Hij werd vijftig en dat moest gevierd worden. Hoogtepunt: aan het eind van de dag samen met familie en vrienden ergens gaan eten. Samen ergens aan tafel, gezellig, ontspannen, feestelijk aan tafel.
In totaal zestien mensen. Stuk voor stuk goede, fatsoenlijke mensen. Mensen die er thuis, op hun werk, in de samenleving het beste van proberen te maken. Sociale mensen die verder kijken dan hun eigenbelang. Mensen voor wie waarden als gerechtigheid, respect, mededogen zwaar wegen. Geen heiligen, beslist niet. Ze hebben alle zestien hun minder aangename kanten. Niettemin: mensen die er zijn mogen, hartelijke, beminnelijke, medemenselijke mensen.
Op zichzelf een prachtig, verheugend beeld - die zestien mensen daar saamhorig en vrolijk aan tafel. Totdat er wordt geserveerd. Totdat je ziet wat er óp die tafel komt. Je huivert, hoe ontluisterend. Dominant, als apotheose van zaligheid: vlees, vlees en nog eens vlees. Stukken, brokken, plakken, repen gedood dier. Smakelijk eten, wenst men elkaar.
Ja wat zal het smaken, al dat leven dat levenslang werd gemarteld en tenslotte zonder vorm van proces werd vermoord. Dieren gemanipuleerd en verkracht in de bio-industrie, één grote doodsindustrie. Dieren die geen dier mochten zijn en toch dier bleven. Dieren moreel zonder enig gewicht. Van belang was alleen hun slachtgewicht.
Vlees eten is leed eten, maar niemand van die zestien verder zo goede, fatsoenlijke mensen beseft dat. Gerechtigheid, respect, mededogen - ethische normen die hun leven richting geven, maar aan tafel zijn ze niet van kracht. Ach, een dier is maar een dier. Het valt buiten de ethiek. Je kunt er van alles mee doen. Je kunt het bijvoorbeeld opeten.
In zo’n cultuur leven we. Een antropocentrische cultuur. De enige die rechten kan laten gelden, is de mens. Om hem is het allemaal begonnen. Het dier, of ruimer: de natuur, al het niet-menselijk leven, is rechteloos.
Dat doet me zo’n pijn wanneer ik naar die zestien mensen kijk: dat ze, zodra het om eten gaat, in een ethisch vacuüm, een ethisch niemandsland verkeren. Alles kan, alles mag. Met wat er óp tafel komt, veegt men onbekommerd alle principes, alle waarden en normen ván tafel.
Hans Bouma (eigen foto)