Er zijn dezer dagen verschillende bijeenkomsten aan de gang tussen het Westen en Rusland i.v.m. de spanningen in Oekraïne, waarbij steeds gesteld wordt dat het Westen, bij de val van de Sovjet Unie, beloofd had de NATO niet te zullen uitbreiden naar het vroegere Oostblok, maar dat NATO zelf die beloftes niet is nagekomen. Dat verhaal klopt niet helemaal.
Om te beginnen hebben inderdaad heel wat westerse leiders dat toen beloofd, maar die belofte kwam niet van de NATO zelf en – heel belangrijk – werd nooit officieel op schrift gezet, ‘geratificeerd’ zoals men dat noemt. Een internationaal conflict wordt beëindigd met een verdrag en dat is toen niet gebeurd. Waar wél bewijzen van zijn, is dat Gorbatsjov later in eigen land verweten werd van grote naïviteit omdat hij dat niet op papier had laten zetten, maar zijn opvolger Jeltsin miste ook de kans dat te doen toen er in 1997 een soort intentieverklaring kwam, een akkoord tussen NATO en Rusland, waarin ze afspraken met elkaar nauwer te zullen gaan werken, maar niet meer dan dat.
Om het probleem nu op te lossen zal er hoe dan ook met Poetin moeten gepraat worden. Die beweert ten onrechte dat zijn land door de NATO wordt bedreigd. NATO is een defensieve alliantie en kwam zelfs niet tussenbeide toen Rusland de Krim annexeerde en sindsdien de rebellen steunt in de Donbas. De vroegere Oostbloklanden weten maar al te goed wat het betekent onder een Russisch bewind te moeten leven en willen dat geen tweede keer meemaken. Wat ondertussen in Wit-Rusland en Kazachstan is gebeurd, versterkt nog hun wantrouwen t.o.v. het Rusland van Poetin. Zelfs buurlanden als Zweden en Finland denken er nu aan toe te treden tot de NATO. Zweden heeft zelfs een soort dienstplicht heringevoerd, zowel voor jongens als meisjes.
De oplossing is dat de vroegere Oostbloklanden, die nu zelfstandige staten zijn, zelf moeten kunnen beslissen wat zij willen doen en dat dit niet kan onder de bedreiging van een Russische troepenmacht aan de overkant van de grens.
*’The Great Game’ was de naam van het strategische conflict tussen het Britse en het Russische Rijk in Azië rond halfweg de 19de eeuw. De geschiedenis herhaalt zich.
In deze rubriek heb ik het soms wel eens over onze minister zónder Financiën en dan bedoel ik die van de federale regering. Maar het kan nog erger als men minister zonder Financiën is in de Waalse deelregering, die helemaal blut is. Dat heeft Jean-Luc Crucke (MR) ondervonden. Toen die eind december een hervormingsplan voorstelde, werd hij teruggefloten door zijn eigen MR-partij en in het bijzonder door voorzitter Bouchez, die zijn partij een meer rechtsere koers wil doen varen in het overwegend linkse Wallonië en daarvoor flink oppositie voert binnen de federale regering, al doet het soms een beetje denken aan de hond die blaft, maar niet bijt..
Tussen Crucke en Bouchez was er niet alleen het links-rechts verhaal, maar Crucke is ook eerder een regionalist, zoals ze daar een Waalsnationalist noemen en Bouchez een belgicist. Al meer dan 20 jaar burgemeester van Frasnes-lez-Avaign, een gemeente bij de taalgrens, is Crucke een perfect tweetalige, die feitelijk beter thuis hoorde in de federale regering, Bouchez, die zelf nog altijd geen woord Nederlands spreekt, wou daar niet van weten. Het gevolg kennen we nu: Crucke is afgetreden als Waals minister en stapt waarschijnlijk zelfs uit de politiek, als hij bevestigd wordt als rechter aan het Grondwettelijk Hof, waar hij is voorgedragen door, jawel, Bouchez. Waarbij, voor zover dat nog nodig was, nogmaals bewezen wordt dat de liberalen in dit land alleen maar uit zijn op postjes pakken (Denk maar aan Michel, Reynders, Turtelboom, Van Cauter, El Kaouakibi en - last but not least – Crootje, die nu de dweil van Paarsgroen+ speelt in de hoop er straks ook een Europees baantje aan over te houden. En dan vergeet ik er misschien nog wel enkele.
Op 2 januari van dit jaar stierf op 77-jarige leeftijd Richard Leakey, een Brits-Keniaanse paleoantropoloog*, natuurbeschermer en politicus. Hij was het die als eerste ontdekte dat de mens meer dan waarschijnlijk in Afrika is ontstaan. Zijn beroemdste vondst was wat hij de ‘Turkana Boy’ noemde, een bijna compleet skelet van een Homo ergaster** aan het Turkana meer. Hij vond ook de eerste schedels van Homo abilis en Homo erectus. In 1993 verloor hij beide onderbenen bij een crash met zijn vliegtuigje. Dat stopte zijn levenswerk niet, evenmin als het oplopen van huidkanker, lever- en nierproblemen, om met zijn levenswerk door te gaan en bleef hij tot 2018 voorzitter van de Raad van Bestuur van de Kenya Wildlife Service, die o.m. ook streed voor de bescherming van de Afrikaanse olifant.
In de jaren 1970/80 had ik een abonnement op Time, waarin regelmatig artikels over Richard Leakey verschenen. Ik dacht dat hij ooit tot ‘man van het jaar’ werd verkozen (nu heet dat ‘persoon’ van het jaar), zoals voor 2021 die andere blanke (Zuid) Afrikaan Elon Musk, de fantast die het ook gemaakt heeft (en nog aan het maken is), maar dan op een heel ander gebied. Ongelooflijk tot wat één man in staat kan zijn.
Richard Leakey werd begraven op een heuvel met uitzicht op de Rift Valley waarin hij zijn grootste vondsten deed.
---
*Een paleoantropoloog is iemand die uitgestorven mens(achtig)en bestudeert
**De homo ergaster (letterlijk: werkende) is een uitgestorven mensenras dat leefde in ongeveer dezelfde periode als de homo erectus (rechtopstaande), tussen 1,9 en 1,4 miljoen jaren geleden.
Dat het aantal besmettingen met de omikron variant de volgende dagen (en misschien zelfs weken) hand over hand fors zou toenemen, was al voorspeld, ook al zou het grotendeels bij besmettingen blijven, al is dat niet overal hetzelfde. Bij ons blijven de aantallen op Intensieve Zorgen en de overlijdens in elk geval nog (lichtjes) dalen, wat ook voorspeld was.
Het probleem zal nu niet direct het aantal besmette personen zelf meer zijn, maar al diegenen die o.w.v. een besmetting of quarantaine niet zullen kunnen gaan werken, waardoor men hier en daar volk te kort zal hebben om de zaak draaiende te houden. En dat laatste geldt ook voor het lerarenkorps en het verplegend personeel.
Als men gezien heeft wat voor mensenmassa’s zich tijdens de eindejaarsfeesten verdrongen in Brussel, Antwerpen, Gent en Knokke, zou een nieuwe besmettingsgolf ook al geen verrassing zijn. Alleen kan men, zeker In Antwerpen, het moeilijk schatten daar de overgrote meerderheid van de shoppers Nederlanders waren, die in eigen land niet aan hun trekken kwamen en niet in onze statistieken voorkomen. Zoals ook die 5.000 Noorderburen die over en weer naar het Midden-Oosten vlogen om F1-piloot Max Verstappen toe te juichen.
Tenslotte geldt bovenstaande niet voor Brussel met haar 186 nationaliteiten, waar ook de vaccinaties achter lopen. Het zou verbazen, mocht het andersom zijn. Brussel is zo’n beetje België in het klein. Het werkt evenmin.
Van nieuws gesproken: België exporteerde in 2021 een recordhoeveelheid aan stroom! Daar waar er dikwijls sprake was van invoer, ging het nu om uitvoer. Alhoewel ik daar nooit van gehoord had, blijkt dat dit land al drie jaar stroom uitvoert. Dat mocht blijkbaar niet aan de grote klok gehangen worden, maar nu kan men er niet meer naast kijken. Onze stroomproductie steeg in 2021 naar alle buurlanden, UK inbegrepen, met liefst 59%. Onze kerncentrales draaiden op volle toeren, waardoor de gascentrales zo goed als niet moesten invallen en we dus ook minder luchtvervuiling hadden. Een win-win situatie dus, waaraan onze Groentjes in 2025 een einde willen maken. Stel u voor: winst maken!
Een belangrijke reden van de ommekeer is wel dat we nu in staat zijn met de buurlanden meer stroom uit te wisselen door het in gebruik nemen van bijkomende connectiekabels, die ervoor zorgen dat overschotten kunnen worden uitgewisseld.
Iets meer dan de helft van de in dit land verwekte stroom kwam vorig jaar dus van de kerncentrales en het aandeel van de hernieuwbare energie zakte vorig jaar met 17% door een tekort aan voldoende wind en zon.
De geplande Belgische kernuitstap begint zo stilaan misdadig te lijken. Als de politieke partijen – en niet alleen de Groenen - in de huidige federale regering op 18 maart zouden beslissen het toch te doen, dan kunnen we alleen maar hopen dat de kiezers bij de volgende stembusgang die partijen richting kiesdrempel sturen en liefst nog er vér onder.
---
En dan nog dit.
Uit de laatste cijfers voor 2021 blijkt dat er toen in dit land zo’n 10% minder auto’s is verkocht dan in 2020. Daarbij bijna evenveel elektrische en hybride auto’s als dieselwagens. Daar moet wel bij gezegd worden dat de eerste categorie bijna uitsluitend is verkocht als bedrijfswagen, Voor wie ze met de eigen centen moet betalen zijn die auto’s nog veel te duur en blijven er teveel onzekerheden, zoals o.a. het aantal laadpalen.
Het Rusland van Poetin heeft er een probleem bij. Het is nu ook hommeles in Kazachstan. Net als de overige deelstaten werd Kazachstan na de val van de Sovjet Unie ‘onafhankelijk’. Dat betekende dat, zoals Wit-Rusland in handen viel van Loekashenko en zijn trawanten die door de natuurlijke rijkdommen van het land in beslag te nemen miljardairs werden, in Kazachstan zowat hetzelfde gebeurde. De Loekasjenko van Kazachstan heet Nursultan Nazarbajev die – ondertussen de 80 voorbij - zijn presidentiële taak grotendeels heeft overgelaten aan de door hemzelf aangeduide opvolger Tokajev, terwijl hijzelf heel wat privileges behield waaronder vrijstelling van vervolging. Hij kreeg het zelfs gedaan de nieuwe hoofdstad Nur Sultan te laten heten, naar zijn voornaam.
Net zoals de Wit-Russen zijn de Kazakken echter de dictatuur beu en zijn ze op straat gekomen. Heel wat van hen werden niet alleen aangehouden – zoals in Wit-Rusland - maat zelfs doodgeschoten, ‘vernietigd’ zoals Tokajev heel netjes op Tv kwam vertellen. Diezelfde Tokajev wist ook nog te vertellen dat de opstand gepland werd in en door het buitenland, maar hijzelf riep ook het buitenland op hem te komen helpen. Wie gelooft zo’n man nog?
Zo gebeurt het dat het Rusland van Poetin verplicht wordt een deel van zijn troepen, waarmee hij Oekraïne bedreigt, naar Kazachstan te verplaatsen.
Het worden zware tijden voor de grootmeester schaken uit het Kremlin, die de val van de Sovjet Unie ooit een ‘geopolitieke ramp’ noemde.
Ik kom even terug op de reactie van onze vriend Walter op mijn blog van 5 deze over de windmolens. Er was inderdaad, zoals hij schrijft, een tekort aan windkracht over 2021. Dat werd ook reeds bevestigd in een artikel in De Standaard van de dag voordien. Het ‘Belgian Offshore Platform’, de koepel van de Belgische windparken op zee, bevestigde daarin dat de windproductiviteit over 2021 bijna 4% lager lag dan het gemiddelde van de jaren voordien. En dat is geen verrassing. Ik verwijs daarbij naar mijn blog van 1 december 2021 (‘Windstilling’), waarin ik het o.m. had over de meetgegevens van Vortex, een onafhankelijk Brits studiebureau dat weermodellen uitwerkt. Dat verlies aan windkracht is trouwens niets nieuws. Het heet ‘Windstilling’, wordt al waargenomen sinds 1960 en niets zegt dat het zal verbeteren.
‘Wind in 2021 was niet meer dan een zuchtje’, was trouwens de titel van het artikel in De Standaard, waarbij ook verteld werd dat alleen Denemarken (18%) en de UK (11%) meer wind in hun elektriciteitsmix hebben dan België (8%). Bij windstilte is de productie echter voor iedereen hetzelfde: nul komma nul.
Tenslotte nog dit: het aandeel van zonne- en windenergie in de totale wereldenergie bedroeg in 2018 3%. Dat cijfer zal nu wel wat hoger liggen en hopelijk blijven stijgen, maar het kan nog even duren vóór we op wereldvlak aan de dubbele cijfers zullen zitten. Er is dus geen reden om daar nu al triomfantelijk over te doen.
Ik had het er reeds over in mijn blog van 8 december 2021 (‘Het dictator effect’), dat het niet goed loopt in het Rijk van sultan Erdogan. Het is daar ondertussen alleen maar slechter geworden.
Turkije kent momenteel een officiële inflatie van 36 procent, maar insiders schatten dat het in werkelijkheid meer dan het dubbele is. Men spreekt zelfs van 86 procent. 36 procent heeft het land al eens meegemaakt in 2002 en was er toen de oorzaak van dat Erdogan’s AK-partij aan de macht kwam. Nu zorgt diezelfde Erdogan er voor dat het weer zo is en misschien n og erger. Een luxe voorbeeld van een geschiedenis die zich herhaalt.
Dat het zover is kunnen komen, komt grotendeels doordat Erdogan alle critici van zijn plannen, zowel in het ministerie van Financiën als in de Turkse nationale bank aan de deur heeft gezet. Omdat interest vragen op geld ‘niet islamitisch’ is, wil hij nl via lage rentes een lagere inflatie najagen, hetgeen gewoon onmogelijk is. Voor een land dat nagenoeg al zijn energie, de meeste van zijn grondstoffen en tegenwoordig ook veel voedsel moet invoeren én betalen in harde dollars, is dit een ramp. Hij zou beter een voorbeeld nemen aan zijn ‘vriend’ Poetin, die (als het goed is, zeggen we het ook), in zijn eindejaarconferentie vol lof was voor zijn eigen centrale bankier, Elvira Nabioellina, die - in tegenstelling tot Erdogan - de rente in Rusland wél fors heeft opgetrokken in een poging ook daar de inflatie tegen te houden. Dat verdiende een ‘Spasiba!’ (‘dank je’ in het Russisch)..
Duitsland heeft op 01.01.2022 drie van zijn laatste zes kerncentrales gesloten. Daarmee zitten de Duitsers wel met de hoogste elektriciteitsprijzen van Europa en riskeren ze nog meer stroom uit het buitenland te zullen moeten invoeren (dat gebeurt daar nu al). Als wij ooit de kernuitstap maken en stroom zullen moeten invoeren, dan zal die uit Frankrijk en Nederland moeten komen, landen die voortdoen met hun kernenergie en niet uit Duitsland dat ermee stopt, zeker nu ook daar de Groenen mee in de Bondsregering zitten. Groen erbij betekent verarming.
Ook de gasvoorziening wordt bij onze Oosterburen stilaan een nachtmerrie. De Nordstream 2, een dubbele pijpleiding, 1.224 km lang, die onder de Oostzee van Rusland naar Duitsland loopt en klaar is, geraakt niet opgestart o.w.v. de situatie in en rond Oekraïne. Als die nieuwe leiding straks in gebruik zou genomen worden, kan het nl zijn dat Oekraïne, waardoor nu de bevoorradingslijn loopt, wordt afgesloten, waardoor dat land gedeeltelijk of helemaal zonder gas zou komen te zitten en in elk geval geen doorgangsrechten meer zou uitbetaald krijgen van Rusland.
Voor wie het zich niet meer zou herinneren, die Nordstream 2 pijplijn kwam er na een akkoord tussen Poetin en toenmalig Duits kanselier Schröder, ‘der Audi-Kanzler’ (4 trouwringen), die na zijn kanselierschap een dik betaalde job kreeg bij het Russische staatsbedrijf Gazprom, de leverancier van dat Russische aardgas. Ik denk niet dat ik daar een tekeningetje bij moet maken...
---
En dan nog dit.
Onze Tv-presentatoren van VRT en VTM blijven de Spaanse plaatsnamen radbraken door ze op zijn Frans uit te spreken: ‘Marbeija’, ‘Sevija’ enz. Is dat nu zo moeilijk om die namen op zijn Spaans uit te spreken met de dubbele l als lj: ‘Marbelja”, Sevilja’? Het Spaanse gerecht 'paella' spreken ze dan weer wél op zijn Spaans uit ('pa-elja'). Waar is de logica?
Misschien een tip voor de nieuwe voorzitster van de VRT, Frieda Brepoels, om daar iets aan te doen en nog iets terecht te brengen van haar eerder kleurloze N-VA- carrière?
De Europese Commissie heeft voorgesteld gas en kernenergie een plaats te geven in het plaatje van de groene stroom energie, zij het mits enkele voorwaarden. Bij gas moet er gezorgd worden dat er (zo goed als) geen CO2 meer vrij komt. Bij kernenergie moet er gewerkt worden zonder schadelijke splijtstoffen. Met Thorium bv, terwijl er een duidelijk programma moet zijn voor wat de afbouw betreft.
Zoals verwacht, zijn de Groenen er tegen. Die simpele zielen hebben nog liever vervuilende gascentrales, als ze maar van de kernenergie vanaf kunnen geraken, ook al vervuilt die zo goed als niets. Hypocrieten!
Het blijkt trouwens een fabeltje te zijn dat steenkool gedaan zou hebben. In 2021 lag het wereldwijd verbruik van steenkool voor het verwekken van elektriciteit hoger dan ooit tevoren. Hetzelfde gold trouwens voor de kostprijs ervan, die werd mee opgedreven door de sterk verhoogde gasprijzen, waarmee Poetin de E.U. chanteert. Voor heel wat ontwikkelingslanden blijft steenkool ondanks alles toch de goedkoopste manier om de broodnodige energie te verwekken.
De feestdagen zijn voorbij, de feestvierders likken (misschien) hun wonden, de winterkoopjes zijn begonnen en de wereld draait verder. Dat geldt ook voor de Belgische politiek, die het meer dan ooit kwaad gaat krijgen.
De Belgische begroting is compleet ontspoord. Zonder bijsturing zal het tekort t.o.v. de Maastricht-norm tegen 2023 – volgens het Internationaal Monetaire Fonds (IMF) - tegen de 5% v van het Bruto Binnenlands Product (bbp) zitten en waarschijnlijk de grootste schuldenlast van de hele EU hebben.
Dat het zover zou kunnen komen, ligt in de eerste plaats aan corona, waarbij men de geldkraan twee jaar probleemloos heeft opgedraaid. Na corona zal de Belgische staat zo’n 3% van het bbp meer uitgeven dan ervoor.
Een tweede reden is de verhoging van de minimumpensioenen naar 1.500 euro, wat de staat jaarlijks 2 miljard euro extra kost.
Tenslotte komen daar nog de extra kosten bij van de overstromingen in hoofdzakelijk Wallonië, wat het Waalse Gewest een tekort heeft bezorgd van 4 miljard en een schuldenratio van 200% t.o.v. het bbp, waarvoor ze van de federale regering een lening van één miljard heeft gekregen. En, zoals ik reeds meldde, is het in het Brusselse Gewest al niet veel beter, zonder daar overstromingen voor nodig te hebben gehad.
Het gezegde dat men het dak moet repareren als de zon schijnt, is in dit land blijkbaar niet gebruikelijk.
