50 doden door vuil apparaat !
De levensgevaarlijke bacterie Mycobacterium chimaera zat in een apparaat dat tijdens openhartoperaties wordt gebruikt om het bloed op temperatuur te houden, zogeheten heater-cooler units. Dat blijkt uit een internationaal onderzoek, geleid door het Radboudumc in Nijmegen.
De apparaten raakten vervuild in een fabriek in Duitsland, waar ze gemaakt worden. De bacterie nestelde zich in het waterreservoir en werd - eenmaal in de ziekenhuizen - door een krachtige ventilator rondgeblazen in de operatiekamers. Zodoende raakten ruim 100 hartpatiënten in binnen- en buitenland besmet.
Inmiddels is ongeveer de helft overleden. In Nederland gaat het om drie besmette hartpatiënten in het Isala-ziekenhuis in Zwolle en één in het Erasmus in Rotterdam. Inmiddels zijn twee patiënten van het Isala overleden, vertelt onderzoeker en arts-microbioloog van het Radboudumc Jakko van Ingen.
Na de operatie duurt het vaak minstens een jaar voor de eerste klachten opspelen. Van Ingen: ,,De patiënten krijgen koorts, verliezen gewicht, zweten veel, zijn enorm moe, verliezen hun conditie; het is een langzaam slopende ziekte die je kunt vergelijken met tuberculose. Als hij niet wordt behandeld, raak je langzaam uitgeteerd."
Onverklaarbaar
De eerste gevallen kwamen in 2014 aan het licht. Zes Zwitserse patiënten die in de maanden of jaren daarvoor een nieuwe hartklep kregen, hadden plots onverklaarbare klachten. De boosdoener bleek de Mycobacterium chimaera. Daarna volgden ook Duitsland, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Canada en de Verenigde Staten.
Begin 2015 haalden alle Nederlandse hartcentra de apparaten van hun operatiekamers weg. Toch moeten de artsen nog dik twee jaar alert zijn op infecties bij patiënten, zegt Jakko van Ingen. ,,We hebben bij andere patiënten gezien dat ze soms pas vijf jaar na de infectie ziek worden. Omdat we de heater-coolers begin 2015 uit de ok's hebben gehaald, blijft het tot begin 2020 mogelijk dat openhartpatiënten zich melden met deze infectie."
Ook bij de twee overleden patiënten uit Nederland duurde het lang voordat de eerste klachten zich manifesteerden, vertelt de arts.
De twee kregen eind 2012/ begin 2013 een nieuwe hartklep, maar bijna twee jaar later werd pas de bacterie ontdekt. Eén patiënt overleed vrij snel, de ander bijna een jaar na de diagnose. De infectie is te behandelen met drie antiobiotica, vertelt de arts. ,,Die moet je minstens twee jaar gebruiken en zelfs dan is het helaas niet altijd mogelijk om de infectie onder de duim te krijgen."
Claims
Het Isala Ziekenhuis bevestigt één dode, de ander is 'waarschijnlijk' in het Zwolse ziekenhuis besmet geraakt, aldus een woordvoerder. De diagnose en behandeling vonden echter in het Radboudumc plaats. Het Isala benadrukt dat patiënten 'zich niet ongerust hoeven te maken, omdat in de afgelopen jaren de vereiste maatregelen genomen zijn en er ook geen nieuwe patiëntbesmettingen zijn geconstateerd.'
In de Verenigde Staten, waar de meeste besmettingen waren, zijn volgens Van Ingen al enkele claims bij ziekenhuizen neergelegd. Maar of er sprake is van schuld, betwijfelt hij. ,,Dit was geen opzet, maar botte pech. De fabrikant heeft controles gedaan, maar daar detecteer je deze zeldzame bacterie niet mee. De keiharde les is: bakken met water wil je niet op je ok."
De bewuste fabrikant, Livanova, heeft niet gereageerd op vragen van deze krant.
