Berichten van 21 februari 2012 tot 22 februari 2012

Dubbellog (1)

                                                  De  Lavatunnel van Todoque

                                                                     ***

Een lavatunnel is een natuurlijke tunnel waardoor lava stroomt onder de oppervlakte van een
lavastroom. Een lavatunnel kan (bij een vulkaanuitbarsting) actief zijn en lava bevatten of inactief
als de aanvoer van lava opgehouden is en het gesteente gestold. In dat geval kan een lange
ondergrondse holte achterblijven.

Lavatunnels worden gevormd als bovenop een actieve niet-viskeuze lavastroom een
ononderbroken harde korst ontstaat, die steeds dikker wordt en een dak vormt waaronder het
gesmolten gedeelte van de lava verder kan stromen. Lava verlaat de plek van een uitbarsting
meestal in langgerekte stromen. Deze lavastromen blijven heet van binnen terwijl de buitenkant
afkoelt. Hierdoor ontstaat er geleidelijk een cocon van afgekoeld materiaal aan de zijkanten
terwijl de lava verder stroomt. Deze cocon isoleert de lava die erdoor stroomt zodat deze niet
stolt.

Dubbellog (2)

Brede lavastromen bevatten vaak één hoofd-lavatunnel en vele vertakkingen of kleine tunnels
die samen de lava naar het front van de stroom en zijn vertakkingen brengen. Als de lavatoevoer
stopt omdat de uitbarsting over is of hogerop de stroomrichting verlegd wordt trekt de lava naar
beneden toe uit de tunnels weg om een holle ruimte achter te laten.
In de lege tunnels kunnen vaak sporen van de stroming op verschillende hoogtes worden
teruggevonden, dit representeert fasen waarbij de lava tot verschillende hoogtes kwam. Meestal
hebben lavatunnels vlakke onder- en bovenzijdes, maar het kan ook zijn dat kleine stalactieten
gevormd zijn vanaf het plafond van de tunnel, door het druppelen van lava. Soms zijn aan de
binnenzijde ook sporen van lavaspatters te vinden.

De "Tubo Volcanico de Todoque" is ongeveer drie meter breed en op sommige plaatsen veel
breder met een lengte van +/- 560 meter. Oorspronkelijk was de pijp 154 meter langer maar is niet
meer verbonden met de rest van de tunnel. Dit is het gevolg van grondwerken tijdens de aanleg
van een verkeersweg in 1987 dwars door het lavaveld van Las Manchas. Aan de andere kant van
de weg is de vulkanische pijp een zeer smal kanaal, waardoor er slechts een persoon kan vooruit
komen met speleologie technieken.

Aan het einde van onze exploratie wordt de tunnel smaller en vond Luk, zie: 
http://www.coolvision.be/
en:
http://www.flickr.com/photos/lukvansand/
overblijfselen van menselijke activiteiten. Hoe kan het ook anders; Plastic !!

                                   Op zoek naar de ingang van de lavatunnel van Todoque. 

                                                                            ***

Zonder GPS is het even zoeken waar de ingang van de vulkanische buis zich bevindt, maar het
lukt wel weer. Het is ongeveer een jaar geleden dat ik er nog ben in geweest. Aan de hand van
enkele herkenbare lavastructuren vind ik de locatie makkelijk terug. De lava pijp is gevormd als
gevolg van een vulkanische uitbarsting van de vulkaan San Juan in 1949.

Bij de declaratie als beschermd natuurgebied van de vulkanische tunnel en omgeving is er een
"schrijffout" ontstaan en heeft het geologisch fenomeen verkeerdelijk de naam "Tubo Volcanico
de Todoque" mee gekregen (naar een nabij gelegen dorp). Bij de lokale bevolking stond de pijp
gekend als "Cueva de Las Palomas" (grot van de duiven) tengevolge van de grote aanwezigheid
van deze vogels in de lava structuur. De duiven vliegen in en uit door de ontgassingsgaten, deze
gaten zijn ontstaan door de vluchtige gassen bij de afkoeling van het magma. 

Ik heb afgesproken met Luk Van Sand  http://www.coolvision.be/ om er morgen nog eens in te
gaan. Niet vergeten, : Helm en pillamp ( = Vlaams voor zaklantaarn ;-)
Oant moarn ( = Fries voor tot morgen ;-)