Data om niet te vergeten

Een nieuwe rubriek in het kader van Te onthouden van onze kleine gemeente Rollegem.

Gegevens uit de geschiedenis ,een 20 tal vermeldingen in de kronieken die spreken over de 9 jarige oorlog in de jaren 1788-1797 tussen geallieerden,Spanjaarden,fransen in de  streek van Kortrijk en andere

(gegevens in 4^e jaarboek: geschiedenis en heemkundige kring gaverstreek Waregem 1976)

Gaverstreek, de grote verliezers van de 4jarige oorlog door M.Delmotte bl.91tot 215

1693:… inwoners te Rollegem 727

1694…. veel sterfgevallen door dysenterie (een zware diarree door aanwezigheid van bloed in de ontlasting) en koortsen, de bevolking verminderde met 15%

1694 werd genoemd: het ongeluksjaar van de 17^de eeuw. Ook graanschaarste in Frankrijk. Ten tijde van de 9 jarige oorlog was het sterftecijfer het dubbel van de geboorten.

1695 hier worden vermeld 572.Expliciet wordt verwezen naar”het ruynieren van de huysen en fowagieren,….dat het derde deel van de prochie niet meer bewoond mochten gebruyct en is, ne maer light vague ende onghkecultiveert ligghen,al ’t welcke oorsaecke is van het abandonnement deser prochie. Schade in prijswaarde:56;412 gulden,een koe kost 50 gulden,een labeurpaard 180 tot 360 gulden, Een zwijn 10 tot 30 gulden… te Rollegem bleek het 3^de deel van de prochie niet meer bewoont mochte

Over Rollegem komen een 20 talvermeldingen in de kronieken die spreken over de 9 jarige oorlog

1700: Te allen tijde en overal hebben mensen namen gegeven aan straatjes, paaltjes, gehuchten, landerijen en hoven. Zo zijn er namen die meermaals voorkomen op de zelfde parochie, denk maar aan het “Meulestraetje” overal waar molens stonden was er een Molenstraat. Officiële benamingen waren er voor de Franse revolutie niet.

Op de kaart van het landboek 1767 staat de huidige Kwabrugstraat aangegeven als een straat van “ Rollegem naar Dottenijs”. In het landboek zelf wordt ze genoemd als de Mortangnestraat.

1768: Pierre-Roger Jonville overleden op 1 maart, was de opvolger van Adriën DE Smet (†1635)welke pachters waren van de hoeve “Porte Ferre” (op de plaats waar nu begraafplaats) eerst genoemde zijn zerk is terug te vinden in de sacristie.

Op 11 oktober 1798 waren in tijd nog 4 getuigen nodig voor het huwelijk.

In de jaren 1788-1797 tussen geallieerden ,Spanjaarden,fransen inde streek van Kortrijk e.a..Die gegevens gevonden in het 4^de jaarboek “Geschiedenis kring Gaverstreek Waregem,1976 (gelegen bij Gaby Renard)

1813 het in gebruik nemen van doodsprentjes.

                                        Zondag 6 november 2022

                    Iedereen jong en oud die graag met de legoblokken speeld kan zijn                                    creativiteit los laten op 20.000 blokken

In de Parochiezaal vanaf 14.00 u tot 17.00 u  hebt je ruim de tijd om te bouwen

Bijdrage 4 € per deelnemer en daar is een drankje inbegrepen.

Voor ouders van kinderen voorzient men lekkere vers gebakken pannekoeken

Lidkaart gezinsbond krijgt 1€ korting.

                                          Welkom bij de KWB 2022

 zaterdag 15 oktober jaarvergadering in het parochiecentrum

kwb.westvlaanderen@kwb.be

Het feest vind plaats op zondag 23 oktober  

In de vrijebassisschool Biekorfje Aalbeke.

11.30 u Aperitief

12.00 u eetfestijn : Stoofvlees of Vol-au Vent met groenten en frietjes;

Volwassen : 20 €

Lagereschool kinderen 10€

13.00u Koffie en taart

Kaarten: Parochiesecretariaten Bellegem, Rollegem- Krantenhuisje Aalbeke

klooster Aalbeke  Toon Vanneste 0473 98 48 09

overschrijven: BE 72 7785 0191 2916 vermelding " missiefeest.

De boerderij Vandendriessche, daarna Coucelare, dan fruithoeve nu privaat

We hadden hier te Rollegem ook nog hoeven welke niet in boekvorm verschenen, ze verdwenen in het anonieme, en toch speelden ze een rol in het Rollegemse leven

De hoeve Stichelbout: de hele beschrijving hiervan kan je terug vinden op het blog onder de noemer pre historie 21- 05- 2009 en 22-05-2009. Veel lees plezier

“ De Schreiboom “ Schreiboomstraat 2

Historisch toponiem, de hoeve behoord tot het gehucht de Schreiboom. De oudste vermelding 1901. Een open U-vorm. Het geeft een kapel boven de voordeur. Het land wordt bewerkt door Michel Herbau die in Lendelede woont. De vrouw van de eerste uitbater, René Herbau, was afkomstig van het “Goed te Castel” Bij hun huwelijk in 1901, werd de hoeve gebouwd en land gekocht aan een oom. Zoon Simon volgt zijn vader op in 1930. In de Tweede Wereldoorlog wordt de hoeve licht beschadigd. Door verkaveling in de vijftiger jaren valt het landbouwareaal terug van 8ha op 5ha. Zoon Michel volgt vader Simon op in 1971 en word de nieuwe bedrijfsleider. Michel verhuis naar Ledegem maar blijft de gronden hier bewerken.

Het dak van de koeienstal wordt door de najaarsstorm zwaar beschadigd in 1983. De weduwe van Simon Herbau bleef tot haar dood in 1992 “De Schreiboom “ bewonen De hoeve bleef een lange tijd onbewoond maar op heden is het geen landbouw bedrijf meer, doch een privéwoning.

“Neerhof Calvarie” Lampestraat 145

Historische toponiem, met als oudste vermelding 1756. Een gesloten U-vorm. Het Neerhof is terug te vinden op de Tiendenkaart van 1756. In 1834 was Dehaene eigenaar.

Vanaf 1887 baatte Marcelain Castelein de hoeve uit en hij werd door zoon Albert in 1920 opgevolgd. Het was 1936 toen werd Paul Labis de nieuwe uitbater. Gedurende de Tweede Wereldoorlog werd de hoeve een korte tijd door de Duitsers bezet. In 1970 volgde Etienne Labis zijn vader op en hij verkocht de hoeve in 1995. Het grootste gedeelte van de landbouwgronden werden gekocht door Pascal Brille landbouwer op de hoeve “Kruisboomhoeve” Kruisboomstraat 1 te Aalbeke. Om de hoeve om te bouwen tot privéwoning werd de deze gekocht door Bart Vandevenne slager te Rollegem. Hier is dus geen sprake meer van Landbouwbedrijf.

“Rollegemknock” Munkendoornstraat 125

Historische naam deze ver wijst naar het gehucht, oudste vermelding 1834. Een gesloten hoeve met open ingang. De Rollegemknock werd gebouwd in de periode 1813/1834. De eigenaar was Scherpereel. Op het einde van de 19^de eeuw (1801-1900 ) baatte de familie Deconinck de hoeve uit. Rond het jaar 1920 huwde Alfons Dujardin met een dochter van Deconinck en werd aldus de nieuwe uitbater. Haar ouders bleven een klein huisje naast de nabijgelegen schuur in een aanpalende weide bewonen. In 1963 werd dat woonhuisje gesloopt. Het was in 1947 dat Camille Cossement de bedrijfsleider werd. In 1985 overleed Camille en de weduwe zette de uitbating verder tot in 1987. Het is op heden alleen nog de woonfunctie welke overblijft. Het land wordt verpacht aan Carlos Goeminne uit Bellegem.

“’t Langhof “ Munkendoornstraat 180.

De hoeve vertegenwoordigt een van de weinige langgeveltype in de Regio Kortrijk. Het had in 1983 een oppervlakte van 1ha 5a. Ernest Denucè bleef als laatste landbouwer deze hoeve bewonen tot in 1995 hij naar een bejaardentehuis verhuisde. “T Langhof”  werd verkocht aan NV Pacto Te Rollegem. Deze hoeve werd verbouwd tot een privéwoning, na een tijd dat het land braak lag en het huis leeg stond. In 1771/1778 was de hoeve een open U-vorm. In 1846 was de structuur gewijzigd naar een open L-vorm. De eigenaar een zekere Esquenet was toen de eigenaar. De hoeve telde toen 5 ha. Petrus Vandevelde was voor 1933 de uitbater en hij werd opgevolgd door Ernest Denucè. ’t Langhof werd nagenoeg volledig vernield door een storm in 1940, zo evolueerde ze tot een langgeveltype. De schuur werd immers niet meer heropgebouwd. Vermoedelijk evolueerde deze hoeve van een groot hof naar een kleine hofstede. Deze evolutie kan verklaard worden door vernietiging door storm en eventuele verkavelingen in de 20^ste eeuw (1901-2000) die het areaal deden inkrimpen

“ Tombroektramstatiehoeve “ Tombroekstraat 112

Gesloten hoeve met open ingang, totale oppervlakte in 1983 1ha50a. Daar de hoeve vlakbij de plaats waar voor de Tweede Wereldoorlog het goederenstation stond. De reizigerstrams tussen Kortrijk en Moeskroen kwamen er voorbij, vandaar de gekozen naam. De hoeve werd omstreeks 1756 door Jan Sop Ramart uitgebaat. Ze behoorde tot het Rollegemtiende. In 1789 was Bertholomeus Bekaert de uitbater. In 1810 werd de hoeve om ongekende reden bijna helemaal vernielt. De ankers in het zijhuis bevestigen het feit. A. Moulin was in 1834 de eigenaar. De oppervlakte was 3ha. Ook deze hoeve was ton ongeveer 1900 omwald. In 1910 werd de hoeve voor een tweede keer grondig verbouwd. Het oude lemen huis met strodak werd gesloopt. Vande Meulebroecke Jean was er de uitbater, hij werd er in 1918 opgevolgd door zoon Gustaaf. Jean volgde in 1952 vader Gustaaf op. Jean ging op rust in 1982 en de activiteiten werd stop gezet. Een deel van de gronden werden aan een landbouwer uit Luigne verkocht in 1983. In 1986 verkocht Jean Vande Meulebroecke de gebouwen aan Marc Hooge een metser. Momenteel blijft alleen de woonfunctie over en is er geen sprake meer van landbouw.

“Nevele-Roosendaal” Tombroekstraat 66

Open U-vorm, een historische naam. De hoeve maakte deel uit van de heerlijkheid Nevele-Roosendaal. Ze dateert van de 17^de- 18^de eeuw (1601-1700 – 1701-1800) In 1834 was Lefèbvre de eigenaar. De hoeve was in de tweede helft van de 19^de eeuw (1801 – 1900 ) samen met “Dadecotboghaert” het eigendom van de familie Flippo. Een dochter van Flippo huwde met Louis Bernard zodat de familie Bernard eigenaar werd. Op het einde van de 19^de eeuw was Vanneste eigenaar en uitbater. Paul Renard volgde hem op als pachter in 1906.

Baron de la Kethule de Ryhove werd in 1907 de eigenaar. Pierre Dumortier kocht de hoeve van den Baron in 1945 en werd eigenaar en uitbater. Zoon Roland volgde zijn vader op in 1979 op. Sinds 2019  is er geen landbouw meer en is het de dochter welke er paarden op houd. De hoeve had in 1601 een rechthoekige omwalling. Dit bleef zo tot omstreeks 1900, dan werd het linker deel gedempt. In de vijftiger jaren werd de wal achter het woonhuis gedempt. En het was rond 1964 dat alles verdwenen was. In 1996 was de oppervlakte 31ha.

“Goed ter Meersch” Lampestraat 59

Daar er voor de Tweede Wereldoorlog hier in dit gebied  nogal veel grachten en meersen of weiden voorkwamen werd voor deze naam gekozen. Volgens de Popp-kaart van 1834 was Deveyhe de eigenaar. De oppervlakte was ongeveer 7ha. In den tweede helft van de 1900de eeuw (1801 -1900 ) was het de familie Maes welke eigenaar was . De uitbater was Joseph Yserbyt. Charles –Louis Beeuwsaert huwde in 1892 met Mathilde Yserbyt de dochter van den toenmalige eigenaar, en volgde haar vader op. Het echtpaar verhuisde in 1899 naar de hoeve waar vroeger het vlasmuseum op hoog Kortrijk werd ondergebracht (De Beeuwsaerthoeve) een typisch Zuid-West-Vlaamse hoeve. Hector Debusschere afkomstig van Gits, werd de nieuwe pachter. In 1939 werd deze opgevolgd door een veehandelaar Prosper Vanoverschelde.  Het “ Goed ter Meersch” werd in 1940 een korte tijd door een Duitse geschutseenheid bezet. Munitie werd in een weide nabij de hoeve ingegraven. De nieuwe bedrijfsleider Gilbert Chiers, uit Moeskroen kwam er in 1962. Hij verbouwde zodanig de hoeve dat er bijna niets meer overbleef van de oorspronkelijke structuur. Hij specialiseerde zich in varkenskweek. Gilbert kocht in 1974 de hoeve. Zijn zoon Marc baat sinds 1994 de zaak verder uit. De hoeve is een tweevoudige L-vorm. De totale oppervlakte bedroeg in 1996 14ha. Hij legt zich toe op aardbeien,aardappelen.

“Te Brou” Schreiboomstraat 68

In de volksmond werd de hoeve immers tot het begin van de 20^ste eeuw (1901 2000) genoemd als “ La ferme Brou” vandaar de naam. Het is een gesloten  U-vormige hoeve. In 1756 was Frans Hoornaert de uitbater. Verbyst was in 1834 de eigenaar. In de tweede helft van de 19^de eeuw (1801-1900) werd de familie Brou de nieuwe eigenaar. Ze waren Franstalig en vrijgezellen, ze schonken de hoeve in 1910 aan het armgoed te Kortrijk. Het was omstreeks 1910 dat Karel Vandewoestijne, afkomstig van een verdwenen hoeve op den Rodenburg in Marke de nieuwe uitbater werd. Zoon Jozef volgde hem op in 1940 en in 1941 werd hij ook de eigenaar. Hij overleed echter in 1974 en zijn weduwe zette samen met haar dochters Bea en Christine de zaak verder. Christine dochter van Jozef werd de bedrijfsleidster in 1979. Ze zette in 1982 de uitbating op naam van haar man Michel Depoorter om vanaf 1996 opnieuw zelf het bedrijf te leiden. Christine overleed in 2018. De hofstede kwam opnieuw in handen van haar man Michel. De hofstede zal heel waarschijnlijk een nieuwe bestemming krijgen.

“ ’S Costers “ Schreiboomstraat 36.

Historische naam begin van de 15^de eeuw (1401- 1500) de familie de Coster was eigenaar en uitbater. In 1996 was de totale oppervlakte 16 ha 50 a. De eigenaar van het goed zijn de gebroeders Devos uit Deerlijk. Costers was een leen van het oude kasteel te Kortrijk. Gerard Decoster werd eigenaar in 1420. En zijn dochter Elisabeth werd eigenaar in 1440..

Tussen 1479- 1480 verkocht Guillaume Decoster de hoeve aan Guillaume l’Ours  (De Beer) Catheline l’Ours  was gehuwd met Willem van Heule welke in 1521-1522 de eigenares was.

De eigendom werd gesplitst in 1524-1525, twee derden was van Guillaume van Heule een derde in handen van Jean Gryspeere. In 1529-1530 verkocht Josse de Heule een deel aan Etienne van Gheenste. Tussen 1531 en  1533 waren ze eigenaar, Etienne van Gheenste 2/3 en Josse de Heule 1/3. Etienne van Gheenste 2/3 verkocht zijn deel omstreeks 1537 aan Eloy  en Rohart van Belleghem.  Josse de Heule 1/3 verkocht zijn deel aan Guillaume van Daele. Adrienne Van Belleghem  gehuwd met Jean de Heygere was in 1546-1548 de eigenares van het kleinste part. Jean de Heygere en Pierre Van Belleghem  waren vermoedelijk eigenaar van elk een derde part in 1555. Rond 1558 en 1560 zou de eigendom verdeeld zijn geweest onder Josse van Belleghem 2/3 en Eloy van Belleghem. Josse van Belleghem was in 1574 nog steeds eigenaar van het grootste en Jean van de Plancke het kleinste deel.

Eloy van Belleghem duikt opnieuw op in 1572-1575 als eigenaar doch nu van het grootste stuk en Jean van de Plancke voor het kleinste part. Jean van de Plancke voor een derde en Pierre de Halewyn voor twee derden in 1578. Het was Mathieu Lalieux welke in 1583 tot 1590 de eigendom ’s Costers in eigendom had.Alexander Musaert uit Rijsel volgde hem op in 1644. In 1684 was Adriaan Lalieux de volgende eigenaar. Hij verkocht de hoeve in 1721 aan Jan Parent . Enkele jaren later 1727 was Jozef Parent de eigenaar en in 1773 de weduwe Alexis Bourgois. In het zelfde jaar werd oplast van de Staten van Vlaanderen een kaart opgesteld van de hoeven waar de runderpest uitgebroken was. Centraal lag de hoeve ’s Costers voorgesteld. Alle hoeven binnen een kwart uur afstand gelegen rondom de besmette hoeve werden bedreigd met een systematische afslachting van de veestapel.

1834 zien we op de Popp- kaart dat C Debien de eigenaar is. De oppervlakte bedraagt 27 ha. De ongehuwde Leo Herbau welke op het eind van de 19^de eeuw (1801 -1900) de hoeve uitbaatte werd burgemeester van Rollegem. François Castel uit Lauwe vestigde zich in 1892 op de hoeve. Zijn zoon Gaston volgde hem op in 1923. In 1968 volgde Ignace vader Gaston op. Er zijn geen opvolgers doch is het een gunstige gewestplanning. Hopelijk blijft de historische hoeve bewaard voor het nageslacht, want ’s Costers heeft samen met het Hof van Rollegem een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van Rollegem.

Costers gelegen aan de Weimeersbeek heeft een omwalling welke noodzakelijk is als ontwatering. Sinds 1756 bleef de hoeve ongewijzigd wat de omwalling en gebouwenstructuur betreft.