In de Tv-journaals van dinsdag 27 dezer kreeg men ‘sir’ Keir Starmer, de nieuwste Britse premier, te zien en te horen zeggen dat zijn land, met zo’n 67 miljoen inwoners (vijf keer meer dan België), een staatsschuld heeft van 26 miljard euro en dat hij daardoor de Britten weinig goeds beloven kan.
Zou die man niet weten dat de staatsschuld van België, het land dat nooit meer zou uitgevonden worden als het niet reeds bestond (volgens het Britse blad The Economist) nog twee miljard groter is en dan maar voor één vijfde van het aantal inwoners? Misschien weet hij evenmin dat niemand in de Belgische politiek zich daarover druk lijkt te maken en doet alsof er niets aan de hand is. Zowel onze federale als de gewestelijke Vlaamse regering schijnt zich daar niet meteen om te bekommeren. Als dat op 20 september nog zo zou zijn, komt daar misschien verandering in en zullen we straks nog aan dat vermaledijde Europa te danken hebben dat die staatsschuld van ons allen zal moéten dalen.
Met Arizona wordt het waarschijnlijk niets, gewoon omdat een centrumrechtse federale regering geen linkse coalitiepartner nodig heeft. Zo’n regering zal een kibbelregering blijven. Het alternatief is de kaviaarsocialisten te vervangen door een vernieuwde al dan niet Open VLD, zonder de traditionele blauwe families en haar ongeleide projectielen.
Dat zo’n regering maar een meerderheid van één zetel zou overhouden, is geen ramp. Bart Maddens vertelde het dezer dagen nog op Kanaal Z: ‘een meerderheid is een meerderheid, ook al gaat het maar om één zetel’. Het alternatief is géén meerderheid, maar een federale regering in lopende zaken, wat in dit geval een voortzetting van Vivaldi zou betekenen, waardoor we van de regen in de drop komen. Komt daar nog bij dat we vóór 20 september aan Europa moeten laten weten hoe we denken de Belgische staatsschuld van 28 miljard euro kwijt te geraken, wat zelfs op 7 jaar een mission impossible zal worden, ook met Arizona.
Een geheugensteuntje voor wie het nog niet zou weten*:
‘Als België onbestuurbaar zou worden, bijvoorbeeld
omdat er geen federale regering meer kan worden
gevormd, dan moet het Vlaams Parlement Vlaanderen
uitroepen tot deelstaat van het federale België, met als
grenzen de bestaande grenzen van het Nederlandse
taalgebied. Dat is weliswaar niet volgens het boekje,
maar democratisch volstrekt legitiem, want het Vlaams
parlement, verkozen om Vlaanderen te besturen, is
de uitdrukking van het Vlaamse volk. En de wil van
het soevereine volk is voor overtuigde democraten het
enige wat telt’.
*Prof. Robert Senelle (1918 - 2013 ) was geen flamingant, maar een Franstalige Brusselse grondwetspecialist, te vergelijken met o.m. onze Hendrik Vuye.
Over de federale regeringsvorming wordt nog heel wat gezegd en geschreven, terwijl er in werkelijkheid niets gebeurt. ’Silentium triplex’ noemden wij dat in onze studententijd.
Over de besprekingen op gewestelijk vlak hoort men dan weer zo goed als niets, terwijl niets belet daarmee door te gaan. Als er straks geen federale regering komt, moeten we gewestelijk verder kunnen. Waarom kan dat in Wallonië en in Vlaanderen niet?
Als deze situatie nog lang aansleept, kunnen we terug gaan denken aan de Senelle-doctrine, die uitgaat van het principe dat men er niet meer in slaagt een federale regering te vormen, Het Vlaams parlement, dat de uitdrukking is van het Vlaamse volk, is dan het enige wat nog telt.
Over de politiek kan ik dezer dagen kort zijn. Zoals ik reeds schreef, kan men geen centrumrechtse federale regering vormen met daarin aan Vlaamse kant een linkse partij geleid door een ongeleid projectiel zoals ons mateke.
Ondertussen heeft Open VLD een gedoodverfde nieuwe voorzitter in de persoon van Eva De Bleeker en maken Quicky en Gwendolientje geen deel meer uit van het partijbestuur, zodat de partij weer in aanmerking zou kunnen komen.
Voor de N-VA komt het er nu op aan niet de fout te herhalen van de Zweedse coalitie door het communautaire weer in de ijskast te stoppen.
Of dat alles nog te regelen valt vóór het rapport aan Europa van 20 september en/of de gemeentelijke verkiezingen van oktober, valt te betwijfelen. ‘Mediateur’ (géén ‘formateur’) Prévost zal het geweten hebben.
Het lijkt erop alsof men de Arizona-coalitie een tweede kans wil geven. Maxime Prévot van ‘Les Engagés’, de vroegere Franstalige christendemocraten, mag het op zijn beurt eens proberen. Hoe dat gaat gebeuren is nog af te wachten, maar het zal nooit degelijk werken zolang van twee politieke families er een in de nieuwe regering zou zitten en een andere niet. Dat is vragen om problemen. Nu ging het alleen nog maar om die meerwaardebelasting op aandelen, maar morgen kan dat om eender wat zijn en zijn we vertrokken voor een kibbelpartij van 5 jaar.
M.i. zou men best wachten tot de nieuwe Open VLD een feit zal zijn, een zonder de postjespakkersfamilies Verhofstadt, De Gucht, De Croo en De Clerq. En ook zonder rariteiten zoals Quicky en Gwendolientje. Mocht dat gebeuren, dan zou een nieuwe Open VLD de kaviaarsocialisten én ons mateke kunnen vervangen.
De poging van Bart De Wever om een nieuwe federale regering te vormen is dus niet gelukt, grotendeels omdat men geen centrumrechtse regering kan vormen met daarbij een linkse partij. Kaviaarsocialisten (denk links, leef rechts) blijven socialisten. Wat nu?
De Vlaamse partijen zouden er best aan doen eerst te zorgen een nieuwe Vlaamse gewestregering te hebben. De Walen hebben er al een. Dan kan men nog altijd rechtstreeks met elkaar praten. Ondertussen zal de huidige federale regering in lopende zaken verantwoordelijk blijven voor alles wat federaal is, de staatsschuld van 28 miljard inbegrepen, waartoe Vivaldi ruim heeft bijgedragen en waarover Europa ten laatste op 20 september wil weten hoe het land denkt die weggewerkt te krijgen.
Ook de laatste vergadering van de Arizona-coalitie bracht geen akkoord en het is nu afwachten wat het bezoek van De Wever aan Filip vanavond zal opbrengen..
Of men nu vóór of tegen Georges-Louis Bouchez is, feit blijft dat het voornamelijk aan hem te danken is dat de PS in Wallonië na dertig jaar van de macht is verdreven. Ook met de Vlaamse versie van de socialistische ideologie zal het nooit goed komen. Reden waarom men Vooruit beter niet in een nieuwe federale regering betrekt en naar een andere oplossing zoekt, desnoods met een vernieuwde Open VLD, hoe hachelijk dat momenteel ook lijkt.
Met die Open VLD gaat het immers van kwaad naar erger. Niet alleen verloren ze de verkiezingen en lonkt de kiesdrempel, maar Crootje, de man die de ‘kanseliersbonus’ zou binnenrijven, kreeg bij de eerste verkiezingsronde voor een nieuw partijbestuur zelfs minder stemmen dan ex-staatsecretaris Eva De Bleeker die hijzelf had afgedankt. Ook Quicky en Gwendolientje en een tweede zoon van Karel De Gucht haalden niet voldoende stemmen om weer verkozen te geraken.
Dé verrassing op 9 juni kwam uit Wallonië, waar de PS voor het eerst in dertig jaar niet in de Waalse deelregering nodig was en zich Waals én federaal terugtrok in de oppositie. Alleen in Wallonië en de Duitstalige Oostkantons zijn er al nieuwe gewestregeringen. In Vlaanderen zou Open VLD vervangen worden door de kaviaarsocialisten van Transconnah. Of dat een goed idee is, valt te betwijfelen als men ziet dat het er nu al bovenarms opzit tussen Vooruit en MR. Als enige linkse partij in een centrumrechtse Arizona-coalitie zal die van ons mateke dwars blijven liggen over alles en nog wat.
Brussel tenslotte zal wel een ‘hellhole’ blijven, met driemaal meer uitgaven dan inkomsten.
--
Het enig verschil met Vivaldi zal zijn, dat er nu waarschijnlijk wel een Vlaamse meerderheid zal zijn in de nieuwe federale regering, dat we kunnen hopen dat België voorlopig dan maar confederaal wordt en dat Wallonië én Brussel hun schulden zullen kunnen afbouwen, al zal dat niet in één legislatuur gebeuren, zoals Wallonië al heeft laten verstaan.
Het land dat niet meer zou uitgevonden worden als het al niet bestond, zal er dus tegen de volgende verkiezing van 2029 nog steeds zijn en het jaar daarop waarschijnlijk zijn 300ste verjaardag zal vieren…
Het wordt tijd dat we ons weer wat gaan bezig houden met de politiek. Nadat, in tegenstelling tot zowat alle peilingen van de laatste jaren, de twee Vlaams-nationale partijen op 9 juni net geen meerderheid haalden in het eigen parlement, bleef de N-VA met één zetel meer Vlaanderens grootste. Als gevolg daarvan kreeg Bart De Wever de opdracht om een nieuwe federale regering te vormen en zijn partijgenoot Diependaele een nieuwe Vlaamse. Voorlopig komt het Vlaams Belang niet aan bod, gewoon omdat er een derde partij nodig is en geen enkele van de uitstervende traditionele partijen met het VB wil samenwerken. Komt daar nog bij dat we in de gewesten legislatuurregeringen hebben, waardoor men voor een volgende verkiezing vijf jaar zal moeten wachten. Voor mijn generatie – ik ben ondertussen ook al 84 - wordt het ‘Met beter hopen is de tijd verlopen’.
Ondertussen hebben De Wever en zijn Arizona-ploeg er alweer een resultaatloze nacht opzitten en krijgt hij van Filip de Laatste geen week, maar slechts drie dagen de tijd om er nog iets van te maken. Met de wetenschap dat dit België, in verhouding tot het aantal inwoners, de grootste staatsschuld heeft van heel Europa én de hoogste belastingen heft, wordt dit een mission impossible, tenzij er een minderheidsregering zou komen zonder matekes kaviaarsocialisten en met gedoogsteun van het Vlaams Belang en misschien zelfs de laatste Vlaamsblauwe mohikanen. 'Alla Machiavelli’, zoals ik al eens opperde (‘Het doel wettigt de middelen’).
Toen DAF zijn zoveelste crisis meemaakte, moesten we 15% van ons loon inleveren. Ik zocht en vond toen ander werk, bij de bandencentrale Bernaerts in het industriegebied van Polygoon, Brasschaat. Dat was echter verkoop, geen service en dat sloeg flink tegen. Ik heb er zelf ontslag genomen en heb dan drie maanden zonder werk gezeten. Ik slikte tenslotte mijn trots in en belde Dick Buss om te vragen of ik niet opnieuw bij ITS kon beginnen. Normaal ging dat niet, omdat er bij DAF toen een wervingsstop was, maar Dick wist de grote baas, de heer Godding, om te praten en ik werd weer aangenomen. Ik heb nooit gemotiveerder gewerkt dan in die periode. Op het einde van de reis (22 jaar) had ik bij ITS meer dan 53.000 strandingen gedaan, wat op de eerste bladzijde van het personeelsblad kwam te staan, foto inbegrepen. Op één jaar na (1993, toen ik een dubbele liesoperatie moest ondergaan), deed ik steeds de meeste strandingen van allemaal, zelfs als oudste medewerker op de afdeling (er was er een die men ‘onze ouwe’ noemde, Leo van der Linden, maar die was enkele jaren jonger dan ik!). Toen ik 60 was verkreeg ik dat ik geen nachtdiensten meer moest draaien. Met 62 kon ik op brugpensioen, maar dat deed ik niet. Ik begon van dan af wel in een 80% systeem te werken, waarbij ik nog vier dagen per week werkte – wel nog in twee ploegen – en geen weekeind- en nachtdiensten meer. Met mijn ervaring en talenkennis was dat een makkie en later zou blijken dat die extra jaren voor mijn Nederlands pensioen een opsteker waren.
Ook bij DAF zou ik iets speciaals meemaken. Het ging de firma niet voor de wind in het begin der jaren negentig. In een overmoedige bui had ze het Britse Leyland overgenomen en was ze naar de Beurs gestapt. Iedereen kreeg voor een zeker bedrag aandelen en kon er zelfs bijkopen. Ik geloofde er niet in en verkocht de mijne meteen voort, zelfs met een weinig verlies. Het was een goede zet, want in 1995 ging DAF failliet! Met de financiële hulp van de Nederlandse en Vlaamse regering werd er een doorstart gemaakt, maar daarvoor moest ongeveer de helft van het personeel afvloeien. Een ‘sterfhuisconstructie’ werd dat genoemd. Voor de fabriek in Eindhoven betekende dat, dat er 3.000 mensen hun baan verloren. De laatste vrijdag van februari werd iedereen naar huis gestuurd, iedereen behalve ik. Ik had dat weekeinde nl nachtdienst. Buiten de bewaking was ik toen de enige die bij DAF aan het werk was! Onze ITS afdeling mocht nl niet sluiten omdat wij het enige contact nog waren met de klanten en de werkplaatsen die de nieuwe DAF straks nog nodig zou hebben. Iedereen kreeg die zaterdag een brief in de bus (in België gebeurde dat via een koerierdienst, omdat de post op zaterdag alleen maar kranten en doodsbrieven ronddraagt), waarin stond dat hij/zij ontslagen was. Bij de helft zat er nog een tweede brief, die voorstelde maandag terug te komen om een nieuw contract te ondertekenen. Dat laatste gebeurde ook bij mij en bij al mijn vaste collega’s (ITS werkte ook met parttimers). De enige die bij ITS ontslagen werd, via outplacement, was het hoofd van de afdeling, Daniël Boon, van Brusselse afkomst, die Dick Buss (op brugpensioen) had opgevolgd…
Op donderdag 27 januari 2005 deed ik mijn laatste ITS werkdag en kreeg ik nog 27 strandingen. Op vrijdag werd ik gehuldigd met o.m. een rondleiding met de familie door de fabriek, een afscheidsdronk in het visserspaviljoen, waar ook allerhande medewerkers en dealers me konden komen feliciteren en een maaltijd bij een Grieks restaurant t.o.v. de fabriek met de familie en de ITS medewerkers die niet van dienst waren. Ik had 33 jaar voor DAF gewerkt, waarvan 22 voor ITS.
Eén jaar later, in februari 2006 kreeg ik een telefoontje van de personeelsdienst, waarbij men mij voeg als parttimer nog wat te komen bijklussen! Er bleek nl (voor de zoveelste keer) een nieuw computersysteem te zijn ingevoerd dat te omvangrijk was voor het werk dat we deden, waardoor de telefoonlijnen continu overbezet waren. Ik heb er beleefd voor bedankt, erbij zeggende dat ik eventueel nog thuis vertalingen wou doen, maar gaan werken was er niet meer bij.
Die baan in Eindhoven kreeg ik vrij vlot, maar niet bij de afdeling Bezoeken. Ik kon er nl beginnen bij Sales Promotion en werd ingeschakeld in een nieuw project met een reclame- karavaan waarmee men in Europa wilde gaan rondtoeren. Cory vond het maar niks, maar ik wilde absoluut hogerop. De eerste reis ging naar Denemarken. In totaal vier weken, waarbij ik wel één week tussendoor thuis was. Het was een hele onderneming, waarbij het me stoorde dat ik die mensen daar niet verstond. Eens terug nam ik me dan ook voor Deens te gaan leren, al zou dat nog even duren. Een tweede reis was naar Duitsland. Toen ik daarvan terugkwam kreeg ik te horen dat er in Eindhoven een vacature was bij de afdeling Bezoeken. Ik solliciteerde en kreeg ze meteen! Iedereen blij, ook thuis, waar ze me nog wel af en toe eens zouden moeten missen, maar niet meer zo lang. Het gebeurde nl dat men belangrijke bezoekers niet alleen de fabrieken liet zien, maar ook een stuk van Nederland en soms ook van België. Dat allemaal voorbereiden en uitvoeren was a hell of a job, maar voor iemand die gemotiveerd is zijn er geen grenzen
Toen ik ook bezoekers kreeg uit Scandinavië besloot ik inderdaad Deens te gaan leren. Dat gebeurde met een ‘teach yourself book’, Engelse uitgave, ook toen alleen maar de papieren versie. Ondertussen had ik de Deense importeur, die ik kende van mijn reis met de reclamekaravaan, de Engelse tekst van de fabrieksrondleiding gegeven en hem gevraagd die te vertalen in het Deens. Dat gebeurde en op die manier leerde ik ook een mondje Deens. Op dezelfde manier heb ik later ook Noors en Zweeds geleerd. Spaans had ik in mijn tijd in Oevel al bijgeleerd in een avondschool en Italiaans kende ik al. Dat maakte, dat ik op een gegeven ogenblik de rondleiding deed in negen talen. Later zou er nog Portugees bijkomen. In Eindhoven gebeurde dit wel met een treintje, had ik een micro in de hand en de tekst vóór mij op een soort lessenaar en kon men mij tijdens de rondleiding geen vragen stellen. Ná de rondleiding kon dat wel, maar die mensen hadden op anderhalf uur tijd zoveel gezien, dat er meestal niet veel vragen meer kwamen.
In 1978 bestond DAF 50 jaar. Het was allemaal begonnen in een kleine smidse in Deurne, bij Eindhoven, waar de gebroeders Huub en Wim van Doorne begonnen met een aanhangwagenfabriek (de ‘A’ van DAF stond toen voor ‘aanhangwagen’, later voor ‘automobiel’). Beide broers waren in 1978 nog in leven en het werd één groot feest. Alle DAF vestigingen werden uitgenodigd en daarmee reden we niet alleen rond in de fabriek, maar ook door half Nederland. Cory mocht ook een paar keer mee, zodat ze me niet de hele tijd moest missen.
Zo’n vijf jaar heb ik die baan gehad. Toen haakte André Schütz af, overwerkt en kregen we een nieuwe chef die overkwam van een kopieerapparatenfabriek in Venlo, een zekere Paul Karthaus. Ik kon met die man niet overweg en na een zoveelste ruzie, besloot ik binnen DAF een andere baan te zoeken. Toen er een vacature kwam bij ITS, de 24 uursservice van DAF voor heel Europa, solliciteerde ik meteen. Ik kende die kleine, maar belangrijke afdeling vrij goed daar ik er regelmatig met grote klanten langs kwam. Hoofd van de afdeling was Dick Buss, een rustige Groninger. Toen Dick wist dat ik gesolliciteerd had, wilde hij van geen andere meer horen. Ik moest nog wel een maand wachten, de officiële termijn voor de sollicitaties, maar in september 1983 kon ik bij ITS (International Truck Service) aan de slag.
ITS was een 24 uursservice, wat betekende dat er ook nacht en weekeinddiensten aan te pas kwamen. Wij moesten telefonisch depannages én betalingen regelen en dit in minimum vier talen: Engels, Frans, Duits en Nederlands. Bij mij ging dat dus ook in die andere vijf erbij en begon ik ook Portugees te leren, deze keer wél met een bandje erbij. De nacht- en weekeinddiensten gebeurden aanvankelijk thuis. De telefoontjes kwamen binnen bij de bewaking van de fabriek en die schakelde door naar de man van dienst thuis. Later werd er steeds meer in de fabriek gewerkt en op een gegeven ogenblik hield de thuisdienst op.
Bij DAF kwam ik terecht in een andere wereld. Ik kreeg zes weken de tijd om de teksten te leren die ik de mensen moest vertellen terwijl ik hen de fabriek liet zien, en dit in vier talen: Nederlands, Frans, Duits en Engels In die tijd liepen we te voet door de productiehallen, wat als nadeel had dat de mensen je de hele tijd door vragen konden stellen. Als ik het niet wist, speelde ik de vraag door aan de man op het werk of aan zijn werkmeester, zodat ik het de volgende keer wél wist. Op die manier leerde ik heel wat bij, zodanig zelfs dat sommige bezoekers dachten dat ik e.o.a. soort ingenieur was die technisch van alles op de hoogte was. De supervisie van de kantine was een makkie. Er was genoeg personeel voorhanden om elke situatie aan te kunnen en alles was op voorhand geprogrammeerd.
Bij DAF in Oevel werden de cabines en de assen voor de DAF bedrijfswagens gemaakt. De afgewerkte producten vertrokken met vrachtwagens naar de moederfabriek in Eindhoven, waar men de motoren, de tandwielen en het chassis maakte en waar ook de eindmontage plaats vond. Heel wat bezoekers die ik over de vloer kreeg, kwamen dan ook uit Eindhoven en waren vergezeld van iemand van de bezoekcentrale van het moederbedrijf. Op die manier leerden we elkaar kennen en was er ook een goede samenwerking. Toen DAF in 1977 besloot ook een eigen vestiging in Italië op te starten en er daarvoor nogal wat Italiaanse bezoekers op ons afkwamen, was het dan ook vrij logisch dat men mij kwam vragen daaraan mee te werken. André Schütz, het hoofd van de bezoekcentrale in Eindhoven sprak wel een beetje Italiaans, maar toen hij mij had bezig gehoord, verkoos hij mij daarvoor in te schakelen. Op die manier kreeg ik ook de smaak te pakken en, mede doordat ik niet al te best overeenkwam met een nieuwe personeelschef in Oevel, een zekere Piet Somers die overkwam van Dupont de Nemours, solliciteerde ik voor een job in Eindhoven.
Ik was niet de enige die met Somers overhoop lag. De man was bij Dupont opleidingsfunctionaris en dacht dat hij bij DAF ook iedereen verder moest opleiden. Hij richtte daarvoor speciale cursussen in en toen die voorbij waren, dacht iedereen wat meer waard te zijn. Toen het echter weer business as usual werd, was niemand nog tevreden en maakte DAF-Oevel zijn allereerste staking mee. Ik zat toen gelukkig al in Eindhoven…
Terug in België moesten wij weer van nul herbeginnen. We hadden onze meubelen niet meegebracht en het enige wat we nog bezaten was een FIAT 124 stationwagen, volgeladen met onze kleren, beddengoed en kleinigheden waaraan we gehecht waren. We herbegonnen letterlijk toen van nul.
Weer in België kreeg ik ook te doen met de Belgische fiscus. Dat kwam omdat vader, ook na mijn vertrek, reclame was blijven maken als ‘Van Alphen en Zoon’, wat maakte dat ik juridisch deel bleef uitmaken van een feitelijke vennootschap. Cory en ik waren zonder huwelijkscontract getrouwd en dat brak ons nu zuur op. Daarom besloten we dat Cory een ‘scheiding van tafel en bed’ aan tzou vragen, waardoor zij tenminste iets op haar naam kon kopen (en houden). Dat ging vrij vlot en na twee jaar kon zij op haar naam een stukje bouwgrond kopen in Kasterlee. Kasterlee, omdat dat de plaats was waar we waren neergestreken. Heeroom woonde daar en in die tijd, toen er nog niet zoveel mensen een eigen wagen hadden, stond er in het toeristische Kasterlee nogal wat gemeubeld te huur tijdens de zomer, iets wat ons goed uitkwam.
Ondertussen was ik beginnen werken bij ‘Stijnen & Co’, feitelijk een eenmansbedrijf van Robert Stijnen, de zoon van de smid van Zammel, een gehucht van Geel. Ze noemden hem daar inderdaad ‘Robert van de smid’. Stijnen was zeer commercieel ingesteld en voerde landbouwmachines en ander materiaal in uit voornamelijk Italië en Groot-Brittannië. Hij sprak wat Italiaans, maar niet genoeg en had dus iemand nodig die dat wél kon. Ik vergezelde hem op enkele reizen naar Noord-Italië, vooral de regio Modena-Bologna-Parma, waar heel wat kleine bedrijfjes lagen die landbouwgereedschappen en machines maakten. Thuis had Stijnen één man die alles ineen zette en eventueel aanpaste, één vrouw op het kantoor en een schoonbroer die het magazijn deed. Eenmaal zijn we naar de landbouwtentoonstelling van Verona geweest en gingen de vrouwen mee, dus ook Cory. We overnachtten toen in Sirmione, een heerlijk schiereilandje waar vroeger Romeinse baden waren, aan de zuidkant van het Garda meer. Cory en mw Stijnen bleven overdag daar, terwijl Stijnen en ikzelf naar de ‘Fiera’ gingen. Daar gingen we apart overal prijzen vragen en ik kreeg ze steeds goedkoper, waarschijnlijk omdat ze van mij niet hoorden dat ik een buitenlander was. Dat kwam omdat Italiaans leren op Sardinië, waar de mensen een eigen taal hebben ander is dan Italiaans leren op school en heeft als voordeel dat men er de taal leert zonder accent, wat wél gebeurt als men bv in Rome, Milaan of Napels dat zou leren.
Bij Stijnen zou ik zo’n anderhalf jaar blijven. Het was voor mij een godsgeschenk geweest om meteen na Sardinië weer aan ’t werk te kunnen, maar ik had er geen toekomst. Die hoopte ik wel te hebben toen ik solliciteerde bij de DAF fabriek in Oevel, sinds de fusie een deelgemeente van Westerlo. Men zocht daar iemand die 4 talen sprak voor het rondleiden van bezoekers en die tegelijkertijd iets kende van de horeca om de supervisie van de kantine te doen. Mijn hotelervaring kwam me daar goed van pas en ik kreeg de job en drie maanden tijd om me in te werken. Ook kon ik op kosten van het bedrijf met avondlessen nog Spaans bij leren en ook mijn Duits – dat ik maar één jaar op school had gekregen – bijwerken. Als tegenprestatie maakte ik een viertalig woordenboekje met zowat alle technische termen uit mijn rondleiding, dat ik ‘DAF-Oevel, technisch vertaald’ noemde.
Dat het met onze zaken fout is gelopen, lag in de eerste plaats aan vader die allerlei andere projecten begon en het geld dat voor dat van Costa Rei bestemd was, niet meer doorstuurde. Porto Conte, bij Alghero, was het bekendste, maar waren er nog andere, tot eentje in Malta toe! Ik heb dat lang niet gesnapt, maar in feite was alles terug te brengen tot de start in Heide-Kalmthout.
Zoals ik eerder al vermeldde had vader ontdekt dat hij gronden en huizen voor een zekere periode kon vastleggen met een voorschot – een optie - waardoor hij enige tijd kreeg om het verder te verkopen en hij er zelf geen notariële akte van moest maken en ander geld in moest steken. In feite is hij heel de tijd datzelfde blijven doen. Ook voor de aankoop van de eerste 80 hectaren op Costa Rei – de gronden rond Villa Rei – hadden wij al het geld niet en gaven we ook maar een voorschot, waarna we meteen begonnen te verkopen om daarmee de rest af te betalen. Tot dan had ik echter de gang van zaken mee in handen en was ik dikwijls de rem op vaders aan- en verkoopdrift. Eens ik definitief op Sardinië zat, was die rem er niet meer en bleef vader onze ‘succesformule’ voortzetten, t.t.z. voorschotten geven en dan trachten meteen te verkopen. Alleen lukte dat elders niet. De reden, waarom dat in Heide en op Costa Rei wél lukte, was niet alleen dat ik er persoonlijk bij was – de firma heette ‘Van Alphen & Zoon’ - maar ook dat de kandidaat-kopers die naar Costa Rei kwamen, zagen dat daar iets gebeurde. Er werden wegen aangelegd, water- en elektriciteit. Men bouwde er een villadorpje (het zgz ‘motel) en we vonden zelfs iemand (Eddy Schillemans), die er meteen een hotel begon te bouwen. Dat alles gebeurde niet op vaders andere projecten, waardoor hij meestal het geld van het voorschot kwijt speelde en ik het geld niet kreeg om de verdere aankopen op Sardinië (Monte Nai en Piscina Rei) af te betalen. Dat dat laatste tenslotte toch nog lukte, was grotendeels de verdienste van Dott. Raffaele Angius, onze accountant in Cagliari. Diens familie is er zelf ook niet armer van geworden, maar heeft er tenslotte wel voor gezorgd dat er geen drama’s gebeurden, dat wij er later nog op vakantie konden en wij ons nieuwe huis in Kasterlee konden bouwen.
Terugkijkend na zoveel jaren, kan ik op vader toch niet (meer) kwaad zijn. Om te beginnen omdat hij het mogelijk maakte dat ik zo snel met mijn Cory kon trouwen. Zonder hem was ik verder nooit op Sardinië beland en had mijn leven er helemaal anders kunnen uitzien. Nu hebben we niet alleen een ander land en een andere cultuur leren kennen, maar ook een andere taal geleerd en meer vrienden gemaakt. Met mijn ervaring en het feit dat Italiaans mijn tweede taal was geworden, heb ik bij DAF toch nog een leuke carrière kunnen uitbouwen. Niet slecht voor een autodidact die toch bijna alleen maar lager middelbaar had gedaan.
Wat ook meespeelde op Sardinië was, dat men daar toen officieel wel iets kende dat op subsidies leek, maar in werkelijkheid zo’n administratieve rompslomp was dat men erg kapitaalkrachtig moest zijn om op die centen te kunnen wachten en dat konden wij niet. Schillemans had een aanvraag ingediend toen hij begon met de bouw van zijn hotel in 1964 en toen hij het land verliet in 1969 had hij nog steeds geen Lire gezien..
We zijn negen jaar op Sardinië blijven wonen. Eerst bij het Lido van Cagliari, daarna in de stad zelf, bij een van de stadsparken. Later hebben we enkele jaren gewoond in een bungalow op onze gronden zelf, daarna een jaar in het ondertussen daar gebouwde hotel ‘Villa Rei’ en tenslotte in een appartement in Quartu Sant’Elena, een voorstad van Cagliari.
Op de gronden, die we gekocht hadden, was er niets, zelfs geen weg er naartoe. Dat moest dus allemaal gemaakt worden: de wegen, de waterputten, de elektriciteit moest naar daar gebracht worden en dat gold ook voor de telefoon, die in het begin nog handmatig was (via een centrale in het binnenland). We hadden het geluk dat een van de eerste kopers, Eddy Schillemans uit Hoevenen, er meteen een hotel neerzette, dat hij ‘Villa Rei’ noemde. Dat laatste naar analogie met de naam die wij eerst gegeven hadden aan de SP.a (NV), om samen met een andere Vlaming, Frans Verhoeven, een villadorpje te bouwen en noemden daarna de hele kust de ‘Costa Rei’. Die naam hadden we gekozen omdat er al een strandmeer was met de naam ‘Piscina Rei’ en een heuvel met de naam ‘Sa Punta Rei’. ‘Rei’, had men ons verteld, was het Sardische woord voor ‘koning’(in het Italiaans ‘re’, in het Spaans ‘rey’). Later, in 2005, zou daarover een discussie gevoerd worden omdat ‘rei’ in het Italiaans ook het meervoud is van het bijvoeglijk naamwoord ‘reo’, dat schuldig betekent en zou verwezen hebben naar een strafkolonie in het achterland. Bij ons kwam het echter van de Sardische of Catalaanse variant van ‘koning’ en om dat te beklemtonen hadden we op onze reclame een gele kroon staan (het strand) op een blauwe achtergrond (zee en lucht). Het villadorpje noemden we ‘het motel’. De kandidaat kopers zagen dat er bij ons gewerkt werd en op die manier ging de zaak wel degelijk vooruit. Het bleef echter een dure bedoening omdat er in die tijd weinig of geen sprake was van subsidies e.d., wat betekende dat alles met eigen geld moest bekostigd worden. En dat was nog niet alles.
Vader was een fantast. Zolang ik thuis was, was een van mijn belangrijkste taken hem in te tomen, af te remmen. Toen ik er weg was en op Sardinië zat, had hij enkele andere mensen in dienst genomen die hem zijn gang lieten gaan. Het succes van de Costa Rei was hem naar het hoofd gestegen en hij besloot nog enkele andere projecten in gang te zetten. Eén ervan was in Noordwest Sardinië, bij het stadje Alghero en daar werd hij vertegenwoordigd door mijn schoonbroer André Schellekens, die ondertussen met mijn oudste zuster Lucia getrouwd was en ondertussen ook in Cagliari woonde. Het probleem bij dit alles was, dat ik het nodige geld niet meer kreeg om Costa Rei verder uit te bouwen. Als klap op de vuurpijl verspeelde vader op die manier grote sommen geld omdat hij het werk op Costa Rei trachtte te kopiëren door ook elders een voorschot te geven en dan te verkopen om de rest te kunnen betalen, maar daar niet in slaagde. Het eindresultaat was, dat hij failliet ging, voor de tweede keer in zijn leven en dat ik verplicht was de gronden en gebouwen op de Costa Rei van de hand te doen. Ik heb daar tenslotte niets aan over gehouden. Zij die na mij kwamen, moesten er relatief weinig bij insteken om er veel geld aan te verdienen, omdat de eerste infrastructuur er al lag.
---
Ondertussen waren er nog twee kindjes bijgekomen: Ingrid en Frank, allebei geboren op Sardinië, in Cagliari. Frank heeft de eerste drie maanden van zijn leven in de kliniek doorgebracht. Hij werd geboren met een hoge graad van geelzucht, iets dat indertijd – en zeker in het ontwikkelingsland dat Sardinië toen was – nog niet tijdig werd vastgesteld (een verschil van bloedgroep tussen mij en Cory: 0+ en 0-). In 1969 kon ik in het hotel Villa Rei beginnen werken. Eddy Schillemans, was ondertussen mijn schoonbroer geworden door te trouwen met Cory’s jongste zuster Maggy. Dat hotel bracht echter niet genoeg op, doordat het toeristisch seizoen er te kort was: veel werk van half juli tot half augustus en voor de rest weinig of niets te doen. Eind 1969 trok Schillemans onverwachts terug naar België en daar stond ik dan. Ik besloot de uitbating van het hotel over te nemen en er met mijn gezin intrek te nemen. Het was een geweldig jaar 1970, maar het bracht ook mij niet genoeg op. Het hotel had maar vijfentwintig kamers en een restaurant voor 80 personen. Dat was te weinig om uitgebaat te worden met een normale personeelsbezetting. Dat zou gelukt zijn met een gezin met grote kinderen die allemaal mee konden helpen, maar niet zoals het onze, met nog kleine kindjes, terwijl we personeel moesten aannemen voor een half jaar.
In hetzelfde najaar vernamen we dan dat Schillemans zijn hotel verkocht had en zijn we verhuisd naar een appartement in Quartu Sant’Elena, een voorstad van Cagliari. Ik ben nog een half jaar hotelmanager geweest in een plaatselijk, nieuw hotel (‘Il Califfo’), maar ik zag het niet meer zitten. Toen ik vanwege heeroom Jan een aanbod kreeg om in België weer aan de slag te gaan bij een importexport bedrijf van landbouwmachines, heb ik dat met beide handen aangegrepen en zijn we terug naar hier gekomen. We bezaten niets meer. Onze bungalow in Kapellenbos hadden we verkocht omdat we het geld op Sardinië nodig hadden en daar was het ook op geraakt. Daarenboven kreeg ik de Italiaanse fiscus op mijn dak, omdat de meeste Belgen die gronden hadden gekocht, die te weinig zouden beschreven hebben en de taks voor het verschil niet wilden betalen. Dat de fiscus bij mij terecht kwam had te maken met het feit dat ik in de aankoopakten fungeerde als volmachtdrager voor mensen die geen Italiaans konden. In plaats van de niet-betalers hun gronden af te pakken, kwam men bij mij thuis de meubelen aanslaan. Alleen de keuken en de slaapkamers mochten we houden.
In 1960 werd ‘onze’ Kongo onafhankelijk en dat zouden we geweten hebben. De meeste kolonialen kwam terug naar België en investeerden hun geld in vastgoed: huizen en gronden. Als gevolg daarvan gingen de prijzen door het dak, vooral in Heide Kalmthout dat veel villegiatuur had en met de trein vanuit Antwerpen Centraal op een kwartier te bereiken was. In eerste instantie hebben we toen nog getracht gronden te kopen en verkopen in de Franse Ardennen en moest ik regelmatig daar naartoe, heel België door toen er nog niet zoveel autosnelwegen lagen. Dat was niet om vol te houden.
---
In onze straat was een ex-koloniaal komen wonen, een zekere Marcel Stoffelen. Die had ooit kustgronden gekocht in de regio Valencia, Spanje en wou daar eens naartoe om te zien wat ze toen waard waren. Mijn vader, die regelmatig met Stoffelen praatte, stelde hem voor dat hij, in het terugkomen, eens zou rondvliegen langs Sardinië, om eens te zien wat daar de mogelijkheden waren. Hij had nl gelezen dat de Aga Khan daar honderden hectaren kustgronden had gekocht en bezig was die te valoriseren. Stoffelen vloog langs Sardinië, had daar enkele afspraken met grondbezitters en kwam laaiend enthousiast terug. ‘Daar is nog niets’, zei hij, ‘daar is nog alles te doen’.
Daarop besloten we dat ik met Stoffelen met de wagen naar Sardinië zou rijden en de hele kustlijn van het eiland – bijna zo groot als België, maar allemaal kust – zou gaan verkennen. Ik kreeg twee weken om wat Italiaans te leren (met Assimil, toen nog alleen de papieren versie) en ik nam 2.000.000 Lire cash mee, bankbiljetten die vier maal groter waren dan de huidige 50 eurobiljetten. We deden bijna de hele kust, zo’n 1.800 km, maar kwamen tenslotte tot de bevinding dat de gronden die ons het meest interesseerden aan de zuidoostkust lagen, zo’n 60 km verwijderd van de hoofdstad Cagliari. We maakten een akkoord met de eigenaars, een herdersfamilie uit het binnenland die van die gronden eigenaar was geworden na dertig jaar vruchtgebruik (ze woonden in het bergachtige binnenland, maar overwinterden met hun schapen aan de kust) en legden 80 hectaren vast, met een kustlengte van 800 meter wit zandstrand. Dat gebeurde met de 2.000.000 Lire die ik meegenomen had als voorschot en bij mijn aankomst op het eiland meteen op een bank had gezet. Stoffelen zou met zijn vrouw en twee aangenomen kinderen op een appartement in het centrum van Cagliari gaan wonen en ons daar vertegenwoordigen.
---
Terug in België begonnen wij reclame te maken voor Sardinië en het duurde niet lang voor we geïnteresseerden hadden. We stuurden die naar Sardinië, waar ze door Stoffelen werden opgevangen en rondgeleid. Tot bleek dat Stoffelen onze klanten ook andere gronden aanbood en verkocht…
Er zat toen niets anders op dan zelf naar Sardinië te trekken. Nadat ik er een gemeubeld appartement had vastgelegd bij het Lido (het strand van Cagliari), trokken Cory en ik, met de kleine Lutgarde, in een BMW 1500 (het eerste nieuwe naoorlogse type) en achteraan een volgeladen Westfalia aanhangwagentje naar Sardinië voor ons grote avontuur. Ik was 23 en Cory 20, Lutgarde 9 maanden… Van toen af ving ik zelf de klanten op, op het vliegveld van Cagliari en reed ze naar ‘onze’ gronden, die we ondertussen hadden laten opmeten. Ook al hadden we die gronden vrij goedkoop gekocht, we beschikten niet over al het geld om die meteen te betalen. Met de Sardische eigenaars kwamen we overeen de aankoopakten in verschillende delen te beschrijven, waarmee die akkoord gingen. Later bleek dat de eigenaars zo inschikkelijk waren, omdat we toch het dubbele betaald hadden wat de Sarden er toen zelf voor wilden geven. Toerisme was daar nog onbekend en de gronden werden door de plaatselijke bevolking alleen goed genoeg bevonden voor het afgrazen door schapen en geiten.
In het voorjaar van 1962 kreeg vader de kans een goed onderhouden, gemeubeld villaatje met aangelegde tuin te verkopen in Kapellenbos, de villegiatuur van Kapellen waar zich o.m. de eerste Golfclub van België bevond, van een ouder Antwerps koppel dat terug naar een appartement trok in de koekenstad. ‘Jongen’, zei hij, ‘dit ga ik niet verkopen. Weet ge wat: trouwt, dan hebt ge meteen een huis’. Het was ‘a dream come true’. Cory was het daarmee eens, op voorwaarde dat ze haar laatste trimester op school kon afmaken. Haar eindwerk werd haar trouwjurk! Eind juni van dat schooljaar studeerde ze af. Ondertussen was ze op 21 juni – de dag dat de zomer begint – 19 geworden.
Op 10 juli 1962, toen Cory 19 jaar en 19 dagen was, zijn we getrouwd. Het burgerlijk huwelijk vond plaats op het gemeentehuis van Kalmthout waar we getrouwd werden door eerste schepen Brughmans, de vader van een oude kameraad van mij en de broer van mijn leraar uit het derde jaar lager onderwijs. Het kerkelijk huwelijk vond plaats in de kerk van Heide - Kalmthout, waar we ’s morgens nog te biechten waren geweest, zoals dat toen gebruikelijk was. Na de dienst was er een borrel bij ons thuis, waarna we met zijn allen – dat was de naaste familie en de getuigen, twaalf in totaal - gingen eten in het Hotel-Restaurant ‘De Cambuus’ op het Statieplein in Heide. In de late namiddag, toen alles achter de rug was, reden Cory en ik naar onze nieuwe woonst waar we onze allereerste nacht samen doorbrachten.
We maakten toen de strengste winter van ons leven mee, die van 1962/63, toen de eerste Elfstedentocht voor de eerste keer op de Tv werd uitgezonden, met dank aan de cameraploeg van de BRT die in Vlaanderen de wielerkoersen versloeg . Het zou duren tot in maart 1963 vóór de temperatuur weer boven 0°C. kwam en dit na 77 vriesdagen wat nog altijd een record is sinds ze die temperaturen bijhouden.
Tien maand later – Cory was nog steeds 19 – kregen we ons eerste kindje, dat we de naam Lutgarde gaven, naar mijn te vroeg overleden oudste zus. Nog eens tien maand later vertrokken we met z’n drieën naar Sardinië, vanwaar we negen jaar later met z’n vijven zouden terugkeren, nadat ons sprookje er een avontuur was geworden, iets dat we heel ons leven zouden meedragen. Mijn opgedane ervaringen van het Italiaans en met de Italianen zou ons verdere leven mede blijven bepalen.
Einde de jaren vijftig, begin zestig, was een hectische tijd voor wie jong was. Er was de doorbraak van de Rock & Roll. Die begon bij ons in 1956 met de film ‘Blackboard Jungle’, waarin ‘Rock around the clock’ van Bill Haley and his Comets te horen was. Zo’n beetje een voorloper van West-Side Story. Dan kwamen er Elvis Presley, Jerry Lee Lewis, Little Richard, Fats Domino, Buddy Holly, Paul Anka, The Everly Brothers en ga zo maar verder. Mijn favoriete zanger was Pat Boone, een man met een warme stem die o.m. ‘Bernardine’ en ‘Love letters in the sand’ zong. Tegelijk bleef ik echter ook van klassieke muziek houden. De eerste klassieke plaat die ik kocht was ‘Eine kleine Nachtmusik’ van Mozart.
In september 1961 leerde ik de vrouw van mijn leven kennen, Cory Vreeke, toen zij naar de naad- en snitschool in de Statiestraat in Heide-Kalmthout ging en een paar keer per dag ons huis voorbij ging. Ik had haar opgemerkt, zij was een van de knapste meiden van het dorp. Op een dag toen ik de auto stond te wassen langs de straat (we hadden geen garage), kwam ze weer voorbij. Ik raapte al mijn moed bijeen en vroeg haar of ze in het weekeinde met mij wou uitgaan in Antwerpen. Ik wist niet waar ik het had toen ze ‘ja’ zei! We gingen uit en het klikte meteen. Ze was het enige meisje waaraan ik ooit gevraagd had alleen mee uit te gaan en zou dat ook blijven.
Cory was de tweede van drie dochters van een weduwe – Luxemburgse van afkomst *– wier man vroeg was gestorven - ergens in de veertig - aan een hartaanval op zijn werk bij Bell Telephone in Antwerpen. Cory studeerde op dat ogenblik moderne humaniora aan het atheneum van Kapellen en nam privé pianoles, maar moest die studies opgeven na vaders overlijden. Ze was nu 18 en deed haar laatste jaar in de naad- en snitschool in Heide, waarna ze waarschijnlijk zou gaan werken in e.o.a. kledingatelier.
--
* De familienaam van Cory’s moeder was Resch. Die naam was niet echt Luxemburgs, maar kwam van een Oostenrijker die in Luxemburg terecht was gekomen. De naam Resch komt nog veel voor in Oostenrijk. Er bestaat zelfs een ‘Reschenpaß', een grensovergang tussen Meran(o) in het Italiaanse Zuid-Tirol en het Oostenrijkse stadje Landeck.
De familie Resch woonde in Mühlenbach-Eich, een voorstad van Luxemburg-stad, waar Cory op 21 juni 1943 werd geboren. Het gezin was tijdens de oorlog naar Luxemburg getrokken omdat vader Vreeke daar werk vond. Het Groot-Hertogdom was toen door de Duitsers geannexeerd en werd beschouwd als een deel van Duitsland.
Terug van de legerdienst heb ik nog even bij Vacuum Cleaner gewerkt. Wat later kon ik beginnen als aspirant laborant bij de ‘Metallurgie van Hoboken en Overpelt’ in … Olen. Die job had ik te danken aan heeroom Jan. Vader was ondertussen in Heide-Kalmthout begonnen met een immobiliënkantoor. Dat bracht hem meer op dan schoenen maken en hij had een FIAT 1100 gekocht, waarmee ik tijdens het weekeinde met klanten rondreed.
Op maandagmorgen reed ik met die wagen naar Olen en de rest van de week verbleef ik ’s avonds bij heeroom Jan. Dat was echter niet vol te houden en toen bleek dat vaders zaak steeds beter liep, zei hij me maar thuis te blijven, zodat ik me de hele week met huizen en gronden kon bezig houden, tegelijkertijd de administratie kon doen en de hele week door met de klanten rond kon rijden met de FIAT 1100.
---
Bij bovenstaande hoort wel een extra uitleg:
Nadat vaders zaak failliet ging, verhuisden we van de winkel op de Kapellensteenweg naar een zijstraat ervan, maar dan in Heide-Kalmthout, de Prinses Elisabethlaan. Eerst ging vader werken bij een kolenhandel in de Antwerpse haven, maar dat was geen werk voor hem. Hij begon terug schoenen te maken in de schoenmakerij van zijn broer Victor in de Kijkuitstraat. Toen dat wat aantrok, verhuisden we naar de Statiestraat van Heide, de hoofdstraat, waar wij de benedenverdieping huurden van Mw Wigand, de moeder van Stanny Wigand, die getrouwd was met mijn oudste nicht Maria Van Weesenbeeck. Men kon bij ons de te repareren schoenen binnenbrengen en ophalen die vader bij nonkel Vic maakte.
In Heide-Kalmthout was er een immobiliënkantoor dat ‘Kemp-Immo’ heette en dat werd uitgebaat door een zekere Mevrouw Borghs. Vader bracht daar af en toe klanten aan, kreeg daarvoor een procentje en zag dat er in die branche heel wat meer te verdienen was dan met schoenen maken. We verhuisden nogmaals, nu naar de Canadezenlaan in een oud herenhuis en daar startte vader zijn eigen immobiliënzaak. De mogelijkheden in Heide – en vooral in het nabij gelegen Kapellenbos – waren enorm. Ondertussen was hij er achter gekomen, dat men soms huizen of gronden voor een zekere tijd kon vastleggen, door er een optie op te nemen en een voorschot te geven. Probleem was, dat hij daarvoor geen geld had. Hij probeerde geld te lenen bij de bank, maar dat lukte hem niet omdat zijn vorige zaak failliet was gegaan. Toen plaatste hij annonces in diverse kranten, waarbij hij aan privébeleggers vroeg hem geld te lenen aan een hogere intrest. Dat lukte vrij vlot en zo was er opeens geen geldgebrek meer. Elk jaar moesten die vrij hoge intresten wel betaald worden, zodat er ook niet alleen constant moest verkocht, maar ook genoeg aan verdiend diende te worden om zoiets vol te houden. Ik had een ouderwetse typemachine met zwart-rood druklint en zowaar al een stencilmachine en hield alles bij op datum en naam.