toponiemen

Wat hier geschreven staat komt, uit gelezen van mijn gazette of een boekje of iets dergelijks, schiet niet op de pianist als het niet correct is. Ik was er niet bij, of in den omtrek, niet waar, er zijn altijd mensen die welke beter weten

Er zijn donders en denkers in het leven. De ergste zijn mensen die denken dat ze doen.

Dat er hier te Rollegem ne kleiberg is, welke men wil uitgraven? Om die uit te graven wil men een transportband naar de autobaan maar dat gaat niet. Nochtans aan de kliniek ging dat wel een op en afrit.

Was het vader Abraham niet die zong van in dat kleine café, daar worden grote problemen op een bierviltje opgelost? Waarom wil men alles toch zo moeilijk maken? Hebben we de klei niet van doen om te kunnen bouwen? Stenen, pannen!

C. Grootboeken

364-415. Grootboeken, 1896-1976, 68 delen.

1896-1897.

1897-1901.

1902-1905.

1906-1909.

1909-1914.

1913-1916.

1915-1921.

1921-1936.

1936 tot en met 1947.

N.B. 2 exemplaren 1948

N.B. 2 exemplaren 1949

N.B. 2 exemplaren 1950

1951 tot en met 1957.

N.B. 2 exemplaren 1948

N.B. 2 exemplaren 1949

1950 tot en met 1957.

1957-1960.

1958 tot en met 1961.

1961-1965

1962, 1963, 1964, 1965

N.B. 2 exemplaren 1966

N.B. 2 exemplaren1967.

N.B. Ontvangsten; 2 exemplaren 1967.

N.B. Uitgaven ; 2 exemplaren 1968

N.B. 2 exemplaren 1969

N.B. 2 exemplaren 1970.

N.B. 2 exemplaren 1971.

N.B. 2 exemplaren 1972

N.B. 2 exemplaren 1973

N.B. 2 exemplaren 1974

N.B. 2 exemplaren 1975.

N.B. 2 exemplaren 1976

Grootboeken 1942-1976

N.B. Secretariaat.

 1942. 1 deel.

1944. 1 deel tot en met 1955 telkens 1 deel.

N.B. ontvangsten.

429 1955. 1 deel.

N.B. Uitgaven.

430 .1956. 1 deel

N.B. Ontvangsten.

431 1956. 1 deel.

N.B. Uitgaven.

432 – 441, 1957 tot en met 1966. 1 deel.

N.B. Ontbreekt!

442. 1967.1 deel.

443. 1968. 1 deel.

444. 1969. 1 deel.

445. 1970-1971. 1 omslag

446. 1972-1974. 1 omslag

447. 1975-1976. 1 omslag

D. Dag en kasboeken.

448-468. Dagboeken van de ontvangsten en uitgaven. 1862-1976. 22 delen.

 448-451 1862-1870. 1871-1880. 1890-1998.

452. 1896-1902, 1902-1907.

453. 1907-1915.

454.1915-1923.

455. 1923-1931.

456.1931-1936.

457.1936-1939.

458.1940-1943

459.1943-1946.

460.1946-1948.

461.1952-1956.

462.1956-1959.

463.1956-1959.

464.1959-1962.

465.1962-1964.

466.1964-1965.

467.1965-1970.

468.1970-1976.

469-470. Dag- en kasboeken, 1965-1976. 2 omslagen.

N.B. Dubbels.

1965-1967.

1969-1976.

471-476 Dagboeken, 1873-1964.

1873-18-74. 1 deel.

1874-1875. 1 deel.

1890-1929. 1 deel.

1949-1951. 1 omslag.

1952-1959. 1 omslag.

1959-1964. 1 omslag.

477. Register met wijzigingen naar het dagboek, 1939-1956. 1 deel.

D. Briefwisseling.

Ingekomen en uitgaande brieven, 1941-1967. 3 delen

1941-1942. 1956-1961. 1961-1967.

 Ingekomen en uitgaande brieven van de dienst bevolking, 1961-196. 1 deel

Ingekomen briefwisseling, 1904-1976. 19. Omslagen.

1904-1919, 1920-1924. 1925-1929. 1965-1967.

1967, mei- december

1968, januari-september.

1968-1969 oktober-april.

1969, mei-december 1969.

1970, januari-oktober.

1970-1971, november-juni.

1971, juli-december.

1972,januari-juni.

1972, juldecember.

1973, januari-juni.

1973, juli-december.

1974, januari-juli.

1974, augustus-december.

Uitgaande brieven, 1885-1903. 2 delen

 1885-1888.

1888-1903.

Uitgaande brieven, 1900-1936. 13 delen.

1900-1902.

1902-1905.

1905-1907.

1907-1910.

1910-1915.

1915-1917.

1917-192.

1921-1923.

1923-1925.

1925-1927.

1927-1930.

1930-1933.

1933-1936.

Afschrihten van uitgaande brieven, 1933-1966. 3 omslagen.

N.B. afschriften.

1933-1940.

1940-1943.

1963-1966.

Briefwisseling met de gouverneur, 1940-1955. 2 omslagen.

1940-1948.

1949-1955.

Briefwisseling met de arronddissementscommissaris, 1940-1955. 1 omslag.

Briefwisseling met het ministerie van buitenlandse zaken, 1949-1955. 1 omslag.

Briefwisseling van de burgemeester, 1940-1955. 1 omslag.

Hoofdstuk II Rekenplichtigheid en goederenbeheer.

A. Begroting 1898-1977. 87 delen.

Vanaf 1898-1964.

N.B. 2 exemplaren 1965 & 1966.

N.B. 2 exemplaren 1967 & 1968

N.B. 2 exemplaren 1969.

N.B. 2 exemplaren 1970.

N.B. 2 exemplaren 1971.

N.B. 2 exemplaren 1972.

N.B. 2 exemplaren 1973.

N.B. 2 exemplaren 1974.

N.B. 2 exemplaren 1975.

N.B. 2 exemplaren 1976.

N.B. 2 exemplaren 1977.

Stukken betreffende bijzondere begroting, 1970-1972. 1 omslag.

Stukken betreffende de begrotingen, 1942-1977, 3 omslagen.

1942-1963.

1964-1973.

1974-1977.

Stukken betreffende documentatie voor het opstellen van de begrotingen, 1963-1968. 1 omslag.

Rekeningen

Rekeningen, 1902-1975. 82 delen.

1902, 1906, 1907, 1908,1909.

1911 tot en met 1959.

N.B. 2 exemplaren 1960

N.B. 2 exemplaren 1961

N.B. 2 exemplaren 1962

N.B. 2 exemplaren 1963

N.B. 2 exemplaren 1964

N.B. 2 exemplaren 1965

N.B. 2 exemplaren 1966, 1967, 1968, 1969, 1970.

N.B. 2 exemplaren 1971

N.B. 2 exemplaren 1972

N.B. 2 exemplaren 1973

N.B. 2 exemplaren 1974

N.B. 2 exemplaren 1975

247-362. Bewijstukken bij rekeningen, 1847-1976. 115 omslagen

1847,1851, 1855-1856 en 1858-1859.

1860-1865.

1866-1870.

1871-1874.

1875-1879.

1880 tot en met 1903.

1904-1905.

1906 tot en met 1956.

N.B. deel 1 1957

N.B. deel 2. 1957

N.B. deel 1 1958

N.B. deel 2 1959

N.B. deel 1 1959

N.B. deel 2 1960

N.B. deel 1 1960

N.B. deel 2 1961

N.B. deel 1 1961

N.B. deel 2 1962

N.B. deel 1 1962

N.B. deel 2 1963

N.B. deel 1 1963

N.B. deel 2 1964

N.B. deel 1 1964

N.B. deel 2 1965

N.B. deel 1 1965

N.B. deel 2 1966

N.B. deel 1 1966

N.B. deel 2 1967

N.B. deel 1 1967

N.B. deel 2 1968

N.B. deel 1 1968

N.B. deel 2 1969

1970

1971

N.B. deel 1 1971

N.B. deel 2 1972

1973

1974

N.B. deel 1 1974

N.B. deel 2 1975

N.B. deel 1 1975

N.B. deel 2 1976

363. stukken betreffende de rekeningen, 1957-1976. 1 omslag.

Rollegem

 Iventaris van het archief van de gemeente Rollegem

 Reeks C. inhoudstafel.

Hoofstuk I. Algemeen bestuur.

2. Personeel

Schepencollege en gemeenteraad.

 Hoofstuk II. Rekenplichigheid en goedenbeheer.

Dag en kasboeken.

Andere boekhoudingsarchieven.

Gemeentegoederen, patrimonium.

Hoofdstuk III. Fiscaliteit.

 Kadaster

Hoofdstuk IV. Bevolking en burgelijke stand.

 Bevolking

Burgelijkestand

Hoofdstuk V. Sociale zorg, arbeid en pensioenen.

 Sociale voorzorg.

Hoofdstuk VI. Kerk en kerkfabriek.

hoofdstukVII. Militie en militaire zaken.

Militie

Militaire zaken.

Hoofdstuk VIII. Openbare werken.

 Stedebouw, B.P.A.’s

Wegenis

Kerkhof

Riolering, waterleiding, waterlopen.

Electriciteit, openbare verlichting, gas.

R.T.T. en kabeltelevisie.

Hoofstuk IX. Economische activiteiten.

 Handel, nijverheid.

Landbouw, tuinbouw, bosbouw.

HoofdstukX. Onderwijs.

 Finaciën.

Medisch schooltoezicht.

 Hoofdstuk XI. Cultuur en vrije tijd.

 Hoofdstuk XII. Feesten en plechtigheden.

 Hoofdstuk XIII. Verkiezingen.

 Parlements-, provinciale-, en gemeenteraadsverkiezingen.

Verkiezingen van de werkrechtersraad en de rechtbank van koophandel.

Lijst van de gezworenen.

 Hoofdstuk XIV. Politie, brandweer.

 

Pro-justitia’s, processen-vebaal.

Openbare orde en rust, gedoogzaamheid.

Landelijke politie.

Hoofdstuk XV. Openbare gezondheid en hygiëne.

 Openbare gezondheid.

Slachting en vleeskeuring.

Reinhouden van de gemeente.

Onderzoek van commode en incomode.

 Hoofdstuk XVI. Huisvestiging.

Bouwvallige en ongezonde woningen.

Bouwaanvragen en vergunningen.

 

 

Hoofdstuk I. Algemeen bestuur.

 

Inventaris van het gemeentearchief, opmaak i.v.m. de fusie , 1980. 1 deel.

N.B. opgemaakt i.v.m. fusie.

Inventaris van archieven, titels, registers van de burgelijke stand, charters, 1889. 1 deel.

Briefwisseling betreffende het gemeentewapen, 1957-1962. 1 omslag.

Plan van de gemeente, 4 secties, 1921. 1 stuk.

N.B. 4 secties.

 Stukken betreffende gemeenteplannen en lijsten van straatnamen, 1964-1976. 1 omslag.

 Verslag over het beheer en de toestand van de gemeente. 1956-1963,1969-1971,1974-1975. 1 omslag.

 Stukken betreffende klassering van de gemeente, 1949-1956. 1 omslag.

 Stukken betreffende inlichtingen over de samenvoeging van de gemeenten, 1976. 1 omslag.

 Guldenboek van de plaatselijke machten, Brussel, 1953. 1 deel.

 Stukken betreffende inlichtingen van de vereniging van Steden en Gemeenten; 1954-1955. 1 omslag.

Stukken betrefffende een gerechtzaak tussen de gemeente en D. Soenen. 1973-1976. 1 omslag.

 Stukken betreffende rechtsvorderingen. 1974. 4 stukken.

 Stukken betreffende verzekeringen. 1939-1976. 1 omslag

Stukken betreffende taalgebruik bij het gemeentebestuur, 1947-1963. 1 omslag.

 Register van bekendmakingen, 1927-1970. 1 deel.

 B. Personeel.

Stukken betreffende het personeel, 1934-1945. 1 omslag

Stukken betreffende kader van het personeel, 1963-1975. 1 omslag

Stukken betreffende persoonlijke dossiers, 1939-1966. 1 omslag.

Stukken i.v.m. de gemeentesecretaris, 1903-1962. 1 omslag

betreffende wedden en belastingsstaten, 1919-1962. 2 omslagen.

1919-1949. 1950-1976.

Stukken betreffende wedde van de gemeentesecretaris, 1957-1976. 1 omslag

Stukken betreffende gezinsvergoedingen, 1937-1976. 1 omslag

N.B. Bijzondere compensatiekas voor kinderbijslagen.

Stukken betreffende compensatievergoeding, 1941-1951. 1 omslag

Stukken betreffende toelage en vergoedingen, 1942-1969. 1 omslag

Stukken betreffende vakantiegeld, 1948-1950. 1 omslag.

Stukken betreffende Rijksdienst voor jaarlijkse vakantie. 1972-1976. 1 omslag.

Stukken betreffende de R.M.Z., 1943-1976. 2 omslagen.

1943-1952. 1956-1965, 1976.

Stukken betreffende pensioenen, 1954-1976. 1 omslag.

Stukken betreffende gemeenschappelijke sociale dienst van het gemeentepersoneel, 1973-1976. 1 omslag.

Stukken betreffende onderrichtingen en documentatie, 1951-1960. 1 omslag.

C Schepencollege en gemeenteraad.

Stukken betreffende de burgemeester, 1940-1946. 1 omslag.

Akten van benoemingen van de burgemeester, 1904, 1911-1939, 3 stukken.

Stukken betreffende de schepenen, 1941-1944. 1 omslag.

Samenstelling van de gemeenteraad, 1927-1971. 2 omslagen.

1927-1964, 1953-1971.

Register van beraadslagingen van het college van burgemeester en schepenen, 1886-1931. 1 deel.

N.B. Beraadslagingen van de gemeenteraad, 1887-1891.

Register van beraadslagingen van het college van burgemeester en schepenen 1931-1969, 5 delen.

1931-1951, 1951-1959, 1959-1963, 1963-1966, 1966-1969, 1969-1976.   N.B. Ontbreekt!

Register van de beraadslagingen van de gemeenteraad, 1891-1968, 4 delen.

1891-1922. 1922-1953. 1953-1963. 1963-1968. 1969-1976. N.B. Ontbreekt!

Ik lees in mijn gazette van begin september dat ze hier een veiliger omgeving gecreëerd hebben dank zij een nieuwe trage weg. En dan er daar heel wat aarde uit den dijk werd gehaald om dat te verwezenlijken.

Er is zelfs sprake van tien jaar, maar het vorig stadsbestuur had er geen oor naar.

Het pad zou op het einde van augustus laatst leden in sneltempo gerealiseerd zijn. Dat dit iets positiefs is, is natuurlijk niet te weerleggen. Maar dat iets zo lang moet duren, bewijst dat de wereld heel anders zou draaien moesten mensen, mensen spreken.

Waarrond draai dit alles? Wel zo een 15tal jaren, terug zaten de verenigingen Okra en Ziekenzorg, met de handen in het haar daar de parking rond der kerk steeds bezet was, nooit een plekje meer vrij om hun auto te kunnen plaatsen om 2 maal in de maand een kaartje te kunnen leggen. En er is aan de sporthal al die plaats om auto’s te parkeren. Moest men gewoon gebruik maken van de vroegere bestaande wegel.

Ja, die wegel welke kwam van Moeskroen naar Bellegem al over de partij grond van het klooster. Je weet wel, al over het Forest of langs de “pomp” uitkomend aan de Schreiboomstraat, rechts af tot aan café “De Wandeling” langs de hofstede Christiaens, en vervolgens achter de huizen van de Kerkstraat tot aan de pastorij de Tombroekstraat dwarsen en zo langs de Ketsenweg naar Bellegem. Met een verbindingsweg op het land van meester Frans recht voor het hof en een aan de “knechteschole” voor de nonnekes van het klooster.

En direct zijn al de problemen opgelost, u weet wel lijk in het lied van vader Abraham op een bierkaartje tussen pot en pint. Maar ja vergeet dat maar. Zoveel jaar later we zijn nu 2015 is het zover, en men noemt dit dan en “nieuwe trage weg”

Ja, men spreekt van wereld problemen, maar iedereen wil het laken naar zich trekken. Men zei het is geen prioriteit. Deze nieuwe realisatie vermindert de parkeerdruk in de Rollegemkerkstraat en aan de kerk. Want men zet de medewerkers er toe aan om hun wagen te parkeren op het sportcentrum.

De vraag van bij het begin werd omgekeerd maar het resultaat is er. Wat is het toch verbazend wat je kunt presteren als je er niet om geeft wie er de eer van draagt! Geduld is een schone deugt nietwaar

Rollegem Inventaris van het archief van de gemeente Rollegem.

Reeks B, Gemeentebestuur

1-2 Registers met notulen van de gemeenteraad 1842-1886.2 delen: 1842-1844 1844-1886.

Repertorium, 1826-1850. 1.Deel

Uitgaande brieven 1806-1850, 1806-1808, 1808-1811, 1814-1833, 1834-1843, 1844-1850.

Ingekomen brieven 1815-1846 3 pakken. 1815-1825, 1815-1825, 1832-1838, 1839-1846.

Omzendbrieven; jaar 4-1814 1 pak

Stukken betreffende benoemingen gemeentepersoneel; 1816-1859; 1 pak.

Register van bevolking: 1825 1 deel

Stukken betreffende bevolkingsstatistiek; 1840-1859, 1 pak

Stukken betreffende wegen; 1859-1895. 1 pak.

Stukken betreffende leveringen aan legers; 1813-1815. 1 pak.

Stukken betreffende militairedienst, conscriptie; 1808-1819. 1 pak

Stukken betreffende militielijsten; 1820-1912, 5 pakken. 1820-1830, 1831-1840, 1841-1859, 1860-1889, 1890-1912.

Stukken betreffende nationale garde en schutterij; 1813-1830. 1 pak.

Lijst burgerwacht; 1831-1884 . 1 pak

Begrotingen; 1813-1894 2 pakken 1813-1859, 1860-1894.

Rekeningen 1806-1892, 1841-1900 1 pak.

Tafels en grondeigenaars 1838; 2 delen, 1835, 1835.

Uittreksels uit de rol van grondbelastingen; jaar 9-1814. 1pak

Rollen van provinciale taksen op vee; 1859-1879; 1 pak.

Rollen betreffende directe belastingen, jaar 8-1844. 1 pak

Rollen betreffende belastingen op honden; 1832-1840. 1 pak.

Journalen van de verpachting van belastingen op het gemaal, journalen; 1825-1829. 1pak.

Rollen van belastingen, abonnementen; 1822-1910. 1pak. N.B. Onvolledig.

Grootboek 1893-1921. 1deel.

 

Kerkfabriek

Plan van de restauratie van de kerk door P. Croquison, 1871. 1 plan.

 

Varia

 

Stukken van twee registers van onroerende goederen, “ ommelopers” 18^de eeuw. 1 pak.

Stukken betreffende verkopingen, processen, erfenissen, enz… jaar 12-1826.2 pakken.

N.B. Zaakwaarnemer Francois Dillen. Jaar 12-1826. Jaar 12-1826.

EERSTE APRIL

Er is een tijd geweest dat april de eerste maand van het jaar was. Op nieuwjaarsdag gaven de mensen elkaar geschenken en toen het begin van het jaar naar januari werd verlegd, bleef de gewoonte om elkaar geschenken te geven toch bestaan. Maar in plaats van echte geschenken geven, schonken de mensen elkaar allerlei grappige prullen, die vooral bestemd waren om de lachlust op te wekken. Het schijnt dat hieruit het ontstaan van de aprilgrappen is ontstaan. Ge kent het rijmpje: "Op de eerste april zend men de zotten waar men wil!"

Dit eeuwen oude gebruik wordt nog steeds in ere gehouden. ('t zij dan met mindere mate).Op school, in de werkplaats en kantoor worden de onnozelsten die dag beetgenomen. En of het nog ieder jaar gebeurt, zijn er dan toch nog altijd sukkelaars, die zo vriendelijk zijn zich door hun makkers te laten bedotten.

Rollegem Inventaris van het archief van de gemeente Rollegem.

Reeks A, Gemeentebestuur

Register van notulen van college van burgemeester en schepenen, 1827-1829. 1 deel

N.B. Fragment

Akten van het college van burgemeester en schepen, 1795-1820, 1 omslag.

Lijsten van het gemeentepersoneel, jaar 4-1820. 1 omslag.

Briefwisseling, 1793-1849, 3 omslagen. 1793-1803. 1803-1815. 1815-1849.

Stukken betreffende wettelijke berichten, jaar 4-jaar 10. 1 omslag.

Rekeningen, 1785, 1796, jaar 8-jaar10, 1829. 1 omslag.

Bewijsstukken bij de rekening, jaar 8-1846. 2 omslagen.

Jaar 8-12, 1809-1829.

1830-1846.

Stukken betreffende gemeenteschulden, (1796-1846), 1 omslag.

N.B. Financiële papieren, 1814-1827.

Stukken betreffende rechtstreekse en personele belastingen, jaar 7-1862. 1 omslag.

Stukken betreffende grondbelastingen, jaar 11-1839. 1 omslag

Stukken betreffende rollen van abonnementen, 1807-1826. 1 omslag.

Register met rol ba, patenrecht, 1845. 1 Deel.

Stuk betreffende gemeentelijk tarief voor octrooi, 1810. 1 stuk.

Stukken betreffende gemeentelijke belastingen op deuren en vensters, jaar 8, jaar 10, 1813. 1 omslag.

Stukken betreffende belastingen op gemaal, 1825-1831. 1 omslag.

Stukken betreffende belastingen op honden, 1826-1862. 1 omslag.

Register betreffende belastingen op vee, 1827. 1 deel.

Register betreffende belastingen op paarden, 1813-1814. 1 deel.

Stukken betreffende belastingen op in en uitgaande rechten 1823. 1 omslag.

Stukken betreffende bevolking, staten en optellingen, jaar 9,1816-1848. 1 omslag

N.B. Staten: optelling.

Staten van geboorten, huwelijken en overlijdens, jaar 4-1825. 1 omslag

Lijst van huwelijken voor de kerk alleen, 1816. 1 stuk.

Lijsten van gevaccineerde personen, 1815-1825. 1 omslag

Lijst van de personen lijdende aan de potziekte, 1816. 1 stuk.

Staat van behoefdige inwoners, 1817. 1 stuk.

Stukken betreffende het stichten van een bedelaarskolonie, s.d. (19^de eeuw) . 1 stuk.

Lijsten van stemgerechtigden bij verkiezingen, 1818-1827. 1 omslag.

Invantaris van het gemeentearchief, jaar 10, 1 stuk.

N.B. bewaard in het gemeentehuis.

Staten van het lager onderwijs, jaar 13-1828, 1 omslag.

Staat van onderwijs personeel, 1826. 1 stuk.

Stuk betreffende het bouwen van een schoollokaal. 1829. 1 stuk.

Staten van graan geleverd op de markt van Kortrijk, 1795. 1 omslag.

Staten van landbouwopbrengsten, 1816-1845. 1 omslag.

Staten van graan gebruik voor vee, 1823. 1 omslag.

Staten van vaststellingen van de prijs van brood, 1823-1826. 1 omslag.

Staat van tabaksteelt, 1844. 1 stuk.

Staten van suikerbietenteelt, 1811-1812. 2 stukken.

Staat van aardappelteelt, 1817,1847. 1 omslag.

Stukken betreffende het nijverheidscomité, 1845-1846. 1 omslag.

Stukken van nijverheidstakken, jaar 9-1834. 1 omslag.

Lijst van wevers en spinsters, 1843-1846. 1 omslag.

Register van aangifte van brourwers, 1826-1828. 1 deel.

Stukken betreffende maten en gewichten, 1824. 1 stuk.

Stukken betreffende openbare feestelijkheden, 108-1809. 2 stukken

Stukken betreffende lotelingen, jaar 4-1826; 1 omslag

Stukken betreffende vaandelvluchtelingen, jaar 4, 1809-1817. 1 omslag.

Stukken betreffende nationale en burgerwacht, jaar 4, 1809-1817. 1 omslag.

Stukken betreffende leveringen en logementen voor leger, 1793-1833. 1 omslag.

Stukken betreffende oorlogschade, 1794-1814. 1 omslag.

Briefwisseling en andere akten van de kantonale ontvanger, jaar 8-jaar12 en 1823. 1 omslag.

Stukken betreffende “ bijzonderen” particuliere personen, 19^de eeuw; 3 omslagen.

Gillis Baert.   P. Joseph Glorieux. Diversen, 1778-1828.

Stukken betreffende werken uitgevoerd aan kerk en pastorij, 1810. 2 stukken.

Bewijsstukken bij rekening van de kerk, 1748, jaar9; 2 stukken.

Stukken betreffende verkoop van kerkgoederen, jaar 9. 2 stukken

Stukken betreffende goederen en renten van de kerkfabriek, 1817. 1 omslag.

Dit zou komen uit den almanak van St Jozef

Van waar komt het paasei?

De strengheid van de veertigdaagse vasten deeed de gewoonte ontstaan op Paasmaandag eieren ten geschenke te geven omdat dit jaargetijde overeen komt met "rijpe oost" in het kippenhok! De kerk verbood aanvankelijk even goed het gebruik van eieren als vlees tijdens de vasten; op Paaszaterdag liet men dan tijdens de Vasten opgedane voorraad plechtig wijden of zegenen, om ze daarna uit te delen aan vrienden en kennisen. En opdat het geschenkje er een beetje liefrijker zou uitzien, begon men hier en daar een likje verf aan de eieren te geven, rood of purperof geel, meestal geen andere kleuren.

Maar de beruchte Zonnekoning van Frankrijk, Lodewijk XIV, die altijd beter wist en het altijd mooier hebben moest, lied zijn Paaseieren prachtig beschilderen door kunstenaars en die gewoonte bleef duren  tot in de helft van de achttiende eeuw.

Het gebruik dagtekent echter toch al veel vroeger, want in de 12de en de 13de eeuw lieten de boeren eieren vergulden en met volle korven naar hun landheer of kasteelheer dragen met Pasen!

Beroemde schilders die paaseieren schilderden waren bv. Lancret en Watteau. Naar gelang de suikerbakkerij zich ontwikkelde, verschenen de suikeren en chokoladen eieren, allemaal voorzien van vaak prachtige en nog vaker vrij banale tekeningen.

Legger

 

1: de kerk van Rollegem.

2: het hof van Rollegem en de gronden rondom het hof

3: de percelen van Cannaert.

4: de priesterage van Rolleghem.

5: de herberg genoemd : ”de Swaene”

6: stuk land genoemd: ’t stick over de beke

7: de hofstede brouwerij

8: de smesse van Adrian de Smet

9: den dich van Rollegem

10: ’t leen van Joos Kint

11: stuk grond genoemd: ‘t bontestick

12: stuk grond genoemd: ‘t kerckestick

13: stuk grond genoemd: ’t hooghestick

14: te meulene

15: de brouwerij

16: stuk land genoemd: de geest

17: Het priesteragelant.

18: stuk grond genoemd de geest

19:de hofstede genoemd:dadacotboghaert

20: de hofstede genoemd; de Paddebrouck

21: stuk grond genoemd: ’t binnestick

22: hofstede ende boomgaert van den dich van Rolleghem.

23: het kerckhof met de vijf huizen.

24: lant daer den voetwegh doore loopt

25: de herberg van V. Joos Parent

26: de smesse van Jean Baptiste de branbandere Bailli

27: de herberg met diversche woonsten van weduwe Joos Parent.

28: hofstede warende smesse van Hubrecht van Neste.

29: lant daer den kerckwegh doore loopt.

30: de capellany.

31: boomgaert, water, uytwegelken en peerdekerckhof.

32: lant met eenen waterput van den heere Graeve van Moschroen.

33: de thiende van de pastoor van Rolleghem.

34: ’t leen van Mr Goetgebeur.

35 de biscopthiende.

36: de meulendyck, stuk grond zo genoemd.

37: stuk lant genoemd: “ ’t langhestick”

38: stuk lant genoemd: “ ’t bontestick”

39: een herberg van de weduwe J. Baptiste Du Boccage

40: lant van den aermen van Rolleghem.

41: Bosch van den cure deser prochie van Rolleghem.

42: de hoogmolen te Tombrouck

43: stuk land genoemd: het sintken

44: stuk land genoemd: den oostackere

45: stuk land genoemd: wiemeers

46: stuk land genoemd: ’t langhe vierendeel

47: stuk land genoemd: ‘t perboomstick

48: stuk land genoemd: ’t nederperboomstick.

49: de grond van MR. Graaf van Moschroen

50: de grond van de Kuypere

51: de grond van Joannes Bapt. Herban

52: twee stukken land genoemd: de doorns

53: plaats genoemd: den upstal

54: plaats genoemd: ’t Linde

55: den leuridan.

56: voorbeeld van een hapte stick lant

57: den meulenwal daer den meulen opstaat

58: een stick lants met de pitterie op de zuyt ende west zijde.

59: de pastoriemeersch.

60: de Lante Cabaret

61: Pirro Lanoy Cabaret.

62: de straete an de plas

63: de Goudvogel Cabaret.

64: het leen van Jan Verhulst.

65: het leen Corselis.

66: de twee parijen over de beke.

67: den rootput.

68: de aermen van Rolleghem.

69: den biscop van Doornick.

70: Ten Heeren Beke

71: stuk land genoemd: het vyverstick

72: de meulendreve

73: ’t kerckelant van Rodelghem

74: ’t goet ter hoogher poorte

75: de herberg genoemd: Het Schaek.

76: het foncier

77: de leenstraete of de straete naer ’t foreest.

78: de straete van de lerbergboom naer Tombrouck.

79: den grooten vyvere

80: de herberg “ den creupelen”

81: de cruusstraete

82:het heyestraetken.

83: wijk genoemd de “klytberg”

84: stuk land genoemd “Klaverdriesch”

85: het gehucht de Schreiboom

86: het gehucht Tombrouck

87: herberg en wijk genoemd “ de smockelpot”

88:wijk genoemd : Zevecote

89: den kerkmeersch.

90: de straete loopende van de smockelpot naer Tombrouck

91: de straete van de schreiboom naer de lerberchboom

92: de hoeve “ de mote “

93: de quaebrugghe

94: eene behuysde hofsted, staende de cave op de prochie van Rolleghem, genaemd Bohemen.

95: het hof van de graeve van Zweveghem.

96: een snuyft-wint-molen.

97: een wijk genaemt: de Watervalle

98: de Kimpemolen

99: wijk genaemt: Rolleghemstick

100: de straet loopende van Tombrouck naer de schreyboom.

101: de straete naer den schreyboom.

102: de herberg genoemd: de Marionetten.

103: het hof Ghesquiere

104: de wiemeersen

105: de vijf bunders en half heerlijkhede ende thiende van Mr. Goetgebeur.

106: den Papenbusch.

107: spijkergrond

108: Te Bottelrie

109: De thiende int vat.

Toponymische werken

Boncquet Piet: heerlijkheid en leen in de roede van de dertien parochies

Boerebach DR. B.M.

Coubergh Jrs: standaard Nederlands-Frans, Frans-Nederlands handwoordenboek Standaard uitgeverij Ant./Amst. Twaalfde druk.

De Vries M. en L.A te Winkel: woordenboek der Nederlandse taal; ’s Gravenhage, Leiden, M. Nijhoof, A;W. Synthoff, Henry J. Sternberg 1882

De Bo L.L. priester Westvlaams Idioticon; Heruitgegeven door Joseph Samyn, priester. Gent, A. Siffer, 1892

Dr. Frans Debrabandere Studie van persoonsnamen in de Kasselrij van Kortrijk. 1350 -1400. Uitgave Familia et Patria, Handzame, 1970

Kortrijkse persoonsnamen omstreeks 1400. Drukkerij G. Michiels N.V. Tongeren, 1958

Du Flou K. : Woordenboek der toponymie van Westelijk Vlaanderen, Vlaamsch Artesë, het land van den Hoek, de graafschappen Guînes en Boulogne, en een gedeelte van het graafschap Ponthieu. Gent, W. Siffer, 1914

G. Gezelle: Loquela, tot woordenboek omgewerkt door J. Craeynest. Antwerpen 1898-1899

Scheurmans L.W. Algemeen Vlaams Idioticon (+ bijlage) Leuven, bij de gebroeders Vanlinthout, 1865-1870.

Stallaerts Glossarium van verouderde rechtsvormen,

Slosse L. Rond Kortrijk, Roeselare, 1910

Verwijs E, en Verdam J. Middelnederlandsch Woordenboek der Nederlandse taal. ’s Gravenhage M. Nijhoff, 1882

Vercoullie J. Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandse taal. Derde verbeterde en zeer vermeerderde uitgave. Gent, Van Rysselberghe en Rombaut, uitgevers, 1925

Van Dale: Groot Woordenboek der Nederlandse taal. Van Dale, Lexicografie Utrecht/Antwerpen. Elfde herziene druk.

Winkler prins: woordenboek met encyclopedische informatie. Amsterdam Elsevier Brussel.

Parochieblad van de Bellegemse kerkgemeenschap : jaargang 1982

Verschuerens modern woordenboek: woordenboek en encyclopedie. Achtste uitgave. Standaard uitgave. Antwerpen/Amsterdam.

Ofra= oudfrans

znw= zelfstandig naamwoord

Mnl= kan verwijzen naar Maatschappij der Nederlandse letterkunde.

Nhd = kan verwijzen naar Noord hollands dagblad.

Uit eng = uit het engels

Van Fra. =uit het Frans.

mlat = middeleeuws Latijn

ia = van het Latijn in het jaar

cfr.= vergelijk

onz = onzijdig

zw =

ww = werkwoord

bijv= bijvoeglijk naamwoord

Wvl= West-Vlaams

Geraadpleegde bronnen in het rijksarchief en toegestaan door Tuyttens Fabienne

Acten en contracten reg.

VI 6848 Aanwinsten heerlijcken renteboek der Heerlijckhede van Polliere of pomerie geleghen in de prochie van Rolleghem

VI 2126 Aanwinsten renteboek vander heerlichende van Moorenackere bestreckende op diversche gronden van erfven daer afgehouden die ligghen in de prochie van Curtrycke. 1601

VI 6979 Aanwinsten: Atlas général et parcellaire du troisième canton de Courtrai qui comprend les communes suivantes, Belleghem, Coyghem, Dottignies, Espières, Helcken, Rolleghem et St.- Genois

Aanwinsten VI 1930 OSAK landboek van Cortryck-buyten (1762)

Atlas der Buurtwegen: cfr. Situering op dit plan

A.M. Coulon: l’ Histoire de Herseaux (1904)

Bruine pakken I 6454 het leen ende heerschip “ten Ackere”

Bruine pakken I 6318 “ Tabelle ofte lijste van d’ inwoners van de gemeente van Rollegem dependente van Cortryck…..”

Bruine pakken I 6546: Klacht op het leen Bottelrie door Isabelle de Cocxie, douanières Charles Ph. J. de la Tour, graaf van Tour Seneghem.

Bruine pakken I 6541: denombrement van de heerlijkheid Kooigem. (1768)

Bruine pakken I 6318

Bruine pakken I 6317

Bruine pakken I 6160

Bruine pakken I 6173 : Liste ende declaratie van alle de herbergen ende brandewinhuysen in de prochie van rolleghem (1779)

Bezittingen Groeningeabdij

Cartularium en kroniek van de abdij van Groeninge (1626)

Cart. L. De Male I, 105

Carte Fricks les 13 paroisses (1744)

Du Chastel de la Howarderie-Neuvireuil. Notes pour servir à L’Histoire de Rolleghem. Tournai 1905:

Coulon A.M.: l’ histoire de Herseaux

Fonds G.V. (SBK) cod. 222: „terrier du Coster“ de Saint- Martin de Courtrai

Fonds D’Ennetieres: 2400

Fonds D’Ennetieres: 2497

Fonds Colens 206: leenboek van Cortryck (1649)

Fonds Colens 204

Fonds D’Ennetieres

Fonds D’Ennetieres: Livre des fiefs tenus et relevant de la Seigneurie’t Mortaensche dans   les paroisses Belleghem, Dottignies, et autres (1788)

Fonds D’Ennetieres: 2399

Fragmenta: I 22-23

Fam. Fonds: renteboek van Assche (1760)

Fam. Fonds: 3258

Fam. Fonds: 1273 renteboek van de heerlijkheid Praiterie eigendom Adriaan Anclment, Heer van Marcke (1681)

Geschiedenis der stad Kortrijk door Frans De Potter

Kerkelijk Bellegem 1794

Gysseling Top. Oudenburg

Kaarten en plannen : 37 plan figuratif van de staete leedende van de plaetse van rolleghem naer Tombrouck ende van daer naer de straete leedende van Mosschroen naer Dottignies ( door de landtmeter Maes 1789)

Kaarten en plannen 14: Metinghe ende plan figuratif van de staete leedende van de plaetse van rolleghem naer de stadt Cortryck tot aen d’ hofstede competerende aan de weduwe Camelbeke van Welekers hof…….. (door de landtmeter Maes, 1789)

Leiegouw XVIII van 1976

Monografie van Rollegem: Kortrijk 1982 door R. Ooghe, Frans Debrabandere, M.C. Segher? PH. Despriet e.a.

M.S.A.K. 6419

O.S.A.K. 1202 Oorkondenboek van de Groeningeabdij

O.S.A.K. 860 Registre des fiefs et arrieres fiefs tenu du chat. De Courtray

Popp kaart van Rollegem door P.C. Popp

R. A. K. Fonds O.L.Vrouw, Doos I-Z: plan van een hoeve te Rollegem, eigendom van O.L.Vrouw (1783)

Raad van Vlaanderen, 31201: rekenin heerlijkheid Rolleghem (1685-87)

Sanderus A. Flandria Illustrata ( 1641)

Slosse L. , schets over Rollegem, in “Rond Kortrijk” Roeselare, 1910

Scabinale II, n° 430: landboek Spijker Kortrijk (1644)

Patricia Mareel Werk over Rollegem: (Hoger instituut voor onthaal en public relations 2^de jaar 1979-1980)

Egied Van Hoonacker: Duizend Kortrijkse straten

De Zwingel

Woordenboek der toponymie Du Flou: deel 17, blz. 856: herberg en wijk te Rolleghem.

Westvlaams Idioticon de Bo blz. 1254: zwingel: m. Breed houten zweerd waarmede men de lemen uit het vla slaat.