Door: Sophie Vereycken
7/04/17 - 14u00  Bron: Quartz

Van "kom eens bij de mama" tot "heb je me gemist?" Die trouwe viervoeter wordt doorgaans niet alleen getrakteerd op een dikke knuffel, maar ook een heuse monoloog. Maar hoe komt dat, dat we zo graag tegen onze huisdieren praten? En is dat eigenlijk wel normaal?

Een kleuter die kletst met haar konijn, of favoriete speelgoed is schattig. Een volwassene die al eens graag keuvelt tegen de Sanseveria is dan weer vooral raar. En toch doen we het zelf stiekem ook in onze eigen huiskamer. Antropomorfiseren noemen we dat in de wetenschap, of het toekennen van menselijke eigenschappen (zoals praten) aan niet-menselijke wezens. En het is eigenlijk helemaal niet zo abnormaal.

Stompzinnigheid?
Professor Nicholas Epley, gespecialiseerd in gedragswetenschappen, legt uit: "antropomorfiseren wordt al jarenlang gezien als een teken van stompzinnigheid, maar in feite is het een heel normaal gevolg van ons menselijke karakter. Of we ons er nu bewust van zijn of niet, we antropomorfiseren eigenlijk continu." Zo durven we objecten als auto's, boten en instrumenten wel eens een naam geven, "het zijn immers voorwerpen waar we een speciale band mee hebben," verklaart de professor. "Ze worden als het ware een verlengstuk van onze persoonlijkheid."

Heel normaal
Maar het gaat nog verder dan dat. "We vinden dat onze kat een diva is, zeggen dat de beurs zich moet herstellen en we vragen onze auto vloekend waarom hij in godsnaam niet wil starten. En dat is heel normaal. Het is het gevolg van ons sociale bewustzijn." De meest voorkomende is het geven van een menselijke naam aan niet-menselijke wezens en voorwerpen. Een neiging die mensen al meer dan duizenden jaren hebben, tot aan de zwaarden en schilden in de mythen van Homerus terug. "Een ridder legt zijn leven letterlijk in handen van zijn zwaard, terwijl een zeevaarder afhankelijk is van een schip," weet taalkundige Ingrid Piller. "En dus geef je die voorwerpen een naam, want ze zijn immers jouw allerbelangrijkste metgezellen. Het is een manier om te geloven dat dat voorwerp jou wil beschermen, ook al wil een zwaard of schip op zichzelf natuurlijk helemaal niets."

Lees ook

• Deze vijf ziektes hebben dieren en mensen gemeen
• JBC pakt uit met een Samson & Gert-collectie voor volwassenen
• Zo baasje, zo hond? Hoe je viervoeter jouw gedrag kopieert

Waarom doen we het?
In feite zijn er drie redenen waarom we niet-menselijke dingen toch zullen antropomorfiseren.

1. Het ziet eruit alsof het een gezicht heeft
2. We willen er vrienden mee zijn
3. We begrijpen het niet

1. Het ziet eruit alsof het een gezicht heeft
Onze hersenen hebben de buitengewone gave om overal gezichten in te zien. Dat is nog een overblijfsel van een essentieel instinct, aangezien we vroeger zo onze vrienden konden onderscheiden van potentiële roofdieren. Vandaag de dag is die vaardigheid om gezichten te herkennen en te lezen nog steeds cruciaal om te kunnen communiceren. En die neiging om andere mensen te herkennen, straalt soms af op niet-menselijke dingen. "We willen continu ontcijferen wat een ander wezen denkt of wil doen. Daardoor hebben we de neiging om een object dat ogen heeft, meteen ook als menselijk te beschouwen, alsof het een eigen geest heeft. We zijn immers hypergevoelig voor ogen, aangezien die de spiegel van de ziel van een ander zijn," legt Epley uit.

2. We willen graag vriendjes zijn
"Antropomorfiseren doen we alleen met dingen die we leuk vinden. Hoe leuker we iets vinden, hoe liever we zouden hebben dat we met hun geest zouden kunnen communiceren. Epley zelf verwijst daarbij naar een studie bij luisteraars van de show 'Car Talk'. "Hoe meer mensen aangaven tevreden te zijn met hun auto, hoe meer ze geneigd waren om hun auto te antropomorfiseren, en bijvoorbeeld een naam te geven. En hetzelfde geldt natuurlijk voor onze huisdieren. We zien Blackie of Minoes graag, en dus willen we maar wat graag een conversatie met hen aangaan."

3. Onvoorspelbaarheid betekent menselijkheid
Want mensen zijn nu eenmaal onvoorspelbaar. "Als we iets moeilijk kunnen begrijpen, dan hebben we de neiging om er menselijke eigenschappen aan toe te schrijven. Bijvoorbeeld de computer niet wil opstarten, dan doen we geen moeite om ons te verdiepen in de wereld van de bits en bytes. In tegendeel, we wijten het gewoon aan een koppige pc. Daarom zullen we ook sneller praten tegen onze auto wanneer die 'weigert' te starten, dan wanneer de bolide perfect functioneert.

Uniek
Het mag duidelijk zijn: mensen die praten tegen hun huisdier of hun auto een naam geven, zijn allesbehalve abnormaal. "Bovendien is het ook allesbehalve kinderachtig of dom," stelt professor Epley. "Voor het herkennen van de geest of denkvermogen van iemand anders heb je evenveel intelligentie en dezelfde psychologische processen nodig als bij dieren, een god of zelfs voorwerpen. Het is net een voorbeeld van de unieke vaardigheid van onze hersenen."

gerelateerd nieuws

• 

  Deze vijf ziektes hebben dieren en mensen gemeen

• 

  JBC pakt uit met een Samson & Gert-collectie voor volwassenen

• 

  Zo baasje, zo hond? Hoe je viervoeter jouw gedrag kopieert

Een tragisch tafereel in Wondelgem zaterdag: een bruine labrador werd dood teruggevonden in het kanaal. Het dier zat gewikkeld in een vuilniszak en was in een valies gepropt. De overleden hond was erg gezwollen. De vuilniszak hing vol bloed.  

De lokale politie is nu op zoek naar de eigenaar en/of dader van het misdrijf. Op Facebook deelden ruim 2000 personen de schokkende beelden.  

Of het dier reeds dood was op het moment dat het in het kanaal gedumpt werd, is niet duidelijk.

gerelateerd nieuws

• 

  Slachthuis Tielt wil uitbreiden en miljoen varkens per jaar meer slachten: "Dit goedkeuren zou absurd zijn"

• 

  168 processen-verbaal voor overtredingen in slachthuizen

Twee derde van het koraal in het Great Barrier Reef is beschadigd door verbleking. Dat blijkt uit onderzoek door het Australian Research Center (ARC). Nog nooit eerder werd koraalverbleking op zo'n grote schaal vastgesteld.

Lees ook

• Wat heeft Machu Picchu dat Benidorm niet heeft? Badplaats doet gooi naar plek op Unesco Werelderfgoedlijst
• Dramatisch verlies van koraal in Zuid-Chinese Zee

Wetenschappers trekken aan de alarmbel. Al zo'n 1.500 km van het Australische rif is aangetast door koraalverbleking. Het koraal raakt zijn kleur kwijt door het verlies van algen. Dat komt dan weer doordat de koralen stress ondervinden door onder andere de stijgende temperatuur van het zeewater.  

Koraalverbleking is geen nieuw fenomeen, maar het is wel voor het eerst dat de schade zo groot is. "Sinds 1998 is het fenomeen zo'n vier keer voorgekomen", zegt professor Terry Hughes van de James Cook University. "De herstelperiode voor de koralen varieert, maar nu is de periode tussen twee momenten van koraalverbleking nog nooit zo kort geweest." Sommige delen van het koraalrif waren nog herstellende van de schade van vorig jaar. Professor Hughes vreest dan ook dat de koralen voor altijd beschadigd zijn.

"Niets helpt"

Maatregelen van de overheid om de kwaliteit van het water te bevorderen, helpen niet. Jon Brodie, expert in waterkwaliteit, geeft op. "We hebben veel geld en tijd besteed aan het behouden van de kwaliteit van het water, maar niets helpt. Dit is een ramp."  

Wetenschappers wijten het fenomeen aan de klimaatverandering. "Hoe sneller we weggaan van fossiele brandstoffen en broeikasgassen en overstappen naar hernieuwbare energiebronnen, hoe beter", zegt professor Hughes.  

De toeristische sector in Queensland stelt zich vragen bij het onderzoek. Volgens hen hebben wetenschappers al vaker overdreven over koraalverbleking en het sterftecijfer van koralen.

Het Great Barrier Reef staat sinds 1981 op de Werelderfgoedlijst van Unesco.

gerelateerd nieuws

• 

  Wat heeft Machu Picchu dat Benidorm niet heeft? Badplaats doet gooi naar plek op Unesco Werelderfgoedlijst

• 

  Dramatisch verlies van koraal in Zuid-Chinese Zee

Ben jij eerder een nachtbraker dan een ochtendmens? Onderzoekers ontdekten een bepaalde genmutatie bij avondmensen, die verklaart waarom zij 's nachts langer actief blijven dan de gemiddelde mens. Hun innerlijke klok loopt langer, waardoor ze "permanent het gevoel van een jetlag hebben", aldus de onderzoekers.

Behoor jij tot de categorie mensen die pas levendig wordt na 21u 's avonds, en nooit voor 1u in bed belandt? Wetenschappers van The Rockefeller University ontdekten een bepaalde genmutatie bij avondmensen, waaruit blijkt dat hun gevoelsmatige interne klok trager loopt. Voor hen voelt het alsof een dag 24 en 1/2 uur duurt. Hun innerlijke klok komt niet overeen met de 24 uur die er in ons dagschema zitten, waardoor ze 's avonds de slaap niet kunnen vatten.

Lees ook

• "Muziek heeft een stimulerend effect op de hartslag"
• Altijd te warm of te koud op kantoor? Daar komt een oplossing voor
• Rekent Belgisch onderzoek af met allergieën?

Leven op Mars

"De innerlijke klok van de avondmensen met die genmutatie loopt altijd een beetje langer dan bij anderen. Daardoor voelt het voor hen als een permanente jetlag," zo leggen de onderzoekers uit. "Dragers van de mutatie hebben eigenlijk langere dagen dan onze planeet hen geeft, dus ze zijn hun hele leven bezig met inhalen," aldus hoofdonderzoeker Alina Patke. Hun innerlijke ritme sluit beter aan bij het leven op Mars, waar een dag uit 24 uur en 39 minuten bestaat.

Slaaptips voor avondmensen

Ben jij zo'n avondmens die het moeilijk heeft om zich aan onze maatschappij aan te passen, die vooral op ochtendmensen is voorzien, dan zijn er wel een aantal dingen die je kan doen. Probeer om overdag voldoende in het daglicht te komen, om de hormonen die je slaap- en waakritme regelen in evenwicht te houden. Mijd ook om 's avonds laat nog veel op schermen te kijken, omdat het blauw licht de aanmaak van slaaphormoon melatonine in de war stuurt. Hier lees je nog meer tips om een bevredigend slaappatroon te ontwikkelen.

gerelateerd nieuws

• 

  "Muziek heeft een stimulerend effect op de hartslag"

• 

  Altijd te warm of te koud op kantoor? Daar komt een oplossing voor

• 

  Rekent Belgisch onderzoek af met allergieën?

Ze wonen op een van de meest afgelegen en unieke plaatsen van de aarde en dat zou hen nog specialer kunnen maken dan we al dachten. Onderzoekers hebben ontdekt dat de bewoners van enkele eilanden in de Stille Oceaan DNA hebben dat niet terug te voeren is op de voorouders van de mens die we al kennen: de denisovamens en de neanderthaler.

Wetenschappers van het MD Anderson Cancer Center aan de universiteit van Texas vonden sporen van een onbekende uitgestorven voorouder in het genetisch materiaal van de Melanesiërs, die op de eilanden wonen ten noordoosten van Australië: onder meer Fiji, Papoea-Nieuw-Guinea en de Salomonseilanden.

Lees ook

• Waarom kickboksen dé sport voor oudere mensen is
• DNA-databank voor vermiste personen goedgekeurd
• Gestolen Van Goghs terug in Amsterdam

Het zou om materiaal van een verre verwant kunnen gaan van de neanderthaler. En het kan misschien helpen een van de mysteries van de Melanesiërs te verklaren, die zo donker zijn als de bevolking van Afrika, maar waarvan een kwart wel blond haar heeft. En niemand weet hoe dat komt.

Fossielen
Van de neanderthaler zijn heel wat fossielen overgebleven in Europa en Azië, van de denisovamens amper een vingerkootje en wat tanden in een grot in Siberië. Maar allebei zijn ze goed gedocumenteerd. Van de nieuwe voorouder zijn nog geen fossiele resten ontdekt.  

Complexer
"We missen een voorouder", klinkt het bij onderzoeker Ryan Bohlender. "Of er is iets wat we niet begrijpen in hun onderlinge relatie. De menselijke geschiedenis is nog een stuk complexer dan we al dachten."

Het onderzoek toonde ook aan dat er twee keer zo veel mensen leefden in Afrika toen onze soort ontstond en dat de afsplitsing van de neanderthalers 100.000 jaar later gebeurde.

gerelateerd nieuws

• 

  Waarom kickboksen dé sport voor oudere mensen is

• 

  DNA-databank voor vermiste personen goedgekeurd

• 

  Gestolen Van Goghs terug in Amsterdam

Een Australische boer is veroordeeld tot tien jaar cel vanwege zijn boosaardige seksueel misbruik van een jongen en dieren. De man dwong zijn slachtoffer onder meer om seksuele handelingen uit te voeren op een koe, melden Australische media.

Het misbruik vond jarenlang plaats op een melkveehouderij in Nieuw-Zuid-Wales. De boer dwong de jongen onder meer om toe te kijken terwijl terwijl hij zelf seks had met een koe. Ook moest het slachtoffer douchen met de man, die de tegenstribbelende tiener voorhield dat ze vrienden waren.

Het slachtoffer, dat inmiddels volwassen is, verklaarde eerder nog steeds te worden achtervolgd door de traumatische gebeurtenissen. Zo begonnen collega's koeiengeluiden te maken toen ze het eerdere misbruik ontdekten. De man worstelt inmiddels met een alcoholverslaving.

De inmiddels 56-jarige boer viel in de rechtbank in Sydney uit zijn stoel toen de rechter de gruwelijke details van het misbruik voorlas. De man keek na zijn veroordeling nog even naar de publieke tribune. "Rot in de hel", schreeuwde iemand daarop.

gerelateerd nieuws

• 

  Australië kampt met crystal meth-epidemie

• 

  Aanrander vergrijpt zich aan logerende Belgische toeriste (26)

• 

  Cycloon Debbie eist nog drie levens