1985
29 september : Algemene Vergadering
KVLV
De onthaalgroep de Kouterwijk
mocht een 80-tal leden begroeten.
De voorzitster belichtte het nieuwe
jaarthema : Ook voor jou, vrouw,
waarna een debat over de emancipatie
volgde.
Verslag algemene vergadering
Op deze eerste vergadering van
dit nieuwe werkjaar mocht onthaalgroep De Kouterwijk zo een 80 leden
begroeten. De voorzitster heette eenieder van harte welkom, in t bijzonder
drie jonge nieuwelingen die er voor t eerst bij waren. In korte woorden
belichtte zij het nieuwe jaarthema Ook voor jou, vrouw. Als bezinning las
Julia ons een tekst voor van Fil Bosmans over de vrouw.
Omdat onze proost nog belet was
kwam het godsdienstig woordje achteraf. In plaats daarvan enkele mededelingen
aangaande de uitstap naar het voedingssalon, kook- en naaicursus, tapisserie,
het gewestelijk gebeuren en landbouwhappening op 6 oktober te Opwijk. En daarna
het themalied, onderwijl kwamen alle soorten vrouwen kris kras door mekaar op
het podium gewandeld en die eindigden dan samen met een dansje.
Als inleiding voor de spreker
werd een kort toneeltje opgevoerd door 3 vrouwen over de emancipatie.
Julia Lamberts die de leiding
van deze vergadering op zich nam verwonderde er zich over dat het een man was
die ons de les kwam spellen over het vrouw zijn nu. Doch de heer Schippers uit
Antwerpen wist zijn mannetje wel te staan wat betrof het onderwerp Ook voor
jou vrouw. Er zijn verschillende
opvattingen over de vrouw, zij leven in verschillende situaties en veel meer
dan vroeger moeten ze kiezen tussen thuis werken of uit werken gaan. Het schept
risicos maar het biedt ook enorme kansen. Men spreekt zoveel over emancipatie,
doch men begrijpt er niet altijd de betekenis van, er bestaan daaromtrent veel
misverstanden, de positieve betekenis is gelijkheid van man en vrouw, zowel op
financieel, economisch en politiek vlak. Sommige vrouwen hebben op
verschillende terreinen hun verantwoordelijkheid al opgenomen, doch deze vormen
nog altijd een te grote minderheid.
Er worden wel stappen gezet om
tot gelijkheid te komen, doch er zal nog heel wat aan gesleuteld moeten worden.
Daar de keus in t vooruitzicht was, voegde hij er ten slotte aan toe : ik zou
de slogan omdat mensen belangrijk zijn willen veranderen in omdat vrouwen
belangrijk zijn en daarmee zette de spreker een punt achter deze naar de vrouw
gerichtte uiteenzetting.
Dan smakelijk eten met gebakken
gehakt en kriekjes en achteraf nog rijstpap.
Onze proost was er en die gaf
ons meer toelichting over het volwassen vormingswerk in het pastoraal centrum
te Mechelen.
Dan was het lachen geblazen met
de unieke modeshow de vrouw door de eeuwen heen.
Vanaf het adamskostuum en dierenhuiden evolueerde de klederdracht van de vrouw
verder tot onze hedendaagse mode, zelfs de chique Parijse avondkledij werd
ons gebracht met een achtergrond van
zachte muziek en gekende wijsjes en danspasjes. Zoals rasechte mannequins van
het vak. Alle lof voor deze 6 dames en voor Josefine en Julia die deze show
voorstelden.
Als slot zongen we dan samen
het laatste gedeelte van ons themalied. Vrouwen hier, vrouwen daar, vrouwen
overal, o ja, ja zo.
Vooraleer afscheid te nemen
dankte de voorzitter de Kouterwijk voor hun enorme inspanning en voor de
verzorgde afwerking van het geheel en aan allemaal wel thuis en tot een
volgende vergadering.
(DB,
november 85)
1985
Guido Hellemans in het oktobernummer van De Band :
Toneel
te Leest met Eendracht en Vrede.
A.Algemeenheden
In het meinummer 85 van De
Band schreef ik een bijdrage (noot : zie 23 maart 85 in
deze Kronieken) over de Katholieken Bond
van Leest die toneel en muziek speelde voor 1900 in de zaal Den Roozelaar
bij Arnold Teughels, dorp Leest.
Samengevat : vermoedelijk
ontstond uit die bond of gilde in 1898 bij Van Moer (café Apers aan de
zennebrug) de muziekmaatschappij Arbeid Adelt en in 1899 ontstond bij Van
Crombruggen (huidige zaal St.-Cecilia in de Dorpstraat) de nu nog bestaande
muziekmaatschappij St.-Cecilia, die daarna verhuisde naar de toenmalige zaal
St.-Cecilia bij Van den Heuvel (nu De Drij Gapers) om later terug te keren naar
haar stichtingslokaal.
Het was nu in de zaal
St.Cecilia bij het echtpaar Theodoor Van den Heuvel Maria Steenackers (of
Dorreke en Suska) dat in 1909 de nieuwe toneelvereniging Eendracht en Vrede
werd gesticht. Over deze toneelvereniging volgen enkele gegevens. Door een
gelukkig toeval (als toeval bestaat) bezit ik een aantal documenten van Eendracht
en Vrede. Zo o.a. het door de eerste secretaris Jan Dumont (onderwijzer te
Leest van 1879 tot 1916) mooi geschreven reglement in een zwart schrijfboekje,
gedateerd op 4 april 1909. (vermoedelijke stichtingsperiode) : zie
fotocopie 1. (onderaan)
De ondertekenaars waren : de
secr. J. Dumond. De voorz. A. Moyson.
Zie fotocopie 2.
In ditzelfde schrijfboekje is
aan het reglement een addendum toegevoegd onder de titel veranderingen. Het
betreft een aanpassing van art. 3 H I. (fotocopie 1)
op datum van april 1920,
en stelt dat de maandelijkse bijdragen moeten verdubbeld worden :
0,50 fr. ipv 0,25 fr. voor de
uitvoerende, en 1 fr. ipv 0,50 fr. voor de beschermende leden. De
ondertekenaars zijn nu : de voorzitter nog steeds A. Moyson, maar de schrijver
is nu L. Van den Heuvel, dit was de zoon van de handelaar en herberguitbater
Dorreke.
(Dorreke dreef eerst handel in
zn huis waar nu de centrawinkel is, liet deze handel over aan zijn zoon en
bouwde zelf herberg met zaal op de hoek)
Het reglement van de
toneelvereniging bestaat uit acht hoofdstukken (ik citeer) :
I. Doel en samenstelling des
krings
II. Van den bestuurraad en zijn
bevoegdheid.
III. Vergaderingen.
IV. Aanneming, ontslag en
uitsluiting van leden.
V. Feesten.
VI. Algemene schikkingen.
VII. Reglement voor de spelende
leden.
VIII. Boeten (einde citaat).
Bij lezing van dit reglement
valt op :
1.Voor de zes eerste
hoofdstukken loopt de nummering der artikels door, in totaal 30.
Voor H. VII en VIII wordt er
opnieuw genummerd met respectievelijk 12 en 6 artikels.
2.Een vrij nauwkeurige omschrijving,
preciesheid en afbakening der punten.
3.Een strengheid voor de leden
: men duldt geen onverschilligheid, laat staat aanstootgevend of remmend
gedrag.
4.Afgemeten financiële
voorschriften i.v.m. lidgeld, boeten, onkosten e.a.
5.Een uitgebreide bestuurssamenstelling,
nl. dertien leden.
6.Het ontbreken van de juiste
stichtingsdatum der vereniging niettegenstaande de opsteldatum van het
reglement wel is vermeld, die we voorlopig als stichtingsdatum zullen
aannemen.
7.Ontbreken van een volledige
bestuurs- en ledenlijst (wat we ten dele elders vonden).
B. Concrete gegevens.
1.Beperkte
bestuurssamenstelling als
ondertekenaar van t reglement :
-op 4 april 1909 : de
voorzitter A. Moyson, de secretaris J. Dumond.
-in april 1920 : de voorzitter
A. Moyson, de secretaris L. Van den Heuvel.
-op de programmas staat als
toneelbestuurder A. Dumon vermeld, dit is Albert, onderwijzer te Evere bij
Brussel, en zoon van de Leestse onderwijzer J. Dumond.
N.B. : op de handtekening lees
ik Dumond, op het programma staat Dumon, en elders vind ik Dumont.
2.Volledige
bestuurssamenstelling aangetroffen
op twee geschreven papiertjes : een met potlood waarvan op de achterzijde het
jaartal 1922 is vermeld, en een met inkt. Ik citeer en vermeld potlood en/of
inkt.
Erevoorzitter : Lemmens M.
(potlood en inkt)
Voorzitter : Moyson Ant. (idem)
1e ondervoorzitter :
Verschueren Th. (idem)
2e ondervoorzitter :
De Coster Const. (enkel bij inkt en doorstreept)
Secretaris : Lauwers Leonard (idem)
Hulp of ondersecretaris : Selleslagh Victor (idem)
Boetmeester : Lauwers Leonard
(idem)
Toneelbestuurder of
toneelmeester : Dumond Albert (allebei)
Schatbewaarder : Meulemans Em.
(idem)
Raadsleden : Selleslagh Frans
(idem), Absillis Eduard (idem), Van Dam Louis (idem), Huysmans Jan (idem en
doorstreept bij inkt) en Van der Goten Frans (enkel bij inkt en doorstr.)
Opmerkingen :
a) deze samenstelling dateert
uit een tijd nadat Dumond secretaris was (jaartal ?)
b) volgens mijn vader was
Huybrechts Frans (broer van de oude garde, en bijgenaamd de Rajkes) de helper
van de regisseur.
3.Ledenlijst heb
ik (nog) niet gevonden. Wel een met potlood geschreven lijst van mannen en
vrouwen met kruiskens achter hun naam, en naast deze lijst een aantal
optellingen. Vermoedelijk gaat het hier over bijdragen van de deelnemers aan
teerfeesten aangezien hier namen staan die op programmas niet zijn terug te
vinden. De lijst is onvolledig want ik tel 25 namen terwijl er voor 27 vrouwen
en 43 mannen of in totaal voor 70 personen gerekend wordt. Voor de actieve
leden moeten we dus naar de programmabrochures.
4.Aard der vertoningen : zoals ze ons overkomen uit bv een
programmabrochure van 1921-22
(zie fotocopie 3). Bij nazicht
van dit programma tellen we 13 verschillende spelers + 2 bestuursleden +
1 regisseur + 1 muziekleider (Ferd. Verbeeck was de dirigent van de
St.Ceciliafanfare). Van de 13 spelers zullen we er later 6 in Rust Roest
terugvinden. De feestavond (eigenlijk toneel- en zangavond) verliep volgens het
klassiek stramien der Leestse gilde voor 1900 en latere groepen hier en
elders.. D.w.z. een drama, kluchtlied of sketch, een dolle klucht met zang en
terug een (kluchtige) (samen)zang. Dit alles tijdens de pauzen afgewisseld met
fanfaremuziek volgens beurtsysteem tussen Arbeid Adelt en St.-Cecilia. De
muziekmaatschappij is niet vernoemd (vermoedelijk St.-Cecilia deze maal)
evenmin als de auteurs der toneelwerken. De prijzen der plaatsen waren
naargelang de rang : 3 fr., 2 fr. en 1,25 fr. (1 fr. en 0,50 fr. in 1892 bij de
Katholieken Bond van Leest.)
Goddank mocht er ook niet
gerookt worden tijdens de voorstelling.
5.Einde en ontbinding had plaats rond 1921-22. Volgens mijn
vader vroegen een aantal jongere leden om eigenhandig een toneelstuk op te
voeren voor zichzelf en met het beschikbare materiaal. Het bestuur weigerde. De
vragers werden eisers en doeners waardoor er Twist en tweedracht kwam ipv
Eendracht en Vrede. Met postdatum 19?1 (vermoedelijk 1921) werden
verwittigingskaarten voor een buitengewone zitting op donderdag 14 mei te 3
u. rondgestuurd (fotocopie 4). Waarover het ging weet ik niet, maar het
einde van Eendracht en Vrede was nabij. Op zondagen 25 dec. 1921 en 1 jan.
1922 had E. en V. jaar laatste optreden
(zie programma) ; want op zondagen 19 en 26 februari 1922 speelde de pas
opgerichte toneelvereniging Rust Roest voor de eerste maal, eveneens bij Th.
Van den Heuvel in zaal St.-Cecilia. Een ander gedeelte van E. en V. richtte als
afdeling van de muziekmaatschappij St.-Cecilia de toneelgroep De moedige
Vlamingen op. Deze groep geeft als stichtingsjaar 1920 op, speelde in de zaal
de Boerenhandel bij P. Van den Eede, en werd ontbonden in 1929. Rust Roest
werd opgericht op 1 november 1921 als afdeling van de muziekmaatschappij Arbeid
Adelt, en speelde voorlopig tot 1927 in zaal St.-Cecilia bij Th. Van den
Heuvel.
Hoe dit ook zij, op 7 januari 1923 zou er nog een vergadering van E. en V.
hebben plaatsgehad met een stembeurt over een niet vermeld onderwerp. De
rekwisieten en decors werden verkocht aan
? En met de opbrengst daarvan heeft
men zuster- en broederlijk een gezamenlijk teerfeest gehouden. Voorlopig houd
ik 7 januari 1923 voor de officiële ontbindingsdatum van Eendracht en Vrede.
C.Besluit
1. Eendracht en Vrede was een onafhankelijke
toneelvereniging die op en uit
zichzelf bestond en blijkbaar pluralistisch van instelling was. In het
reglement is nergens spraak over een of andere ideologie, godsdienst of
politiek. Zij stelde zich enkel tot doel het onderwijs en de uitvoering van
Nederlandsche toneel- en zangstukken (H.I, art.1).
2.Eendracht en Vrede was gemengd
van samenstelling en optreden wat opmerkelijk was voor die tijd.
3. Eendracht en Vrede wou tamelijk ernstig en plichtsbewust toneel en muziek
spelen (zie H. VIII over straffen en boeten).
4.Eendracht en Vrede heeft
gedurende nagenoeg 15 jaren (1909 tot plus minus 1923) te Leest aan toneel en
zang gedaan. Dat is niet niks. Daarnaast is een grote verdienste dat
verschillende politieke gezindheden met elkaar samenwerkten, alhoewel dit dan
ook het grote twistpunt werd.
5. Eendracht en Vrede is een
belangrijk opbouwend element geweest in de socio- culturele geschiedenis van
Leest.
Guido Hellemans.
(DB,
oktober 85)
-Fotocopie 1.
-Fotocopie 2.
-Fotocopie 3.
-Fotocopie 4.
-Guido Hellemans.
![](http://blogimages.seniorennet.be/kroniekenvanleest/1496721-c4a87446930fc48d37abacd7eeb72be0.jpg)
![](http://blogimages.seniorennet.be/kroniekenvanleest/1496721-9270cacf1390dd954d81887c174b6a11.jpg)
![](http://blogimages.seniorennet.be/kroniekenvanleest/1496721-29aec6b4363934256923d240cdcba155.jpg)
![](http://blogimages.seniorennet.be/kroniekenvanleest/1496721-5bf945378bda5096993b8624048ad47b.jpg)
|