Omdat mijn moeder enkele jaren geleden op deze dag overleden is, en jullie haar ondertussen ook al vrij goed kennen van mijn verhalen uit "Mijn Jeugdherinneringen", wil ik de tekst die ik voor haar geschreven en voorgelezen heb op haar afscheidsdienst met jullie delen.
Als eerbetoon aan mijn ma, en ook om jullie haar nog beter te laten kennen en appreciëren zodat je in ’t vervolg misschien nog meer plezier hebt aan ’t lezen van mijn jeugdverhaaltjes. De (helemaal niet trieste. Ah nee, ge kent mij toch ) tekst volgt na deze inleiding…
Weliswaar een moeilijke “inleiding” om te schrijven…
Want ze gaat over euthanasie, en ik wil in de laatste plaats mensen hun gevoelens kwetsen, of hun zielerust verstoren. Dus ik wil het zo sereen mogelijk schrijven. Maar het blijft een zeer emotioneel onderwerp voor me. Toch schrijf ik dit artikel omdat ik vind dat dit onderwerp eens mag aangekaart worden.
Euthanasie is nog veel te veel omfloerst met verkeerde ideeën, taboe’s en griezelverhalen. Het moet bespreekbaar worden voor de mensen die er voor kiezen en er nood aan hebben. Iedereen is baas over zijn eigen leven, dus heeft ook iedereen volgens mij het recht om baas te zijn over zijn eigen dood.
Wie kiest om de rit tot het einde uit te zitten, heeft daar altijd alle recht toe gehad. Mensen die dit door omstandigheden niet wensen te doen, moeten eindelijk ook hun rechten krijgen zonder een ellenlange lijdensweg af te leggen.
Ik wil met dit verhaal aantonen dat euthanasie een zeer mooie ervaring kan zijn. Die je voor de rest van je leven bijblijft als een onuitputtelijke bron van troost en liefde.
Laat vooral duidelijk zijn dat ik respect heb voor zowel de mensen die voor de “natuurlijke gang van zaken” kiezen, als voor hen die beslissen “zelf in te grijpen”.
Geloof me, om tot dit begrip te komen, heeft me zelf een jarenlange weg en veel emotionele pijn gekost.
Ik ken allebei “de wegen” uit persoonlijke ondervinding. Vandaar dat ik over dit onderwerp durf te schrijven.
Mijn jeugdvriendin, (we waren vrienden van ons 15de levensjaar tot aan haar dood op haar 44ste. We hadden dagelijks kontakt, we waren als zussen voor mekaar) heeft voor de natuurlijke weg gekozen.
Ze had borstkanker en op de duur was de ziekte over haar hele lichaam uitgezaaid. Ze wilde thuis sterven, dus hebben haar man, haar ma en ik het samen op ons genomen om haar wens in te willigen door om beurten bij haar te waken en haar te verzorgen.
Ze is uiteindelijk thuis in onze armen gestorven. Zij het wel dat ze reeds geruime tijd zware dosissen morfine toegediend kreeg, is de dood, na een lange lijdensweg voor iedereen die er bij betrokken was, op natuurlijke wijze ingetreden.
Mijn ma daarentegen zag het anders.
Ze had jarenlang geijverd om zelf het moment van haar dood te mogen kiezen. Ze weigerde een gelukkig, actief en uiterst “levendig” leven te laten bekronen door ziekte, lijden of geestelijke aftakeling. Vooral voor dat laatste was ze doodsbang.
Zoiets was destijds niet eenvoudig te regelen. Dus heeft ze eerst getracht, na al haar zaakjes goed op orde gebracht te hebben, zelfmoord te plegen.
Vanaf dat moment besefte ik - erg genoeg pas dan!!! - dat haar beslissing gemeend was. Eens ze mij overtuigd had dat dat haar oprechtste wens was ben ik samen met haar op zoek gegaan naar mogelijkheden. Drie jaar heeft onze zoektocht geduurd. Het was voor mij emotioneel een zeer zware periode. Want wie geeft nu graag vrijwillig zijn liefste vriend af? Voor mijn echtgenoot was het nog moeilijker om dragen want hij kon zich onmogelijk met haar wens verenigen. Maar mijn moeder was een doorzetter. Dus hebben wij die lange weg met ons tweetjes afgelegd. Het bracht ons zelfs nog veel dichter bij mekaar. Het werd een heel boeiende en leerrijke etappe in ons gezamelijk leven... Een "reis" om nooit te vergeten...
Tijdens de laatste maanden van haar leven takelde ma zienderogen af. En haar grootste angst werd bewaarheid : ze zou bij haar volle verstand, in volle bewustzijn - op de eerste rij in de schouwburg - haar zo gekoesterde waardigheid moeten zien ten gronde gaan. Vele lichaamsfuncties begonnen te haperen, zodat haar eigenwaarde totaal vernietigd dreigde te worden, alleen haar geest bleef maar kern en kerngezond...
Op dat moment hebben we gelukkig eindelijk de medische hulp gevonden die (na vele onderzoeken en ziekenhuisopnames, want euthanasie werd, zeker destijds, niet lichtvaardig toegestaan) haar wens wou volbrengen.
Ik wou haar het "geschenk" - waar ze zo vurig naar verlangde - geven als haar laatste moederkesdagkado.
Maar dat bleek onmogelijk want op een feestdag werkten de dokters niet. Dus werd voor 16 augustus gekozen.
Haar laatste drie dagen hebben we samen in ’t ziekenhuis doorgebracht. (Dit was verplicht. Zodat de dokters zekerheid hadden dat ze echt op haar standpunt bleef staan. Niet dat dat nodig was, want ze is op geen enkel moment tijdens die drie jaar van idee veranderd. Zelfs niet tijdens de fijnste ogenblikken die we haar nog altijd tussendoor trachten te bezorgen in de hoop dat ze zich misschien zou bedenken.)
Enkele oude vrienden van haar en van mij kwamen in alle rust afscheid nemen. Er werden herinneringen opgehaald en er werd zelfs veel gelachen. De dag voor haar heengaan hebben Paul en ik de fotoalbums van onze gezamelijke reis met een mobilhome door Amerika meegebracht (een overgetelijke reis voor haar, hoewel ze toen al een flinke zeventiger was) en hebben we die rustig zitten doorbladeren. Gemijmerd over wat we toen allemaal op die reis uitspookten en zitten gniffelen over de soms hilarische momenten die we met ons drietjes in die mobil home beleefd hadden.
De volgende ochtend was dan de tijd van het echte afscheid aangebroken. Niet dat we nog veel te zeggen of te bespreken hadden. We hadden drie jaar de tijd gehad om alles te regelen en over alles wat destijds nooit uitgesproken was te vertellen. We waren met zijn allen met alles in ’t reine.
Net voor de dokter (na de zoveelste vraag of ze echt bij haar besluit bleef. Waarop ze lachend antwoordde : “Komaan dokter, wat hadt ge nu gedacht?!”) het spuitje toediende, hebben we nog enkele foto’s genomen.
Weinigen hebben die ooit gezien omdat ik ze als kostbare schatten koester. Het heeft dan ook vijf jaar geduurd eer ik ze wil en durf delen.
Ik vraag jullie meestal niet veel, maar deze keer dan toch dit : heb alstublieft respect voor deze foto’s.
Ik plaats ze hier enkel om aan te tonen dat euthanasie geen griezelgebeuren is maar een moment van schoonheid. Een alternatieve wijze om een leven te bekronen. Ik toon ze om op deze manier dit moeilijke onderwerp bespreekbaar te maken voor mensen die er anders nooit toe gaan komen het met hun kinderen of familie te durven bespreken.
De enige aanwezigen bij haar heengaan waren de dokter, onze goede vriend Nand, mijn echtgenoot en ik.
Ik heb me in haar arm genesteld en totaal overbodig gezegd : “Moederke, niet bang zijn. Want als er een hemel bestaat dan komt ge daar zeker in terecht. En als er geen hemel bestaat, dan is er gewoon zalige rust en dat is ook al geweldig.” Ze antwoordde me heel rustig : “Dat weet ik kindje.” We bedankten mekaar de laatste maal voor alles wat we voor mekaar betekend hadden. Paul en Nand hielden haar hand vast en ik drapeerde mezelf zo dicht mogelijk tegen aan haar. Ik vroeg hoe ze zich voelde, en ze antwoordde met een glimlach : “Alles is perfect.”
En toen gaf de dokter - met tranen van ontroering in zijn ogen - het definitieve spuitje, en mijn moeder sliep in, genesteld in een kluwen van liefhebbende handen en armen.
De dokter houdt na al die jaren nog steeds af en toe kontakt met me. Hij beweert nog altijd dat het afscheid van ons ma een van de mooiste ogenblikken uit zijn carrière is geweest. Hij heeft oneindig veel respect voor de moeilijke weg van drie jaar die ma en ik samen bewandeld hebben om haar beoogde doel te bereiken.
Na haar dood voelde ik me goed. Mijn periode van rouw had ik tijdens die drie voorgaande jaren reeds doorgemaakt. Voor mijn echtgenoot was het veel zwaarder. Hoewel hij zich tijdens de laatste maanden van haar leven volledig achter haar keuze geschaard had heeft hij toch een lange rouwperiode doorgemaakt.
Door het mooie afscheid zit mijn ma in een gemakkelijke stoel in mijn hart.
Ik maak er regelmatig grapjes tegen. Ze antwoord niet, maar ik krijg nog altijd wel een heel goed en warm gevoel.
Ik hoop dat de mensen voor wie dit bedoelt is de moed hebben gehad om tot hier door te lezen. Anders is mijn epistel jammergenoeg zijn doel voorbijgeschoten…
Hieronder plaats ik mijn afscheidsrede. Wees niet bang om ze te lezen. Ze is helemaal niet triest. Ge kent mij toch? Er mag al eens gelachen worden! En ja, misschien pinkt ge een traantje weg. Maar dat kan toch geen kwaad? Tranen zijn het schoonmaakprodukt van uw hart. Zo geraakt dat ook eens terug proper en opgelucht. Komaan! Go for it!
Ma en Nand een uurtje voor haar dood.
Ma met Paul en mij.
Alledrie heel moe maar dankbaar en gelukkig.
Mijn afscheidstekst :
Ons ma was “ne schat”.
In de figuurlijke betekenis is dit makkelijk te begrijpen voor ons allen.
Ons ma was altijd bekommerd om iedereen en stak met plezier een handje toe om te helpen waar ze kon.
Haar nichtjes zullen haar nooit vergeten om wat ze bijdroeg tot hun kindertijd.
Paul en mij heeft ze altijd met raad en daad bijgestaan in de eerste moeilijke jaren toen we met de winkel begonnen.
En aan mij heeft ze de meest liefdevolle opvoeding gegeven die een mens zich maar kan voorstellen, ondanks het feit dat ze er het grootste deel van de tijd alleen voorstond.
’s Morgens vroeg ze welk beleg ik liefst op mijn boterhammeke had. En als ze me om vier uur van school afhaalde, kreeg ik daarna wat ik gevraagd had.
Ze hielp me met mijn huiswerk... Maakte mijn handwerkjes voor me af..
En met “buikpijn” moest ik niet naar school...
De andere moeders aan de schoolpoort lieten dikwijls hun jaloezie horen over onze ongecompliceerde relatie die meer weg had van twee vriendinnen dan van een moeder en een dochter. En dit dan nog ondanks ons leeftijdsverschil van 44 jaar. Wij hadden dan ook een heel fijne en speciale relatie. Altijd samen op pad, heelder vakanties spendeerden we in ’t Noordkasteel of de speeltuin van ’t Nachtegalenpark. Onze zomers waren echte zomers.
Tijdens elk ontbijt luisterden we naar The Beatles en Boudewijn de Groot. Zelfs Pink Floyd werd geappreciëerd. Bij Deep Purple haakte ze jammer genoeg af...
En zelfs in mijn moeilijke puberteit bleef ons ma paraat. Ze beet eens een keer meer op haar tanden, en loste ook in haar eentje al díe problemen op. Met liefde en geduld, en een open oor en open hart. Ik denk dat ze zich dikwijls even jong voelde als ik in ‘t echt was. Haar geest was soepel en stond open voor elk nieuw denkbeeld, misschien daardoor dat ze tot haar laatste ochtend 100% helder gebleven is. Rigiditeit was haar vreemd.
We begrepen mekaar goed, twee rebellen onder mekaar, allebei aan weinig conventies gebonden. Ze was een geëmancipeerde vrouw avant la lettre.
Er was altijd plaats voor de stoet vrienden en vriendinnen die rond mij dwarrelde. Alhoewel ze niet allemaal goedgekeurd werden kregen ze toch geen toegangsverbod. Ons ma geloofde niet in verbieden, wel in inzicht geven.
De voorlaatste dag is mijn vriendin Brigitte nog bij haar afscheid komen nemen om haar te bedanken voor de tweede thuis die ze bij haar gekregen had.
Toen al de woelige watertjes van mijn jeugd doorzwommen waren, besloot ze rond haar 65ste terug te gaan werken. Op een avond vertrok ze met de tram op weg naar het adres dat ze in een advertentie gezien had van een familie die een part-time huishoudster zocht. Twee uur later stond ze terug thuis, heel fier dat ze was aangenomen. Bijna tien jaar heeft ze die familie gaan helpen, en werd op een korte tijd ook die mensen hun steun en toeverlaat. Ondertussen ging ze ook nog een oude vriendin helpen die niet meer zo goed te been was om die haar huishouden te beredderen. Mensen helpen en zichzelf dikwijls wegcijferen, daar was ze soms té goed in...
Elke dag scheurde ze op haar fiets door de stad, het liefst langs de verkeerde kant door enkelrichtingstraten. Ze had op de duur een zekere reputatie bij de verkeerspolitie. Maar telkens ze in problemen kwam redde ze zich eruit met de impersonatie van “hulpeloos oud vrouwtje dat in de war was en het allemaal niet meer zo goed wist”. Eens de politie uit het zicht, fietste ze met een glimlach lekker verder ... in de verboden richting...
Soms leidde haar ongeduld ook tot ronduit gevaarlijke situaties. Zo heeft ze ooit eens de Boomse Steenweg overgestoken! Acht rijvakken, en twee betonnen middenbermen overgeklommen! Ze kon het dan ook nog niet laten haar heldendaden te komen vertellen hoewel ze goed wist dat ze niet op mijn goedkeuring kon rekening.
Soms trachtte ze ook haar avonturen te verbergen. Maar twee kapotte kniëen en een vierkant fietswiel zijn niet zo simpel te verstoppen. Die bleken dan veroorzaakt door een tram te willen voorbijsteken in de Nationalestraat...
Ik was altijd blij dat ze verderweg op pad ging, dan nam ze tenminste de bus. Maar ook dat was geen garantie om op beide oren te kunnen slapen. Want als haar bus iets te lang naar haar zin wegbleef begon ze gewoon te liften... Ze stelde me dan altijd gerust, dat ze met een vrouw van in de tachtig toch niets konden “aanvangen”.
Haar zenuwen en haar ongeduld hebben haar heel haar leven parten gespeeld.
Ze deed alles in een razende vaart. En soms als ze in haar haast iets kwijtspeelde, bad ze heel rap voor de H. Antonius om haar het verloren ding terug te laten vinden. En die snapte godzijdank altijd dat hij haar gebedje “per express” moest verhoren.
Ze liep ook heel het centrum van Antwerpen af om uit te zoeken waar de zondagsmis het kortste duurde. Voor een mis van 2 minuten korter werd graag 10 minuten langer gestapt...
Nee, “never a dull moment” met ons ma. Maar ja, zij met mij trouwens ook niet.
De zomer van ons ma haar leven duurde tot haar 85ste toen haar lichaam haar geest niet meer in snelheid kon bijhouden. De aftakeling begon, en de aanvaarding hiervan was voor haar uiterst moeilijk. Ze wenste haar leven even mooi te beëindigen als ze altijd geleefd had. Snel en met volle teugen en op haar eigen manier. Ze was de regisseur van haar leven geweest en wenste die ook van haar dood te kunnen zijn.
In de hoop haar toch nog enkele jaren mooie uitbol-tijd te bezorgen hebben we dan een flat in de Sterrewijzer gehuurd. Onze stadsmus verliet haar geliefde Groenplaats in Antwerpen voor een leven middenin de natuur van Olen. En het gezegde “een oude boom mag men niet verplanten” ging voor haar totaal niet op. Binnen de week was ze tevreden met haar nieuw appartement en haar tuintje, binnen de kortste keren had ze een zwerfpoes geadopteerd die tot op de laatste dag bij haar gebleven is, slapend op het voeteneind van haar bed. De voorlaatste dag in de Sterrewijzer heeft ze haar poes overgedragen aan een medewerkster, en daarmee was een van haar grootste zorgen, waar ze echt mee ingezeten zat, ook mooi opgelost.
Ons ma nam verantwoordelijkheden zeer ernstig op, tegenover mensen zowel als tegenover dieren.
In de letterlijke betekenis echter, was ons ma óók een schat.
Ze was een vat vol praktische tips en levenswijsheid. Onuitputtelijk en altijd bereid om te delen. Maar nooit opdringerig.
Haar leven lang is ze op handen gedragen door haar huurders. Vroeger ging ze elke maand de huishuren persoonlijk ontvangen met haar fiets. Op elke verdieping stond er een borreltje en een koekje klaar en probeerden de mensen haar zo lang mogelijk bij hen te houden voor een babbel. Vandaar dat die klus drie namiddagen in beslag nam en ze niet altijd meer kaarsrecht op haar fiets zat bij thuiskomst...
Gisteren nog vond ik een foto waaruit bleek dat ze zelfs de getuige was geweest bij het huwelijk van twee van haar huurders. Iedereen die haar kende wou een stuk van zijn leven met haar delen.
Het was een slimme en korrekte zakenvrouw maar wel één met een groot hart en begrip voor menselijke problemen, en dat maakte haar zo geliefd.
Tot vorige week keek ze nog zelf de huishuren na, en interpelleerde mij nog over de faktuur van de Sterrewijzer. “Of ik toch wel had nagekeken of die klopte, want dat ze veertien dagen in ‘t ziekenhuis had gelegen en of ze toch zeker die dagen de maaltijden niet aangerekend hadden.” Met rode kaken moest ik toegeven dat ik die niet had nageplozen. De volgende dag werd ik er terug over aangesproken. En goddank had ik toen mijn huiswerk wèl gemaakt, want anders was ik kompleet afgegaan als een gieter. En ze was kontent dat ze mij kon bijleren om de taken die ze mij had overgedragen “grondiger” en aandachtiger te behandelen.
In de laatste jaren van haar leven was er ook nog plaats voor nieuwe vriendschappen, ze had een heel goed kontakt met de medebewoners, bij wie ze heel geliefd was. Binnen de maand had ze een kaartclubje uit de grond gestampt.
Ze nam deel aan alle cursussen. En al snel schilderde ze haar eerste schilderij.
Overbodig erbij te vertellen dat ze enkel naar de schildercursus ging als het onderwerp haar aanstond...
Als wij vroeger op vakantie gingen kwam ons ma op het huis en de poezen passen, de laatste jaren kon ze dit niet meer. Tot haar groot verdriet.
Het was dan meer een kwestie dat wíj iemand vonden om háár een beetje gezelschap te houden tijdens onze afwezigheid. En op die manier is Lut dan in haar leven gezeild. Samen hebben ze vele wandelingen lachend en vertellend door de mooie tuin van de “Sterrewijzer” gemaakt. Lut bezorgde haar al onze mails en faxen en gaf haar het gevoel niet alleen achtergebleven te zijn.
En sinds vier jaar was mijn beste kameraad Nand, ook haar beste vriend en toeverlaat geworden. Hij was degene die de laatste jaren diep in haar hart mocht kijken, aan wie ze alle angsten en twijfels dat ze mij moest achterlaten, kon vertellen. Het was een mooie, diepe vriendschap.
Maar bovenal was Paul “hare god”, tegen al wie het wou horen vertelde ze over de goede zorgen die ze van hem kreeg. Hij zette haar in bad, bracht haar dikwijls naar bed, en probeerde haar zo lang het ging in beweging te houden. Tot vorig jaar kreeg hij haar nog op de fiets, daar had hij telkens weer wel een flinke portie overtuigingskracht voor nodig. Maar die ontbrak bij hem dan ook nooit.
Enkele dagen geleden zei een nichtje me : “Ze had toch een schoonzoon uit de duizenden, nee uit de miljoenen...” en ja, ik denk dat ze daarmee de nagel op de kop sloeg. Paul en ons ma, ze hadden hun meningsverschillen, die ze ook niet uit de weg gingen, maar het waren wel vier handen op één buik.
De laatste dagen hebben we doorgebracht met het bekijken van de foto's van een reis die we met ons drietjes met een mobil home door Amerika maakten.
Zij was toen 74 jaar. En wij hadden soms moeite om haar bij te benen. Helemaal volgens haar levenstempo hebben we toen 7200 km op drie weken afgelegd...
Bij elke foto wist ze nog een anekdote op te halen. Het waren heerlijke herinneringen. En ze genoot van haar mooi en boeiend leven. Ze was kalm en heel kontent dat het einde naderde zonder een echte lijdensweg te moeten meemaken, en dat haar leven zo zacht en teder afgerond kon worden.
Het waardige einde waar ze zo naar trachtte heeft ze ook gekregen.
De dag na moederkesdag stierf ze, zonder enige angst voor de dood of verwachtingen voor een hiernamaals. Ze sliep in, in alle intimiteit, met Nand naast haar, Paul die haar hand vasthield en ik die mijn hoofd in haar schouder genesteld had. Exakt zoals ze het gewenst had.
Een van haar laatste woorden was : “perfekt”.
Als je HIER klikt kan je haar leven in beeld zien.
14 reacties op dit bericht
Lieve schat
Dit is een hele mooie homage dat je aan je moeder brengt, weet je lieverd ik heb woorden tekort en dat gebeurd me niet vlug. Maar ik ben er doodstil van en mijn ogen vol tranen
ja het is de derde maal dat ik hier iets probeer te schrijven, maar ik kan het enkel verwoorden in.
" PERFECT".
Dikke knuffel, Vif
Dit is het mooiste wat ik ooit mocht lezen
Ik had het wel moeilijk .
maar niet alleen met ons Tina Die zo mooi heeft mogen inslapen
Maar van het verhaal op zich
Zo'n een verhouding tussen moeder en dochter maak je niet vlug mee
Ik spreek niet graag over wonderen !
Maar jou verhaal is wonder mooi ..
En je weet ik ben geen schrijver zoals het hoort
Daarom durfde ik niet reageren Ik kwam woorden te kort om me uit te drukken
Ik durf te zegen ...je ziet in jou ogen veel katte kwaad
Maar aan het strefbedje van je Mama samen met Paul
Straal je rust liefde en vriendschap uit
Ik wou dat mijn mama in de tijd ook zo had mogen gaan
Ik was net 3enhalf jaar oud In die tijd was daar nog geen sprake van euthanasie
Ze heeft tot het bittere einde moeten strijden( leukemie )
Wat ben jij een schat een echte toffe vrouw !!
Om het zo openhartig te kunnen vertellen en te schrijven
Met alle respect voor je Mama sluit ik hier ...
Zoals ze zei !
*Perfect*
Met een super lieve knuffel
Cool
gewoon prachtig
ik vind het gewoon prachtig dat jullie op zo een fijne manier afscheid hebben kunnen nemen, iedereen die haar zo dierbaar was, dicht bij haar. bedankt dat we mochten meegenieten van dit ontroerende en liefdevol verhaal.
groetjes en veel liefs,
kathleen & sha jongen
Lieve Laathi
Heel veel herinneringen aan mijn ouders, maar vooral aan mijn mama kwamen weer naar boven bij lezen van deze mooie hulde aan jouw mama. Ons mama was een vrolijke dame, maar het overlijden van papa in juni 2001 lieten diepe sporen na. Wat wil je als je samen meer dan 54 jaar lief en leed gedeeld hebt. In de 2 jaren die daarop volgden probeerde ze zich nog altijd zoveel mogelijk toe te leggen op haar werk in de kerk. Ja want zij verzorgde al meer dan 40 jaar de kerk en was er telkens bij elke begrafenis of huwelijk.Ze verzorgde de gewaden van de priester, zorgde dat het altaar steeds met verse bloemen versierd was en poetste het koper 2 keer in de maand.
Tot op die bewuste zaterdag dat ze bij een van de bezoeken aan de kerk gevallen was. Uren had ze daar op het koude marmer gelegen voor we haar uiteindelijk vonden.Dat...was haar noodlottig!
In enkele maanden tijd ging het heel snel bergafwaarts met haar. We waren dan ook genoodzaakt, ook op aanraden van de huisarts maar zeer tegen haar wil in - om haar te laten opnemen in het ziekenhuis en van daaruit dan naar het rusthuis.We schreven toen juli 2004. Ach ons mama, het deed me zo'n pijn haar daar te zien.
Ze zat soms wezenlijk voor zich uit te staren, kende ons soms niet meer. Verwarde me met haar mama, dan weer met haar zus en soms...heel soms was ik weer haar kleine meisje.Het greep me telkens naar het hart op de manier hoe ze tegen me sprak, met die vragende ogen en telkens weer toen ik naar huis ging zei ze...wacht een momentje ik kom mee. Hoe leg je het dan in godsnaam uit dat het niet ging. Pijnlijk!
En dan die laatste week voor haar overlijden. Er was in het rusthuis een barbecue en we hadden met de ganse familie afgesproken om er naartoe te gaan, kwestie van allemaal samen te zijn. Je had haar gezicht moeten zien toen ze ons zag...en bij wonder...die dag kende ze iedereen bij naam!
Ze was zo blij...haar gelaat straalde ...zo gelukkig omdat we allemaal samen waren en plots werd ze tijdens de maaltijd onwel. In allerijl werd ze naar haar kamer gebracht en zorgden we ervoor dat ze in haar bedje kwam. Ik weet nog dat ze toen tegen me zei : nu lig ik goed...en hier kom ik niet meer uit mijn meiske. Inderdaad...ze kwam niet meer uit haar bedje want 7 dagen later was mama overleden. Het was 7 september 2004.
Ik had gewild dat we mama ook zo'n waardig einde hadden kunnen geven Laathi, maar ik wist dat zij daar niet mee akkoord ging en die wens moet je dan respecteren nietwaar.
Lieve Laathi, sorry dat ik nu maar iets kom schrijven,maar het was even wat te emotioneel voor mij vooraleer ik hiertoe kon overgaan.
Hele dikke knuffel en thx om ons toe te laten zo diep in jouw hart te laten kijken.
Jouw mama, lieve Laathi zal zeker heel fier zijn op haar dochter. knuffffffffff
Lieve laathi
Heel ontroerend , lief ,knap en vol liefde geschreven.
Je hebt een hele lieve moeder gehad , en daar mag je inderdaad dankbaar voor zijn.
Vergeten doe je nooit, slijten doet het enigsinds alhoewel dat er dagen en nachten zijn dat de herinneringen weer naar boven komen, ik laat ze dan ook altijd op me af komen.
Dromen doe ik ook wel eens over mijn ouders en dat vind ik eerlijk gezegd nog helemaal zo erg niet , dan zijn ze toch nog even bij je geweest , misschien vreemd voor een ander , maar zo ervaar ik het tenminste.
Gelukkig hebben we onze herinneringen waar we op terug kunnen kijken.
En ik weet heel zeker dat we elkaar weer zullen ontmoeten als de tijd daar is.
Liefs Corry
sprakeloos
Vaak gebeurd het niet maar nu ben ik sprakeloos, deels door emotie en deels door herinneringen die terug in mij opkomen. Proficiat voor je waardig verhaal van een waardig afscheid van iemand die je lief had. Ik wou dat ik op dergelijke manier vorig jaar van mijn vader afscheid had kunnen nemen maar de onverzettelijkheid van moeder stond een waardig afscheid in de weg. Vandaar dus emoties en herinneringen. Echter ben ik zeker dat mij pa zeker en vast ergens van op zijn wolk nu aan je ma zal zeggen dat hij fier is op zijn zoon, net zoals je ma de loftrompet over jullie zal opsteken. Laat ons deze herinneringen blijvend koesteren. En pa... als je dit toch moest kunnen lezen... Als je met ma laathi ergens zit te kaarten... zie dat je wint hé makker.
*
Afscheid nemen bestaat niet.....
'k ga wel weg, maar 'k verlaat je niet.....
Lieve lieve Laathi, ik weet niet of je dit lied kent van Marco Borsato?
Met ingehouden adem heb ik alles zitten lezen...zo mooi beschreven met liefde en respect.En er kwamen vele herinneringen boven...Mijn zus was pas 48 toen ze kwam te overlijden en was totaal uitgemergeld....dat vond ik vreselijk.
Mijn mama was net zo'n fiere vrouw als jouw mama en zat vol dolle grappen...Toen mijn man en ik nog verloofd waren namen we haar vaak mee uit naar de bioscoop bv.Dan moesten we eerst 2 km lopen maar dat was in die tijd heel normaal.We kwamen langs een paar huizen en ja hoor...mama ging vrolijk belletje trekken en wij? Hard weglopen natuurlijk....Mama had dan de grootste lol...ach zo'n "oud" mens verdenken ze toch niet? Zo kan ik nog wel een uurtje doorgaan....Het klinkt misschien gek maar het voelt alsof ze over mijn schouder zit mee te lezen...ik hoor haar zelfs giechelen.Verbeelding of ??? Dat gebeurt heel vaak als we over haar zitten te praten.Ook zij was erg rap en we hadden moeite haar bij te houden...op de fiets was er oom agent die zijn hand opstak om haar te laten stoppen...maar ze zwaaide vrolijk naar hem en fietste door......
Ze overleed op 86 jarige leeftijd en de laatste dagen was ze erg onrustig...De avond voor haar dood heb ik haar in mijn armen genomen, over haar haren gestreeld en gezegd...ga maar mama...Milli (mijn zus) wacht boven op U...denk je echt mompelde ze en ik zei ...ja mama ik weet het zeker...het is goed...ga maar.!! Toen werd ze heel rustig en is gaan slapen tot de andere morgen het einde kwam.
Liefde kent geen grenzen...gaat zelfs de dood voorbij...Je schrijft dat je vaak grapjes tegen haar maakt, maar ze zegt niets terug...Toch krijg je op dat moment een warm gevoel...geniet daarvan meiske..volgens mij is ze altijd wel ergens om je heen.
Zelf hoop ik ooit net zo'n waardig afscheid te kunnen nemen...Ik wilde maar enkele woorden schrijven maar je merkt wat het losmaakt hè? Je mag er terecht trots op zijn dat je zo'n fijne mama had.Je hebt het heel sereen en eerlijk beschreven en ik dank je ervoor dat je dit met ons wilde delen.
Misschien zit je mama nu op een wolkje met Tabitha in haar armen naar jou te glimlachen...en zie je een zonnestraaltje......
Sterkte lieve Laathi en dank je wel......Veel liefs en even een arm om je heen met een dikke kus van Rozemarijn.
Ontroerend
Viva xxx
Lieve Laathi,dit gedicht is aan je moeder gericht,
Met jouw liefde behoor ik tot de bevoorrechten
en elke dag zal ik voor je vechten
en al raakt mijn hart op een dag versleten
jou zal ik nooit meer vergeten
Beelden die altijd door mijn hoofd zullen schieten
waar ik dagen,maanden ,jaren van kan genieten
Dat is wat ik nu dus tegen je wil zeggen
en verder niet kan uitleggen
jouw warmte zal altijd om me stralen
daar hoef ik niemand bij te halen
Daarom is dit gedicht voor jou
omdat ik zoveel van je hou
Of je dit gedicht mooi vindt zal ik misschien nooit weten
Maar dat ik van je hou, mag je nooit vergeten
_______________________________________________________________________
hallo
Wat is dat een mooie tekst die je daar weggeeft , waar haal jij toch al die moed en inspiratie voor zo alles op papier te pennen ( blogje) en iedereen laat meegenieten in plezierige en ontroerende verhalen, maar zo kan je ook alles volwaardig beeindigen.
" Proficiat " ik denk dat dit wel mag gezegd worden aan zo een vrouw als jij Laathi.
Knuf Ritje
Lieve Schat
euthanasie
het gaat er niet om waarom of daarom
zou het niet heerlijk zijn als je die keus mag maken?
waarom jezelf zo verminken dat er geen redelijk afscheid meer genomen kan worden?
uit geestelijke nood voor de trein springen.
of met een auto tegen een boom rijden
of van een hoog flatgebouw springen
als de dood niet zo in het verdoemhoekje zat zou men er wat natuurlijker mee omspringen
je moet leven wordt er dan gezegt
je moet door
ja maar als je liefste waar je van houdt wegvalt wat is er dan nog te leven?
iedereen gaat daar anders mee om en niemand is hetzelfde
maar om te zegge * je moet door, je moet leven* dat gaat me te ver.
er is respect voor leven.
laat er ook respect voor de dood zijn op een humane manier.
waarom mocht dan ook zij niet gaaf weggebracht worden.
euthansie.
ik ben blij dat ik de keus kan maken.
niet dat ik er gebruik van moet maken.
wel hopen dat er iemand is die klaarstaat als het onverhoopt zo ver zou mogen komen.
voor mijn man is het niet aan de orde hij krijgt het onder geen enkele voorwaarde dat is wettleijk zo geregeld ook al wil hij het nog zo graag maar mensen die niet meer goed kunnen nadenken daar is het niet op van toepassing en ergens is dat maar goed ook hoe triest sommige situaties ook zijn.
dan is de barmhartigheid en de liefdevolle zorg een must.
want mensen waar de geestelijke functies van uitvallen (dementie) daar is die regeling niet van op toepassing want die mensen lijden niet is het gegeven.
op het oog leiden die een zorgeloos bestaan maar ondertussen zie ik ook mensen heel verdrietig uit hun ogen kijken omdat ze zichzelf kwijt zijn.
en dan kun je er alleen maar voor ze zijn een aai over de bol geven en een vriendelijk woord doet de ogen al glimmen.
speelster
Lieve broer AukeOp vrijdag 3 september 1999 heb ik afscheid van je genomen met een lach en een traan
Je hebt me op vakantie gestuurd
Omdat ik al 9 jaar geen vakantie had gehad
Je laatste woorden waren
Jen je gaat dubbel genieten
Je schreeuwt van de hoogste berg Jodelatitie
Zodat ik het in Den Helder horen kan
Ik zei Ja Auk dat zal ik zeker doen
Je hoeft niet op mij te wachten
Tot ik weer terug ben in Den Helder
Als je wilt gaan Ga dan
Het is goed zo
Lieve Broer
Ik heb geen fijne vakantie gahad
Maar een hele mooie vakantie gahad
Met pijn in mijn hart
De reis was naar Oostenrijk
En Frits Kapitein heeft me gereden
Langs alle plekjes waar wij 25 en 24 jaar geleden
zoveel plezier beleefd hebben samen
En ik heb maandagmiddag om 3uur geschreeuwt
Boven de waterval uit Jodelatitie
Dus je moest het wel kunnen horen in Den Helder
De helderianen hebben me bijgestaan in moeilijke momenten
We hebben kaarsjes aangestoken in een kapelletje
Dat geeft een fijn gevoel
Lieve Broer
Bedankt voor alles wat je voor me betekent hebt
Je kameraadschap, vriendelijkheid,muzikaliteit
We hebben samen veel muziek gemaakt
We hebben nooit een onvertogen woord geuit
Ik zal je nooit vergeten en altijd van je blijven houden waar je ook bent
Dat je moge rusten in vrede
Je liefhebbende zus Jentina
speelster 15-9-1999
kanker
wat als de dokters zeggen
we kunnen niets meer voor je doen
dat hangt van de patient af
die het overkomt
er werd tegen mijn broer ook gezegt
dat de doktoren niets meer voor hem konden doen
hij was een man van 44 een boom van een vent
wilde nog zo veel maar kreeg niet de kans
hij moest gaan ontsprong niet de dans
als je zoveel pijn krijgt en niets meer kunt
omdat alle functies uitvallen
dan valt er niet meer te vechten
verlamd in bed door een hersentumor
dat wens je je ergste vijand nog niet
leven had voor hem geen zin
als een kasplant verder wilde hij niet
wat is het dan een geluk
als er iemand is die je wil helpen
voor me broer maakte hij een uitzondering
onze huisdokter deed het uit liefde voor mijn broer maar niet van harte
zo'n mooie man waarom moest hij gaan
omdat hij wist dat het nooit beterder zou worden
en dankbaar heeft mijn broer afscheid genomen
en dankbaar ben ik voor hem
dat het zo is gegaan
want hij kon zo het leven niet meer aan
jammer is wel het gemis
maar de herinnering blijft en is
speelster
je mama
Ik vergeet je mama niet, het kan niet, want wekelijks strijk ik één van de tafelkleedjes die ik "geërfd" heb. In gedachten praat ik dan steeds even met haar terwijl het tafelkleedje in de strijkrol rolt.
Ik ben blij van de foto's te zien, zo staat ze weer helder voor mijn ogen, een kranige dame met gevoel voor humor waarmee je gezellig kon praten.
Ik ben blij dat je mama nog even mijn levenspad gekruist heeft........
Moeder
Je hebt de ongelooflijke gave, mensen te inspireren, te ontroeren, te laten lachen, over dingen te laten nadenken... en nog zo veel meer...
En nu zie ik ook dat je't zeker van geen vreemden hebt
Wegens handen weer eens in de verf geweest, een late lieve knuffel voor jouw moederkesdag!
Bosnimf