Gabriele Wohmann, Robert Creeley

De Nederlandse schrijver Tommy Wieringa werd geboren in Goor op 20 mei 1967. Zie ook alle tags voor Tommy Wieringa op dit blog.

Uit: Mijn moeder & ik

“Mijn moeder groeide op waar de Rijn ons land binnenkomt, in Tolkamer. Haar autoritaire vader was douanier, haar moeder had een zwak hart en lag vaak op de bank. Het onstuimige karakter van mijn moeder zorgde in haar jeugd al voor conflicten. Als tiener werd ze daarom naar een instelling voor gemankeerde jongens gestuurd, waar ze zonder noemenswaardige opleiding groepsleidster werd. Het was een manier om haar het huis uit te werken.
Door mijn vader te trouwen, kon ze ontsnappen aan die omstandigheden. Ik weet niet of het echt liefde was, ze waren voor elkaar misschien eerder een paspoort naar een ander leven. Mijn vader wist niet wat hem overkwam: hij was onzeker en brildragend en had opeens zo’n flamboyante meid aan de haak.
Twee jaar nadat ik werd geboren, emigreerden ze naar Aruba. Mijn vader ging daar lesgeven, mijn moeder leidde er het leven van een expatvrouw. Die jaren hebben onlangs met terugwerkende kracht kleur gekregen dankzij de brieven van mijn moeder, die ik op haar uitvaart van een vriend van haar kreeg. Een doos vol dichtbeschreven luchtpost, die ze hem destijds stuurde.
Het was een ontremde toestand, daar op Aruba: mensen gingen er getrouwd heen en kwamen bijna zonder uitzondering gescheiden terug. In haar brieven beschrijft mijn moeder de losbandige feesten. Mijn vader deed nog aan huwelijkse trouw, maar mijn moeder nam het ervan. Ze is altijd roekeloos geweest, niet alleen op seksueel vlak. Ze reed steevast veel te hard en verspeelde kapitalen door te investeren in krankzinnige, idealistische projecten.
Als moeder van mijn zus, mij en ons uit Colombia geadopteerde zusje was ze grillig. Haar temperament kon vlug verschieten van enorme woede naar grote liefheid. Ze was geen traditionele moeder, van een echte opvoeding was eigenlijk niet zozeer sprake. Meer een laisser-faire.
Op mijn negende keerden we terug naar Nederland – ik had mijn heup gebroken en die kon alleen hier worden gerepareerd. Twee jaar daarna scheidden mijn ouders. Aanvankelijk nam mijn moeder niet alleen alle kinderen maar ook de volledige inboedel mee, mijn vader hield het huis. Zij trok in de woning van haar nieuwe man. Ik vond het daar unheimlich, had geen zin in het nieuwe bestaan dat me werd opgedrongen, en besloot bij mijn vader te gaan wonen.”

 

Tommy Wieringa (Goor, 20 mei 1967)

 

 

De Amerikaanse dichter Robert Creeley werd geboren op 21 mei 1926 in Arlington, Massachusetts. Zie ook alle tags voor Robert Creeley op dit blog.

 

Het reclamebord

Hoe zwijgzamer de mensen zijn
hoe langzamer de tijd verstrijkt

tot er opeens een eenzame man
zit in de gedaante van de stilte.

Schreeuw dan tegen hem, kom hier
idioot dat ding gaat ontploffen.

Een gezicht dat geen gezicht is
maar de trekken ervan, over

een gezicht geplakt tot dat gezicht
z’n gezicht heeft verloren, antwoordt

door alleen niets te zijn
daar waar een man was.

 

Vertaald door Peter Nijmeijer

 

Robert Creeley (21 mei 1926 – 30 maart 2005)

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 20^e mei ook mijn blog van 20 mei 2023 en ook mijn blog van 20 mei 2020 en eveneens mijn blog van 20 mei 2019.

De Amerikaanse schrijfster Jodi Lynn Picoult werd geboren op 19 mei 1966 in Nesconset op Long Island, New York. Zie ook alle tags voor Jodi Picoult op dit blog.

Uit: De andere zoon (Vertaald door Henk Popken)

“Overal waar ik kijk, zie ik sporen van een gevecht. De post ligt verspreid over de keukenvloer; de stoelen zijn omgevallen. De telefoon is uit zijn houder geslagen en de batterijen bungelen aan een navelstreng van draden. Er is slechts één vage voetafdruk te zien op de drempel naar de woonkamer en die wijst naar het dode lichaam van mijn zoon, Jacob.
Hij ligt als een zeester uitgespreid voor de open haard. Zijn slapen en handen zijn overdekt met bloed. Ik kan even niet meer bewegen, niet meer ademhalen.
Plotseling komt hij in zittende houding overeind. ‘Mam,’ zegt Jacob, ‘je probéért het niet eens.’
Dit is niet echt, houd ik mezelf voor, en ik kijk hoe hij weer in precies dezelfde houding gaat liggen – op zijn rug, zijn benen naar links gedraaid.
‘Eh, er is gevochten,’ zeg ik.
Jacobs mond beweegt nauwelijks. ‘En…?’
‘Je bent op je hoofd geslagen.’ Ik zak op mijn knieën, zoals hij me al honderd keer gezegd heeft te doen, en zie nu de elektrische klok die normaal gesproken op de schoorsteenmantel staat en nu half onder de bank uitsteekt. Ik raap hem snel op en zie bloed op een hoek. Ik raak met mijn pink de vloeistof aan en proef ervan. ‘O, Jacob, je gaat me toch niet vertellen dat je weer al mijn stroop hebt opgemaakt…’
‘Mam! Concentreer je!’
Ik laat me op de bank zakken en houd de klok in mijn handen. ‘Er kwamen dieven binnen en jij hebt ze verjaagd.’
Jacob gaat met een zucht zitten. De stroop heeft zijn donkere haar mat gemaakt. Zijn ogen glinsteren, hoewel ze mij niet echt aankijken. ‘Denk je nu echt dat ik twee keer dezelfde plaats delict zou opzetten?’ Hij doet zijn vuist open en ik zie nu voor het eerst de pluk strokleurig, zijdezacht haar. Jacobs vader is een vlaskop, althans, dat was hij toen hij vijftien jaar geleden wegliep en mij achterliet met Jacob en Theo, zijn gloednieuwe, blonde broertje.”

 

Jodi Picoult (Nesconset, 19 mei 1966) 

 

 

De Amerikaanse dichter en schrijver William Michaelian werd geboren op 20 mei 1956 in Dinuba, Californië. Zie ook alle tags voor William Michaelian op dit blog.

 

 

Ik denk aan andere dingen

Wanneer bloemen
en bladeren
onze
composthoop sieren,
denk ik aan
andere dingen
die we achter ons hebben gelaten.

Ze liggen diep begraven,
maar ze lijken nooit te sterven.

 

Vertaald door Frans Roumen

 

 

William Michaelian (Dinuba, 20 mei 1956)

 

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 19^e mei ook mijn blog van 19 mei 2025 en ook mijn blog van 19 mei 2020 en eveneens mijn blog van 19 mei 2019 en ook mijn blog van 19 mei 2018 deel 1 en eveneens deel 2.

De Duitse schrijver W.G. Sebald werd geboren in Wertach (Allgäu) op 18 mei 1944. Zie ook alle tags voor W. G. Sebald op dit blog.

Uit: Schwindel. Gefühle

„Im Übrigen schreibt Beyle, es sei selbst da, wo man über lebensnähere Erinnerungsbilder verfüge, auf diese nur wenig Verlaß. Nicht anders als die großartige Erscheinung des Generals Marmont in Martigny, vor Beginn des Aufstiegs, habe, unmittelbar nach der Überwindung der schwersten Strecke des Wegs, der Abstieg von der Paßhöhe und das gegen die Morgensonne sich öffnende St. Bernhardstal einen in seiner Schönheit unauslöschlichen Eindruck auf ihn gemacht. Er sei damals aus dem Schauen überhaupt nicht mehr herausgekommen, und fortwährend seien ihm dabei die ersten italienischen Worte — quante miglia ci sono da qui a Ivrea und donna cattiva — durch den Kopf gegangen, die ihm tags zuvor ein Pfarrer, bei dem er einquartiert war, beigebracht hatte. Beyle schreibt, er habe lange Zeit in dem Glauben gelebt, sich an diesen Ritt in allen Einzelheiten erinnern zu können, insbesondere an das Bild, in dem sich, bei schon abnehmendem Licht, die Stadt Ivrea aus einer Entfernung von etwa einer dreiviertel Meile ihm zum ersten Mal dargeboten habe. Wo es aus dem breiter werdenden Tal langsam in die Ebene hinausgeht, lag sie, etwas zur Rechten, während links, in die Tiefe der Entfernung hinein, sich die Berge erhoben, der Resegone di Lecco, der ihm später noch soviel bedeuten sollte, und ganz im Hintergrund wohl der Monte Rosa.
Es sei, schreibt Beyle, für ihn eine schwere Enttäuschung gewesen, als er vor einigen Jahren bei der Durchsicht alter Papiere auf eine Prospetto d’Ivrea untertitelte Gravure gestoßen sei und sich habe eingestehen müssen, daß sein Erinnerungsbild von der im Abendschein liegenden Stadt nichts anderes vorstellte als eine Kopie von ebendieser Gravure. Man sollte darum, so rät Beyle, keine Gravuren von schönen Aus- und Ansichten kaufen, die man auf Reisen sehe. Denn eine Gravure besetze bald schon den ganzen Platz der Erinnerung, die wir von etwas hätten, ja, man könne sogar sagen, sie zerstöre diese. An die wundervolle Madonna von San Sisto beispielsweise, die er in Dresden gesehen habe, könne er sich bei aller Anstrengung nicht mehr erinnern, weil sie von der Gravure, die Müller von ihr gemacht habe, überdeckt worden sei, wohingegen er nach wie vor die miserablen Pastelle von Mengs aus derselben Galerie, von denen ihm nie und nirgends eine Nachzeichnung untergekommen sei, auf das deutlichste vor Augen habe.”

 

W.G. Sebald(18 mei 1944 – 14 december 2001)

 

 

De Perzische dichter Omar Khayyám, of zoals zijn arabische naam luidt, al-Imâm Abu Hafs ‘Omar ebn Ebrâhim al-Khayyâmi, werd geboren op 18 mei 1048 te Nishapur. Zie ook alle tags voor Omar Khayyám op dit blog.

 

 Ik scheidde; onverstand was allerwegen,
van al mijn parels werd niet één geregen.
De dwazen! honderd dingen, nooit beseft
en nooit bereikt, zijn in mij doodgezwegen.”

 

 

Vertaald door  J. H. Leopold

 

 

Omar Khayyam (18 mei 1048 – 4 december 1131)
Standbeeld in het Laleh Park in Teheran

 

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 18^e mei ook mijn blog van 18 mei 2025 en ook mijn blog van 18 mei 2020 en eveneens mijn blog van 18 mei 2019 en ook mijn blog van 18 mei 2018 en eveneens mijn blog van 18 mei 2014 deel 2.

De Zweedse dichter en schrijver Lars Gustafsson werd geboren in Västeras, op 17 mei 1936. Zie ook alle tags voor Lars Gustafsson op dit blog.

 

 

GLADHEID

Hier heerste de stille gladheid
die door één enkele slag van een roeispaan verstoord kon worden.
Jaargetijde dat langzaam afkoelt.
Het geluid van een ketting die losgemaakt wordt
en op de bodem van een roeiboot gelegd.
En uit angst om die heel bijzondere uitgestrekte rust
van de waterspiegel te schaden
hield ik mijn roeispaan zwevend in de lucht.

 

 

VOORN

Was het ongebruikelijke woord
waarnaar ik zocht in mijn droom
en dat ik met geen mogelijkheid kon vinden.

Ik werd wakker
uit een droom over een vis
met rode ogen

eenvoudig te vangen met wat fijngekauwd brood
aan een gebogen speld.
Een voorn, doodsoorzaak van

Yvonne, Prinses van Bourgondië,
en zo veel trager dan de elegante marenen,
deze danseressen van het warme kustwater.

Ja, deze droom was vervuld
van schoonheid en dans.
En niemand ter wereld wist

dat de voorn voorn heet.

 

 

HET PARADIJS

Het moeras, verboden te betreden
Gevaarlijk diep met kattenstaart en waterplanten.
De salamanders die wij vingen
en ‘waterhagedissen’ noemden.

Ze zouden wratten op je vingers veroorzaken.
Omdat ze zelf vol wratten zaten.

Vast en zeker uitgestorven nu. Wie kan het wat schelen?
Plotseling was het joch twintig jaar.

Voor hem lag het lange leven.
Als de Kurlandse vlakte.

De beek. De salamanders.
Wij waren het die alles wegnamen

Niemand anders.

 

Vertaald door J. Bernlef

 

 
Lars Gustafsson (17 mei 1936 – 3 april 2016)

 

 

De Duitse dichter en schrijver Markus Breidenich werd geboren in Düren op 18 mei 1972. Zie ook alle tags voor Markus Breidenich op dit blog.

 

 

Uit de Bronstijd

Vaak ben ik onzichtbaar, en jij weet niet
wat het betekent om aan de sneeuwwolken
eer te bewijzen. Ze zijn druk met het
balsemen van de velden in de weer.
Linnen lakens zijn in hun bezit. Mijn
huid raakt bij elke gelegenheid
ijskristallen aan en wordt gemakkelijk glad. Waar
handen bevriezen, blijft donker weefsel
achter, dat in het binnenste van gletsjers
verdwijnt. Mijn wapens zijn bot,
de vacht op mijn rug is weggesleten.
Je kunt uit de houding van mijn armen iets
onverschilligs afleiden en uit de taal
van de straalstromen mijn autobiografie. Ik ben
de stille getuige van mijn aanwezigheid. Je vindt
me vaak bij de rotstuinen boven de weilanden.

 

 

Vertaald door Frans Roumen

 

Markus Breidenich (Düren, 18 mei 1972)

 

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 17^e mei ook mijn blog van 17 mei 2021 en eveneens mijn blog van 17 mei 2018 en ook mijn blog van 17 mei 2015 deel 2.

De Nederlandse dichter en vertaler Paul Johann Gellings werd geboren in Amsterdam op 16 mei 1953. Zie ook alle tags voor Paul Gellings op dit blog.

 

 

La roche des fees

Schemerig tussen de bomen het beeld van wat
zich hier heeft voltrokken: een kracht
voorbij alles perste, perste, perste –
dit monument moest en zou uit de aarde!

Wat ooit wel begrepen zal zijn, want
heel licht trilt van binnen nog iets
als herinnering aan de dagen, waarop
aan haar voet overdadig gefeest werd.

Zoemend de middag, sjirpend de avond;
wanneer de stem van dit oeroude
land goed wordt verstaan, dan

valt samen met steen avontuur te
beleven. Van zang. Dans. Ranke
enkeltjes. Zaad in het gras.

 

 

Avallon

Waar karakter begint. Huizen langzaam
tegen een helling ontstaan. Steeds
dichter aaneengegroeid, terras voor
terras naar boven geklommen in

buurten zichzelf overschaduwend
tot vlak aan de vesting. Daar,
in de stilte van de eenzaamste
slaap, kraakt zonlicht in grind.

Smeult onder de platanen altijd nog
angst voor beleg en snelt schor
een klokslag voorbij om meteen

in het zwarte gat van een steeg
te verdwijnen. Karakter begint
waar de wereld zich opdringt.

 

 

Huwelijk

Wij proberen nu de tijd tussen twee
ringen in te klemmen, met bloed het
kind besmeurd, uitgewoond het grote
huis, een spinneweb door ons opnieuw

gespannen en voorzien van wingerd
op het zuiden. Een lange zomeravond
doorkruist hier de seizoenen, wij
leven binnen, buiten, door elkaar.

Haast is dan ook verre van geboden,
al glijden de dingen weg uit ons
bestaan: het kind allang gewassen

en op reis, terwijl wij achterblijven
met de vraag aan welke hand de ene
ring zich even bij de andere voegt.

 

Paul Gellings (Amsterdam, 16 mei 1953)

 

 

De Amerikaanse dichteres Adrienne Rich werd 16 mei 1929 geboren te Baltimore. Zie ook alle tags voor Adrienne Rich op dit blog.

 

 

Cartografieën van de Stilte

1.
Een gesprek begint
met een leugen. En iedere

spreker van de zogenaamde voertaal voelt
de ijsschots splijten, uit elkaar drijven

zogezegd machteloos, als vechtend
tegen een natuurkracht

Een gedicht kan
een leugen bevatten. En verscheurd worden.

Een gesprek kent andere wetten
laadt zichzelf op met zijn eigen

valse energie, kan niet verscheurd
worden. Infiltreert in ons bloed. Herhaalt zich.

Schrijft met zijn niet-terugkerende stylus
de isolatie die het ontkent.

 

 

Vertaald door Frans Roumen

 

 

Adrienne Rich (16 mei 1929 – 27 maart 2012)

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 16^e mei ook mijn blog van 16 mei 2019 en ook mijn blog van 16 mei 2018.

De Duitse schrijfster Judith Hermann werd geboren op 15 mei 1970 in Berlijn-Tempelhof. Zie ook alle tags voor Judith Hermann op dit blog.

Uit: Sommerhaus, später (Rote Korallen)

„Mein erster und einziger Besuch bei einem Therapeuten ko-stete mich das rote Korallenarmband und meinen Geliebten. Das rote Korallenarmband kam aus Rußland. Es kam, genauer gesagt aus Petersburg, es war über hundert Jahre alt meine Urgroßmutter hatte es ums linke Handgelenk getragen, meinen Urgroßvater hatte es ums Leben gebracht Ist das die Geschichte, die ich erzählen will? Ich bin nicht sicher. Nicht wirklich sicher:
Meine Urgroßmutter war schön. Sie kam mit meinem Urgroßvater nach Rußland, weil mein Urgroßvater dort Öfen baute für das russische Volk. Mein Urgroßvater nahm eine große Wohnung für meine Urgroßmutter auf der Petersburger Insel Wassilij Ostrow. Die Insel Wassilij Ostrow wird um-spült von der kleinen und von der großen Newa, und wenn meine Urgroßmutter sich in der Wohnung auf dem Malyl-Prospekt auf ihre Zehenspitzen gestellt und aus dem Fenster geschaut hätte, so hätte sie den Fluß sehen können und die große Kronstädter Bucht Meine Urgroßmutter aber wollte den Fluß nicht sehen und nicht die Kronstädter Bucht und nicht die hohen, schönen Häuser des Malyj-Prospekts. Meine Urgroßmutter wollte nicht aus dem Fenster hinaussehen in eine Fremde. Sie zog die schweren, roten samtenen Vorhänge zu und schloß die Türen, die ‘Teppiche verschluckten jeden Laut, und meine Urgroßmutter saß auf den Sofas, den Sesseln, den Himmelbetten herum und wiegte sich vor und zurück und hatte Heimweh nach Deutschland. Das Licht in der großen Wohnung auf dem Malyj-Prospekt war ein Dämmer-licht, es war ein Licht wie auf dem Grunde des Meeres, und meine Urgroßmutter mag gedacht haben, daß die Fremde, daß Petersburg, daß ganz Rußland nichts sei als ein tiefer, dämmeriger Traum, aus dem sie bald erwachen werde.
Mein Urgroßvater aber reiste durchs Land und baute Öfen für das russische Volk. Er baute Schachtöfen und Röstöfen und Flammöfen und Fortschaufelungsöfen und Liver-mooreöfen. Er blieb sehr lange fort. Er schrieb Briefe an meine Urgroßmutter, und wenn diese Briefe kamen, zog meine Urgroßmutter die schweren, roten samtenen Vor-hänge an den Fenstern ein wenig zurück und las in einem schmalen Spalt von Tageslicht: Ich will dir erklären, daß der Hasenclever-Ofen, den wir hier bauen, aus Muffeln besteht, die durch vertikale Kanäle miteinander verbunden sind und durch die Flamme einer Rostfeuerung erhitzt werden — du erinnerst dich an den Gefäßofen, den ich in der Blomeschen Wildnis in Holstein baute und der dir doch damals ganz besonders gefallen hat — nun, auch bei dem Hasenclever-Ofen wird das Erz durch die Öffnungen in die oberste Muffel gebracht und … „

 

Judith Hermann (Berlijn-Tempelhof, 15 mei 1970)

 

 

De Duitse dichter, schrijver, literatuurwetenschapper en musicus Michael Lentz werd geboren in Düren op 15 mei 1964. Zie ook alle tags voor Michael Lentz op dit blog.

 

Openlijke onrust

hou van een wederzijdse, langdurige
therapie?
ben jij een inclusie
te midden van vele inclusies
die elkaars zicht belemmeren?
dat op een onzichtbare dag
iemand die je totaal niet kent
de rest van je uitzicht wegneemt
en met het overlijdensbericht
wat doet eigenlijk
jouzelf bedoelt
en jij bent voor jezelf
volkomen onbekend, iemand
vormvast uitgeschakeld
een conservatieve rouwmug
een stil bevroren insect
geen leven, dus, alleen
voor voortplanting, maar
als ogenblik
en het ogenblik vertoeft aan een ketting
wat een imago –
je beweegt niet en je hoort
je beweging, is het dan zo
stil in het heelal?
je bent zo glossolalisch
zo volledig voor jezelf
van wederzijdse duur

 

Vertaald door Frans Roumen

 

Michael Lentz (Düren, 15 mei 1964)

 

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 15e mei ook mijn blog van 15 mei 2025 en ook mijn blog van 15 mei 2022 en ook mijn blog van 15 mei 2021 en eveneens  mijn blog van 15 mei 2019 en ook mijn blog van 15 mei 2018 en ook mijn blog van 15 mei 2017 en ook mijn blog van 15 mei 2016 deel 2 en eveneens deel 3.

 

Bij Hemelvaartsdag

 

De Hemelvaart door Jean Francois de Troy, 1721

 

 

Opgevaren ten hemel

Een wolk nam U weg voor hun ogen:
Uw werk voor het volk was gedaan;
Hun hart was onrustig, bewogen,
Toen zagen ze engelen staan.

Zij zagen Uw zeeg’nende handen,
De lucht leek een lichtende poort;
Ze voelden Uw stem in zich branden:
‘Ga heen en verkondig Mijn woord.’

Wel staarden zij lang nog naar boven:
(de liefde houdt vast tot het eind)
Maar wie in een weerzien geloven
Zien licht, als de zon niet meer schijnt.

En ik, Heer, hoewel ik mag weten
Dat Gij mij een woning bereidt,
Dat Gij op Uw troon gezeten,
Dat Gij mijn verdediger zijt,

Ik ben vaak zo klein van vertrouwen;
Gij zijt zo verheven, zo hoog;
Toch mag ik U eenmaal aanschouwen
Als Koning en Vriend – oog in oog!

 

Nel Benschop (16 januari 1918 – 31 januari 2005)
De Kloosterkerk in Den Haag, de geboorteplaats van Nel Benschop

 

 

De Schotse dichteres Kathleen Jamie werd geboren op 13 mei 1962 in Currie, Edinburgh. Zie ook alle tags voor Kathleen Jamie op dit blog.

 

De studeerkamer

Maan,

hoezo betreed je
mijn studeerkamer 
als een rariteitenwinkel,
met lichte bezorgdheid 

de telescoop strelend
op het statief, de boeken,
de zoldertrap? Jij
die 's nachts opstaat, die

de onontkoombare wereld 
dichterbij brengt, een beetje,
bij je starende blik — waarom
vraag je 't aan mij? Wat van mij is

is van jou; maar je hebt die spullen 
net zo min nodig 
als een hert dat
graast op een open plek.

Maan, je door het werk uit-
geputte gezicht, helder
buiten, maakt me onrustig.
Ga alsjeblieft weg.

 

Vertaald door Frans Roumen

 

Kathleen Jamie (Currie, 13 mei 1962)

 

 

Zie voor de schrijvers van de 14e mei ook mijn blog van 14 mei 2025 en ook mijn blog van 14 mei 2019 en ook mijn blog van 14 mei 2018 en eveneens mijn blog van 14 mei 2017 deel 2.

De Nederlandse schrijver Sander Kollaard werd geboren op 13 mei 1961 in Amstelveen. Zie ook alle tags voor Sander Kollaard op dit blog.

Uit: Einde verhaal

“Dit is mijn verhaal en dus mijn begin. In Zijn begin lag het einde al besloten maar laat ik meteen afstand nemen van een kinderachtige aanname – het idee van een onvermijdelijk verloop. Deze wereld kent geen onvermijdelijk verloop. Draai de klok terug en zet haar weer in gang en de uitkomst zal een andere zijn – niet volstrekt anders natuurlijk, maar anders. Wetenschappers hebben het over toeval of chaos of entropie, maar jargon is niet nodig. Denk aan losse eindjes, rafelrandjes, de steken die jullie altijd laten vallen. Denk aan vergeetachtigheid en slijtage en verval. Denk aan dwars en scheef, inval en impuls, craquelé, barsten en scheuren. Denk aan jullie dna, zo stipt, maar desondanks niet in staat tot een vlekkeloze kopie – en dat is maar goed ook want zonder foutjes hier en daar zouden jullie er nooit zijn geweest. Denk aan Heraclitus en de rivier waar je nooit twee keer in kunt stappen, in een dubbele betekenis, want zowel jij als de rivier zijn die tweede keer niet wat ze waren – en hetzelfde geldt voor een rondje hardlopen in het park, een maaltje stamppot boerenkool of een spelletje kiekeboe met je jongste kind. Of denk simpelweg aan de anonieme stukken grond die in elke stad te vinden zijn, plekken die uit het planologisch oog verloren zijn, kleine jungles van verwilderde struiken en roestig hekwerk en een vergeten stapel zand en de geur van kleine kadavers, het niemandsland en iedersland waar jullie kinderen zo graag spelen, voor even bevrijd van volwassenen en hun onbegrijpelijke orde.
Deze wereld kent geen onvermijdelijk verloop. Wat die Eindtijd betreft zullen we dus nog wel zien. Wat ze tot nu toe heeft gebracht is een tafereel van ontregeling, van overstromingen en kou, van honger, paniek en volksverhuizingen, en van incidentele ongerijmdheden om het er allemaal nog eens goed in te wrijven – zoals de paradijsvogel die ik op het dak van de koetsenstalling zag zitten, de kleuren flets in het schaarse licht, het petje van verse sneeuw een tikje belachelijk. Al die chaos is angstaanjagend genoeg maar nog altijd herkenbaar. We hebben nog geen sterren gezien die naar de aarde vallen, geen bloedrode maan of zwarte zon, geen apocalyptische ruiters, geen hoer van Babylon, geen Laatste Oordeel, geen hemels Jeruzalem met straten van goud, of wat er verder ook aan spektakel in Zijn verhaal te vinden is.”

 

Sander Kollaard (Amstelveen, 13 mei 1961)

 

 

De Schotse dichteres Kathleen Jamie werd geboren op 13 mei 1962 in Currie, Edinburgh. Zie ook alle tags voor Kathleen Jamie op dit blog

 

 Het doosje

In welke rivier zwom de vis
die een haak aan een lijn aanzag voor een vlieg
en zo zijn laatste adem uitblies, zodat een zilveren mes
zijn nog verse, onkruidgroene huid
van zijn vlees kon snijden, om te bewaren
en vervolgens voorzichtig om dit kleine doosje te wikkelen,
dat de dokter zijn
aderlatingsmes bevat, en het scherpe
dat hij nu tegen je binnenarm drukt,
zodat een simpele beweging een ader kan openen

 

Vertaald door Frans Roumen

 

Kathleen Jamie (Currie, 13 mei 1962)

 

 

De Noorse violist, zanger, componist, acteur en schrijver van Wit-Russische afkomst Alexander Igorjevitsj Rybak werd geboren in Minsk, Sovjet-Unie, op 13 mei 1986. Alexander viert vandaag zijn 40^e verjaardag. Zie ook alle tags voor Alexander Rybak op dit blog.

Uit: Trolle og den magiske fela [Trolle and the Magic Fiddle]

Stjernen vår

Nar alt er morkt og tomt
Og hjertet grater stumt
Se opp, der skinner stjernen var
Og leger alle sar

Se, den skinner kun for oss
Der vakner hver en blomst
Og snart vil morket svinne hen
Jeg er hos deg min venn

Det var en gang en tid
Da hapet var forbi
De skjov meg vekk gang pa gang
Jeg flyktet fra meg selv
Jeg hadde ingen valg

For sent for meg a snu
Men sa en dag kom du
Og vekket alle hap igjen
Du kalte meg din venn

Hva enn som hender meg
Jeg glemmer aldri deg
Og ingen fjell far skille oss
Var stjerne viser vei
Og snart vil morket svinne hen
Jeg er hos deg min venn

 

Our Star

Alva:
When when it feels dark and heavy on your soul
And the heart cries silently
Look up, our star is shining there
And heals all wounds

Look, it only shines for us
Flowers awakens everywhere
And the darkness will soon fade away
I’m with you, my friend

Trolle:
There once was a time
When hope was over
They pushed me away again and again
I fled from myself
I had no choice

Too late for me to turn back
But then one day you came
And woke all hope again
You called me your friend

Trolle and Alva:
Whatever happens to me
I’ll never forget you
And no mountain can keep us apart
Our star shows us the way
And the darkness will soon fade away
I’m with you, my friend

 

Vertaald door Mónika Menyhért

 

Alexander Rybak (Minsk, 13 mei 1986)

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 13 mei ook mijn blog van 13 mei 2023 en ook mijn blog van 13 mei 2022 en ook mijn blog van 13 mei 2020 en eveneens mijn blog van 13 mei 2019 en ook mijn blog van 13 mei 2018 deel 1 en eveneens deel 2.

Libris Literatuur Prijs 2026 voor Bert Natter

De Nederlandse schrijver Bert Natter heeft de Libris Literatuur Prijs gekregen voor zijn roman “Aan het einde van de oorlog”.Zie ook alle tags voor Bert Natter op dit blog.

Uit: Aan het einde van de oorlog

“CHRISTINE BIJ DE KAPPER IN HET STADJE Christine sluit haar ogen, vooral om niet steeds in de spiegel de gedienstige kapper te hoeven zien. Een mankepoot. Als ze haar ogen sluit, lijkt het net of ze thuis is. Daar heeft ze er eentje die zich met soortgelijk gebonk door het leven beweegt.
Vanochtend aan de ontbijttafel vroeg ze haar echtgenoot of het niet verstandig was de jongens thuis te houden, vanwege het gerommel, dat sinds zonsopgang steeds luider leek te worden.
“Hoezo?” vroeg hij met volle mond, niet eens opkijkend van het rapport dat hij doorbladerde. Hij nam een slok thee en spoelde een hap brood weg.
“Vanwege de Russen: Het was de tweede keer dat ze het onderwerp aansneed. Vanmorgen vroeg wilde ze alleen bij haar echtgenoot schuilen, maar nu… nu verwachtte ze antwoorden en actie.
“Jij met je Russen..: zei hij zacht ‘Ik heb je toch gezegd dat ze..”
‘Ik ben niet gek. Mijn hart zegt dat mijn jongens als ze uit school komen beter binnen kunnen blijven. En we moeten hier weg.”
Haar echtgenoot zette zijn kop op tafel. ”Die jongens gaan vanmiddag gewoon naar buiten. Een gezonde geest in een gezond lichaam. En wij blijven. Ik kan toch niet als… als kapitein het schip verlaten.”
Op z’n hoogst is hij tweede stuurman, maar dat zei Christine niet, ze zuchtte alleen diep.
“Misschien moeten ze dat kettinkje afdoen” zei hij even later, terwijl hij van tafel opstond. ”Het kamp komen ze helemaal niet meer binnen.”
“Nee, laat ze alsjeblieft dat kettinkje omhouden”.
“Wat jij wilt.” Hij draaide zich van haar af, naar de piano, waar hij midden in de nacht nog op had zitten oefenen, tot wanhoop van haar. ‘Ik heb te veel aan mijn hoofd voor dit soort vermoeiende gesprekken. Vanavond moet ik spelen… Goed, ze houden het kettinkje om en als ze uit school komen, gaan ze buiten spelen, ze weten heel goed waar de grens van hun speelterrein ligt en jij ziet erop toe dat ze op tijd thuis zijn, zodat je erbij kunt zijn vanavond.”
Boink-stap, boink-stap, daar komt de kapper weer aan, met een ronde spiegel in een houten lijst. Net als hij die omhooghoudt, zodat Christine haar kapsel van achter kan zien, grijpt de man onder de kreet “Mijn been!” naar zijn houten poot.
De spiegel valt in stukken op de vloer.”

 

Bert Natter (Baarn, 19 januari 1968)

De Nederlandse dichteres en schrijfster Hagar Peeters werd geboren in Amsterdam op 12 mei 1972. Zie ook alle tags voor Hagar Peeters op dit blog.

 

Aan mijn dartele veranderlijkheid

Je bent een kleine dartele veranderlijkheid
die de vorm van mijn vinger aanneemt
waarmee ik je om mijzelf wind.

Je domein is een oogwenk.
Je knipt met je vingers mijn reden tot chaos
in een caleidoscoop van verwarring draai je
het radarwerk van mijn innerlijk aan diggelen.
Je bent een bruid van scherven en gruis.

Gevangen in je handen
bleef de vogel de vogel
zonder vleugels,
vergroeid met je vingers, mijn vlerken
opende je hem of sloot hem willekeurig.

Nee, je bent een spring-in-het-veld.
Elke hechting scheurt open,
waar je aanraakt, vertrek je.
Je bent de goederentrein die mij als verstekeling meevoert
en je kantelt langs elke vallei om mij uit te schudden.
Mijn losrakende veertjes vergezellen me.

 

 

Honds lamento

Je zou maar een hond met zo’n vacht in dit weer zijn
aan dat touw met die vrouw steeds maar naast je.
Ze haast je voort door haar straten en laat je
niet snuffelen aan palen maar slaat je
als je een maatje hebt gevonden dat samen plassen wil.

Haar schrilte drilt en bedisselt je tot je
bot vangt en de buurt ’s avonds wakker wilt janken.
Dan graait ze met haar rode nagels, ze tergt je
en krijst zelfde wijk de schrik op het lijf dus je verbergt je
uit schaamte maar steeds vertoont zij zich naast je.

Al draaf je je dood, er is geen ontkomen aan haar.
Je hebt haar nooit gekozen, je wilde
die blonde haar borsten bekluiven.
Soms denk je daaraan, dan huiver je.
Minder dan een stuiver ben je
aan de poot van haar tafel.

 

 

Prins Hendrik, de Zeevaarder

Tronend in de schittering der sferen,
In zijn kleed met nacht en eenzaamheid omrand,
Met aan zijn voet de nieuwe zee, de dode eeuwen –
Is hij de een’ge vorst die werkelijk de wereld
Houdt in de holte van zijn hand.
Fernando Pessoa (16.9.1928)

Als een donkerblauw uniform door mariniers gedragen
valt om de schouders van het land het water.
Zijn kraag van forten slaat hij op tegen de wind
van vijandelijke belegering, gestrikt naar Franse snit.
Een anker houdt het knoopsgat van zijn jas, het zeegat, dicht.

Zijn hand reikt tot zijn pet, een eiland,
richt in het duister zijn vuurtorenlantaarn
op waar hij eeuwen oog in oog mee staat:
het schuimen van zee, de zeewering zijn arm
die hij gestrekt langs zijn lichaam in de houding houdt.

Zijn hoofd, Kop van Holland, rekt zich uit
en tuurt de einder af naar verre schepen
die vooruitzicht bergen in hun ruimen
maar halverwege schipbreuk leden en hier zijn gestrand.

 

Hagar Peeters (Amsterdam, 12 mei 1972)

 

 

Onafhankelijk van geboortedata

De Spaanse dichteres Cecilia Quílez Lucas werd geboren in Algeciras in 1965. Zie ook alle tags voor Cecilia Quílez op dit blog.

 

 

AMNATIO MEMORIAE

In de duinen
waar ik je niet vond
zochten we elkaar.
We zijn kiezels
van de herinnering.
Weke flanken
bloeden.
De tijd weerhoudt
dode tijd.
Wij zijn het gemurmel
van de tempels.
Wij geloven elkaar
en wenen
hoewel er niet méér zee is
dan degene die ons uit elkaar houdt.
Beminnen, ja, altijd liefde,
zoals alles altijd geweest is,
zal het morgen zijn.

 

 

Vertaald door Fa Claes

 

Cecilia Quílez (Algeciras, 1965)

 

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 12^e mei ook mijn blog van 12 mei 2020 en eveneens mijn blog van 12 mei 2019.

De Nederlandse dichteres Ida Gerhardt werd geboren in Gorinchem op 11 mei 1905. Zie ook alle tags voor Ida Gerhardt op dit blog.

 

 

Sonnet voor mijn moeder

Gij hebt, Moeder, dit leven zwaar gedragen.
Gelijk ik het zwaar draag. Wij zijn verwant.
Wij horen in dit stormbevochten land
van kavels, tussen dijk en stroom geslagen.

Ik heb uw gang: die driftige en toch trage
voetstap, die onverzettelijke trant.
Uw harde hand herken ik in mijn hand,
onwrikbaar om de schrijfstift heengeslagen.

Machtig zijn wij, in liefde en in haat.
Gij hebt u dóódgehaat, hatend het meest
uzelve, om de liefde die gij schond.

Ik ben genezen van het bitter kwaad.
En eer in stugheid, wie gij zijt geweest:
van mijn talent de donkere moedergrond.

 

 

Alpha en Omega

(Lukas II 49)

Het mooiste werk: Grieks in het eerste jaar.
Het Griekse alphabet staat op het bord.
‘Kijk kinderen, dat is een kandelaar.
‘Maak dat de Omega gaaf getrokken wordt.’

Behoed dit eerst beginnen voor gevaar;
dat niet het werk, nauwlijks ontkiemd, verdort.
-Zie, als het buiten vroege lente wordt,
liggen de kleine Griekse bijbels klaar.

Pasen: een jongen leest met heldere stem
van Jezus, twaalf jaar, in Jeruzalem;
en hoe hij voor de schriftgeleerden las.

En elk kind in de luisterende klas
begrijpt het vragend: ‘Wist gij niet?’… van Hem
die in de dingen van zijn Vader was.

 

 

Woestijn

Geen enkel raam dat werkt. De tocht der buitendeur
tot in de laatste hoek der schilferige gangen.
En zwijg van de wc’s. – Een nameloze geur
blijft veertig weken aan de klamme muren hangen.

Lokalen, vaalgeworden platen: vochtvlek, scheur.
Flarden gordijnen schuiven langs verroeste stangen.
Orpheus – met inktmop-ogen – slaakt zijn laatste zangen.
De Gratiën, kromgetrokken, oefenen horreur.

Zet u niet op die stoel: ge valt, als Eli, dood;
tussen de zitting en de leuning geen synthese –
Steun op de tafel niet: hij heeft een manke poot.

Wat op de banken staat, moet ge vooral niet lezen.
-Trek recht uw rug en arbeid voor uw dagelijks brood.
Gij kunt aan déze tucht, tot eerlijkheid genezen.

 

 
Ida Gerhardt (11 mei 1905 – 15 augustus 1997)

 

 

Onafhankelijk van geboortedata

De Spaanse dichteres Cecilia Quílez Lucas werd geboren in Algeciras in 1965. Zie ook alle tags voor Cecilia Quílez op dit blog.

 

 

DE DORST

De legers zijn voorbijgegaan
naast mijn onzichtbare boom.
Die van mijn dromen,
degene die me beschutte
in mijn kleine bedje.
Ook deze keer zagen ze me niet
omhoog geklauterd in de kruin van de vijgenboom,
beschermd in het sap van zijn vrucht.
Ze trokken voorbij en van ver merkte ik
de onverbiddelijke zweep op het kruis van de dieren,
de opgewonden ruiters,
de kapotte stenen van het veetrekpad.
Ik heb voor ze moeten onderdoen
en niemand heeft iets gemerkt.
Mijn mond heb ik vol zout.
Velen werden tot het wonder
van het water geroepen,
en alleen hier
bleef de dorst over.

 

 

Vertaald door Fa Claes

 

 
Cecilia Quílez (Algeciras, 1965)

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 11^e mei ook mijn blog van 11 mei 2023  en ook mijn blog van 11 mei 2020 en eveneens mijn blog van 11 mei 2019 en ook mijn blog van 11 mei 2018.

Bij Moederdag

 

Portrait of the Artist’s Mother door Hilda Carline, 1929

 

 

MOEDER

Ik wil van jou niet zingen als van de grijze,
de gebogene, de weer klein gewordene, die gaat
met aarzeling, maar gáát, in de treurige wijzen
van dichteres met handen voor hun rouw-gelaat;
ik wil van jou geen beelden als deze bewaren
die, sommige dagen, in elk leven geweest zijn,
geen beelden van wee-dagen, geen gestalten van zware,
onhandig dwaze stonden van schuld en van pijn;
ik wil je noemen, overtekenen, houden
in ’n stel zingende regelen, geen gedicht als de oude,
maar ongebonden eenvoudig,
en tóch lied – van en voor jou – direct lied van het Licht!

 

 

Johan Daisne (2 september 1912 – 9 augustus 1978)
Sint Baafskathedraal in gent, de geboorteplaats van Johan Daisne

 

 

De Nederlandse dichter J. C. Bloem werd geboren op 10 mei 1887 in Oudshoorn. Zie ook alle tags voor J. C. Bloem op dit blog.

 

 

Hemelen

O hart eens als de korte zomernachten,
Waarin de dag, die naar de dooden gaat,
Verlangende op den komenden blijft wachten,
En ’t licht den hemel nooit geheel verlaat.

Maar dat een late najaarslucht nu slacht,
Met sterrenschijn door mist’ge wolkenlagen,
Om het gedoofde en het gedempte en ’t zacht
Befloerste stralen tusschen korte dagen.

 

 

Uitzicht

Gij waart een kind, dat nachten wakker lag,
Een knaap, die ziek ging aan zijn eerste droomen,
Een jongeling, wiens drang was: elken dag
Gloeien als vuur en als wild water stroomen.

En nu? Een man staart zonder woord en zucht
Naar ’t hooploos uitzicht van zijn laatre dagen:
Een kersen zon, die smelt – een najaarslucht –
Een middagzee, die in den mist vervagen.

 

 

Een man

Een rood raam aan een oude gracht,
Een deur, die open schrijnt,
Een man, die even wacht
Eer hij in den nacht verdwijnt.

De sleetsche rug was krom
Gebogen onder den smaad,
Toen wendde hij zich om
Naar de geul van een gore straat.

In het duister, dat hem omving,
Ging hij teloor als een huis,
Hij werd minder dan een ding,
Hij verging als een geruisch.

Het hart is maar een vod,
Het wordt nog niet eens verkwist;
Vanzelf verwordt het tot
Bezit van een grijzen mist.

 

J. C. Bloem (10 mei 1887 – 10 augustus 1966)

 

 

De Amerikaanse dichteres en performster Jayne Cortez werd geboren op 10 mei 1936 in Fort Huachuca, Arizona. Zie ook alle tags voor Jayne Cortez op dit blog.

 

 

Onuitwisbaar

Luister, ik heb een klacht
Mijn lippen zitten vol
vingerafdrukken
Slapeloosheid teistert me
De mate van isolatie
is zo groot dat mijn schildklier eronder lijdt
en ik wil niet verdwijnen
Kun je me helpen?

 

 

Vertaald door Frans Roumen

 

 

Jayne Cortez(10 mei 1936 – 28 december 2012)

 

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 10e mei ook mijn blog van 10 mei 2020 en eveneens mijn blog van 10 mei 2019 en ook mijn blog van 10 mei 2018 deel 2 en eveneens deel 3.

De Ierse schrijver Paul Lynch werd geboren op 9 mei 1977 in Limerick in het zuidwesten van Ierland. Zie ook alle tags voor Paul Lynch op dit blog.

Uit: Red Sky in Morning

“NIGHT SKY WAS BLACK and then there was blood, morning crack of light on the edge of the earth. The crimson spill sent the bright stars to fade, hills step-ping out of shadow and clouds finding flesh. First rain of day from a soundless sky and music it made of the land. The trees let slip the mantle of darkness, stretched themselves, fingers of leaves shivering in the breeze, red then goldening rays of light catching. The rain stopped and he heard the birds wake. They blinked and shook their heads and scattered song upon the sky. The land, old and tremulous, turned slowly towards the rising sun.
Coll Coyle was tight with rage and could not admit he was afraid. For hours he watched with dread the creeping birth of morning. Wobbled glass bending the Carnarvan dawn in rivulets of shifting purple, the slow retreat of numb shadow from the walls. He could not speak for a great bank of sorrow.
He lay awake most of the night, dreams snaking shallow and tormented so that for a moment he would find relief in waking, but soon the dread would pool about him in the darkness and a weight spreading heavy would pitch on top of him. He turned among the limb-sprawl of heated bodies, his daughter snug in his elbow and the press of his wife’s chest. He reached a hand to her swollen belly and listened to the suck tide of her breathing. The surf at Clochan Strand.
He rose so as not to stir them, slithered and then scooped his daughter with feathered fingers and placed her by her mother’s arms. The child awoke anyway, blinked at him with eyes confused and crusted, and he cooed her and rubbed his thumb on her cheek and the lids of her eyes weighted and shut. He looked to the darkness that held silent the shape of his mother sleeping. The hearth glowing red with sleepy eyes and he reached for his breeches and put them on and took his wyliecoat off the chair, sleeved it and buttoned it and set towards the door leaving his boots by the bed. The door sounding a gentle keening and he put it back on the latch and stood outside. The smell of Carnarvan like soaking earth. Salt faintly on the air and he sucked it in, looked towards the light that flaked silver on the dark waters of Trawbega Bay.
He stamped his feet and walked about the yard and opened the door to the stone outhouse, letting out the pig with a kick. Go on ye. The cow staring at him thickly. He yawned and rubbed his eyes and sat on the stone wall and ran his fingers over the rocks that sat jagged as if they had fought violently before being ripped out of the earth. The lime white of the house indigo in the light and he saw himself as a child among gragging geese and his father plastering dripping upon the blue clay.”

 

Paul Lynch (Limerick, 9 mei 1977)

 

 

De Amerikaanse dichter Charles Simic werd geboren in Belgrado op 9 mei 1938. Zie ook alle tags voor Charles Simic op dit blog.

 

Lied

in haar weduwentasje
bewaart mijn moeder
een gedachte
zwaarder dan zijzelf

wanneer niemand kijkt
haalt ze hem eruit
en kauwt erop
als op een kort droog brood

wanneer niemand kijkt
spuugt ze de botjes en kooltjes
op een hoopje
en stopt ons dan allemaal in

alleen dit vertrouwde gewicht
wiegt ons in slaap

alleen dit moederlijk duister
zal onze dromen verlichten

 

 

Vertaald door Wiljan van den Akker

 

 

Charles Simic (Belgrado, 9 mei 1938)

 

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 9e mei ook mijn blog van 9 mei 2022 en ook mijn blog van 9 mei 2020 en eveneens mijn blog van 9 mei 2019 en ook mijn blog van 9 mei 2018 en ook mijn blog van 9 mei 2015 deel 2.

De Nederlandse schrijver en documentairemaker Mirthe van Doornik werd geboren in Rotterdam op 8 mei 1982. Zie ook alle tags voor Mirthe van Doornik op dit blog.

Uit: Moeders van anderen

“Boven is het fijner wachten dan beneden. Door de rode en blauwe tegels lijken de muren op een level in een computerspel. De gekleurde tegels lopen precies tot aan de trap. Alsof iemand dacht: goed, ik tegel tot hier, maar bij de roltrap stop ik, daarbeneden is het toch kansloos, daar kunnen zelfs gekleurde tegels niet tegenop. Op het perron wachten altijd mensen waar iets mis mee is. Jongens die je omverduwen, mannen die hun piemel door hun gulp steken en oude mensen die zeuren dat kinderen geen respect meer hebben. En op de plastic banken die niet kapot kunnen ligt altijd iets. Cola, spuug, chips, soms een man die al zijn kleding over elkaar heeft aangetrokken.
Zeker vier metro’s gaan voorbij voor er zich twee mannen melden. Ze hebben allebei een dikke buik, of een te krap pak. Een van de twee heeft een kaal hoofd. Hij lijkt op het topje van mijn wijsvinger als je er een gezichtje op tekent. Samen lopen we langs het hokje, van waarachter de toezichthouder zijn hand naar zijn collega’s opsteekt, naar de roltrap waar we ons vaak vanaf laten glijden. Je moet de rubberen band pakken, je door het mechanisme de leuning op laten trekken, bij de knik van de afdaling je billen iets over de rand schuiven en dan loslaten. Nico zegt dat je alles mag gebruiken op de manier waarop je dat zelf fijn vindt, dus ook roltrappen, maar beneden staat altijd wel iemand om te zeggen dat het gevaarlijk is, dat een roltrap daar niet voor bedoeld is. Nico zegt dat ik niet hoef te luisteren naar oude mensen omdat die alles gevaarlijk vinden behalve de echt gevaarlijke dingen, zoals autorijden op je tachtigste en schuifelend de weg oversteken. Oude mensen weten niet dat ook stilstaan op een roltrap dodelijk kan zijn. Als je met je jas klem komt te zitten bijvoorbeeld. Het mechanisme trekt je dan gewoon mee, het maakt een roltrap niet uit of jij vastzit of niet. In Duitsland kwam een vrouw met haar lange jas klem te zitten en toen ze beneden omviel werden haar haren heel langzaam van haar hoofd getrokken. Sinds dat nieuwsbericht houdt mama op elke roltrap angstig haar rok omhoog en denk ik elke keer als ik op de roltrap sta aan het woord scalperen. Dat is veertig keer per maand.”

 

Mirthe van Doornik (Rotterdam, 8 mei 1982)

 

 

De Amerikaanse dichter Gary Snyder werd geboren op 8 mei 1930 in San Francisco. Zie ook alle tags voor Gary Snyder op dit blog.

 

 

Hoe gestoofde pot in de Pinacate-woestijn te bereiden Recept voor Locke & Drum

A. J. Bayless’ winkelwagen van gebogen staaldraad, koop wat pastinaken, ui,
peen, koolraap en piepers, groene paprika,
& negen plakken donker schenkelvlees.
Ze lopen daar op eigen poten; dat geeft vlees een smaak.

Zeven uur ’s avonds in Tucson, sla wat meel in voor de knoedels.
Koop wat spek.
Ga naar Hadley’s keuken pal naast het braadvlees – Diana staat te
bellen – pak een plastic zakje van Drum –
Vul het met dragon en spaanse pepers; vier laurierblaadjes; zwarte
peperkorrels en bazielkruid; oreganopoeder, iets naar keuze, misschien twee theelepels zout

Nu afgezakt naar Sonora, de Pinacate-streek, ontsteek een vuur van Ocotillo,
gebroken takjes en stukjes ijzerhout in een open lavacirkel: stook wat
kooltjes vuur terzijde (en als je slim bent) in de richting van de wind,
hou de rest half brandend voor licht en warmte.
Plaats Drum’s veertienduims hollands fornuis met drie poten boven de gloeiende as.

Leg de repen spek er nu in.
Doe alle schoongemaakte en geschilde en gesneden groenten in een andere pan.
Snijd het schenkelvlees in stukjes, leg het bot opzij.
Gooi het schenkelvlees erop
En roer terwijl het gefrituurd wordt, overal as, gesis – schroei je wenkbrauw –

Zoals Locke zegt laat het bijna verbranden – voeg dan water toe uit het blik in de jeep –
voeg het zakje kruiden toe – laat het vijf minuten doorkoken – en gooi
dan alles in de pan wat je nog over hebt,
Dek het af met een groot verzwaard warm deksel; zit en wacht, of drink budweiser bier.

En roer tevens het beslag apart, een beetje water in wat meel,
laat dat als laatste van de lepel in de stoofpot druipen.
En kook het nog zo’n tien minuten;
til de zwarte pan nu van het vuur
en laat haar weer een goede tien minuten staan.
Dien het op en eet het met een lepel, zittend op een poncho in de duisternis.

 

Vertaald door H. C. ten Berge

 

 

Gary Snyder (San Francisco, 8 mei 1930)

 

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 8e mei ook mijn blog van 8 mei 2020 en eveneens mijn blog van 8 mei 2019 en ook mijn blog van 8 mei 2018 en ook mijn blog van 8 mei 2016 deel 3.

De Spaanse schrijfster Almudena Grandes Hernández werd geboren op 7 mei 1960 in Madrid. Zie ook alle tags voor Almudena Grandes op dit blog.

Uit: Tussenstations (Vertaald door Trijne Vermunt)

“Mijn vader zegt dat ik hem nooit zal vergeten, en ik hoop dat dat klopt, want … Oké, daar kan ik beter niet aan denken. Maar mijn broer was echt een toffe gozer. Nee, niet de beste, alhoewel … Mon doet wel alsof, maar die is ook geen heilig boontje … Niemand was de beste, maar Ramón  was wel een topvent, echt waar … Gierig als de neten, maar hij verlinkte nooit iemand. Hij had een heleboel vrienden. Hij had slechtere cijfers dan ik, omdat hij zo lui was, maar hij had wel heel veel sjans … echt niet normaal, als geen ander, eerlijk waar. In zeventien jaar heeft hij vier vriendinnen gehad, en met de laatste twee heeft ie van alles gedaan, dat weet ik omdat hij het vertelde, en Ramón was geen opschepper, volgens mij niet tenminste … En als hij wel blufte maakt het me ook niet uit. Hij had in elk geval meer sjans dan ik, want bij mij is het armoe troef… Ik weet trouwens wel zeker dat het waar was, want hij wist hartstikke veel over meisjes, waar ze geil van werden, hoe je merkte dat je niet verder mocht gaan, dat soort dingen, en dat had hij echt niet uit een boek, want Ramón had een bloedhekel aan lezen … Maar ja, hij had natuurlijk ook geen bril … En hij was ook minstens twintig centimeter langer dan ik, maar hij was ook twee jaar ouder, dus dat telt niet … En die bril blijf ik ook echt niet eeuwig dragen, het kan me verdomme niet schelen wat mijn ouwelui zeggen, zodra ik ga werken neem ik lenzen, blauwe, en dan zullen we weleens zien, let maar op … Je pakt het verkeerd aan, Rafa, zei hij, je moet beginnen met een lelijke, de lelijke zijn makkelijker, minder concurrentie, snap je? Rot op, neem zelf een lelijke, zei ik dan, want hij had altijd superlekkere wijven. Daar was ik wel een beetje jaloers op, dat geef ik toe, maar verder konden we heel goed met elkaar opschieten. Ik hield heel veel van hem. Ik bewonderde hem. Ik wilde op hem lijken. Kikker zegt dat dat altijd zo is met oudere broers, dat dat normaal is. Of dat waar is weet ik niet, maar als hij zich opsloot in de badkamer en schreeuwde dat ik hem met rust moest laten, dat ik moest oprotten. dat hij geen honing aan zijn reet had, nou … dan begreep ik dat soms ook wel. Het enige wat ik hem niet kon vergeven was dat hij me ‘kabouter’ noemde waar zijn vrienden bij waren. En zelfs dat vergaf ik hem uiteindelijk … lk mis hem. Echt waar, heel erg. Maar goed dat ik Kikker nog heb. En Mon. En Atleti. Ook al spelen we kut, want de derde zit eraan te komen, ik zie het gebeuren, naar de wedstrijd kan me nu toch niet meer schelen. Aan jou heb je niets, dat bewijs je hier alleen maar mee … Zie je wel? Jezus, hoe kon ik ook denken dat … Dat bedoel ik maar.”

 

 
Almudena Grandes ( 7 mei 1960 – 27 november 2021)

 

 

De Duitse dichter en schrijver Volker Braun werd geboren op 7 mei 1939 in Dresden. Zie ook alle tags voor Volker Braun op dit blog.

 

 

Het eigendom

 Ik ben er nog: mijn land gaat westwaarts reizen.
WEG MET DE HUTTEN, LEVE DE PALEIZEN.
Ik was het zelf die het heeft weggetrapt.
Mijn land verlaagt zich in zijn voddenkleren.
Na winter volgt een zomer vol begeren.
En mijn bestaan wordt aan de laars gelapt.
Geen mens die mijn geschriften nu nog snapt.
Wat ik nog nooit bezat, wordt mij ontnomen.
Het nooit geleefde moet ik eeuwig dromen.
Op weg zijn we voor valse hoop gevallen,
’t Is mijn bezit dat jullie uit gaan stallen.
Klinkt ooit nog mijn van mij als van ons allen.

 

Vertaald door Frans Roumen

 

 
Volker Braun (Dresden, 7 mei 1939)

 

 

De Italiaanse dichteres Laura Accerboni werd op 7 mei 1985 geboren in Genua. Zie ook alle tags voor Laura Accerboni op dit blog.

 

 

Mijn nieuwe glimlach

Mijn nieuwe glimlach
zet ik enkel op
als ik uitga.
Het zou zonde zijn
mocht die bederven.
Ik schitter trouwens méér
wanneer het geen gewoonte wordt,
ik bestijg alle tronen
en wijs de zwakkeren
de weg.
Ik heb daarbij tien kinderen
en een klein hondje
om mee uit wandelen te gaan.
En toch dans ik thuis voor jou
terwijl je eet
en laat je de koopjes zien
terwijl je slaapt
en ik schitter
in je hoofd,
ik schitter
ademloos.

 

 

Vertaald door Frans Denissen en Hilda Schraa

 

 
Laura Accerboni (Genua, 7 mei 1985)

 

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 7e mei ook mijn blog van 7 mei 2020 en eveneens mijn blog van 7 mei 2019 en ook mijn blog van 7 mei 2018 en ook mijn blog van 7 mei 2017 deel 2.

De Nederlandse dichteres Hélène Gelèns werd geboren in Bergschenhoek op 6 mei 1967. Zie ook alle tags voor Hélène Gelèns op dit blog.

 

 

willekeur

stip! het maakt niet uit waar niet wanneer hoe
geconcentreerd, stip! als je maar niet spiekt

je neemt een pen, een leeg vel papier
sluit de ogen, stip in het wilde weg
het vel vol stipstipstipstip flink doorstippen

leg de pen neer na een minuut of twee
open je ogen en zie: veel stippen
met staarten! haha geen probleem

trek een cirkel, het maakt niet uit hoe wanneer
waar op het vel, tel netjes binnen de lijn
elke stip elke aanzet van een staart

proficiat, je nam zojuist een steekproef!
(hoe groter je cirkel hoe beter de proef
de gemiddelde stippendichtheid nadert)

 

 

mis

er ging iets mis het is niets het ging
niet meer mis dan elders het gaat
overal weleens mis overal is wel iets

die zinnen smaken naar ijzer
ik kan ze niet herhalen

ik probeer het schrijvend: er ging iets mis
het is niets het ging niet meer, maar
het golft, de woorden beginnen te golven

de woorden golven meer en meer, kijk
nu golft het al meren – wat een ruimte opeens
ergens kwinkeleert een merel: dit hier! dit nu!

ver kijk ik uit over zilverblauw rimpelend water en zing na:
dit hier! dit nu! dittehier dittenu! dit hier nu dit nu nu
dittedit! – dan is daar krullach: gaan we zwemmen?

raak!

 

 

marsmanvariaties I

vlam in mij, jaag, laai op!
hart in mij, oefen geduld
verdriedubbel vertrouwen
vogel in mij, hup, wiek op
uit vruchtdragende takken!
laat de durf niet varen
je vaart niet luwen
glijvlucht en hulde zijn fijn
maar veel weidser het speelruim

 

 

Hélène Gelèns (Bergschenhoek, 6 mei 1967)

 

 

De Oostenrijkse dichter, schrijver, essayist en vertaler Erich Fried werd geboren op 6 mei 1921 in Wenen. Zie ook alle tags voor Erich Fried op dit blog.

 

 

Logisch

Het kan toch niet zo zijn
dat de Amerikanen
onnodig
Vietnamese kinderen verbranden

Het kan toch niet zo zijn
dat de Amerikanen maarschalk Kiev steunen
als hij echt een schurk is

Ze steunen hem wel degelijk
dus zo slecht kan hij niet zijn
en wat hij zegt
kan niet zo verkeerd zijn

Hij zegt echt dat zijn rolmodel Adolf Hitler is
dus zo erg kan het niet zijn
als je Hitler als rolmodel neemt

Maar Hitler verbrandde ook kinderen
en niet in Vietnam, maar dichter bij huis
Dus waarom raken mensen van streek
als de Amerikanen dit doen

 

 

Vertaald door Frans Roumen

 

 

Erich Fried (6 mei 1921 – 22 november 1988)

 

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 6e mei ook mijn blog van 6 mei 2020 en eveneens mijn blog van 6 mei 2019 en ook mijn blog van 6 mei 2018 deel 3 en eveneens deel 4.

 

Bij Bevrijdingsdag

 

 

Bevrijdingsmonument in Oirschot, Noord-Brabant

 

 

‘Wij zijn vrij’

Wij zijn vrij, roept de Nederlandsche vlag
die wapperend zich boven ons ontplooit,
wij zijn vrij, roept zij, en zij riep dit nooit
met dieper kleuren dan op dezen dag.

Want zie, het trotsche rood heeft zich getooid
met bloed, dat in den dood de vrijheid zag,
’t wit blinkt van ijver zonder winstbejag,
het blauw werd door beproefde trouw voltooid.

Waai uit, herwonnen driekleur, waai vrij uit,
tezaâm met den oranjewimpelzwier
van Haar, de Landsvrouwe, die gehandhaafd heeft.

Een nieuwe reis vangt aan, en gij beduidt
hetgeen in ons, o heilige banier,
trotseerend, zuiver en gestaald herleeft.

 

 

Martinus Nijhoff (20 april 1894 – 26 januari 1953)
Bevrijdingsmonument in Den Haag, de geboorteplaats van Martinus Nijhoff

 

 

De Turkse schrijver, dichter, vertaler en journalist Roni Margulies werd geboren op 5 mei 1955 in Istanbul. Zie ook alle tags voor Roni Marguleis op dit blog.

 

SLIPPER

Ineens zag ik een oude vrouw
bij de ingang van het metrostation
een paar maanden geleden.
Ze zat te bedelen.

Gescheurd, maar hagelwit waren haar kleren.
Ze deed me aan mijn oma denken:
aan haar ogen vol angst,
haar laatste dagen.

Ik wende me aan telkens als ik langsliep
‘Goedemorgen’ te zeggen en ofwel brood
of geld te geven.
Ze zei geen woord terug.

Ik probeerde laatst wat te zeggen,
ze keek, maar ze begreep het duidelijk niet.
Ze nam aan wat ik gaf
en keek van me weg.

Toen ik er gisteren langskwam, zat ze er niet.
Op de grond zag ik een enkele slipper.
Bleek roze, met schilfers
en op zijn linkerkant

een bloedrood plastic hart
Piepklein, glimmend.
Alsof het ieder moment
zou kunnen gaan kloppen.

 

Vertaald door Erik-Jan Zürcher

 

Roni Margulies (Istanbul, 5 mei 1955)

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 5^e mei ook mijn blog van 5 mei 2020 en eveneens mijn blog van 5 mei 2019.

 

Bij 4 mei (Dodenherdenking)

 

Oorlogsmonument in Veghel, Noord-Brabant

 

 

4 mei
.
De oorlog is al jarenlang voorbij.
Men zegt het, maar het is niet waar.
Ik zie ze nog, gebonden aan elkaar
gaan naar hun graf. De duinenrij
ligt in de zon, de wind streelt door hun haar.
.
Voorover liggen. het is niet voorbij.
Wachten met het gezicht op de grond.
Roepen tot God met een gesloten mond.
Mijn God, mijn God, ontferm U over mij.
.
Nog klopt hun bloed tegen het witte zand.
Nog zoekt hun hart de verre overkant.
Ik hoor de schoten. het is niet voorbij.

 

Jaap Zijlstra (5 september 1933 – 22 december 2015)
Oorlogsmonument in Wassenaar, de geboorteplaats van Jaap Zijlstra

 

 

De Turkse schrijver, dichter, vertaler en journalist Roni Margulies werd geboren op 5 mei 1955 in Istanbul. Zie ook alle tags voor Roni Margulies op dit blog.

 

BANAAN EN SAFFRAAN

’s Ochtends toen ik langs de keuken liep
Zag ik de banaan op de aanrecht liggen.
Gisterenavond heb ik hem niet gegeten en daar laten liggen.

Ik zou hem gaan pakken en hem in de koelkast leggen,
Ik keek: de bovenkant van de banaan zat vol met saffraan!

Ik herinnerde me, dat tijdens het maken van een salade
Het deksel van het saffraanpotje van zijn plaats verdwenen was.

Kijk dat is toevallig, dacht ik, dat rijmt: banaan en saffraan
In mijn keuken banaan
Met bovenop saffraan
Het heeft geen betekenis
Noch enige noodzaak
Zoals alle gedichtjes van mijn leven. 

 

 

Vertaald door Bruno van der Werff

 

 

Roni Margulies (Istanbul, 5 mei 1955)

 

 

Zie voor de schrijvers van de 4^e mei ook mijn blog van 4 mei  mijn blog van 4 mei 2019 deel 2.

De Nederlandse dichter en schrijver Erik Lindner werd geboren op 3 mei 1968 in Den Haag. Zie ook alle tags voor Erik Lindner op dit blog.

 

 

Terug uit Acedia

1. Ze weet een jas als jurk te dragen
terwijl ze zit steunt ze
op de neuzen van haar schoenen

hij staat hij loopt een paar passen
hij loopt terug en blijft weer staan

ze ziet scherp hoe recht de objecten zijn
als ze zich de ondergrond schuin inbeeldt

in de bus die optrekt
steekt ze lezend een hand uit
die een vrouw pakt om te gaan zitten

ze knoopt haar veters op de roltrap
er stopt een auto en ze stapt in.

 

2. Als ze haar knie in de zetel zet
tilt ze de stoel aan de rugleuning omhoog
de stoel balanceert op een poot
hangt stil in een draai

in het trappenhuis staat een ladder

ze zegt mijn gedachten zijn een landschap
haar vingers trommelen op haar dij

er zit een vrouw gehurkt op een boomstronk
haar ellebogen steunend op haar knieën
aan haar voeten zit geen enkel

ze staat op en opent de luiken
een man danst op krukken over straat.

 

3. Nadat ze de motor start
een voorwiel van de stoep afrijdt
wrijft ze mascara uit over haar ooglid

aan de overkant spuit een jongen
met een tuinslang naar een brommer
water loopt in golfjes over straat

een meisje dat touwtje wil springen
komt met te gespreide voeten neer

een vrouw houdt een parkeerplaats bezet
en zwaait naar de auto’s die passeren

ze legt een landkaart op het dashboard
ze draait de spiegel terug en geeft gas.

 

 

Erik Lindner (Den Haag, 3 mei 1968)

 

 

De Oostenrijkse dichter, schrijver, essayist en vertaler Erich Fried werd geboren op 6 mei 1921 in Wenen. Zie ook alle tags voor Erich Fried op dit blog.

 

 

De redding van de wereld

Op een dag
zullen alle honden samenkomen
die met spitse en die met stompe snuiten
die met een glad en die met een ruig vel
die elkaar kunnen luchten
en die elkaar niet kunnen luchten

Ze zullen eerst nog grommen
en ze zullen hun achterpoot optillen
alle honden tegen dezelfde lantaarnpaal
daarop zullen ze wachten
en dan
zal er een beginnen te blaffen

En dan zullen alle honden
uit alle landen
tegelijkertijd blaffen
en dan zal er eindelijk vrede zijn

Vele van hen zullen ook hun mensen meebrengen
maar alleen kampioenen en alleen aan de lijn
Die mogen dan ook hun poot optillen
precies als de honden
en misschien zelfs
tegen dezelfde lantaarnpaal

Maar begint er weer iemand
met oorlog
dan bijten ze hem dood

 

 

Vertaald door Hans W. Bakx

 

Erich Fried (6 mei 1921 – 22 november 1988)

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 3^e mei ook mijn blog van 3 mei 2022 en ook mijn blog van 3 mei 2020 en eveneens mijn blog van 3 mei 2019 en ook mijn blog van 3 mei 2017 en mijn blog van 3 mei 2015 deel 2 en eveneens deel 3.