De Amerikaanse gitarist kwam op 18 oktober 1926 ter wereld in Saint Louis, in de staat Missouri. Zijn muzikale interesse werd vroeg gewekt en op zijn zesde begon hij te zingen in een kerkkoor. Na jaren van oefenen kreeg hij op een schoolmusical een enthousiast applaus na het zingen van een oud bluesnummer. Het optreden inspireerde Berry om zelf ook de gitaar op te pakken. Met ritmewisselingen en bluesakkoorden maakte hij zich snel veel liedjes van de radio meester.
Na een gevangenisstraf van drie jaar wegens een overval werkte Berry vanaf 1947 in Saint Louis als onder meer conciërge en fotograaf. Hij trouwde in 1948 met Themetta Suggs en twee jaar later volgde een dochter. Pas in 1951 ging Berry zich weer intensiever richten op muziek. Met een band bestaande uit oude bekenden speelde Berry in lokale nachtclubs en hij verwierf al snel een reputatie als showman. Na verloop van tijd trok Berry steeds vaker blank publiek, wat in het sterk gesegregeerde Saint Louis in die tijd uitzonderlijk was. De gitarist voelde dat het tijd was voor de volgende stap en reisde naar Chicago, waar de zwarte muziek erg populair was.
Geboorte rock and roll
In de stad liep hij zijn idool Muddy Waters tegen het lijf. Het advies om platenbaas Leonard Chess te bezoeken volgde Berry op, maar hij had geen tapes om te laten horen. De gitarist snelde terug naar zijn thuisstad om wat nummers op te nemen en bezocht Chess nogmaals. De platenbaas werd overtuigd door een demo van een lied dat uiteindelijk uitgroeide tot Maybellene. Deze mix tussen country, r&b en blues wordt ook wel gezien als de geboorte van rock and roll en zou uitgroeien tot een grote hit in de zomer van 1955.
In de jaren daarna volgden meer hits als Roll Over Beethoven, Sweet Little Sixteen en Johnny B. Goode. Dat laatste nummer is nog altijd een rock and roll-monument en bevat de elementen die Berry bijzonder populair maakten. Een herkenbare gitaarrif, dansbare ritmes en humoristische teksten. Ook op televisie deed de gitarist het goed. Zijn vlotte babbel en soepele danspasjes spraken een groot publiek aan. Bovendien zijn de teksten over romantiek herkenbaar voor zowel een blank als zwart publiek.
Celstraf
Berry’s vruchtbare muzikale carrière werd begin jaren zestig onderbroken door een celstraf. Nadat hij in 1944 als 17-jarige al drie jaar heeft moeten brommen wegens een gewapende overval, verdwijnt hij in 1962 weer achter de tralies. Ditmaal voor het overtreden van de Mann Act, een wet die onder meer het vervoeren van minderjarigen voor “immorele doeleinden” verbiedt.
Een 14-jarig meisje ging met Berry mee op tournee kreeg vervolgens een baan in zijn nachtclub. Het meisje verloor na enige tijd haar baan en werd later opgepakt voor prostitutie. Berry was weer op tournee, maar kwam op verzoek van de politie terug naar zijn thuisstad. Na onderzoek moest hij drie jaar de cel in. De gitarist heeft altijd ontkend dat hij een seksuele relatie met het meisje onderhield en beweerde dat het meisje zich ouder voordeed dan ze was.
Eenmaal weer op vrije voeten ging Berry verder waar hij voor die tijd mee bezig was; het maken van rock and roll. Er volgden nummers die het goed doen in de hitlijsten, zoals Nadine en You Never Can Tell. Mensen om hem heen zagen echter een andere man. Voor zijn gevangenisstraf was hij een joviaal persoon, na zijn sanctie was hij afstandelijk en nors. Dat ondervond ook Keith Richards in de meerdere samenwerkingen met zijn grote held. “Hij was niet makkelijk in de omgang en dat was teleurstellend, want zijn liedjes bevatten humor”, aldus The Rolling Stones-gitarist. “Chuck is niet iemand waar je een drankje mee doet.”
Keith Richards
Niettemin had Berry een grote invloed op Keith Richards en zijn band. “Dit is de man bij wie het allemaal begon”, aldus Richards. Ook The Beatles en The Beach Boys noemden Berry als een inspirator. “Als je rock and roll een andere naam wilt geven, dan kun je het net zo goed Chuck Berry noemen”, zei John Lennon ooit.
Mede daardoor was de gitarist in 1986 de eerste persoon die werd toegevoegd aan de Rock and Rol Hall of Fame. Een jaar eerder ontving hij al een Grammy voor zijn verdiensten. Tijdschrift Rolling Stone gaf hem een zesde plaats in de ranglijst met de grootste gitaristen aller tijden.
Optreden bleef hij tot op zijn oude dag doen. In 2014 tourde hij op 87-jarige leeftijd nog de wereld rond. Chuck Berry overleed op 18 maart 2017 op 90-jarige leeftijd in St. Charles (Missouri).
Door: NU.nl/Zico Ruiter
Rotterdam ik mis de stad van toen..
