Ze zijn zo guitig. Als ze klein zijn... Het wilde zwijn rukt op in Brabant en de meningen daarover zijn zeer verdeeld. Van 'alles afschieten' tot 'ze horen er gewoon bij'.
Een everzwijn laat zich niet tegenhouden, daarover is iedereen het inmiddels wél eens. Schrandere dieren, nergens bang voor. En als je er, zoals in Brabant, in één jachtseizoen 556 afschiet omdat nu eenmaal is afgesproken dat er maar nul mogen zijn, fokken wilde zwijnen zich ongekend hard terug.
Niet vol te houden
,,Wanneer je honderd gezonde evers hebt, zijn het er volgend jaar driehonderd, en het jaar daarna negenhonderd'', weet Jolanda Kruize van Faunabeheereenheid Noord-Brabant. Die overlegt met grondbeheerders, natuurorganisaties, boeren en jagers over hoe ze dit varkentje moeten wassen. De provincie is tot nu toe helder: geen schadelijke wilde zwijnen in Brabant. Nergens. Maar dat valt niet vol te houden, beseft iedereen.
Kijk maar in Heeze-Leende, Asten en Deurne. Jagers zoeken zich suf langs de akkerranden, want een everzwijn laat zich lastig vangen. Maar met zoveel maïs in Brabant gedijen ze zelfs nog beter dan op de Veluwe, waar feitelijk 1.350 wilde zwijnen zijn toegestaan en toeristen inmiddels struikelen over tienduizend everzwijnen, ondanks het feit dat er recent liefst 4.500 exemplaren zijn afgeschoten. Daarop zitten voor- én tegenstanders van dit prachtige dier in Brabant niet te wachten. Geluiden dat wilde zwijnen nu ook worden gesignaleerd in de omgeving van Chaam (aldus Staatsbosbeheer) en onder het Bredase Mastbos (zeggen jagers) worden zeer serieus genomen.
Boswachter Patrick Raats: ,,Officieel zijn er nog geen meldingen, maar bij Chaam hebben wij ze zeker gezien. We weten ook niet of deze al gedomesticeerd zijn of op de vlucht uit Belgïe. Of hoeveel het er zijn. Maar als ze hier blijven, moet dat worden gemeld en worden jagers ingeschakeld om af te schieten.''
'Parazwijnen'
© Getty Images/iStockphoto
Boze tongen beweren dat sommige jagers hun mond zullen houden om dit soort vangst voor zichzelf te houden. Dat er nota bene types zijn die in België gekweekte exemplaren aan deze kant van de grens hebben losgelaten. 'Illegale herintroductie' heet dat in ambtelijke rapporten. 'Parazwijnen', zeggen ingewijden ook wel. Gedropte dieren.
Genetisch onderzoek toont deze 'onnatuurlijke oorsprong' aan, meldt wetenschapper Hugh Jansman (Wageningen Environmental Research). Maar niemand weet wie die evers heeft uitgezet. Geen bewijs. Bij de Jagersvereniging wil woordvoerder Reinier Enzerink die verhalen ook niet geloven: ,,Dat geluid is nooit bevestigd.''
Waar dier-ecoloog Jansman vindt dat er net zoals een eeuw geleden weer plek moet zijn voor wilde zwijnen in onze natuur, denkt Enzerink daar anders over. ,,Everzwijnen koloniseren als een malle, zijn ongelooflijk productief. Zeker in Brabant - waar ze voedsel en schuilplaatsen te over hebben - is het veel te duur om ze toe te staan. Zul je moeten blijven schieten en ook andere middelen nodig hebben om te bejagen of tegen te houden.''
Liever kwijt
Boerenorganisatie ZLTO is de wilde zwijnen liever kwijt dan rijk. Zij constateert een jaarlijks toenemend bedrag aan gewasschade en is bang voor het risico op besmettelijke dierziekten. Maar de huidige nul-optie blijkt in streken als Leenderbos volstrekt niet realistisch, ondanks de inzet van jagers. Daar gedijt het wilde varken dusdanig dat alle partijen het eens zijn over een nul-schade-aanpak. Kort gezegd: laten we zorgen dat het niet uit de klauwen loopt. Dus worden gebieden aangewezen, komen er vangkooien en mag er het hele jaar door selectief geschoten worden. Dus niet op een zeug met biggen, dat pikt het publiek niet.
ZLTO-medewerker Patrick van de Rijdt over die Oost-Brabantse aanpak: ,,Als ZLTO blijven we inzetten op geen wilde zwijnen, maar niet iedereen denkt er zo over. Met zijn allen zijn we het wel eens dat we de schade zoveel mogelijk moeten beperken.''
Alles blijven afschieten is voor de Brabantse Partij voor de Dieren in ieder geval geen optie. Volgens het Hoogerheidese statenlid Paranka Surminski valt heus te leven met dat gewroet om ons heen. ,,De wereld is niet alleen voor de mens gemaakt. Jagers vinden het fantastisch om er op te schieten, boeren hebben ook zo hun belangen, maar als natuurliefhebber vind ik dat we leefgebieden moeten aanwijzen. Gun ze een plek, daar hebben ze recht op. En waar je ze niet wilt hebben, gebruik je rasters, hekken, prikkeldraad, een sloot, een meidoornhaag of je rijdt gewoon een beetje langzamer met die auto. Punt.''
Schrijnende beelden van verwaarloosde pony's in Herdersem !
Dode merel die waarschijnlijk het Usutu-virus onder de leden had. © John Lazaroms
