weer de zoveelste spagaat uit de ballerina-doos. Ja , daar zat hij zelf ook niet lekker mee. Dat flikte hij ook weer in het programma van Pauw en Witteman, want wil je echt succesvol leven dan moet je o.a. er wel voor zorgen dat je regelmatig met je koppie-koppie op de TV komt en je boek goed gepromoot wordt. Ik ben benieuwd hoeveel "spagettie" we nog door Bas geserveerd krijgen?? Of dat lekker te combineren is met Haring betwijfel ik. Ik krijg er tenminste geen water van in mijn mond . Maar ja, dat is een kwestie van smaak. Geef mij maar gewoon een lekkere nieuwe haring. Daar krijg ik geen kromme tenen van , maar is wel goed voor mijn bloeddruk. Het gerecht van Haring riekt mij teveel naar "reversed snobbery", ofwel omgekeerd snobisme. Ba(s)!!!! Ba(s) !!!! Hiermee is het voor mij weer duidelijk dat het schrijven van proefschriften geen garantie biedt voor het zijn van filosoof en al helemaal niet voor een professor met de leerstoel" Publiek begrip van Wetenschap"
En nu eerst maar even naar de Volendammer vistent op de hoek voor een lekker broodje haring . De vette kibbeling laat ik dan wel aan Bas over.
P.S: Om mijn oordeel niet geheel te baseren op deze uitzending ben ik toch naar mijn boekwinkel gegaan om het boek daar te lezen. Na lezing blijf ik bij mijn bovenvermelde oordeel.
De vakantie , na vele en nog eens vele bladzijden lezen, is bijna teneinde. Bladzijde na bladzijde zijn aan mijn ogen voorbij gegaan. Al lezend heb ik in etappes de denkwegen van verschillende filosofen afgelegd. Ben echter nooit tot bij een bestaande finish gekomen. Wel echter tot mijn eigen slotconclusie, dat al die prachtige taalacrobatiek van bijv. een Peter Sloterdijk, de cryptische woordenbrei van een Heidegger, de duizelingwekkende diepgangen van Levinas, Hegel, Kant en ga zo maar door, wel iets maar eigenlijk toch weer niet iets = niets opleveren. Tenslotte kwam ik weer bij mijn lievelingsfilosoof , de baanbrekende Ludwig Wittgenstein uit. Deze was van mening, dat je namelijk geen filosoof wordt door veel boeken te lezen, maar door je eigen hersenen aan het werk te zetten. Hij noteerde dan ook in 1947: Hoe weinig filosofen ik ook heb gelezen , ik heb zeker niet te weinig gelezen, eerder te veel. Dat merk ik elke keer weer als ik een filosofieboek lees: het verbetert mijn gedachten in het geheel niet, het maakt ze juist slechter!! Hij heeft dan ook maar echt 2 werelberoemde boeken geschreven, en de derde , zoals hij zelf zei, dat ik nooit heb geschreven, is de allerbelangrijkste. Letterlijk zei hij het zo: Mijn boek bestaat uit 2 delen, het deel dat ik geschreven heb en het deel dat ik niet geschreven heb. Het laatste deel is juist het belangrijkste. Zelf was hij trots op het feit, dat hij weinig filosofen had bestudeerd en beschouwde universitair geschoolde filosofen als academische - en dus als geen echte , authentieke filosofen. In 1939 werd hij wel tot professor in de filosofie benoemd aan de beroemde universiteit te Cambridge. Legde zelf echter opgelucht zijn professoraat in 1947 weer neer en trok zich zoveel mogelijk terug. Gedurende de oorlog werkte hij in het Guy's hospitaal en in een medisch laboratorium in Newcastle. Op 29 april 1951 stierf hij na een langdurig slopende ziekte (prostaatkanker). Een intrigerend en fantastisch mens en voor mij een topfilosoof!! Eindelijk, na vele jaren lezen, studeren, citeren en na-praten (lees: zgn "nadenken") eindelijk een filosoof helemaal naar mijn hart!!! Heerlijk geen scripties meer. Want dat is geformaliseerd weten , dat in een schaal van 1 tot 10 academisch wordt gemeten. Zelf denken echter , dat is zweten en de daarmee gepaard gaande druppels zijn goddank niet te meten!!! De kantjes en randjes van de "werkelijkheid " proberen ervan af te denken. Tot de volgende keer. Maup.
Let's think things better by... Prof. DR. Mr. H. Philips(e) (3).
Goed dan, de godsdienst heeft het moeilijk (zal het moeilijk krijgen ) tegenover de huidige stand van de wetenschap, zo ongeveer eindigde Philipse ,met alle respect, zijn serie colleges over " Wetenschap versusGodsdienst" Zo'n uitspraak irriteert mij wegens de arrogantie , die daaruit spreekt. Natuurlijk : wetenschap houdt zich bezig met weten en godsdienst helaas(gelukkig) met niet -weten. Je zou het "Leitmotief " evenzo vrolijk om kunnen keren tot "Godsdienst versus Wetenschap" . Maar hoe je het ook keert of wendt, je komt er niet uit. Woody Allen heeft het eens in een prachtige One-Liner in zijn " Mijn Filosofie" (1966) als volgt samengevat: " Kunnen we hetuniversum eigenlijk wel "kennen??".Mijn god, het is al moeilijk genoeg niet teverdwalen in Chinatown".
Herman Philipse m.n. in zijn " Atheïstisch Manifest " , en met hem vele anderen, beantwoordt niet aan het beeld , dat de Amerikaanse filosoof Wilfred Stalker Sellars(1912 - 1989 ) heeft wat de filosoof in onze tijd moet zijn n.l.: Hij moet een samendenker zijn van de 2 schijbare rivaliserende beelden van de mens als een vrije , rationele en autonome , op waarden gerichte persoon en de wereld als bestaande uit niet meer dan " atomen en leegte" Zo niet , dan raak je al gauw in Robert Musil'sklem, dat filosofen dwingelanden worden , die geen leger tot hun beschikking hebben en daarom de wereld trachten aan zich te onderwerpen door haar op te sluiten in een systeem.(einde citaat). Zij verwisselen dan " De doxa " (= mening ) met de " Epistème " ( is zekere kennis).
We moeten gelijk Faust , die in zijn hoog gewelfde gotische kamer zwetend op zijn krukje achter zijn schrijfbureau zit tot de bekende door de Meester Poët Goethe verwoorde slotconclusie komen:
Habe nun, ach! Philosophie, Juristerei und Medizin Und leider auch Theologie Durchaus studiert , mit heissem Bemühn. DA STEH' ICH NUN , ICH ARMER TOR! UND BIN SO KLUG ALS WIE ZUVOR.
Daarna gaan we eens bezien in hoeverre de huidige wetenschap voor steeds grotere vragen t.a.v. de godsienst wordt gesteld. Door de ongelooflijk geavanceerde techniek zullen de vragen steeds groter en groter worden en de antwoorden kleiner en kleiner tot niets.
Hartelijk dank voor uw belangstelling en tot na de vakantie.
Let's think things better by... Prof. DR. Mr. H. Philips(e) 2
Een meisje ( bijv. uw dochter) is smoorverliefd op een jongen. U als ouder weet , dat deze jongen niet deugt. Hoe zeer u uw dochter daarvan wilt overtuigen, hoe meer zij haar "jongen " verdedigt. Gevolg: zij gaat tegen beter weten in haar ongeluk tegemoet. Ook als u een bepaald standpund hebt ingenomen ( bijv. " ik ben atheist"), dan zult u alles bijzetten om de tegenargumenten niet van toepassing te verklaren. Hoe gewiekster u bent , hoe langer u het uithoudt. In de psychologie noemt men dat met een geleerd woord " Cognitieve Dissonantie " zo ook verklaart o.a. Herman Philipse in zijn atheististisch Manifest ( manisch-fest?) het jubelverhaal van de apostelen in de vorm van opstanding na de kruisdood van Jezus met alle verlossings jubilata vandien. .Zij ( de apostelen ) waren nl. , zo zegt Philipse , diep teleurgesteld over het feit dat hun " jongen" zo smadelijk de vernederingsdood aan het kruis had geleden en daar konden ze eigenlijk niet goed mee overweg gezien het feit dat Jezus zich had gepresenteerd de dood te zullen overwinnen en daarmee de grote verlosser zou worden van dit angstaanjagende gegeven voor ieder van ons . Zie daar : gewoon een psychologisch verschijnsel van cognitieve dissonantie. Nu daar komen dan uiteraard weer een aantal scherpslijpers op af om aan te tonen dat Philipse, om niet van zijn atheistisch stokpaard te vallen , precies hetzelfde doet in zijn manifest , en ik moet weer uiteraard toegeven op een zeer slimme en scherpe manier van argumenteren. Dit is maar één voorbeeld van de vele, maar als u deze (be)spiegelgevechten over en weer in de uitgebreide literatuur volgt loopt het weer steeds uit op het scherpslijpen van de messen terwijl er allang geen ham meer op tafel ligt. H et is weer net zo, als de duitse dichter Goethe het een paar eeuwen geleden verwoordde" Denn eben wo BEGRIFFE fehlen da stellt ein Wort zur rechten Zeit sich ein Mit worten lãsst sich trefflich streiten .... "
Wat mij persoonlijk ergerde en irriteerde was, dat bij Philipse dat cognitieve dissonerende gedoe hem in de achtste en laatste college tot de slotstelling bracht, dat de godsdienst het tegen de wetenschap het erg moeilijk had.
De volgende keer zal ik u mijn irritatie hieromtrent uitleggen.
Let's think things better...by prof.dr mr . H.Philps(e)
De titel van deze editie is een variant op de commerciële slogan van Philips: "Let's make things better.. " Met alle respect voor H. Philipse sloop deze variant bij mij binnen na de serie van 8 lezingen/colleges door hem gegeven in het kader van Studium Generale van de UU te Utrecht. Het Leitmotiv van deze serie luidde : "Wetenschap versus Godsdienst ". Het is zo langzamerhand een hype geworden. De prachtige aula van het academie gebouw te Utrecht was dan ook steeds volgevuld met gespitste oortjes wat onze schrijver van het omstreden werk met de van Blitz und Donner geladen titel " Het Atheïstisch Manifest " nu weer te vertellen had. Op imponerende wijze behandelde hij het thema langs de wetenschapshistorische weg vanaf de oudheid tot heden. Ieder college liet hij vergezeld gaan van A4 stencils, 2 zijdig volgeprint met literatuur verwijzingen en aandachtspunten, die als een mentale rollator aan de ingang werden verstrekt. Iedere zitting van circa anderhalf uur was verdeeld in 3 blokjes van 20 minuten. De spreker werd daarna voorzien van hoofd- en handmicrofoon tengerieve van de uitgever voor het schrijven van een audio-CD. , waardoor hij de toegevoegde waarde kreeg van een high-tech presentator. De wetenschapshistorische aanloop in 7 stappen ( en ik moet zeggen geniaal genomen) liep dan uit op het slotscenario van helaas 1 college over de huidige relatie tussen wetenschap en religie . Bij de eerste 7 presentaties ben ik niet gebleven bij de obligate aansluitende "discussie" , omdat de ervaring mij van dit zgn interactieve gedoe alleen maar geleerd heeft dat dit een hoog kakelgehalte heeft. Maar goed dan, bij de laatste ben ik toch gebleven om te bezien of mijn beoordeling van zo'n kakelbont 1/2/ uurtje juist was. En helaas u raadt het al , het was meer dan juist omdat a) er geen goede discussieleider was( sterker nog : die was er helemaal niet) en b) dat wij verschillende malen te horen kregen , dat er de trein gehaald moest worden.
Alas ,goed dan, dit dan over de vorm. Maar over de inhoud ga ik de volgende keer dan te keer
In Documents 6 ( 1929) verklaart onze ludieke filosoof Victor Bataille ( 1897 - 1962 ) de grote teen tot het meest menselijke deel van het menselijke lichaam. Over het algemeen beschouwt men de grote teen als lelijk en onsmakelijk. Bij de Chinezen is het de man zelfs verboden naar de voeten van de vrouw te kijken en in Turkije is het bij bepaalde bevolkingsgroepen een plicht met de sokken aan te slapen. Jawel , en let op: Het kan nog erger. De Spaanse graaf van Villamediana is smoor verliefd op koningin Elisabeth. Hij wil dan ook niets liever haar tenen aanraken . Daartoe bedenkt hij een list . Hij steekt haar huis in brand om daarna de koningin in zijn armen het huis uit te dragen. Maar helaas , een loederige dienstbode ontdekt het en veraadt hem bij de koning. Deze jaagt de graaf genadeloos een kogel door het hoofd.
Hoe anders bij de Heilige Petrus ( = rots). Hij zit daar in de St Pieter in Rome al vele jaren lang rotsvast en vol trots met naar voren gestoken tenen heilig te wezen. Een niet AFLAATbare stroom van rotsvaste gelovigen vloeit handtastelijk en soms likkebaardend aan zijn tenen voorbij. Al aaiende en soms kussende worden de likdoorns verlikt tot relict-doorns. Door deze collectieve eroserende reli-trance -dans heeft de arme heilige geen teen meer over en geen voet meer om op te staan. Dit maakt hem echter nog heiliger , want hij heeft geen lange tenen meer . Het maakt hem daardoor bij elke fragiele aai en kus weer een stukje onaantastbaarder. Ik stond er tijdens mijn bezoek aan Rome bij en keek er vol verbazing naar. Nadat ik de ontspanknop van m'n camera had ingedrukt , ik weet niet hoe het kwam, heb ik hem toch een kushandje gegeven. Direct daarna trapte er in het gedrang zo'n volgewicht gelovige op mijn grote teen. Helaas, Petrus, ik kon en kan er echt niet bij. Het enig wat voor mij klopt is mijn teen ! Jankend van pijn heb ik het pand strompelend verlaten.
Het gevecht van hard tegen hart, daar gaat het om bij al die mooie -ismen ( parallelisme monisme , dualisme en nog vele, vele meer). Het gaat daarbij (let op de spelling ) telkens weer van hard tegen hart. Hard staat dan in mij optie voor het materiële en hart voor het mentale, of zoals het tegewoordig het bewustzijn wordt genoemd. Rene Descartes (1641) in zijn Meditaties zegt het in wat andere bewoordingen: " Op de eerste plaats bestaat er een groot verschil tussen lichaam en ziel(bewustzijn), doordat het lichaam naar zijn natuurlijke staat steeds deelbaar is , terwijl de ziel geheel ondeelbaar is " Het probleem , dat deze twee toch geheel verschillende entiteiten van de mens (dier??) zo nauw met elkaar verbonden zijn , ziet hij in de cruciale en vruchtbare rol van de pijnappelklier ( de epifyse), die als een mooi symmetrische vrucht aan onze hersenen bungelt. Het grote verschil bij Descartes' opvatting is dat het harde, stoffelijke lichaam deelbaar is en het zachte bewustzijn ondeelbaar is ." Het lijkt alsof de gehele ziel met het gehele lichaam verenigd is ; maar verlies ik een voet , een arm of een ander lichaamsdeel , dan bemerk ik niet dat er iets van mijn ziel is weggenomen.", zo zegt hij in zijn 6 de meditatie. Ja, en daar heeft hij een sterk punt. ( zie ook mijn vorig artikel ). Maar of dat allemaal gelinkt kan worden door dat pijnappeltje, vind ik een geklier dat typisch is voor de 17de eeuw, die gekenmerkt wordt door de grote systeembouwers zoals Leibniz ,Spinoza , Geulinckx en Malebranche. Deze laatste, ( 1638 -1715 ), een frans filosoof en theoloog en de belangrijkste uitwerker van het cartesiaanse denken, heeft de oplossing van het probleem van het cartesiaanse lichaam en geest in het zgn. occasionalisme gezocht. Als goed ? theoloog neemt hij god als de verbinding en het oorzakelijk verband tussen lichaam en geest. Zo komt het dat, wanneer mijn lichaam beschadigd raakt, dan voel ik pijn; als ik de gedachte heb mijn arm op te tillen , dan gaat mijn arm omhoog. Achter elke gelegenheid ( occasion) is god te vinden. Geulinckx, een tijdgenoot van Malebranche, probeert dan het occasionalisme , als zijnde de oplossing voor het probleem ( wat het natuurlijk niet is) met wat geknutsel " duidelijker " te maken. Hij zegt dan : " Stel er zijn 2 klokken die in perfecte harmonie gelijk lopen.: als de de wijzers van klok A het hele uur aanwijzen, dan slaat klok B . Als je alleen klok A ziet en klok B alleen hoort , zou je kunnen denken dat klok A de oorzaak van het slaan van klok B is. Zoiets is er ook met lichaam en geest aan de hand . Ze zijn als 2 klokken die door god worden opgewondenen die synchroon worden gehouden door goddelijk handelen. Telkens als ik mijn arm wil bewegen, zorgt god ervoor dat die arm beweegt.
Nou ja, u begrijpt hopelijk wel dat ook het occasionalisme het mind - body probleem geheel niet oplost. Het was dan ook ( en is het nog steeds ) niet bij denkers populair.
Ook Leibniz ( 1646 - 1716 ) , de geniale bedenker van de differentiaal calculus, ( elke middelbare scholier met wiskunde in zijn pakket heeft daaronder geleden), schiet in zijn denken zover door dat hij tot de platitude komt " Als God rekent, dan wordt de wereld!!!
Nou, zo kan het wel weer. Laat de scheidsrechter ( Niclaas van Cusa ( 1401 - 1464 ) ) nu de gong maar luiden. Hij beweerde nl al veel eerder ( zie de jaartallen) in zijn docta ignorantia ( van de geleerde onwetendheid) , dat als je de wereld probeert te doorgronden, je juist met steeds meer vragen komt te zitten. We weten nl. wat iets niet is , maar wat het dan wel is , dat is een een stuk gecompliceerder.
Zo, eerst ga ik even een weekje naar Zeeland , de frisse zeelucht snuiven, maar let op: daarna kom ik door(ge)lucht terug en dan weet ik het !! En om dat " het" gaat het , het het, het, .... ad infinitum
Circa 2/3 weken geleden vond er in het TV- programma "Tegenpolen" een discussie plaats over het tegenwoordig in het spotlicht staande onderwerp geloven . Gespreksleidster ,de theologe Jacobine Geel , zat keurig in het midden met aan de ene zijde de rabbijn Raphaël Evers met daartegenover de hersenspecialist Dick Swaab . Deze laatste beweerde op basis van klinisch researchwerk, dat de hersenen d.m.v chemische verbindingen ons totaal gedrag bepaalden , waaronder ook het geloven viel en nog veel meer mentale verschijnselen. Wij werden gereduceerd tot slechts materie , dat werd aangestuurd door een vat (ons brein ) vol chemische processen, en dat was het dan . Ik vond persoonlijk het verweer van de Rabijn interessant , die stelde dat Swaab daarbij vergeleken kon worden met een radioluisteraar die het apparaat radio gelijkstelt met de muziek of gesproken stem. Die zouden dan ook niet meer zijn dan de transmittertjes en de electrische vonken die in het radioapparaat plaats vonden. Daar had de rabbijn wel een punt. Het is het probleem van verhouding /verbinding tussen lichaam en geest, dat al vanaf de vroegste tijden het denken van de mensen bezighoudt nl. hoe kan het bijv. dat een geamputeerde nog steeds pijn voelt in de afgezette ledematen (arm en/of been), het zgn Phantoom verschijnsel. Het wordt nog complexer: Er zijn Softenonkinderen geboren zonder armen en/of benen , die precies voelen of ze die ledematen wel hebben , met vingers, tenen en pijnen en al. Ook de zgn "tweelingenpijn", waarbij de ene eeneiïge tweeling soms precies de pijn voelt die de andere helft heeft, hoe groot de afstand tussen die twee ook is. En zo kunnen we nog wel even doorgaan met nepmedicijnen(Placebo's) , die toch soms werken. Zo ook met het op afstand aanvoelen dat er met een sterk emotioneel gebonden persoon ( bijv: ouders en kind , geliefden ) iets ernstigs is gebeurd. Nou ja, u kunt uit eigen transpersoonlijke ervaringen, zo denk ik, nog wel meer aanvullingen geven, waarvan u achteraf zegt hoe dat mogelijk was.
Ook wetenschappelijk heeft men al eeuwen met dit probleem geworsteld en die "struggle for knowledge" is nog steeds niet tot een eind. Resultaat is dat er veel "ismen' op de worstelvloer zijn achtergelaten. De 2 belangrijkste zijn : 1) Het Dualisme: Hierbij heerst de opvatting dat geest en lichaam afzonderlijk bestaan o.a neergelegd door Plato, Aristoteles en René Descartes.
2) Het Monisme: Hierbij heerst de opvatting dat er maar een substantie is o.a. neergelegd door Parmenides en Spinoza.
De tak van wetenschap die zich met hersenonderzoek bezighoudt ( de zgn. Frenologie ) houdt het erop dat aanleg en karakter worden bepaald door de groei van hersendelen .( Denk hierbij bijv. aan de in ons taalgebruik gangbare uitdrukkingen : een talen/wiskundeknobbelhebben.). Neurobiologen zoeken daarbij met de steun van zeer hoogwaardige technische apparaten naar impulspatronen , die in de hersenen ontstaan als u bijv. kijkt naar een mooi schilderij. Maar die impulspatronen zijn toch iets anders dan de ervaring " Ik zie een mooi schilderij " (vgl. ook het radiovoorbeeld van de rabbi hierboven) De verwondering die bijv. studie , kunst of een mooi muziekstuk oproepen zouden dan teruggebracht worden tot slechts een bio-chemische reactie in je hoofd. Ja , was dat maar zo , dan was het Mind -Body probleem gauw opgelost. Maar zo eenvoudig gaat dat niet. Je kunt de werkingen van de menslijke geest /bewustzijn niet slechts reduceren tot een biochemische reactie . Nee, nee Dr Swaab , zo rijden we niet de tunnel van uw- door al die mooie , techniek verblindend - denken binnen. Dat gaat nl. niet goed.!!! Hier zie je hoe het simplificeren van de werkelijkheid ook in de wetenschap aan het werk is . Uit naam van de wetenschap ( sciënce) wordt hier de werkelijkheid gesloten i.p.v. geopend. Dat verschijnsel is bekend in de filosofie onder de naam "sciëntisme"
Eén " isme " heb ik uit het brede assortiment geselecteerd, omdat daarbij gezellig en mooi geraffineerd met diverse "houdgrepen " wordt geworsteld. U ziet het a.h.w. al op het billboard achter de ring met grote letters staan: OCCASIONALISME!!
De volgende keer zullen we zien hoe dat afloopt. Tot dan. Maup.
" We zijn als eilanden in de zee , aan de oppervlakte gescheiden, maar in de diepte verbonden " ( William James) .
Het onder water zijn schept een band tussen duikers en snorkelaars. Ademnood en dood komen hier uiterst dicht bijelkaar, hetgeen in de dagelijkse leefwereld met de op lucht werkende ademtocht minder het geval is . In geval van nood zijn daar dan de puf -medicijnen en luchtweg- verruimende middelen voor. Waarom dan toch altijd weer die aantrekkingskracht om kopje onder te gaan. Eén van de redenen daartoe is wellicht dat je in een andere motoriek terecht komt en daarbij je blikken gericht worden op zaken die je hier anders ziet en beleeft. Zo zie je daar in heldere (water)-momenten in de diepte de meest prachtige koralen liggen, waar je alleen met duikersuitrusting "bij" kunt. Dat doen wij dus niet, want dat vergt enige training. Zelf heb ik tijdens mijn studie wel een duikerspak aangereikt gekregen en de prachtigste koralen( het klinkt lekker sacraal) bekeken. Vooral de veelvuldig en mooi gekleurde koralen van de godsbewijzen trokken mijn aandacht.. Dat gaan we nu niet doen, want ik moet zeggen , dat die allemaal mooi zijn maar door de huidige wetenschappelijke ontwikkeling als "verzopen" (let wel dus niet als 'bezopen' ) worden beschouwd. Neen , wij houden nog even onze adem in om op snorkeldiepte de geweldige stroom aan informatie te bekijken die daar aan ons voorbij drijft.. Je loopt wel daarbij het risico te verzuipen. We gaan daarom dan ook weer snel naar boven om op het droge te bezien wat we uit die stroom hebben opgepikt om onze dorst naar kennis te kunnen lessen. We zullen dan geleidelijk inzien dat de huidige wetenschap , die met haar ter beschikking staande geavanceerde onderzoeksmiddelen, een verschuiving van denkkaders (Paradigmata) heeft ondergaan ( of nog moet ondergaan), die o.a de problemen , die al in voorgaande blogs van mijn hand zijn aangetipt , van een andere niet eerder be-en gedachte kant benaderen. Eén, en naar mijn menig , het belangrijkste probleem is dat van hoe het zit met de " verbinding" tussen lichaam en geest. Ook het vraagstuk omtrent ons bewustzijn speelt daarbij een niet geringe rol. Hoe is het mogelijk dat stof (in dit geval ons lichaam ) invloed uitoefent op iets onstoffelijks ( onze geest ) en omgekeerd. We kunnen daarbij concreet denken aan zoiets als het van angst in je broek doen, het gebruik van geestverruimende middelen zoals drugs en alcohol. Wel, ik ga me nu eerst weer omkleden en dan een lekker rood wijntje pakken. Proost en graag tot de volgende keer maar weer , waar vele bewonderingswekkende ontwikkelingen aan de orde zullen komen
De titel had ook kunnen luiden : " Hoe bestaat " bestaan"??.
Tijdens mijn studie filosofie botste ik veelvuldig op het begrip " de begrensde Oneindigheid". Wat ik me daarbij moest voorstellen was mij totaal onduidelijk, totdat ik in een boek of artikel ( weet ik niet meer precies) het volgende voorbeeld aantrof; het ging ongeveer zo: Een slak (mier/rups doet er niet toe, als het maar klein is) loopt over zo'n mooie sier- wereldbol heen . Hij loopt en loopt maar door, maar voor de arme zielepoot komt er geen eind aan. Wij, die verder kunnen kijken dan onze neus lang is , zien hem echter alleen maar in rondjes lopen en weten dat het voor hem een eindeloze , kringlopende(circulaire) activiteit is gelet op zijn beperkte blikveld. Wij staan hier met onze zienswijze ver "boven" en kijken er wat meewarig op neer. Voor ons is zijn oneindigheid een begrensde oneindigheid. Door onze zienswijze kunnen wij de zijnswijze van die onbegrensde oneindigheid overzien.
Dezelfde ervaring beleefde ik met het ingewikkelde begrip "bestaan" toen we de filosoof Immanuel Kant ( 1724-1804) bestudeerden. Hij constateerde , dat "bestaan" een uitzonderlijk woord is . Zijn redenering gaat dan als volgt:
Jan is GROOT. Groot zegt iets van Jan en Jan kan ik gewoon met m'n vinger aanwijzen .We noemen "groot" een Predikaat. Ik neem nu bijv 7 personen die allemaal Jan heten en zet ze naast elkaar. Ik kan dan de volgende (zinvolle) zin zeggen: Daar staan 7 Jannen: 4 zijn groot en 3 niet. Nu hetzelfde met "bestaan"
Jan Bestaat. Bestaat zegt iets van Jan en Jan kan ik gewoon met m'n vinger aanwijzen . We noemen "bestaat" een Predikaat. Ik neem nu weer 7 personen die allemaal Jan heten en zet ze naast elkaar. Ik kan dan de volgende (zinloze) zin zeggen: Daar staan 7 Jannen: 4 bestaan en 3 niet. pats boem, er is iets aan de hand met dat "bestaan" Zo ook iets korter gezegd: De man , die hier staat , rookt niet. De man ,die hier staat , bestaat niet. De grote filosoof uit Königsbergen ( dus Kant) concludeert hier uit dat bestaan geen predikaat is.
Het wordt nog een tikje lastiger, wanneer ik let op het zinnetje tussen de komma's , waarmee ik naar de Jannen / Man wijs. Wanneer ik het aanwijsbare Jan of Man vervang door God / god. Doe het maar eens , dan hobbel je van de ene onzinnige naar de andere zinloze zin. Nu zegt Immanuel Kant , dat komt omdat God een onduidelijk niet aan te wijzen notie is . En alles wat je daarover wilt zeggen d.m.v een predikaat slaat letterlijk nergens op. Of anders gezegd : Zo'n predikaat zegt helemaal niets . De begrippen "God ", "Wijsheid", "Verlangen" " Euwigheid", "Oneindigheid"en nog vele meer zijn onduidelijke, niet goed te definiëren begrippen. ( indistincte begrippen) En aan deze begrippen kun je geen eigenschap toekennen en al helemaal niet met het begrip bestaan, dat zoals we hierboven gezien hebben , geen Predikaat is.!!
Om me niet helemaal op de (opper)vlakte te houden, hoop ik hiermee voor de liefhebbers een snorkeltje aangereikt te hebben, waarmee ik hoop de volgende keer een klein beetje de diepte in te kunnen gaan. Wanneer u echter watervrees hebt, niet doen, en gewoon het moment afwachten tot iedereen weer met beide benen op de grond staat. U kunt ons dan weer op het matje van de werkelijkheid (terug)roepen: " En nu met jullie ogen, die door onder het water te kijken gewend zijn geraakt alles opgelost te drinken, maar weer op de kern der WERKELIJKHEID gaan kauwen. !!!!"( vrij naar : R.M Rilke ).
Voordat ik het donkere gebied binnenga , wil ik wel eerst enige staptegels zoeken ter oriëntatie. Daarom her en der in boeken en hoeken gezocht. Ook het discussie programma "Buitenhof ' van vorig jaar 2 januari bekeken en beluisterd. Resultaat: geen donder opgeschoten (zoals verwacht ), alleen maar ergernis en irritaties opgedaan . Dat had ik kunnen weten . In 'buitenhof" zaten in het kader van "wetenschap en geloof" ,een item dat voor het jaar 2006 op de agenda stond, een groep geleerden bijeen . Zij kwamen uit verschillende disciplines( biologie natuurkunde biochemie en zoal meer) . Het boek van Cees dekker " Eenschitterend ongeluk of sporen van ontwerp" ( 2005) was weer het "hot item" Ik zal u al het heen en weer geargumenteer besparen. Vooral de beta-wetenschappers ( wis-en natuurkunde) toonden zich hier weer als betweterschappers. Zij zaten weer comfortabel in hun denkraamwerk van feiten die toepasselijk zijn in het zoeklicht van de heersende theorie ( paradigma). Die feiten moeten meetbaar, herhaalbaar en kwantificeerbaar zijn . Ja , en dat is hun goed recht , ja zelfs hun plicht . Maar als je het over de vraag wilt hebben of God nu wel of niet bestaat dan moet je en kun je het niet meer (be)grijpen met het hierboven genoemde denkraamwerk, want ieder wezenlijk aspect van het menselijk bestaan gaat iedere verificatie te boven. Maar nee, hoor de betweterige hooggeleerden blijven comfotabel op hun mentale steunzolen ronddarren. Ze maken van een Heet hangijzer een obsessief Weet -dwangijzer. De arrogantie straalt er met dikke lagen vanaf en leidt tot de verbijsterende uitspraak van o.a. onze methodische scherpslijper Herman Philipse : Een christen denk niet goed na " een vorm van arrogante ethiek , die leuk is voor een goed gesprek over "iets' maar uiteindelijk leidt tot gekwek over "niets". Het is gewoon weer het slijpen van de messen , terwijl er al lang geen ham meer op de tafel ligt. Casimir vergelijkt wetenschappers , die zich zo gedragen met een timmerman die hij gekend heeft , die, als hij 's avonds in beschonken toestand , zijn vrouw aldus toesprak: " Dit huis is gemaakt door een timmerman,de stad is gemaakt door timmerlui, de hele wereld is gemaakt door timmerlui, ik ben ben een timmerman, kniel voor mij neer!!" Het is weer het probleem van ons denken en de de armoede van de taal . Wij kunnen heel gemakkelijk spreken over de quadratuur van de cirkel ( de vierkante cirkel) maar om hem te tekenen lukt nu eenmaal niet . Ik heb het nog nooit gezien, tenminste . Wittgenstein en ook Ryles hebben het ieder op hun eigen manier al gezegd , dat wat in termen van natuurwetenschappen te beschrijven is, is slechts een eiland in de oceaan van het onuitsprekelijke Alles wat denkbaar is , is bij lange na niet kenbaar.Maar ja, de geleerde betweters zijn zo langzaamhand de gevangenen geworden in de cel van hun denkkaders. Ze zitten vast en gaan er met allerlei rationalisaties nog prat op ook. Het is een geraffineerde vorm van denk- narcisme. Maar goed, stoppen ermee. Want als dit weer te ver gaat krijgen we er alleen maar meer herrie en heibel over en dat leidt tot pure blasphemie. Gerard van het Reve antwoordde eens op de vraag van een jonge man , die hem vroeg : Bestaat God volgens u nu wel of niet?" , jongen luister goed , god heeft dat begrip bestaan niet nodig!!"
De volgende keer wil ik u graag wat meer filosofisch inzicht geven in dat begrip bestaan.
In het donker zoekt een enigszins beschonken man naar iets onder een brandende lantaarnpaal. Een voorbijganger vraagt hem wat hij verloren heeft. Met ietwat dikke tong antwoordt de roesige man " Mijn sleutels.!" . "Waar denk je dat je ze ongeveer verloren hebt ? ", vraagt hij. Een wat uit balans geraakte arm zwaait in de richting naar een gebied, dat buiten de lichtcirkel van de lantaarn valt.. Op de vraag van de passant , waarom hij dan daar in eerste instantie niet zoekt krijgt hij het antwoord: " Omdat het hier licht is.!!!". Dit verhaal van Rudie Kousbroek, geeft in essentie weer wat er afgelopen zondag in het uitstekend programma " Boeken" ( ned. 2 van 11.30 - 12.00 uur) aan de orde was. Hier vond een confrontatie plaats tussen twee hooge(l)eerde heren t.w : Prof .dr . Herman Philipse en Prof.Dr. Cees Dekker. De eerste bekend vanwege zijn boek " Het atheïstisch Manifest " , de tweede met zijn boek : " En God beschikte een Worm " Een doorberekende filosofisch methodische atheïst tegenover een celbiologische goedgelovige christen, die beiden hun wetenschappelijke sporen verdiend hebben.
Nu heb ik een aantal lezingen van beide heren gevolgd . Herman Philipse laat zijn oratie dan vergezellen met een aan twee kanten volgetypt A-viertje waarop een indrukwekkende hoeveelheid aan boeken wordt vermeld, die(in) direkt verband houden met het onderwerp , u raadt het alweer' " Bestaat God nu wel of niet ? " Cees Dekker vertoont bij zijn orale exposé een reeks indrukwekkende Nano-foto's op een scherm waarop je inzicht krijgt in de macro-micro wereld ,die op zijn zachtst gezegd , verbijsterend indrukwekkend is. Op basis hiervan legt hij een oorzakelijk verband tussen de netelige kwestie van het bestaan van een Schepper en al deze indrukwekkende schoonheid.
U begrijpt, en dat is altijd weer de makke van deze uitzendingen, dat een half uur volstrekt onvoldoende is om de lading van dit probleem te torsen.
Maar , afin, Philipse vuurde gelijk een regen aan ratio-logische opgezette argumenten en redeneringen af. Logisch gezien: klaarhelder . Het zijn weer de op maat gesneden formuleringen vanuit de logica/ systeemleer, met de daaraan gekoppelde argumentatieleer. Vanuit die sterk "verlichte" optiek kun je alleen maar euforisch, en enigszins een aangeschoten optimist worden t.a.v. van dit onderhavige problematische onderwerp. Maar ja , het is niets nieuws onder de zon, oftewel onder de brandende lantaarnpaal. De rasechte optimist onder de filosofen, Gottfried Wilhelm Leibnitz ( 1646 - 1716 ) is hem daar langgeleden al in voorgegaan. Hij zag ook al de wiskunde als oplossing voor alle nog bestaande problemen . Zelfs politieke en religieuze twisten zouden er mee opglost worden. Volgens de moraalfilosofe Neiman: " Zijn bekendste toekomstvisioen is/was dat 2 mensen , die over politiek en religie strijden dan hun zwaarden zouden inruilen voor potloden" De wiskunde , zo Leibnitz, zou verbroedering onder de mensen teweeg brengen. Dit zou dan moeten uitlopen , door de tijd heen gezien, op Beethovens negende symfonie "Alle Menschen werden Brüder!!"
Vanavond maar weer eens kijken wat er aan "Bruderschaft" op ons nationale TV- afvoerkanaal /journaal te zien is.
Devolgende keer is Cees dekker aan zet. Dit zal na de kerst en de jaarwisseling zijn. Vooralsnog wens ik u voor het feest van het licht ook weer de daaraan onlosmakelijk verbonden duisternis toe. Sterker nog: Hoe meer licht , hoe dichter de duisternis, en zo hoort het ook op dit ondermaanse bestaan.
Gisteren 22 november heeft Nederland gestemd. Maar hebben we wel kunnen kiezen.? Moeilijke vraag. Als je" ja " zegt heb je gevoelsmatig gelijk. Wanneer je "neen" zegt heb je rationeel gelijk. Kiest u maar.!!!! Door de media en met name de TV worden we met onze neus op de poppetjes gedrukt en degene , die het visueel het "lekkerst" doet brengt ons gevoel in de juiste stemming en , juist, daar stemmen we op ! Getroosten we ons enigziszins in de kies programma's te verdiepen ( en dat zijn er in Nederland heeel veeeel!), dan wordt het wat lastiger om tot een goede en verstandelijk overwogen keuze te komen. Onze positie in deze lijkt op die van de de zgn. " Ezel van Johannus Buridan" . Buridan was een filosoof uit de 14 de eeuw. en o.a. een scherpzinnig schrijver van commentaren op Aristotles. Toch is later gebleken dat het verhaal van de ezel niet van Buridan zelf is , maar van een onbekende latere auteur. Maar goed, laat dat zo zijn, het is interessanter wat het dier zelf overkwam.
" Er was eens een ezel, die tussen 2 stapels hooi zat, de hopen waren precies gelijk, even groot en even vers, en lagen op gelijke afstand van het hongerige beest. Maar het dier had een probleem. Van welke stapel zou hij het eerst gaan eten? Van die van links of die van rechts.?Er was geen enkele reden om de ene boven de andere te kiezen.. In zijn benarde positie van eeuwige twijfel bleef de ezel roerloos zitten tussen zijn 2 stapels tot hij van de honger omkwam."
Natuurlijk ben ik me ervan bewust dat elke vergelijking mank gaat , maar toch...het symboliseert aardig de moeilijkheid van het kiezen.
In de politiek is er ook maar weinig verschil tussen de idealen van links en rechts, alleen de middelen tot het verwezenlijken ervan verschillen. De idealen van de oude communisten, christelijke missionarissen en moderne globalisten hebben één gemeenschappelijke doel: " De wereld kan en moet verbeterd worden!!". Ze denken dan, dat als een ieder dat op zijn "eigen- wijze " aanpakt dan komt dat in de toekomst wel goed. Maar kunnen wij dat ??. kunnen wij mensen de wereld wel verbeteren.?? De Engelse filosoof John Gray antwoordt daarop met een beslist "Neen".
Hij heeft daarvan een realistisch beeld geschetst in het tijdschrift " Filosofie Magazine" van juni 2004.
"Wij zij niet beter ( ja wellicht slechter /Maup) dan de dieren die zonder touwtjes in handen te hebben proberen het hoofd en de kop boven water te houden. Oorlogen zullen nooit... nooit verdwijnen..Geschiedenis kent nu een maal een winst- en verliesrekening. Sterker nog : door de globalisereng , door de wereldwijde toename van technologie en kennis loopt de verliesrekening alleen maar op"
Conclusie : Wij kunnen wel zgn. mooie "filosofische" fondantzachte en suikerzoete blogs blijven schrijven , goed ingekleurd en met sprankelende animaties , maar we schieten daarmee ons doel voorbij en geen donder mee op. Het is als met de bedelaar , die hongerig buiten op onze ramen tikt voor wat eten. Wij schuiven met de gordijnen van de sentimentele gevoelige en aandoenlijke blogs de ramen dicht en voelen er ons deste behaaglijker bij. Wij zijn daarmee beter af dan de ezel, want die kon niet kiezen en ging eraan. Wij menen gekozen te hebben maar houden daarmee de echte problemen buiten de deur en laten ze voortdurend in de kou staan.!!!
"Wanneer je denkt "het" gevonden te hebben , dan heb je verkeerd gezocht" Als er één gevleugelde uitspraak van toepassing is , is deze het wel v.w.b geloofszaken. Wie mijn serie over de Reïficatie heeft gevolgd, zal niet verwonderd zijn , dat ik ook tot dezelfde uitspraak kom. Het bijbelse : "Zoekt en Gij zult vinden" SCHIJNT hier diametraal tegenover te staan. Maar let wel goed op het eerste gedeelte : het is allereerst een opdracht, die specifiek voor het verschijnsel mens is bedoeld. Dieren en planten met hun gesloten systeem, hebben aan dit soort zaken geen boodschap. Maar wij zitten er mee in ons maag. Maar ,om dit beeld even vast te houden, : We hebben grote en kleine eters. Heb je al gauw genoeg, omdat de kost te zwaar is, dan laat je het gewoon staan en geloof je het allemaal wel. Daar is niets mis mee. Er is genoeg, alternatieve lichtere kost voorhanden in de vorm van ver- BEELD- ing in de eigenlijke betekenis van het woord. Loop de eerste beste kerk/moskee/ synagoge etc. maar binnen en je ziet de beelden rijkelijk om je heen. Kies maar uit , daarin heeft een ieder zijn eigen voorkeur. Niets mis mee.. Maar het gedonder begint pas echt , wanneer de eigen smaak als de enige goede wordt beschouwd. Dom.. en gevaarlijk , want over smaak valt niet te twisten!! Doe je dat wel , dan vliegen de borden met bestek en al binnen de kortst mogelijke tijd om je oren. Eet Smakelijk !!! Ben je meer voor de zware kost, dan met kleine hapjes graag en dan heb je gerede kans dat het gaat smaken naar meer..d.w.z blijven zoeken in alle boeken en gaten.. en dan vind je het wel nl.:dat het niet te vinden is !! Ik wil dan ook deze serie afsluiten met twee filosofen uit een zeer lange rij, die hier alvast voor een "heerlijk" nagerecht hebben gezorgd.
In 1965 heeft de Nederlandse filosoof Cornelis Verhoeven (1928-2001) een boekje geschreven met de pakkende titel " Rondom de leegte" Als jongen wilde hij priester worden, of liever nog paus. Maar op het seminarie van St.Michielsgestel heeft hij zijn geloof verloren. Van religieus vertoon moest hij zijn leven lang niets meer hebben. Maar de ervaring , die aan het geloof ten grondslag ligt, fascineerde hem buitengewoon. In het bovenvermelde boekje zegt hij, dat de werkelijkheid altijd veel verrassender en rijker is dan ons denken erover. Het denken cirkelt daar alleen maar zo'n beetje omheen. Gelovigen zouden dan die "leegte " invullen met het woord " God". Hij zegt dan " Hoewel er zonder twijfel niets belangrijker is dan religie , vind ik het buitengewoon potsierlijk, wanneer mensen bijeenkomen om te praten , te bomen , te discussiëren over god. Over god praten binnen een semi-gezellige bijeenkomst met koffie en sigaren is onmogelijk. Dat is menselijk gekeuvel, waar god buiten staat. Iedere deskundigheid betreffende god is absurd en mogelijk blasfemisch !!
En dan als tweede heeft Ludwig Wittgenstein (1889- 1951) voor ons ook nog een lekkere uitsmijter gezorgd: " Het Niets voldoet evenzeer als een Iets waarover niets te zeggen valt!!"
En dan hierna nog een lekker kopje koffie van Maup:
Let wel: "Niets zeggen" ( dus zwijgen) is de hoogste vorm van Welsprekendheid!!.
P.S: Probeer niet , zoals Baron von Münchhausen, je zelf aan je haren uit het moeras te trekken. Je trekt dan alleen maar je haren uit je hoofd en daar schiet je geen haar mee op. Ik doe er dan ook nog een bonbonnetje bij: Praten over god is zitten in een ronddraaiende mallemolen, je komt er niet uit. En houd je goed vast: In de filosofie hebben ze daar een deftige term voor: Het is een " zelfreferentieel incoherente " bezigheid.
Verdinglichung / Reificatie ( op een na de laatste)
We kunnen op onze reis vanaf onze verre voorgeschiedenis tot aan nu onderweg nog vele voorbeelden van "Verdinglichungen" geven. Om het gevaar van eentonig landschap te vermijden zullen we dit niet doen. Een paar voorbeelden van zeer recente reïficaties mogen tenslotte hier niet ontbreken. Zij tonen nog eens duidelijk aan hoe gekte en waanzin in de magazijnen van het geïnstitutionaliseerde geloof verpakt zijn. De "gebenedijde" paus Benedictus XVI heeft voor kort de verpakking rondom het "Voorgeborchte_ ding `verwijderd. Eeuwenlang hebben de "gepijde" godsv(l)ruchtigen de goedgelovigen op het belang van dit `ding `gewezen , dat nu op gezag van de ´heilige vader´tot een inhoudsloos on-ding is verklaard. Weg met het "limbus-infantium", waar de ongedoopte boorlingen moesten verblijven. Weg met het "limbus - patrum", waar een ieder , die voor de geboorte van Christus op deze aardkloot ronddoolde in de wacht werd gezet.. Zo zou ik dan ook nog wel verder willen doorpakken met de zgn Rk -sacramenten van het vormsel, de biecht , de ziekenzalving en priesterwijding en nog meer, waarvoor elke aanwijzing in de bijbel ontbreekt en daarom door de evangelische kerken wordt afgewezen. We zien hiermee al weer het gedoe en be`dingen` aan de horizon verschijnen !!. Dus stoppen maar a.u.b. met die onzinnige verdinglichungen , die maar al te snel tot machtswellustige ontwikkelingen tussen de verschillende geloofsopvattingen leiden. Sla de kerkgeschiedenis er maar op na: één "Histoire de Bataille" met het daarmee gepaard gaande , walgelijke bloedvergieten uit naam van God, Jezus , Alla en Mohammed. Kortweg : één grote blasphemie!!.
Er zijn 3 momenten geweest , waarop er een onmogelijke eis werd gesteld aan de mens : 1) het monotheïsme op de Sinaï 2) het primitieve Christendom 3) het socialistische Messianisme
Iedere eis wordt door de onhaalbaarheid ervan gevolgd door frustatie wat uiteindelijk resulteert in oorlogen en barbarij. De Britse filosoof George Steiner legt daarmee de gehele westerse cultuur op de sofa. De generaties na de 19 de eeuw kenmerkt zich door frustaties en een nostalgie naar "rampspoed" met weer een hernieuwde opkomst van o.a. het antisemitisme , waarin de Jood herinnert aan een ideaal , waaraan niet kan worden voldaan. Dit geldt ook wederzijds voor het Christendom en het Islamisme. Dit alles zal, als wij niet tijdig ( waarop ik weinig hoop heb ) onze gezamenlijke onwetendheid in deze niet willen inzien en aanvaarden,onherroepelijk weer leiden tot oorlogen en massamoorden. Omdat wij kennelijk niet in staat zijn een hemel op aarde te stichten , creëren we maar weer een hel op aarde. De volgende keer dan nog een laatste woord hierover en dan stop ik ermee.
De tot sterk aanschouwelijkheid doorgevoerde verbeeldingen van de hel bijv. namen gruwelijke, angstaanjagende vormen aan.De hitte van het vuur , de gruwelijke koude, de walgelijke wormen, de stank, de honger en dorst, het eindeloos weerklinken van het gehuil en geschreeuw in de oren , dit alles en nog meer wordt als een verstikkende deken van een angstdroom over de ziel en de zinnen van de Middeleeuwer gespreid. Alles draaide hierbij om de dood, oordeel, hel en eeuwig leven. De middeleeuwer moest met steeds toenemende en zwaardere prikkels aangespoord worden tot ..... ja tot wat ??
Om de deugd van het geduld tot voorbeeld te nemen bad St Aegidius, die door een pijl was verwond, tot God , zijn wond , zolang hij leefde , niet te genezen. Tot het concretiseren van de matigheid mengden de heiligen as door hun eten. De kuisheid werd op de proef gesteld door een vrouw in bed te nemen om hun standvastigheid te tonen. Tegelijkertijd met de ontwikkelingen rond deze gesublimeerde vormen van deugdpraktijken heerste er een grote verachting voor al het wereldse " De contemptu mundi". Daarbij moest al het lichamelijke het ontgelden, vooral wat de uitscheiding en de voortplanting betrof. Dit is echt het beschamendste gedeelte van de middeleeuwse zedenleer. waarin de mens werd verafschuwd als zijnde "gevormd uit zeer vuil zaad en ontvangen in een Jeukte des Vlezes!!"
Hier dan enkele (s)potsierlijke voorbeelden van "Verdinglichungen" in de Middeleeuwen. De heilige Heinrich Suso (1295-1366) eet altijd een appel in 4 partjes : 3 in naam van de Drieenheid en 1 partje op de wijze waarop de hemelse moeder haar lieve kindje Jezus een appeltje te eten gaf ! Hij at dat 4de partje met schil, omdat kleine jongetjes appels toendertijd altijd ongeschild aten. Enige dagen na Kerst at hij dat 4de partje niet, maar offerde het aan Maria, om dit aan haar zoontje te geven. Zijn dronk nam hij altijd in 5 teugen om de 5 wonden van Christus, maar omdat uit Christus zijde bloed en water vloeiden, nam hij de 5de teug dubbel.
De prediking ontaardde in theater, die men nu niet echt meer nabeleven kan. Stemverheffing. sensaties en gevoelsuitbarstingen waren tijdens het preken aan de orde van de dag. De predikers zoals Vincent Ferrer, werden door de magistraten als helden binnengehald. Dorpen bestreden elkaar om hun gunsten. Ze moesten soms tijdens het preken ophouden wegens het luide geween van de schare.
De beelden van dronkenschap en honger worden onbeschaamd op het zich verbonden voelen met Christus toegepast. Johannes Brugman kon ongestraft alle eigenschappen van de dronkaard, die zichzelf vergeet, geen gevaar ziet, niet toornig wordt om bespotting , alles weggeeft, toepassen op Jezus menswording
Naast dat der dronkenschap staat het beeld van de honger en dorst. Mogelijk lag voor beide de aanleiding in het bijbelwoord : Wie mij eten hebben geen honger , en wie mij drinken hebben noch dorst!
Ook de bloedfantasie , voortdurend door het geloof in de transsubstantiatie levend gehouden, uit zich in de bedwelmendste uitersten van rode gloed. Zo zegt Bonaventura , zijn de bloedrode bloemen van ons zoete en bloeiende paradijs , waarover onze ziel als een vlinder zweven moet, dan aan deze dan aan gene drinkende . Zo ook met het eten van het paaslam: Gij zult hem eten in het vuur goed gebakken, niet aangebrand. Zo werd de zoete Jezus op Goede Vrijdag aan het spit van het waardig kruis gestoken , bevestigd en gebonden tussen de twee vuren van bange dood en lijden en van zeer brandende liefde die hij had voor onze ziel en zaligheid , werd hij langzaam gebakken om ons te redden.
De volgende keer zullen we zien waar die grove onzin op uitloopt. Maup
Om geen risico te lopen één god te vergeten in het rijk gevulde godendomein had men in Athene één altaar ingericht voor de " de onbekende god ". Zo hoopte men de toorn van deze god over deze slordigheid te ontlopen. Wanneer Paulus Athene bezoekt raakt hij met de Epikureïsche en Stoicijnse wijsgeren in een twistgesprek verwikkeld over dit altaar. Dwars tegen de overvloed van deze goden zwemt hij in met zijn verkondiging van de enig zaligmakende God. Deze radicaliserende spartelgang heeft noodlottige gevolgen gehad. In de verschillende periodes erna zijn de spetters hiervan dan ook duidelijk te voelen. Vooral in de middeleeuwen , waar de kerk als instituut door haar verkregen macht van gebedshuis tot gevechtshuis is verworden. Door de onuitroeibare behoefte van de mens aan "Verdinglichung" ontstaat er een onderstroom om het on(be)grijpbare van die enig zaligmakende God op vele manieren weer tastbaar te maken. Dit alles verschijnt in een andere gedaante. Naast de sacramenten ontwikkelt zich een wildgroei aan benedicties. Van de relieken komt men tot amuletten. De kracht van het gebed wordt "verdinglicht" in de rozenkrans . De bonte galerij der heiligen ontaardde in een profaan panoptikum. De kerk probeerde nog wanhopig een onderscheid aan te brengen tussen sacramenten en sacramentaliën, maar het volk was niet te weerhouden op al dat magische en bonte hun hoop en geloof te vestigen. Het is een proces van voortdurende herleiding van het oneindige tot eindigheden , een aanhoudend uiteenvallen van het wonder in hapklare brokken. Pregnante voorbeelden van deze ontaarde (s)potsierlijke " Verdinglichungen " de volgende keer.
We drijven verder mee op de snelstroom van de geschiedenis. Met de wind uit het Oosten stroomt het Romeinse- en Griekse gedachtengoed langs Zuid-Spanje Europa binnen. Onderweg heeft het zich gemengd met o.a. het Christendom. Die fusie ( = ruzie) is ook hier niet zonder problemen verlopen. Het Hellenistisch- tolerante polytheïsme ( veelgodendom ) staat op gespannen voet met met het intolerante monotheïstische Christendom, weliswaar met een politheïstische gelaatsvlek van de drievuldigheid ( God, Vader en Zoon ). Binnen het Godshuis vechten ze elkaar hieromtrent de tent uit. Naar buiten zetten ze de vensters open voor Plato ( Augustinus ) en Aristoteles ( Thomas van Aquino). Het ene spitsvondige Godsbewijs na het ander rolt de scholastieke mangel uit. Breed uit hangen de theologen / filosofen hun goed te drogen langs de strakke formele lijnen van de Scholastiek. We zijn midden in de Middeleeuwen beland. Het gewone volk lapt echter die abstract-rationele wasgangen aan hun laars. Ze geloven het wel. Maar ze willen ook wel wat zien!! Verdinglichung alom, tot in het bizar- ongelooflijke toe. Voorbeelden hiervan te over. De volgende keer zullen we er enkele van laten zien.
Tot ZIENS, Maup.... -=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Vanuit een historisch perspectief bezien , valt er een een lange voortgolvende beweging waartenemen, gevormd door een afwisseling van gevoel en verstand. In de oude Egyptische en Babylonische periode bestond er een ontstaansgeschiedenis van ons heelal ( een kosmogonie ) waaraan elk verstandelijke overweging ontbrak . Op wonderbaarlijke wijze zat er een god op een eilandje in de oeroceaan zich te masturberen en bevruchtte wonder boven wonder zichzelf. Daarmee genereerde hij een partner , waarna de paring langs een "een-parige" beweging werd voortgezet. Een rijkgevulde polytheistische godenwereld ontstond. Hierop volgde de Griekse, hellenistische cultuur. Anaximander ( 611 - 645 v.Chr.) volgde een denksysteem, waarbij het verstand letterlijk de hoofdrol speelde. Hij ging daarbij uit van een oerchaos ( een Apeiron ), waar de elementen water en vuur op een door ons bekende manier vijandig en onverzoenlijk explosief tegenover elkaar stonden. Het vuur wordt daarbij als een schil naar buiten geknald, explodeert en zie daar: het prachtige firmament ontstond. De aarde aan de andere kant ontstaat als een verbrandingsprodukt en ,door warmte/kou en vocht /droogte invloeden ,daartussen het water met de dampkring. Dit is dus een geheel andere benadering . Het is een fysieke , naturalistische opvatting waaruit de verschillende natuurlijke verschijnselen via een logische systematiek zijn af te leiden. De mystiek (gevoel) wordt hier vervangen door logos ( verstand ). De daarbij gedachte santekraam aan goden dienden deze denkwijzen aanschouwelijk en tastbaar te maken. Het waren de navigatoren die werden aangestuurd door goden i.p.v. van satellieten. De rituelen en offerculturen vervulden daarbij een sterk gemeenschapsstichtende rol . Je hoefde er niet zo zeer in te geloven, als je maar op tijd je offers plengden en gemeenschappelijk de daarbij behorende ritualiën respecteerde. Thuis had je je eigen in elkaar gefrutselde huistempeltje (geen probleem), maar in het publieke domein waren dat de heilige prachtig ingerichte tempels , waar de aan het volk ontstegen priesters hun "verdinglichte' , sacrale handelingen demonstreerden.
"Bij de volgende rotonde neemt u de tweede afslag op de rotonde ", " Na 500 meter houdt u rechts aan" , en ga zo maar door. De zacht gevooisde engelenstem navigeerde ons door het drukke Kopenhagen. Geen gezoek naar straatnaambordjes,geen gegluur op kaarten, geen navigatiespanning en ruzie , die altijd gepaard gaan met het rijden in een een vreemde drukke stad. Zo'n door een GPS (Global Positioning System) gestuurde navigator op je dashbord is als een lamp voor je voeten (wielen ) en een licht op je pad (weg). Op zeer grote hoogte draaien12 x 2 satellieten hun baan rondom onze aardkloot. Daarmee is onze navigator verbonden. De signalen worden in een stem getransformeerd en als je wilt in verschillende talen ten gehore gebracht. Een wonder van techniek, ja een gods wonder,zo u wilt.? Het " Ding" zit weliswaar in een strak systeem. Daar kan het niet uit. Wikken en wegen is erniet bij, het kent de wegen. Zo dacht ik onder het rijden. Hoe anders is dat bij ons met onze open vragen naar waarheid , zin , schoonheid , goedheid , god, God , mohammed Mohammed en ga zo maar door. Heel veel wikken , maar helaas weinig wegen. Een ieder van ons is daarbij op zijn eigen uitgedachte wegenkaart aangewezen met de daarbij gepaard gaande navigatiespanning en ruzies. Maar , zoals gezegd, uitgedachte kaarten, in verbinding met vermeende satellieten. We hebben ze dus in ons hoofd, in onze gedachten. Het blijven zoekbewegingen in ons hoofd. Je zoekt je rot. Velen geven het zoeken op en zeggen dat ze"het" gevonden hebben. Niks vermeend, ze zijn "echt"gemeend. En dan begint het gedonder in de glazen. Padvinders alom. Ze zoeken elkaar op en vormen allerlei clubs met hun eigen 'verbeelde ' insignes: kruisen, hoofddoeken, piercings, hoedjes, lange jurken , uniforme kapsels, zwarte kousen, toga's, majestueuze bouwwerken zoals kerken moskeeën , crucifixen met en zonder Madonna ,kortom een hele menagerie aan "Dingen" Het zijn tot materie gestolde , uit-geholde(lees: tot stilstand gekomen) gedachten, hoofdelijk omgeslagen ' Dingen" geworden. In het Duits hebben ze daar een mooi woord voor: VERDINGLICHEN , (en vooruit maar , het is toch vakantie geweest), in het latijn heet dat REIFICATIE. In de middeleeuwen , en toen niet alleen, is dat danig uit de hand gelopen. De volgende keer een aantal deerniswekkende en tegelijk belachelijke voorbeelden van die hele sante-(me)-kraam!
Luctor et Emergo zeggen de Zeeuwen " Ik worstel en ontkom" Voor de filosofie zou ik deze " prinselijke watermanagement-spreuk willen variëren naarLector et Emergo: " Ik lees om m'n hoofd boven water te houden " Al dobberend en rondspartelend in onze levenspoel vormen we met onze info-filosofische lectuur een aantal vernuftig uitgekiende zwembanden om ons drijvende te houden. We hebben ze in allerlei vormen en maten: atheistische ( made by o.a. Spinoza), theistische (made by o.a Leibniz) , Deisme( made by o.a Voltaire ) , Intelligent Design ( Cees Dekker) , en nog vele en nog eens vele meer . Je hebt ze maar voor het uitkiezen. Helaas hebben ze allemaal 2 makkes nl. ze zijn opgeblazen en hebben een beperkte houdbaarheidsdatum. Na enige tijd lopen ze ademloos leeg en gaan we onherroepelijk de (verdrink(g)ings)-dood tegemoet. Geen ontkomen aan. Hopelijk houdt u het hoofd met een paar goed gekozen zwemmouwen nog een lange tijd boven water, zodat we na de vakantie weer door kunnen dobberen en spartelen . Maar voordat ik u allen uiteraard een ontspannen vakantie toewens laat ik die vergezeld gaan met nog één mooie "Denkzettel" , waarin zo kort en krachtig door de dichter Alfred Kossmann precies de dubbele kant van de de schepping , waarin schoonheid en pracht gepaard gaan met leed , wreedheid en verspilling wordt verwoord:
God schiep als voorbeeldig dier de nijvere mier. Zijn tweede schepping was nog beter: de miereneter
Tot dan : Maup( maup.smits@planet.nl) Mogelijke kritische reacties zijn altijd welkom!! -=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Horen......zien...... ( en toch ) maar zwijgen ?? (deel 4)
Voorbeeld 1 Niets irritanter voor mij dan de aflopende wekker om 0.700 uur. Niets mooier dan de prachtige Mozart-muziek , die op de Zweedse Webradio van mijn computer nu tot mij komt. Beide geluidsbronnen produceren geluidsgolven , die door mijn oren " naar binnen " komen. Maar hoe is het nu mogelijk, dat ik de ene fysische gewaarwording (de wekker) als lelijk en irritant en de ander ( Mozart) als prachtig ervaar???? ( geest, bewustzijn ?? ).
Voorbeeld 2 ( van Berkeley ) Leg je ene hand op ijs en dompel de ander in water van bijv. 50 graden. Doe daarna de beide handen in lauw water, dan zal de koude hand het water als warm en de warme hand het als koud ervaren. Maar het water kan niet tegelijk koud en warm zijn.Neurofysisch zal e.e.a. wel kloppen, maar gevoelsmatig hebben we een gloeiend probleem.
Voorbeeld 3 ( eveneens van Berkeley ) Kleuren zien gebeurt in onze geest. Wij zullen bijv.nooit weten of ik dezelfde kleur groen zie als jij. Wel gebruiken we beiden het woord groen, maar dat zegt niet of we hetzelfde groen zien.
Voorbeeld 4 In de jaren 30 van de vorige eeuw werden er operaties verricht, waarbij mensen 'verdoofd' werden met Curare, een spierverlammer. De patiënten lagen keurig stil op de operatietafel en bewogen niet, kreunden niet. Later klaagden ze bitter, dat ze alles gevoeld hadden. De patiënten ( vooral kinderen ) werden niet geloofd. Tenslotte liet een moedig arts zichzelf opereren met curare als enige anesthesie. Op grond van zijn gedetailleerde verslagen over zijn ervaringen geloofden de medici eindelijk dat curare wel verlamt, maar in het geheel niet verdooft en dus niet als pijnstiller werkt. Dus verlamde spieren bieden niet de garantie dat je geen pijn voelt.
Voorbeeld 5 Patiënten , waarbij een ledemaat is geamputeerd, hebben daar nog steeds gevoel in.. ( zgn. Fantoompijnen ).
Voorbeeld 6 Maar het kan nog gekker. Uit onderzoek bij Softenonkinderen of anderszins is gebleken , dat, ondanks het niet geboren zijn met armen en benen, ze daarbij nog steeds het gevoel hebben of die betrokken ledematen met vingers en tenen en al nog wel aanwezig zijn.
Voorbeeld 7 Het placebo-verschijnsel d.w.z. hoe kan het dat een nep-pil toch werkt???
Vragende conclusie ?? Hoe kan het nu zo zijn , dat neurofysische ( dus materiële ) processen, mentale ( dus immateriële ) verschijnselen oproepen? Kortom : hier hebben we het probleem van de relatie tussen geest en lichaam levensgroot in huis.( Mind-Body Problem).
De volgende keer kort als slotsom, dat we na lang rondtobben en ronddobberen nog lang niet weten , waar dat (zelf)bewustzijn gelokaliseerd is , laat staan hoe het werkt.
Ja , het is me wat met die George Berkeley met zijn immaterialisme . Dat druist toch frontaal tegen je intuïtie in. Het is daarom dat er vaak de spot mee is gedreven. Zo zei men dan, dat niet in God gelovige treinreizigers in een trein rijden zonder wielen ( zij kunnen immers de wielen niet zien), terwijl voor God gelovigen alles juist wel op rolletjes gaat.( want God ziet voor hen nl. de wielen wel) Ja , beste mensen , dat geloof je toch niet. Maar pas op!! Dat Berkeley ( 1685 - 1753 ) met zijn theorie één van de gangbare constateringen van de huidge Quantum- mechanica te pakken heeft, is op zijn minst zeer belangwekkend en wonderbaarlijk. Dirac(1902-1984) , een belangrijke onderzoeker van de quantum theorie heeft het in dit verband over antimaterie. Daarmee komt hij tot zijn denkconclusie dat de " werkelijkheid " meer denkbaar ( intelligible ) dan als object kenbaar is.
Tegenwoordig heeft men dankij de computer en electronische meetapparatuur geweldige vooruitgang geboekt met het zicht op en daarmee inzicht in de werking van ons brein.( Pet-scans). Zo weten we nu hoe prikkels op de zintuigen - fotonen op het netvlies, geluidstrillingen op het trommelvlies, chemische stoffen in mond en neus , druk op de huid - omgezet worden in zenuwprikkels. We weten nu ook hoe die zenuwprikkels in het zenuwstelsel binnen de neuronen en van neuron tot neuron worden doorgegeven, hoe deze op hun beurt spieren activeren en welke elektrochemische processen daarbij een rol spelen. Ook weten we hoe de hersencellen onderling verbonden zijn door de zgn. synaptische verbindingen.
Ziezo , tot zover dus geen probleem meer.("God gebruikte mooie wiskunde bij het scheppen van de wereld", zei Dirac) De geschiedenis van de wetenschap laat steeds weer zien dat nieuwe onderzochte verschijnselen zich goed laten beschrijven in termen van natuurlijke wetmatigheden. Dat hebben we technisch-mechanisch goed voor elkaar. Dat denken we tenminste, maar dit is het gemakkelste deel van het verhaal . Hoe het echt zit met die werkelijkheidsvinding weten we nog steeds niet, want er ontstaan daarbij nu problemen die allemaal om één woord draaien en dat is(ZELF)- BEWUSTZIJN. Voordat u wellicht door dit woord afgeschrokken wordt zal ik de volgende keer dit laten zien aan de hand van een paar zeer praktische alledaagse voorbeelden. Tot horens en ziens !! Maup
Ik zie , ik zie wat jij niet ziet........ dus bestaat het voor jou niet! Deel 2
De wekker , uit mijn vorig verhaal ( deel 1 ), staat nog steeds moederziel alleen in de woestijn. Niemand hoort hem, maar wacht even, dan ziet niemand hem ook. En nu zijn we bij George Berkeley ( 1685 - 1753 ). aangeland. Hij is bekend en belangrijk geworden in de filosofie wegens zijn ontkenning van het bestaan van de stof . Zijn filosofie is zogezegd antimaterialistisch. Hij beweert daarmee , dat stoffelijke voorwerpen uitsluitend bestaan , doordat zij worden waargenomen: samengevat in zijn beroemd geworden uitspraak: Esse est percipi = Bestaan is waargenomen worden!!! Tegen het bezwaar , dat in dat geval dus onze wekker ophoudt te bestaan , voerde hij aan , dat God altijd alles zag en zo onze wekker zijn bestaan te danken heeft dat hij door God , buiten ons om , altijd wordt gezien. Dit was volgens hem een gewichtig bewijs voor het bestaan van God. Ronald Knox heeft Berkeley's theorie kernachtig weergegeven in het hierna volgende vers: Er was eens een jongmens , dat zei: " God vindt het natuurlijk vrees'lijk zot, als hij merkt , dat deze straat nog altijd maar bestaat, terwijl niemand haar gadeslaat."
Antwoord:
Waarde heer, uw verbazing is zot: Ik ben het , die haar gadeslaat, en daarom is het dat die straat nog altijd maar bestaat , gezien door uw dienaar , God.!
Dit alles lijkt ons vreemd en zeer ver gezocht . Maar Berkeley voert zeer scherpzinnige argumenten aan voor zijn standpunt waarbij het probleem van de verhouding tussen lichaam en geest ( het mind-body probleem ) een dominante rol speelt Ook bij de hedendaagse denkers is dat nog nooit echt helemaal in kaart gebracht en of dat al ooit zal lukken? In ieder geval zet Berkely in zijn geschrift van 1713 " De Dialogen van Hylasen Philonous " zijn opvatting op indrukwekkende en scherpzinnige wijze uiteen. U zult er versteld van staan. Meer daarover de volgende keer in deel 3. Maup
De wekker als ratelende in de woestijn!?!? ( deel 1)
Midden in de Sahara staat een wekker. Rondom geen enkel levend wezen te ontdekken. Hij staat daar van god en iedereen verlaten. Nadat de ingestelde tijd verlopen is loopt de wekker af. Vraag: "Maakt die wekker geluid ? " Antwoord : "Neen , hij veroorzaakt alleen maarluchttrillingen." Maar zodra er een oor van een mens of dier, dus een levend wezen, binnen het trillingsdomein komt, worden de luchttrillingen als geluid /geratel gehoord. Dat is dus een klein verschil met Johannus de Doper, die hoorde tenminste zichzelf nog als roepende in de woestijn. Het oor is dus kennelijk zo afgestemd ( tuned) dat het de luchttrillingen in geluids(golven ) omzet. Het oor is te vergelijken met een ontvanger, die zo fijn is afgestemd ( fine tuning) dat het de trillingen als geluid kan ontvangen en dat is een regelrecht wonder. We noemen dit verschijnsel in de filosofie het " Anthropisch beginsel " Die geluidsgolven hebben een vaste onderlinge verhouding die constant is en waarmee het oor " uit de weg kan". We kunnen dus vaststellen dat wij mensen , maar feitelijk alle levensvormen alleen maar kunnen bestaan bij de gratie van een nogal speciaal stel van natuurconstanten. Al onze fysische wetenschap en kennis is mogelijk doordat zij via die constanten voor ons in het laboratorim meetbaar zijn. Dit betekent , omdat wij er zijn ( inclusief de dieren en de planten) dit gegeven heel speciale beperkingen aan het " ontwerp " (design ) van het heelal oplegt. Er is vanaf het begin ( de oerknal? ) een heel bepaalde fijne afstemming geweest van de parameters die de ontwikkelingsgang van de kosmos beheersen. De natuurkundigen hebben dankzij de precieze meetapparatuur na herhaaldelijke metingen deze vaste en steeds meer complexere wetten als feiten kunnen vaststellen, maar over het " waarom?" van juist die waarden doet de natuurkunde geen uitspraak en of ze daartoe ooit in staat zal zijn blijft vanuit wetenschappelijk oogpunt een open eind. En ja , u voelt het al aankomen, we verlaten hier het harde wegdek van het wetenschappelijk terrein om ons te begeven op de sompige slinger- en kronkelpaden van geloof, mystiek, etc. waar we maar wat rond plompen en pompen met alle ellende vandien. Het huidige dispuut tussen het aloude Intelligent Design en de Wetenschap staat weer bol en vol op de agenda. De hiervoor door mij geplaatste teksten gaan daar ook al zijdelings over. Ik ben zo eigen -wijs om in een volgende tekst hier en daar wat stap -tegels te leggen in deze drassigheden , die ons schoorvoetend en tenentastend (n)iets verder helpen , maar ik garandeer niets.
A vist to the Dutch Tile Museum in Otterlo/Holland.
The Dutch Tile Museum in Otterlo is located near the woods and heathland of the Veluwe. Tiles have been used for centuries in Dutch homes and farms, particularly in fireplaces, and wallcoverings to protect against damp and dirt. Tiles painted with pictures are also beautiful as decorations and can be educational and informative, even to the modern eye. Tiles depict things like children's games, proverbs, old costumes, ships, bible stories, shepherds, landscapes, flowers and animals. Tiles were mainly decorated by hand , a craft that was sometimes undertaken by real artists. There is much to be seen in the museum about the painting and firing of tiles and the historical development of manufacturing . The earliest tiles in Holland were painted in polychrome and only later blue and purple painted tiles became fashionable. More modern tiles are mechanically printed in colour or still painted by hand . Apart from single tiles, the museum collection also has tile panels and large polychrome tile pictures.
Maup. Click on the link below to view the slide show.
Spraakverwarring op het marineschip de Tjerk Hiddes
"Wij hebben toch geleerd , dat je bij (ge)Varen dekking moet zoeken?"
Weten die jongens veel wat lichtekooi is. Die dachten waarschijnlijk dat dit lig-te-kooi moest zijn.
" De Tjirk Hiddis " wordt nu afgeschilderd met verschillende deklagen
Nu "negerzoenen" niet meer mag moet voor (marine)schepen het sexistische woord "dek" ook maar vervangen worden door" laag" Het benedendek wordt dan " laag bij de grond" en het bovenste dek toplaag. Daartussen zijn dan alleen nog maar "lagen op elkaar"
"Kom bij de marine!! Daar ga je voor het zingenhet zeegat uit!!"
"Daar leer je ook de hoge baren door kruisen."
Op de "Tjerk Hiddes " zingen ze uit volle (adel)borst : " Sperma jongens, Stoere knapen. !" met begeleiding van de tamboers en pijpers van de " Mariniers Kapel"
Op de " Tjerk Hiddes " dekt niet de vlag maar het gezag de lading.
Bij zonsondergang klinkt altijd plechtig de avondzang: Marine, marine, MARINA !!
Vroeger bestond een gezin meestal uit 2 ouders en 4 kinderen; nu echter vaak uit 4 ouders en 2 kinderen. Dus van hoeksteen tot fopspeen?
Vroeger hadden kinderen snotneuzen, nu hebben snotneuzen kinderen!!
Langlaufen doe je op latten Lang love-n met Latten
De opdracht: " Ga heen, en vermenigvuldig u!" is nu geworden tot : "Vermengvuldig u en ga heen!"
Engelse W(b)als: She offered him her honour and the whole night he danced off her and on her !! 1 aprilMaup 1 april -------------------------------------------------------
Achttien Chinese kunstenaars hebben uit enorme ijsblokken (afkomstig uit Engeland ) een stad gebouwd van Chinese en Nederlandse gebouwen. Voor de ijsbeelden hebben deze kunstenaars speciale lampen ontwikkeld , die koud blijven en dus in de ijsbeelden kunnen worden aangebracht. Hierdoor werkt het ijs als een grote glaskristal waardoor het licht in magische spectrale kleuren wordt gebroken. Zie voor verdere informatie de onderstaande link bij nieuws en activiteiten
...Volgens de theoloog Kuitert zijn we met z'n allen ongeneeslijk gelovig. Een chronische ziekte dus? We zitten er allemaal mee in de wachtkamer van het leven . Er zijn veel deuren naar de spreekkamer waar (n)iemand te spreken is?? We proberen hevig om in het hiernumaals manieren te vinden om die grote X wat dragelijker te maken. Talloze godsbewijzen hebben we met onze rede in elkaar gedacht , om te ruiken in wat voor land we zijn . Maar , zoals Kierkegaard tot de droevige slotsom kwam, als je de vinger (gedachten) in de aarde van het bestaan steekt, dan ruikt het naar niets. Het zijn slechts chimères , die de abstracte denkers ter wereld hebben gebracht. God is een produkt van de fantasie van de mens, dat hij zich schept, want wat de mens niet werkelijk is , maar wel wenst te zijn , dat maakt hij tot zijn God .( L. Feuerbach ). Kortom , we zitten met een verstand opgescheept dat er niet "bij" kan. We zitten met onze rede klem in de paradox van 2 extremen. We scheppen er enerzijds prachtige zaken mee zoals kunsten en wetenschappen en anderzijds horrors als mensvernietigend wapentuig . We kunnen met de meest geavanceerde medische vindingen onze broze levens redden om ze daarna in kernoorlogen massaal te vernietigen. Deze levenstraan is niet te slikken. We zoeken ons heil daartoe bij medicijnmannen en slikken hun toegediende (nep) pillen gretig. Deze 'cultus" bindt de verwarde gevoelens en sublimeert een vage religiositeit tot een individueel en collectief religieus bewustzijn. Voorwaarde daarvoor is dat deze geritualiseerde uitdrukkingshandelingen volledig worden losgemaakt van hun biologische oorsprong. De machtsaanspraak bijv. , die het mannetje van de baviaan ondubbelzinnig geeft door bij het ' op wacht zitten" t.b.v. het afbakenen van zijn terrein zijn balzak en penis te vertonen, wordt nu geritualiseerd door de kunstmatige tekens van scepter , rijksappel en kromstaf. De zelfvergroting in het dierenrijk om vrees en ontzag in te boezemen door het spreiden van de veren of het zwellen van de kam wordt cultureel vertaald in troon en podia, grote mantels , toga's en hoofdtooien en hanenkammen , die in alle religieuze riten in de vorm van mijter en tiara een onmisbaar rekwisiet vormen. Maar dat die mantels vaak worden misbruikt als dek-mantels wordt droevig bevestigd door het voorstel van bisschop William Skylstad , voorzitter van de Amerikaanse bisschoppenconferentie , om aan 75 door priesters sexueel misbruikte slachtoffers schikkingsvoorstellen te doen van in totaal 45,7 miljoen dollar. Dit alles nadat hijzelf door een vrouw afgelopen december wegens sexueel misbruik was aangeklaagd.
Wat moeten we met dit alles ? Wat is de bedoeling van dit design waarin we over meetbaarheden prachtige dingen kunnen denken en maken, terwijl over de onmeetbaarheden( de zgn. imponderabilia) zoals de zin van dit leven en de theodicee geen zinnig woord kunnen zeggen, zonder in het absurde verbale slijpen van onze woorden tot messen te vervallen, terwijl er allang geen ham meer op tafel ligt. Om een en ander toch nog wat te verzachten slikken we de neppillen als peppillen bij het leven , het is een survival met behulp van placebo's . Als voor mij eenmaal het knipperend rood op steady groen gaat kies ik voor de deur Theodicee met in het aller- allerdiepste van mijn gedachten en tegen beter weten in de prachtige dicht- regels van Alfred Tennyson:
Our little systems have their Day They have their Day and cease to be They are but broken Lights of Thee And Thou , O Lord , art more than they
Daar zitten we dan in de wachtkamer van de schemer. De trein op de tijdslijn schuift ons er op een enkele reis onherroepelijk in. De een wat sneller dan de ander, noodremmen zijn er niet.Als je geluk? hebt kom je eerst in de schemerzone van de ouderdom, bij pech? raas je met de snelheid van een TGV direct de duisternis in. Waarom Pech/Geluk? Dat is voor iedereen verschillend en afhankelijk van je conditie in hoeverre je de wachtkamercultuur ( het " antichambreren" ) nog kunt waarderen. Je kunt er luisteren naar de "kwalen"-verhalen en er eventueel aan meedoen. Ook liggen de leestafels vol met boeken over de meest uiteenlopende onderwerpen achtergelaten door hen , die ons kort/lang geleden zijn voorgegaan. Lezen? Neen , nu maar even niet. Hetgeen ik om me heen zie boeit me momenteel meer dan die overvloed aan lektuur.. Op de achtergrond nog steeds die galerij rode knipperlichten, waarvan er een constant mijn aandacht blijft trekken. THEODICEE ( God = goed en almachtig maar godallemachtig, waar komt dan dat kwaad vandaan??) Nog volop in het licht zitten legio theologen , filosofen en psychologen hun vingers blauw te schrijven en worden niet moe elkaars smaakmakende receptuur te bediscussiëren ter verzachting van het moeten slikken van de "levenstraan" Peter Sloterdijk heeft net zijn magnum Opus " Sferen" afgerond. Een mooi belletristisch staaltje van filosofie uitgevoerd in opwindende en spannende taalacrobatische toeren. Verderop zit Cees Dekker , de zeer getalenteerde moleculaire biofysicus uit Delft. Zijn net verschenen boek " EnGod beschikte een worm" beleeft nu al zijn tweede druk. Ik ga het straks lezen, benieuwd naar de wijze hoe hij weg komt met de godallemachtige problematiek van de Theodicee en hoe de prachtige constructie( Intelligent Design) van de cellen op het zeer kleine nano-niveau te rijmen valt met de walgelijke deconstructies op wereldlijk niveau??? (Ausschwitz, Dresden enz. enz.) Al wat meer in de schemer zit daar , Maarten 't Hart , die temidden van zijn reeds geproduceerde mooie boeken met een ervan ( "Wie God verlaat, heeft niets te vrezen") zijn verdrongen verlatingsangst zit weg te wimpelen. Hij doet het nog steeds in zijn broek als hij hypochondrisch reageert op het eerste beste pijntje , durft niet langer dan een dag op reis tegaan omdat hij dan zijn eigen vertrouwde bed moet verlaten.Hij heeft zelfs geprobeerd zijn eigen kussen en beddegoed mee te nemen, maar dat pikten de douaniers niet! Bovendien is ook van hem bekend dat hij niets van filosofie moet hebben, hetgeen duidelijk blijkt uit de de titel van het boek. Hoe kun je iets verlaten waarvan je zegt dat het niet bestaat ??? Maar ik ben nog niet uitgekeken . Nog even volhouden , want het kan nog erger!!
Als opgroeiende jongeling moest ik, nadat de oorlog was afgelopen, levertraan slikken. Een vieze olieachtige vette smaak , die ik nu nog langs mijn tong voel glijden. Tot kokhalzen toe. De twee gereedliggende smaakverdrijvende snoepjes werden er dan ook met raketsnelheid achteraan gejaagd, om een per omgaande retourzending te voorkomen. Dit lijdenstafereel, zo meen ik, kan mij wellicht van dienst zijn voor het enigszins verklaren van dat weerbarstige vraagstuk rondom de Theodicee ( zie mijn vorigecolumn Auschwitz - Aus-sen- Witz ). Wij als voorlopige "topwezens' wonen in onze taal. Wij zitten daar met z'n allen in opgesloten. Een paar plekken hierbinnen zijn mooi " verlicht ", zoals o.a. kunst- wis- en natuurkunde wetenschappen, waar dan ook fantastische prestaties zijn/worden geleverd. Daar tussendoor zijn er nog al wat schemergebieden , waar je op de tast moet. De vensters zijn hier geblindeerd en de deuren zitten op slot. Wel zijn hierop inscripties te lezen zoals : Lijden, Bestaan, God, Waarheid , Schoonheid, Kwaad en Goed, Levenszin , Theodicee en zo meer. Daarboven scherp rode knipperlichtjes met daaronder bordjes APORIE ( = Geen Doorgang ). Je kunt hiertegen- en met elkaar praten als Brugman , maar helaas met welke "taal-made" sleutel ook , ze zijn niet open te krijgen!! Je wordt hier taalgedwongen in de wacht gezet, tot op enig moment je naam wordt afgeroepen en de rode knipperlichten op steady groen gaan. Je kunt zelf nog wel een deur kiezen, maar er is geen "second opion" , je gaat definitief zonder een weg terug. Wat hier achter zit???? God mag het weten!!! Dat geeft geen lekker gevoel, maar we hebben die" levenstraan" maar te slikken. Zolang we nog maar niet aan de beurt zijn, hebben we kort?, eventjes? of wat langer de tijd om met onze taal "home-made be/gedachte smaakmakers een en ander te verzachten. (Wordt vervolgd).
Deze week belde mij een goede vriend om me te attenderen op een documentaire, die op dat moment werd uitgezonden op de Belgische zender "Canvas" Het betrof hier een film over het bombardement op Dresden aan het eind van de 2de wereldoorlog. Ik wist niet hoe te kijken en te horen naar deze inferno. Onschuldige vrouwen, mannen en vooral kinderen, die hier letterlijk weggeschroeid zijn in temperaturen van 1300 graden Celcius. Toevlucht zoeken in vijvers hielp niet. Deze werden door die vreeslijke fosforbommen weggeschroeid. Ze zaten als ratten in de val . Zochten met hun kinderen een toevlucht in de riolen en onderaardse krochten. Dan naar de Elbe. Na twee infernale bombardementen kwamen de vliegers daarboven aanvliegen om de totaal ontredderden en weerlozen op de oevers met hun moordmachines neer te schieten. Ik ben er misselijk van geworden. Nachten niet geslapen. Zijn wij dan als die zgn. topwezens van de schepping gedoemd en verdoemd met ons verstand die toestanden nog te moeten bevatten?? Hoe gek moeten we zijn om deze totale gekte nog proberen te bgrijpen?? Ik ben woedend, nijdig en verbijsterend sprakeloos. Dit gaat elk verstand te boven . Het is Aus(sen) Witz., Hiroshima, Vietnam , Kruistochten, Afrika, Irak , Israël, 11-09-2001, Palestina, en ga zo maar door. Eén grote lange reeks van complete uitzinnigheid. En wij maar mooi zitten neuzelen over de vraag: "Als er een god is waar komt danhet kwaad vandaan en als hij er niet is waar komt dan het goede vandaan??" , de beruchte Thodicee-Problematiek. Bibliotheken vol geschreven met prachtig filosofische, theologische verstandelijk in elkaar geknutselde en gefrutselde mentale broddelwerken die volkomen de plank misslaan en alleen maar op de boekenplanken misstaan. Het is één grote verbloemingscorso. Daar moet je nooit meer mee aankomen bij die nu nog levende stakkers met de hels- ingebrande gegroefde gelaten die nog de moed en de kracht hebben over deze inferno's stamelend en snikkend iets te zeggen. Het is gewoonweg mensbelaagd en godgeklaagd!!! De volgende keer toch maar eens proberen hoe wij , als rampentoeristen, met die onzin omgaan en omgegaan zijn. Maup -=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Telkens weer de Haagse mooi klinkende belofte de regelcultuur nu maar eens te doorbreken. De bureaucratische mierenhoop aan formuleren en regels zal eindelijk belaagd en verlaagd worden. De overhead moet nu maar eens van zijn ernstige waterhoofd verlost worden. maar helaas, .... de ene operatie na de ander mislukt , sterker nog : het waterhoofd blijkt een Januskop te zijn; het groeit eens te meer en wordt als maar groter en groter. Het lijdt aan een ernstige ziekte , zo blijkt het, de zgn. Autopoiese. ( auto = zelf en poiese = produktie ). Deze ziekte wordt gekenmerkt door alles uit zijn omgeving aan te passen om zich zelf in stand te houden. Dit verschijnsel is afkomstig uit de biologie. Het geeft aan dat het organisme zijn voedsel transformeert in stoffen en verbindidngen ten bate van zichzelf. Maar niet alleen een organisme , maar ook een organisatie heeft de neiging zich zelf te reproduceren. Het is o.a. om deze reden dat complexe organisaties heel moeilijk te veranderen zijn. Goedwillende enkelingen , die pogen veranderingen aan te brengen, worden binnen de kortste keren " aangepast ", of erger nog, op een zijspoor gezet. ( denk hierbij aan de zgn. " klokkenluiders " ). Men gebruikt in dit verband wel eens de vergelijking van de gekookte kikker: Als een kikker in heet water wordt gegooid, zal hij zijn best doen uit de pan te springen. Wanneer het dier geleidelijk op gewarmd wordt doet hij echter niets. Zo ook met het Haagse. Verlichte geesten staat een hachlijk lot te wachten: òf je aanpassen òf wegwezen. Het is een kwestie van buigen of barsten. Voor het "aanpassen" wordt vaak de techniek van de "inspraak" gehanteerd. Hiermee wordt gevoelsmatig bij de innovator de indruk gewekt , dat hij er toe doet, terwijl het voor hem al is gedaan ( Repressieve Tolerantie). Maar als hij dit raffinement onderkent is het te laat en echt met hem gedaan. Protest en verzet beginnen altijd van onder op (bottom-up) en hebben een tijdelijk ( conjunctureel) karakter. De werkelijke veranderingen moeten van boven af (top-down) komen en zijn structureel van aard. Het vuur moet daarom goed opgestookt worden willen de kikkers daar bovenin eruit springen . Maar ook dit proces zal helaas geen garantie bieden voor een duurzame oplossing voor het probleem van de verstarring, want de rakkers van nu zullen, eenmaal boven gekomen , weer de regenten van morgen worden. Hopelijk zal de snelheid van de huidige technische ontwikkelingen een bres kunnen slaan in deze cirkelgang van de rigiditeit.
Vele filosofen voor Socrates, de zgn. pre-socratische filosofen, ontwierpen voor het ontstaan van het heelal een eigen denkconstructie ( een cosmogonie). Zo ook Empedocles ( 490 - circa 430 v. C ). We gaan hier niet op details in van zijn denk theorie. In grote lijnen zijn de vier elementen :Aarde, Water , Lucht en Vuur de vier zaken waar het in zijn opvatting letterlijk en figuurlijk om draait in een eeuwig bewegende cyclus. Deze vier worden dan door twee aan elkaar tegengestelde krachten aangestuurd te weten: De Liefde ( Philia) en de Haat ( Neikos ) De liefde wordt in het centrum ( de Aarde ) gedreven en de Haat bevindt zich aan de buitenzijde van de sfeer. (Sphairos = de goddelijke bol) Zo ontstaat de ons bekende kosmische indeling , met de aarde in het centrum, het vuur aan de buitenzijde en de lucht en het water daartussen. Dit alles beschrijft hij in bizonderheden in zijn leerdicht "Over de Natuur".( Peri Phusioos). Daarnaast heeft hij nog een mystiek-religieus Epos geschreven: "De Reinigingen" ( Katharmoi ). Ja en daar schrijft hij o.a. : " Ik beweeg mij onder u als een onsterflijke god- geen sterveling meer- die door allen wordt geëerd zoals het betaamt , gekroond met haarbanden en bloemkransen" Hij zou dan ook , als een ware Messias , een dode vrouw tot leven hebben gewekt en in in een vulkaankrater zijn gesprongen om zijn goddelijkheid te bewijzen. Ja , als je vanuit je tunnel-denken over springt naar een krater, dan heb je daarna een geweldige kater. Neen, dan deed Lou het handiger. Die nam ons ook in de maling , maar hij bleef genieten van zijn paling. Maup
Het tunneldenken, of zoals u wilt het verkokerde denken van de filosoof Georg Wilhelm Friedrich Hegel ( 1770 - 1830 ).
Welteverstaan, een geniaal denker. Een systeembouwer van je welste . Stamt uit de periode die wij historisch aanduiden als het Idealisme. Het ( systeem) denken van Hegel heeft de zgn. triade ( een soort drietrapsraket) als uitgangspunt. Eerste trap: stelling : " Er is iets" Tweede trap: tegenstelling : " Er is niets" Derde trap : samenstelling: Er ontstaat wat. (worden). En dit is dan tegelijk geniaal als banaal. Waarom banaal? Omdat hij van deze op zich geniale vorm niet meer los komt . Hij radicaliseert dat zodanig , dat alles wat zich in en aan zijn geest voordoet hij dit dwangmatig in deze vorm van these, antithese , synthese giet. Hij vormt daarvan een mal, waarin hij de werkelijkheid perst. Alles wat daarin niet past snijd hij met zijn vlijmscherp intellect geraffineerd weg. Dit werkte op een slimme student zo irritant, dat op zijn vraag aan Hegel, of dat wel allemaal klopte met de werkelijkheid , Hegel antwoordde: " DAT IS DAN DES TE JAMMER VOOR DE WERKELIJKHEID!!" Daarom kan men vanuit een strikt wetenschappelijk denken aan het werk van Hegel moeilijk enig krediet toekennen. Alles wordt bedolven onder een uiterst ingewikkeld denkwerk , waarin zowel de samenhang als de relatie met de beschreven werkelijkheid zeer twijfelachtig is. Zelfs als het systeem dus een strikt logische samenhang zou vertonen , dan zou er nog geen enkele garantie zijn , dat het ook iets met onze wereld te maken heeft. Nog nooit heeft een filosoof of wetenschapper zoveel fantasie en denkkracht vergooid aan een zo hopeloze onderneming als de hele filosofische opzet van Hegel is.
De volgende keer iets over Empedocles. Die kon er ook wat van!!
Er zijn sommige filosofen, die , zoals dat tegenwoordig zo mooi heet , getroffen worden door " tunneldenken " Zij zitten dan opgesloten in hun eigen gedachten(tunnel)gangen. Van de grote filosoof Kant ( 1724 - 1804 ) is zijn morele, ethische stelregel alom bekend. Deze luidt in vereenvoudigde vorm: Wat gij niet wilt wat ugeschiedt ,doe dat ook een ander niet " Ik draai dat altijd om in positieve zin: " Wat gij wilt dat ugeschiedt, onthoud dat ook een ander niet "Van hem is bekend , dat hij elke dag op precies hetzelfde tijdstip uit wandelen ging. Daar kon je de klok op gelijk zetten. Op deze min of meer dwangmatige wandeltochten, nam hij voor de bedelaars , die hij tegenkwam, aalmoezen mee, en dan driemaal zoveel als gebruikelijk was. Dit had tot gevolg, dat hij door de bedelaars op den duur bestormd werd. Hij moest daardoor wel het tijdstip en de route van zijn dagelijkse wandeling verleggen. Te beschaamd om de waarheid te vertellen, verzon hij een smoes. Een slagerszoon zou hem hebben aangevallen. Hannah Arendt analyseert in haar werk ' Responsibility and Judgement'(2003) vlijmscherp deze handeling . Hij kwam namelijk lelijk in de knoei met zijn eigen filosofie. Hij kon de gewoonte om zo overdadig geld te geven op geen enkele manier verzoenen met de hierboven genoemde morele stelregel, die bekend staat als de categorische imperatief en viel zo lelijk door de mand. Maar , helaas hij was niet de enige. De volgende keer zullen we zien dat de grote filosoof Georg Wilhem Friedrich Hegel er ook wat van kon.
" We are drowning in information and starved for knowledge"
" We verzuipen in de informatie en snakten naar kennis." Dit is zo ongeveer de vertaling van deze one-liner van de Amerikaanse filosoof, psycholoog en pedagoog John Dewey ( 1859- 1952 ). Het was een gedreven pragmatist. Een gezaghebbende onderwijskundige in Amerika. Heeft hier aan verschillende universiteiten in woord en geschrift zijn sprankelende en vernieuwende ideëen over Amerika uitgestort. Kortom : de toon gezet voor het amerikaanse onderwijs van de laatste decennia. Was leerling van William James , die als pragmatisch denker , het uitgangspunt had , dat " iets waar is als het werkt ". Zo ook huldigde Dewey langs dezelfde denklijn zijn stelling: " Niemand heeft ooit verklaard waarom kinderen zo vol vragen zijn buiten de school, en zo een opvallend gebrek aan weetgierigheid vertonen over het onderwerp van de schoollessen. " Hij was de mening toegedaan , dat je pas leert door te doen. Hij richtte daarvoor zelfs een proefschool in voor een nieuw schoolsysteem. Hier moesten kinderen en volwassenen van elkaar leren door met elkaar samen te leven. Dat leren moest 'levensecht zijn' en aansluiten op de natuurlijke belangstelling van de kinderen. Dus vooral niet de hele dag stilzitten achter een kaal tafeltje , maar zelf ervaring opdoen hoe de samenleving in elkaar zit , en de praktische levenskringen werken. Deweys' school moest een vooruitspiegeling zijn van de maatschappij.
Ik word altijd weer aangenaam getroffen door innoverende denkers in t' algemeen en door onderwijs -pedagogen in het bizonder. Tegelijkertijd komen er dan ook steeds weer vragen bij me op zoals : mooi bedacht , verfrissende denkconstructies van bizondere signatuur, maar ( het beruchte " maar" ), wat is er van terecht gekomen. Als ex-praktisch onderwijsgevende zie ik me dan aan het eind van de cursus ( zo eind juni, begin juli , dus hoogzomer) vrijdagmiddag, laatste lesuur , in een snikheet noodgebouw met plat dak voor een groep , pakweg 30 turbulerende pubers staan , om hen nog enig duits te slijten. Dat is hete soep serveren, die ze met een vork naar binnen moeten krijgen. Daar krijg je echt geen trek van, in tegendeel, het is kokhalsen alom.. dat werkt niet, dus is het niet waar! Daar heeft William James een punt . Zijn alternatieven zijn prachtig en meeslepend. Je was wel gek om dat niet te beamen. Maar ze werken tot op heden nog steeds niet , dus zijn ze óók niet waar. Nog steeds zitten we opgescheept met kale tafeltjes , waar leerlingen gestressd achter toetsen , testen, proefexamens aan moeten zitten. Idem dito is het vergaan met Ivan Illichs' "Deschooling Society". Het barst nog van de scholen, de een nog groter dan de ander. Kortom , we hobbelen zo maar wat heen en weer tussen paradoxen en dilemma's. Hoe komt het toch, dat alle utopisten, dat wat ze zich voorstellen , niet tot stand kunnen brengen. Het lijkt wel een vorm van onhandig urineren tegen de wind in. Dat lucht in nood wel even op, maar daarna sta je wel in je (natte) hemd. Ik voel me daar nog steeds niet echt lekker bij. Ik stop er nu maar even mee want ik moet weer zo nodig.
's Avonds, na een warme dag in Italië, kinderen slapend in de Alpenkreuzer, wij , onder een mooi besternde Italiaanse hemel, genietend van een kopje Nescafé uit een kampeermog. Daarna wijn uit een theeglas. Dat alles smaakte zo heerlijk, dat wij besloten , eenmaal weer thuis te zijn, deze zelfde combinatie van poederkoffie uit een mok en wijn uit een theeglas voort te zetten. Één grote teleurstelling . Hoe kon dat nou, zo vroegen wij ons af. De mok, het theeglas , de koffie en de wijn waren toch gebleven. Ja, maar concludeerden wij,er was wat anders aan de hand. De situatie, de omgeving, of zoals dat tegenwoordig zo mooi heet : de context was veranderd. Geen romantische avond in Italië, maar een koud en vochtig Nederland , geen camping met een Alpenkreuzer, maar Breukelen in een vertrouwd huis. Dat was wellicht de oorzaak, dat wij daardoor zo werden beïnvloed ,dat ,gatverdarrie, de koffie en de wijn niet meer smaakten. Ik ben dus anders wanneer ik thuis ben. Weer anders als ik achter mijn piano zit, in de auto rijd, voor een groep mensen sta te praten, alleen ben of in een menigte sta. etc, enz. Travestieten forceren zelfs dwangmatig die context door mannen-/vrouwenkleren aan te trekken. Naar analogie van wat Wittgenstein voor de taal heeft gezegd, dat de betekenis van een woord door zijn gebruik wordt bepaald ( " the use is in the meaning "), zo word ik door mijn context, mijn omgeving bepaald. Maar dat " anders zijn " zet zich ook door op de tijd lijn van ons leven . Als kind, jongeling ,puber, adolescent "volwassene" , senior, grijsaard ben ik steeds veranderd door mijn leefomgeving. Ben ik ooit wel dezelfde , zo vraag je je af???, ofwel heb ik een "ik", kan ik ooit mezelf zijn?? Dat ben ik me bewust, dus een bewustzijn heb ik. Maar als mens heb ik ook een zelfbewustzijn, dat ik zelf kan weggommen als het me teveel wordt. Dit heet dan zelfmoord. Dit , in tegenstelling tot een dier, dat nooit zelfmoord kan plegen, dus alleen maar een geconditioneerd bewustzijn heeft. En nu wordt het pas echt interessant: door mijn zelfbewustzijn ben ik verantwoordelijk voor mijn handelen .Een hond, kat ,vlieg amoebe etc nooit. Als ik bijv. het vlees onachtzaam op het aanrecht laat staan en ik even daarna onze kat erop "betrap" heerlijk daarvan te smullen , dan is dat nooit zijn, maar alleen mijn schuld. Het beestje straffen hoort daar dus niet bij.! Probleem: we hebben dus een ego , maar we zijn het niet. Dat is even lekker!! Filosofen hebben daar hun 'denken' aan vol . Om die zwaarwegende zelf-verantwoording te ontlopen bezigen wij de sluwe vaak gehoorde uitdrukkingen: " Je moet me maar nemen zoals ik ben", of " " Zo ben ik nu een maal". Vooral dit laatste vlucht excuus klopt in de letterlijke betekenis van het woord "maal' , maar zo bedoelen we het helemaal niet. Het is een oneigenlijk gebruikte uitspraak . Onze alter ego's rollen achter elkaar aan als op een rollerbaan. Het wordt nog erger als we onze ego door zware omstandigheden van overmacht geheel kwijt zijn en er verschrikkelende dingen kunnen gebeuren of reeds gebeurd zijn. Voor de rechtbank zijn we dan na psychiatrisch onderzoek, ontoerekeningsvatbaar of niet en vallen dan in de kategorie " met voorbedachte rade". Moeilijk, moeilijk !! Maar ja, we moeten wat . Kennelijk is ons Ego wel denkbaar , maar niet kenbaar. Voor psychiaters kennelijk wel . Daar moet ik toch eens achteraan ,hoe ze dat precies doen.. maar ja, we moeten wat. Ik ga zo dadelijk pasfoto's laten maken , omdat mijn pas verlopen is . Ik trek daarbij , voor zover me dat lukt , mijn mooiste gezicht t.b.v. een moment-opname van mijn "ik" . Kom ik het "pas"-hokje weer uit , dan klopt die foto eigenlijk al niet meer. Hij is nog wel recent maar niet meer coherent. Daar moet ik dan ook nog 6 Euro voor betalen. Dat komt , zo vind ik eigenlijk, niet van pas.
" Wees uzelf , zei ik tegen iemand, maar hij kon niet want hij was niemand.!!.
" Wij leren niet voor de school maar voor het leven.!! " Zo luidt de vertaling van deze klassieke mooi -klinker. Maar volgens de veelzijdige denker Ivan Illich ( 1926 - 2002 ) is het een vals-klinker!! In zijn belangwekkende boek " Deschooling Society " ( Ontscholing van de maatschappij uit 1971) betoogt hij dat de school het echte leren alleen maar in de weg staat. Voor hem ware het dan beter de spreuk maar om te draaien tot : "Wij leren niet voor het leven , maar voor de school." let wel : hij bedoelt dan HET ECHTE LEREN en dat is nadat de basisvaardigheden van lezen en schrijven via de basisschool zijn aangeleerd. Daarna , dus in het vervolgonderwijs begint de ellende pas echt . Hier laat onze westerse cultuur zich ongenadig gelden. Zij staat daar op slechts de 2 poten van taal en wis/natuurkunde vast overeind en is niet om te krijgen. De mentaal begaafden hebben daar geen moeite mee , want die redden zich overal, dus ook in dat voortgezet onderwijs, maar , ach en wee voor de anders ( dus beslist niet MINDER) getalenteerden, die worden juist door die school om bovengenoemde reden tot minder getalenteerden gebrandmerkt. De kreet , " gelijke kansen voor iedereen " die destijds veelvuldig werd geroepen door minister Van Kemenade en daarna in vele toonsoorten als " mavo-projecten" , leer- en studie- huizen" hebben nagegalmd uit de politiek rood omrande monden van de diverse ministers, zijn helaas, tenkoste van veel geld en inspanning van leerling en leraren(essen) in een lijkzang geeindigd. De gelijke-kansen -theorie,een schoon en ambitieus ideaal , kwam in frontale botsing met de keiharde structuur van ons onderwijssysteem, dat historisch van boven naar beneden volgens het "top-bottom -model is vastgeschroefd. Niet om te krijgen.!!!! Illich betoogde in 1971 al dat zo'n systeem het echte leren alleen maar belemmerd. Zijn boek is dan ook één groot pleidooi dat zo'n school eenvoudig weg moet, omdat deze in de sterk en zich snel veranderde samenleving nu niet meer past. En ziedaar, alle inspanningen van o.a. de netelige Netelenbossen en de barbie-popperige v/d Hoevens ten spijt, zitten we nu in en met hooggestapelde mega- scholen, waar de steeds weer terugkerende scheuren met aan bouwfraude grenzende dure plastische vulmiddelen tevergeefs worden weggepoetst. ( In het duits heet dat zo mooi Hochstaplerei = luchtfietserei ). De gelijke kansen passen niet in deze verticaal voorgevormde lagenconstructie van voorwetenschappelijk - hoger-middelbaar - en lager voortgezet onderwijs. De mentaal goed uitgerusten zitten daar boven in goed. Die redden zich , waar je ze ook neerzet , altijd wel. De anders getalenteerden worden door deze onderwijsstructuur nog steeds tot minderbedeelden gebrandmerkt. De middelste lagen zijn nog voor enkelen onder veel gehijg en gezucht haal- en bereikbaar, maar beneden in de kelder is het gekreun en gesteun niet van de lucht. Om de wond- pijn hier wat te verzachten verstrekt men er een soort (l) uierzalf in de vorm van schoolonderzoeken van A-,B-,C-, en D- niveaus. Resultaat : een totaal geïnflateerd diploma , dat niet meer waard is dan de kostprijs van het papier en de schoonschrijver. Dat alles slechts ten faveure van de school en totaal niet van het (beroeps)-leven van de leerling . Hij wordt gevoelsmatig met " iets" beloond dat later, als het vaak al te laat is, " niets" blijkt te zijn. Illich trekt dan terecht tegen dat soort bedrog fel van leer. Dit soort onderwijs , zo betoogt hij, zorgt dat mensen afhankelijk gemaakt en geïndoctrineerd worden en niet leren zelfstandig te denken. Hij gebruikt voor zo'n school zelfs de bijbehorende termen : terreur, knechting en slavernij. En daar komt , zoals we allen weten narigheid van. Zei Goethe het een paar eeuwen geleden al niet zo: " Ihr führt ins Leben uns hinein Ihr lasst den Armen schuldig werden, Dann überlasst Ihr ihn den Pein Denn jede Schuld rãcht sich auf Erden
( Goethe , Lieder des Harfners in " Wilhelm Meister" ) Maup .
In Documents 6 ( 1929) verklaart onze ludieke filosoof Victor Bataille ( 1897 - 1962 ) de grote teen tot het meest menselijke deel van het menselijke lichaam. Over het algemeen beschouwt men de grote teen als lelijk en onsmakelijk. Bij de Chinezen is het de man zelfs verboden naar de voeten van de vrouw te kijken en in Turkije is het bij bepaalde bevolkingsgroepen een plicht met de sokken aan te slapen. Jawel , en let op: Het kan nog erger. De Spaanse graaf van Villamediana is smoor verliefd op koningin Elisabeth. Hij wil dan ook niets liever haar tenen aanraken . Daartoe bedenkt hij een list . Hij steekt haar huis in brand om daarna de koningin in zijn armen het huis uit te dragen. Maar helaas , een loederige dienstbode ontdekt het en veraadt hem bij de koning. Deze jaagt de graaf genadeloos een kogel door het hoofd.
Circa 2/3 weken geleden vond er in het TV- programma "Tegenpolen" een discussie plaats over het tegenwoordig in het spotlicht staande onderwerp geloven . Gespreksleidster ,de theologe Jacobine Geel , zat keurig in het midden met aan de ene zijde de rabbijn Raphaël Evers met daartegenover de hersenspecialist Dick Swaab . Deze laatste beweerde op basis van klinisch researchwerk, dat de hersenen d.m.v chemische verbindingen ons totaal gedrag bepaalden , waaronder ook het geloven viel en nog veel meer mentale verschijnselen. Wij werden gereduceerd tot slechts materie , dat werd aangestuurd door een vat (ons brein ) vol chemische processen, en dat was het dan . Ik vond persoonlijk het verweer van de Rabijn interessant , die stelde dat Swaab daarbij vergeleken kon worden met een radioluisteraar die het apparaat radio gelijkstelt met de muziek of gesproken stem. Die zouden dan ook niet meer zijn dan de transmittertjes en de electrische vonken die in het radioapparaat plaats vonden. Daar had de rabbijn wel een punt. Het is het probleem van verhouding /verbinding tussen lichaam en geest, dat al vanaf de vroegste tijden het denken van de mensen bezighoudt nl. hoe kan het bijv. dat een geamputeerde nog steeds pijn voelt in de afgezette ledematen (arm en/of been), het zgn Phantoom verschijnsel. Het wordt nog complexer: Er zijn Softenonkinderen geboren zonder armen en/of benen , die precies voelen of ze die ledematen wel hebben , met vingers, tenen en pijnen en al. Ook de zgn "tweelingenpijn", waarbij de ene eeneiïge tweeling soms precies de pijn voelt die de andere helft heeft, hoe groot de afstand tussen die twee ook is. En zo kunnen we nog wel even doorgaan met nepmedicijnen(Placebo's) , die toch soms werken. Zo ook met het op afstand aanvoelen dat er met een sterk emotioneel gebonden persoon ( bijv: ouders en kind , geliefden ) iets ernstigs is gebeurd. Nou ja, u kunt uit eigen transpersoonlijke ervaringen, zo denk ik, nog wel meer aanvullingen geven, waarvan u achteraf zegt hoe dat mogelijk was.
In het donker zoekt een enigszins beschonken man naar iets onder een brandende lantaarnpaal. Een voorbijganger vraagt hem wat hij verloren heeft. Met ietwat dikke tong antwoordt de roesige man " Mijn sleutels.!" . "Waar denk je dat je ze ongeveer verloren hebt ? ", vraagt hij. Een wat uit balans geraakte arm zwaait in de richting naar een gebied, dat buiten de lichtcirkel van de lantaarn valt.. Op de vraag van de passant , waarom hij dan daar in eerste instantie niet zoekt krijgt hij het antwoord: " Omdat het hier licht is.!!!". Dit verhaal van Rudie Kousbroek, geeft in essentie weer wat er afgelopen zondag in het uitstekend programma " Boeken" ( ned. 2 van 11.30 - 12.00 uur) aan de orde was. Hier vond een confrontatie plaats tussen twee hooge(l)eerde heren t.w : Prof .dr . Herman Philipse en Prof.Dr. Cees Dekker. De eerste bekend vanwege zijn boek " Het atheïstisch Manifest " , de tweede met zijn boek : " En God beschikte een Worm "
Midden in de Sahara staat een wekker. Rondom geen enkel levend wezen te ontdekken. Hij staat daar van god en iedereen verlaten. Nadat de ingestelde tijd verlopen is loopt de wekker af.
"Wij hebben toch geleerd , dat je bij (ge)Varen dekking moet zoeken?" 
" We are drowning in information and starved for knowledge"
De grote zoektocht!!
