Archief

De Nederlandse schrijver A. F. Th. van der Heijden werd geboren in Geldrop op 15 oktober 1951. Zie ook alle tags voor A. F.Th. van der Heijden op dit blog.

Uit: Kastanje a/d Zee

“Nijmegen, maandag 6 oktober 1975
Zoals Albert geluidloos, zonder een tree te laten kraken, naar boven klom, veranderde het werkwoord traplopen vanzelf in betrappen. Hij betrapte de treden zoals een rat zijn tredmolen betrapt, maar op driehoog verwachtte hij bovendien, met de sterfte in het hart, een betrapping te kunnen verrichten. Mocht ergens onder zijn voet een plank waarschuwend piepen of kreunen, zodat het gerucht als een alarm de zolderverdieping bereikte, dan zou ‘betrappen’ weer gewoon het beklimmen van een trap worden, niets meer en niets minder.
Hij nam de overloop van de tweede etage met onhoorbare stappen, en begon aan de derde en laatste en smalste trap: die naar het kleine appartement van Marike de Swart. De moeilijkste – niet alleen omdat de treden er verraderlijker waren, maar vooral omdat elk gekraak veel directer tot het gehoor van de bewoonster door kon dringen. Haar kamerdeur stond meestal open, vanwege de bereikbaarheid van het keukentje aan de straatkant: zo kon ze de ketel horen fluiten en de deksels horen klepperen.
Het trapgat ging rechtstreeks over in het krappe voorportaal van de zolderkamer. Albert bereikte het zonder enig gerucht. De deur naar de woonruimte stond inderdaad op een flinke kier. Hij bleef op de bovenste tree dralen om zijn ademhaling, die geluidloos door zijn open mond ontsnapte, tot rust te laten komen. Inwendig leek het gehijg gewoon door te gaan, en even vreesde Albert dat Marike zijn heftig pompende hart door de deur heen kon horen bonzen. Niet dat traplopen bij hem een slechte conditie onthulde – het was juist de inspanning van het afremmen, in combinatie met de angstige onzekerheid over wat hij boven zou aantreffen. Bedaar nu, trampolinehart.
Voorlopig was hij degene die zich betrapt voelde. In de collegezaal al. Hij zag er voor het eerst sinds die rampzalig verlopen lentedag, een klein halfjaar geleden, Hans Krop terug, die hem ook nu nog weigerde te groeten. Was het de verongelukte trojka, of had zijn moeder uit de school geklapt over afgelopen zomer? Alsof De Krop het vertikte om met Albert in dezelfde ruimte te verkeren en met hem dezelfde lucht in te ademen, verliet hij vrij kort na het begin van het eerste uur Wijsgerige Antropologie de overigens goed geventileerde zaal – met geheven hoofd en vooruitgestoken kin, de bovenlip geboetseerd tot een minachtende krul. Zijn vertrek baarde geen opzien. Anders was dat toen Albert zich, halverwege het tweede uur, uit de banken wurmde, en daarbij met een luide klap zijn boek ( Jacques Lacan) op de parketvloer liet vallen. Iedereen, inclusief de docent, keek verstoord of nieuwsgierig op om zijn ontijdige aftocht te volgen. Betrapt.”

A. F. Th. van der Heijden (Geldrop, 15 oktober 1951)

De Duitse dichter en schrijver Günter Grass werd geboren in Danzig (tegenwoordig Gdansk) op 16 oktober 1927. Zie ook alle tags voor Günter Grass op dit blog.

Draai je niet om

Ga niet naar het bos,
in het bos is het bos.
Wie naar het bos gaat
en bomen zoekt, die wordt
in het bos niet meer gezocht.

Wees niet bevreesd,
de vrees ruikt naar vrees.
Wie naar vrees ruikt,
die ruiken helden,
die als helden ruiken.

Drink niet uit het meer,
het meer smaakt naar meer.
Wie uit het meer drinkt
heeft voortaan
nog slechts zin in zee.

Bouw voor jezelf geen huis,
want anders ben je thuis.
Wie thuis is,
die wacht op laat bezoek
en doet de deur open.

Schrijf geen brief,
de brief gaat naar het archief.
Wie de brief schrijft
onderschrijft wat van hem
ooit nog overblijft.

Vertaald door Jan Gielkens

Günter Grass (16 oktober 1927 – 13 april 2015)

Zie voor nog meer schrijvers van de 15e oktober ook mijn blog van 15 oktober 2018 en ook mijn blog van 15 oktober 2017 deel 1 en eveneens deel 2.

De Nederlandse dichter en schrijver Maarten van der Graaff werd geboren op 14 oktober 1987 in Dirksland. Zie ook alle tags voor Maarten van der Graaff op dit blog.

Drive-Thru Walk-in

frisse ochtend het inlichtingenbureau
in het diepst van je affecten
je hebt geen herinneringen aan je jeugd
of aan belangrijke delen van je verleden
postglaciaal verschuivende gevoelens
je hoort van vrienden en familie je bent jezelf niet meer

een walk-in is een ziel die de gebruikelijke manier om een menselijk
lichaam te verwerven – geboren worden, naar de basisschool gaan, etc.
-omzeilt

Uitbreiding

De bader draagt zijn kleren. Wie is hij?
Sla de maat. verlam. Of doe het daadwerkelijk.

De Internationale Vereniging voor de Studie van Pijn
breidt uit. Niet je prooi zwermen: ruk de nummers van ziekten.
Het was weldadig om, ontdaan van een symbolisch kleed,
op een verfijnde manier
in zonlicht op schrijftafels te spetteren.
Nu ligt hij onder zure lakens.
‘Ik wil niet sentimenteel doen,’ brult hij,
‘maar dát waren nog eens tijden!’

Daar

Ik maakte het binnenste van mijn vrienden open
en zag dat ze op bomen leken, op struiken en op straatlantaarns,
op stekelige, vreemde woorden en op paddenstoelen.

Ik opende ook de dagen die ik zonder ze heb doorgebracht
en zag mijn vrienden onder bomen lopen. Onder straatlantaarns.
Ze keken naar hun schoenen en dachten niet aan mij.

Zoek ik mijn binnenkant, vind ik de buitenlucht,
de parken en rangeerterreinen. En daarin, daarlangs,
daar lopen ze. Daar praten ze met elkaar.

Maarten van der Graaff (Dirksland, 14 oktober 1987)

De Amerikaanse dichter en schrijver Edward Estlin Cummings werd geboren in Cambridge, Massachusetts op 14 oktober 1894. Zie ook alle tags voor E. E. Cummings op dit blog.

No Thanks (l935)
29

de meeste(mensen

kunnen gewoon

niet)
willen niet (de meeste
oudermensen moeten niet

moesten niet) de meeste durven niet

(mensen zoals ach
je weet wel van die)
zijn niet

&

zelfs
(omdat de meeste niet
ooit hebben geleefd

mensen altijd) gaan ze niet

dood (om hoogst begraven
te raken onaanraakbaar
zeer

door

de meeste)mensen

Vertaald door Peter Verstegen

E. E. Cummings (14 oktober 1894 – 3 september 1962)

Zie voor nog meer schrijvers van de 14^e oktober ook mijn blog van 14 oktober 2025 en ook mijn blog van 14 oktober 2018 deel 1 en eveneens deel 2.

De Jamaicaanse dichter en schrijver Colin Channer werd geboren op 13 oktober 1963 in Kingston. Zie ook alle tags voor Colin Channer op dit blog.

Mons of Luke al Dente

Basil from a pot on the veranda,
over-priced pinoli and pimientos
pressured into dust,
brassy olio from TJ’s rumored virgin,
Greek alleged,
Israeli sea salt from Whole Foods
and Parmigiano-Reggiano
from that shoppe in Wayland Square
where la señora with the Spanish speaking helper
and the bum preserved by lunges
reaches from her core
for briny lemons brie and sausage
taut ficelle flown in from Orly and loose tea.

To pestle proper is a patience.
Squelching herbs and oil without no spillage
stone to stone is zazen for the savage,
koan in practice, jag belief.

If you did deh-deh babylove I woulda feed you,
fess up to the slip up with the garlic
as we lapse in chairs out-folded on the pout
projecting from this brick face building
where in daytime June-tucked herbs
in earthen gardens get full dandy for the sun.

If you did deh-deh babylove yours would be
bow ties pesto-dyed. Bow ties and Torrontes,
Mendocino short of gelid, pampas golden sipped in spate.

That slab table from the TIFF you joked off
as “enbuttered with thick books” I am there now,
taking succor in a mons of luke al dente
as I doodle and address pink Post-its like postcards.

I mammer to your belly’ s ear hole
as you do your what-you-do there
in your way-off near-far town.

Did you think a year would pass
before I got the what of what you wrote of
of the lemons? How when fixed in salt
they tang the tongue?

Tonight I cleared a spot, annulled my mustache.

Have a bowtie.
Let this salt and sour wince you.

Spring a nib of pee.

Colin Channer (Kingston, 13 oktober 1963)

De Indiase dichter, schrijver, librettist en muzikant Jeet Thayil werd geboren op 13 oktober 1959 in Kerala. Zie ook alle tags voor Jeet Thavil op dit blog.

DE SCHUILPLAATSEN

Als sterrenlicht, als as of regen,
als een vlek op de maan,

als een boom, laten we zeggen een magnolia,

als een blad of een man die een blad imiteert
in stukken gescheurd
en prooi van de wind,

als de stank van een klein dood dier.

als een trilling in het trappenhuis,
een melodie of muis,
een traan, een ruk,

als angst gezien vanuit een vliegtuigraam,

als een telepathische rode kater
die in een streepje maanlicht verschijnt
het afgesloten huis binnenkomt
en zijn stinkende spoor achterlaat in elke afgesloten kamer,

als een boot op de Muvattupuzha die haast
zijn last van twee kinderen en een vrouw
laat vallen in de moessonstroom,
en als de rivier hen had meegesleurd,
hoeveel pijn zou dat hebben veroorzaakt
en hoeveel hebben bespaard?

als mijn moeder die het monsterlijke hoofd tussen haar benen uit probeert te persen,

als de stalker om vier uur ’s morgens
de krakende schommel in het park bij mijn huis
het naar beneden gekeerde gezicht wit in het licht van het mobieltje,

als de god die over de zolder van mijn geest paradeert
of de geest die kronkelt in de kelder
of de slaaf die het midden bewoont,

als een ontroostbare sopraan haast aan het eind van het Ave Maria,

als een kersrode Stratocaster Elite
gevonden bij een lommerd in Vancouver
en afgepingeld tot achthonderd dollar,

als slechte heroïne in een steeg in Delhi
een verkruimelde roze pil, verkocht in een gedraaid stukje papier
hongerig maar vreugdeloos opgesnoven,

als een vrouw (weer en weer)
met krullend haar, met mond en ogen als de jouwe,

als een gestalte aan de kant van de snelweg
die me aanspoort om de auto in de prak te jagen
met een stem zo kalm en wijs
dat ik al mijn zelfbeheersing nodig had om niet toe te geven,

als goede heroïne in Zürich,

als een opgezwollen wit gezicht op het plafond van een geleende kamer
dat de hele nacht tegen me praat
met woorden die ik niet begrijp omdat ik er te high voor ben,

als een viool die kruipt door de
bomen voor de Humboldt Universiteit
en ik beschouwde muziek als de honger
die eet wie hij opstookt

als de voorzichtige hagedis die mijn brein bewaakt,

als de verblinde vogel die steelt – juwelen, rotzooi,
wat er maar te vinden is – om te bouwen
en wat bouwde ik meer dan een huis van stof?

als een ritueel van pasgetrouwde insecten
als een insect, gehoornd huiverend stuiptrekkend
piepkleine tyrannosaurusweeën,

als het wit van mijn baard, witheid die sneeuw of bedwelming te boven gaat,

als het verlaten kind dat je was
dat dag zei tegen wind en water 
het tegengestelde van lucht binnenging
nee zei tegen aardebloed

stop zei tegen lichaamsbloed
arriveerde als witte schaduw
zonder kenmerk of verlangen
als een druppel offerolie

je atomen liet samenkomen
vallend druipend onder
in je haast om het koninkrijk
van eeuwig leven in te gaan,

als ziekte, als leveraandoening
en de rivier van rode wijn die haar geneest,

als de blauwe druif die de wijn maakte,

als een zwarte brandplek op je been die ’s nachts ontstaat en jarenlang blijft zitten,
als een onverklaarbare bult op je schouder,

als het geluid van iemand die vlakbij zachtjes huilt in de nacht,

als een dood meisje met bloedrode lippen
bloedrode ogen en wangen
een bloedrood gewrongen hals,

als een crematoriumstank van
kamfer en vlees,

als wat je ook wilt,

maar kom terug.  

Vertaald door Jabik Veenbaas

Jeet Thayil (Kerala, 13 oktober 1959)

Zie voor nog meer schrijvers van de 13^e oktober ook mijn blog van 13 oktober 2018 deel 1 en eveneens deel 2.

De Vlaamse dichter en essayist Stefaan van den Bremt werd geboren in Aalst op 12 oktober 1941. Zie ook alle tags voor Stefaan van den Bremt op dit blog.

Troost van de broodschrijver

Vier met z’n vijven hoogtijd
in één lijf. Kermis in de hel.
Een van de vijf is op de loop.
Het regent dat het goud giet.

1

Ik drink op de wijn
die smaakt naar nu
wanneer hij oud is.
Ik drink op de melk
die smaakt naar toen
ik dronk voor het eerst.
Ik drink op het bier
dat smaakt naar meer.
Ik drink op het water
dat smaakt naar niets
dan dorst. Waarop ik drink.

2

Ik eet jullie brood.
Ik spreek jullie woord.
Ik eet meer dan brood.
Letters heb ik gegeten.
Koren heb ik gesproken.
Koren op mijn molen.
Bloem van jullie woord.
Lees, eet mijn woord.
Schrijf, spreek brood.

Zesde zintuig, zoekend

Een van de vijf is op de loop.
Liep uit de hand. Kroop uit mijn
lijf. Een zesde zintuig zoekt de
voortvluchtige. Geeft je de vijf.

1

Tastend naar de toetsen van het orgel
in eigen boezem, in het donker dansend
naar het blazen van de kat die hij wil
aaien of knijpen, dansend naar het pijpen
van de doedelzak van het oud zeer, leest
hij. Niemand leest beter dan de blinde.
In de sterren die hij ziet wanneer hij
stoot op de betekenis.

2

En om te ruiken hebben we de hond.
En om te rieken een paar schoenen,
Zie ze snuffelen met hun neus
tegen de grond. Zij vinden weer
waar vroeger plaats heeft gevonden
als jij ze eerst het zweetspoor op
laat snuiven. De plaats is vervaagd
en leeg en wat ontluisterd. Maar
we zijn er.

Stefaan van den Bremt (Aalst, 12 oktober 1941)

De Italiaanse dichter Eugenio Montale werd geboren in Genua op 12 oktober 1896. Zie ook mijn blog van 12 oktober 2010 en eveneens alle tags voor Eugenio Montale op dit blog.

Het kustwachtershuis

Jij denkt nooit meer aan het kustwachtershuis,
hoog bovenop de rotskust, op een klif:
verloren wacht het op je sinds de avond
dat daar jouw zwerm gedachten binnenging
en er rusteloos bleef.

Zuidwesters hebben sinds de oude muren jaar
na jaar gestriemd en jouw lach klinkt niet vrolijk meer:
de dolle naald van het kompas draait doelloos door,
de som van onze dobbelstenen klopt niet meer.
Jij denkt er nooit meer aan; een andere tijd
verduistert je herinnering; een draad raakt los.

Eén eind heb ik nog vast; maar het huis wijkt
en op de nok van ’t dak staat ongenadig
de zwartberookte windwijzer te draaien.
Ik heb een eind vast, terwijl jij alleen
blijft en in dit donker hoor ik nietje adem.

Oh de vluchtende einder waar zo zelden
het boordlicht van de tanker zichtbaar wordt!
Is dit de doortocht hier? (De branding kolkt
nog steeds tegen de rots die steil in zee staat…)
Jij denkt nooit meer aan het huis van die avond,
mijn avond. En ik weet niet wie blijft en wie gaat.

Vertaald door Marko Fondse en Peter Verstegen.

Eugenio Montale (12 oktober 1896 – 12 september 1981)
Portret door Sergio Vacchi, 1989

Zie voor nog meer schrijvers van de 12^e oktober ook mijn blog van 12 oktober 2025 en ook mijn blog van 12 oktober 2023 en ook mijn blog van 12 oktober 2018 en ook mijn blog van 12 oktober 2017.

De Duitse schrijver Christoph Peters werd geboren op 11 oktober 1966 in Kalkar. Zie ook alle tags voor Christoph Peters op dit blog.

Uit: Dood in Berlijn (Vertaald door Annemarie Vlaming)

“NERGENS HAD EEN GOD ZIJN SPOREN NAGELATEN. Niet dat die lang bewaard zouden zijn gebleven in het Brandenburgse zand. Nergens een Romeinse tempel, amfitheater, slotruïne of kathedraal om te getuigen van mythische grootsheid. Naar heiligengraven zou je tevergeefs zoeken, maar wie zocht daar ook naar? De graftombe van de Hohenzollerns was vanwege renovatiewerkzaamheden gesloten. En afgezien van een paar deskundigen was toch al niemand meer op de hoogte van namen en daden van het vroegere geslacht van overheersers. 0, koning van Pruisen, jij grote potentaat / wat zou de vreugde groot zijn als je snel je troon verlaat. Hier en daar sierde rococo in de stijl van Frederik de Grote het stadsbeeld, Deutscher Dom, Französischer Dom, een operagebouw, een zomerpaleis, best aardig uitgevallen, verder de Griekse dromen van Schinkel, aansluitend historiserende pracht en praal, gebouwd in opdracht van de laatste keizer. Wilhelm II stierf in 1941, nadat hij na een verloren wereldoorlog was afgezet en zijn verdere leven in ballingschap in Nederland had doorgebracht. Het Derde Rijk was er niet rouwig om. Van de Führer kreeg slechts een compacte delegatie toestemming om de reis naar de bijzetting in bezet gebied te maken. Op totale oorlog volgde totale verwoesting. Wederopbouw volgens de normen van het socialistische of kapitalistische realisme, Opgestaan uit de ruïnes, Siemens, AEG, VEB, LPG; arbeiderspaleizen, sociale woningbouw, de autovriendelijke stad, form follows function. Eens in de zoveel tijd sloegen staatsraad-voorzitters en Amerikaanse presidenten elkaar om de oren met oneliners van blijvende eeuwigheidswaarde. Niemand hat die Absicht, eine Mauer zu er-richten. Ich bin ein Berliner. Mr. Gorbachev, tear down this wall! De Vreedzame Revolutie, waar niemand van tevoren een perronkaartje voor had gekocht.’ Wir sind das Volk. Wir sind ein Volk. Deutschland einig Vaterland. Onlangs had das eine Volk zichzelf getrakteerd op een namaakpaleis, opgetrokken uit met zandsteen bekleed gewapend beton, KAMA JAJA JIPPIE JIPPIE JEEY!!!, adelaars, profeten, helden als gevelornamenten, omwille van de goede oude tijd. Op de koepel prijkte een kruis, met daaronder rondom het inschrift: EN DE ZALIGHEID IS IN GEEN ANDER, WANT ER IS ONDER DE HEMEL GEEN ANDERE NAAM ONDER DE MENSEN GEGEVEN, EN ELKE TONG ZOU BELIJDEN DAT JEZUS CHRISTUS DE HEERE IS, TOT HEERLIJKHEID VAN GOD DE VADER. OPDAT IN DE NAAM VAN JEZUS ZICH ZOU BUIGEN ELKE KNIE VAN HEN DIE IN DE HEMEL, EN DIE OP DE AARDE, EN DIE ONDER DE AARDE ZIJN.”

Christoph Peters (Kalkar, 11 oktober 1966)

De Duitse dichter en schrijver Daniel Falb werd geboren op 11 oktober 1977 in Kassel. Zie ook alle tags voor Daniel Falb op dit blog.

Uit: De tred van de shar-pei
Vier gedichten uit ‘New Zork’

de meetbare diepte van de organisatie die ons animeerde. de oermeter ijken. de
huizen bestaan uit cake.

montagne sainte-victoire’s twenty four expiring versions per time unit. let op de
houdbaarheidsdatum van de dingen om ons heen.

de natuur produceert kant-en-klaargerechten. door publieke functies gaat het geoogste
dus, gaat het lichaamsgewicht gekleed heen.

we lagen bovenop elkaar, in de generatietijd. op mij drukte een president en de
eindeloze rij van zijn ferventste performers.

zegt de ene erwt tegen de andere. de bevoorradingslijnen zijn tot de nok toe bedekt
met woongebieden. gazons van burgerbureaus.

als structuren de straat op gaan, wat is dan de straat. en het fruit, aan de struik seconden
lang optimaal geconserveerd.

in de levensmiddelenafdeling rekende ik af en kreeg van de automaat geld terug dat
aan de bomen groeit.

Vertaald door Ton Naaijkens

Daniel Falb (Kassel, 11 oktober 1977)

Zie voor nog meer schrijvers van de 11e oktober ook mijn romenu blog van 11 oktober 2018 en ook  mijn blog van 11 oktober 2017 en eveneens mijn blog van 11 oktober 2015 deel 2.

De Roemeense schrijfster Liliana Corobca werd geboren op 10 oktober 1975, in het dorp Săseni, raion Călărași, Sovjet Socialistische Republiek Moldavië. Zie ook alle tags voor Liliana Corobca op dit blog.

Uit: Kinderland (Vertaald door Jan Willem Bos)

“De moeders komen!
Net als de geiten in het sprookje komen de moeders naar huis, trillend van opwinding en angst wachten de bokjes thuis op hen, zijn ze niet door de wolf verslonden? De kinderen huilen bij de komst van de moeders, die overdonderd en ontdaan zijn hoeveel hun kroost is gegroeid tijdens hun afwezigheid. De moeders komen naar de kinderen van het dorp, want nu is het zomer en hebben ze vakantie, alleen onze moeder komt niet.
Ik wil er niet eens aan denken dat ik zou willen dat oma doodgaat zodat mama en papa allebei meteen naar huis komen. Dat hebben al oma’s kinderen zo besloten en daarom zijn we deze zomer alleen thuis. Onze ouders hebben dat afgesproken zodat ze niet twee keer hoeven te komen en twee keer geld uitgeven voor de reis. Afgelopen zomer is papa voor een paar dagen gekomen en toen heeft hij wat klusjes gedaan, wat reparaties uitgevoerd. Daarna is ook mama voor vakantie gekomen. En dit jaar wachten ze eerst totdat oma is overleden.
Wanneer mama komt, huilt ze niet in ons bijzijn, ze zegt, weet je, ik moet eventjes de schuur gaan opruimen of het varken knort van de honger of ze bedenkt een ander smoesje om zich te verbergen en daarna, als ze eenmaal uitgehuild is, komt ze glimlachend naar ons toe. En Marcel, die mama zo weinig in haar armen heeft gehouden, wil haar, als ze komt en in de weer is met de bagage en allerlei telefoontjes, zo graag knuffelen, dat hij neerhurkt en een van haar benen omklemt. Mama zegt niets, ze laat het toe, ze zou hem in haar armen willen nemen, maar dat kan nu even niet, daar heeft ze geen tijd voor. Ze loopt, of beter gezegd: ze sleept zich van hot naar her, terwijl Marcel aan haar been blijft hangen.
En een keertje, bij een eerdere gelegenheid, had Marcel zich verstopt, ik weet niet of hij geschrokken was, maar we riepen hem allemaal: Marcel, mama is er, mama zoekt je, en hij zat weggedoken onder de kussens in de woonkamer en we begonnen aan hem te sleuren, maar hij hield de kussens vast en gilde, hij gilde ook toen mama hem in haar armen nam, alsof ze te heet was en hij zich aan haar brandde. Nu verstopt hij zich niet langer. Mama brengt kleertjes, speelgoed, koekjes en heel fraai verpakte chocolaatjes voor hem mee en hij verheugt zich er even ongeduldig op als wij.”

Liliana Corobca (Săseni, 10 oktober 1975)

De Poolse dichter en schrijver Tadeusz Różewicz werd geboren in Radomsko op 9 oktober 1921. Zie ook alle tags voor Tadeusz Różewicz op dit blog.

GOUDEN BERGEN

Voor het eerst
zag ik bergen
toen ik zesentwintig
was

Ik lachte niet
ik schreeuwde niet
in hun aanschijn
sprak ik op fluistertoon

Toen ik thuiskwam
wilde ik vertellen
aan moeder
hoe bergen eruitzien

Het was een ingewikkeld verhaal
’s nachts
ziet alles er anders uit
ook bergen en woorden

Moeder zweeg
misschien was ze in slaap gevallen
van vermoeidheid

In de wolken
groeide de maan
de gouden berg
van arme mensen

Vertaald door Karol Lesman

Tadeusz Różewicz (9 oktober 1921 – 24 april 2014)

Zie voor nog meer schrijvers van de 10^e oktober ook mijn blog van 10 oktober 2025 en ook mijn blog van 10 oktober 2021 en ook mijn blog van 10 oktober 2018 en ook mijn blog van 10 oktober 2017 en eveneens mijn blog van 10 oktober 2015 deel 2 en eveneens deel 3.

De Vlaamse schrijver Herman Brusselmans werd geboren in Hamme op 9 oktober 1957. Zie ook alle tags voor Herman Brusselmans op dit blog.

Uit: Simpele personages

“Kleefland en Dorrus zaten op zekere dag in De Lobos. Ze dronken elk voor zich een Jupiler-pils. Buiten was het weer guur.
“Ik zou wel eens een dierentuin willen bezoeken”: zei Kleefland.
“Ach: zei Dorrus, “je weet niet waar je aan begint. Met al die beesten. Sommige spuwen in je gezicht”.
“Alleen de lama’s”, zei Kleefland, “en daar houd ik afstand van, je kent mij”.
De uitbater, tevens eigenaar van De Lobos, werd Fristi genoemd, vanwege dat roze drankje. Hij zei: “Ook vreemde wezens zijn Idafkoppers”.
“Wat zijn dat?’ wilde Kleefland weten.
“Kleine hagedissen die alleen voorkomen in het verleden”.
“Zijn ze derhalve uitgestorven?’ vroeg Dorrus.
“God mag het weten”, zei Fristi, en hij nam een slok van z’n Fristi. Je mocht hem midden in de nacht wakker maken om zo’n Fristi te drinken, maar niemand maakte hem ooit midden in de nacht wakker, wat hij een voordeel van slapen vond.
Verder zaten er in De Lobos een man in een rolstoel, twee nerveuze vrouwen, en iemand die leek op een jong kind maar toch al negentien jaar was. Hij heette Ros-veld, was op de sukkel en zat vaak op café om de tijd, die zichzelf nooit doodde, alsnog te doden. Op bepaalde tijdstippen ging hij naar het toilet om zich in te spuiten met speed.
“We kennen je niet, oude kerel”, zei Kleefland tegen de man in de rolstoel, “wie ben je?” “Noem jij mij een oude kerel?” zei de man. “Ik ben pas zeventig”.:
“En toch nog in een rolstoel zitten”, zei Dorrus.
“Dat komt door een ongeluk en door niks anders”, zei de man, “ik ben op m’n fiets geschept door een Scania Vabis”.
“Er gebeuren vele ongelukken met Scania’s”, zei Fristi, “en wat doet de regering eraan? Geen fluit”.

Herman Brusselmans (Hamme, 9 oktober 1957)

De Poolse dichter en schrijver Tadeusz Różewicz werd geboren in Radomsko op 9 oktober 1921. Zie ook mijn blog van 9 oktober 2010 en eveneens alle tags voor Tadeusz Różewicz op dit blog.

Einst habe ich die Muse gefragt,
Und sie antwortete mir
Am Ende wirst du es finden…

maar hij die na het Einde kwam
kreeg geen antwoord

Op weg naar de Nieuwe Mens
het Nieuwe Jerusalem
Utopia

zocht ik moegeworden
naar schaduw
onder de boom van de kennis
van goed en kwaad
maar de boom was verdord
verwaaid

door de zwarte engel beroofd
van geloof hoop liefde
bevond ik me op een weg
leeg donker
ijzig koud

uit de verte bereikte me
geblaf van honden en mensen

maar thuis trof ik Vader
noch mijn broers noch was er brood

voor mij liet ik voetsporen achter
en ik week terug in een land zonder licht

Vertaald door Gerard Rasch

Tadeusz Różewicz (9 oktober 1921 – 24 april 2014)

Zie voor nog meer schrijvers van de 9^e oktober ook  mijn blog van 9 oktober 2018 en ook mijn blog van 9 oktober 2017 en eveneens mijn blog van 9 oktober 2016 deel 2.

Nobelprijs voor Literatuur 2026 voor Anne Carson

De Canadese dichteres, essayiste en vertaalster Anne Carson heeft de Nobelprijs voor Literatuur 2026 gewonnen. Anne Carson werd geboren op 21 juni 1950 in Toronto. Zie ook alle tags voor Anne Carson op dit blog.

Tango XXV. Sad Severe Tango Dance of Love and Death Dance of Night and Men Dance of the Dark Kitchen of the Poverty of Desire

Shall we sharpen our eyes and circle closer to the beauty of the husband—
carefully, for he was on fire.
Under him the floor was on fire,
the world was on fire,
truth was on fire.
Around him green fire blew straight off every tree.
He was almost never sad, a god led him on.
Nor did he doubt his fate which looked as Napoleon used to say like this:
I write myself between worlds.
What he wrote depended on who he was with.
Once he met Ray
he began to write paintings.
In Ray’s room they worked side by side, the husband talked.
Ray liked learning about places in the world,
for he had scarcely travelled and about books,
for he did not read.
What are the Alps like?
From the plane they look fragile like pieces of pottery. Thin silences float inbetween.
And up close.
Up close more like cheese. Parmesan.
Is it expensive.
Parmesan?
Italy.
Yes and no.
You stay with your Italian sweetie?
She got married.
To who.
Man named Ricky.
They happy?
She had to unlock him she said.
Meaning sex.
I guess.
You know what’s good for that is tango.
For unlocking?
Cures the digestion too.
How do you know these things.
Remember Flor?
No.
The one before Karl.
Karl?
Karl was the one before Danny.
Oh.
And Flor was a tangoist.
That seems a long time ago to me.
Poor pure Flor.
Seems so long ago.
Flor was defenseless.
Doesn’t that seem a long time ago to you Ray.
No not so long but you were married then it was all different.
It makes me tremble.
What.
To think back. I remember exactly how I thought life would be.
Everyone has dreams.
No not dreams it was a precise picture.
What went wrong.
Middlemen.
Sorry?
Take the divorce for example, not her idea to divorce me. Middlemen got to her.
She knew you were lying and sleeping around.
Ray please I never lied to her. When need arose I may have used words that lied.
Way too philosophical for me.
Philosophers say man forms himself in dialogue.
That I understand.
So did she.
Now there you’re wrong.
Why do you say so.
I saw her go down.
She was far stronger than me.
She went down.
Everything I did I did for her.
Why are you yelling.
I’m going to see her this weekend.
You’re insane.
I’ll write first.
She divorced you three years ago why not leave her alone.
I have faith.
In what.
In us.
There is no us.
Deep pure faith.
But why.
Ray you know I wish I lived in another century.
You used to say the body is the beginning of everything.
I don’t believe that anymore.
You still sleep around.
I do.
You make me sad.
The way people live here—
Yes.
Land of no miracles.
What do you hope for now.
To be reborn as a great warrior in the year 3001.
On a June evening.
What did you say.
It’s a line from a tango song.
On a June evening yes.

They went on working, he at his easel
and he on the floor by the lamp
while high black banks of twilight came and stood around them close
as sentries.
The husband was making a plan of the Battle of Epipolai

which he hoped to transfer to a wall of his house using acrylic paint
and small flags.
Why Epipolai? This bloody Athenian defeat
began with one surprise night move in 413 B.C.
Blurring a line between courage and folly

the Athenians attacked uphill in the dark
against fortified Syracusan positions.
Its originality at first
brought success to the plan,
then the Syracusans grasped it

and charged and disorder flowed everywhere.
Visibility was by moonlight,
they could see outlines but not who was who.
Hoplites got churning
in a space no bigger than a stairwell

for those Athenians who were already routed and descending the cliff
met others arriving fresh to the attack
and took them for enemies—moreover,
constantly shouting the password
they revealed it to the enemy and with this word

coming at them wrongly in the dark the Athenians panicked.
Friend fell upon friend.
It was like a beautiful boiling dance where your partner
turns
and stabs you to death,

cauldron of red Sicilian moon and white Greek lips.
He hums as he works.
Rectangles for the Syracusan outbuildings,
broken lines for the brave Athenian assault,
triangles for likely places of confrontation,

black dots of varying sizes for estimated casualties along the path of the rout.
In his mind
he is composing a letter
to explain to her (again)
about the fog of war and need for endurance and splendor
they will come to in the end.
We need a new password he whispers with a smile,
as he imagines himself arriving exhausted and hoarse,
dusty from the road, riding a tank one fine evening.
June evening.

 
Anne Carson (Toronto, 21 juni 1950)

De Nederlandse dichter Alexis de Roode werd geboren op 8 oktober 1970 in Hulst. Zie ook alle tags voor Alexis de Roode op dit blog.

Mechaniek

Een klein metronoom die tikt en draait,
dat is de klok. Neutraal als hekwerkstaal.
Niet wreed zoals het weer, de vrouw, de man..
De klok maakt niemand oud of gek of kaal.

Het koele mechaniek heeft niets met ons
van doen. De wijzers draaien stijfjes door.
Hij komt uit onze hand, maar luistert niet
naar onze nood; hij volgt zijn tandenspoor.

Waarom gehoorzaamt u dat polsgeval?
Waarom zo zweten, janken, al die last?
Wanneer er van je neus een traan in drupt
verliest het ding meteen de maat. Roest vast.

Pijnloze metamorfosen V

Laten we zeggen:
ik ben een koning.
Niet om wat ik kan of
ben, ben ik koning, koning
ben ik zonder meer.
Al voor ik geboren werd
bekleedde men voor mij
de aarde met zachte wolken.
Bloesemend kant ben ik
dat zwijgt van waardigheid.

Het is mijn wens
een gelijke te ontmoeten
die mijn uitzicht kan delen,
maar niemand geeft gehoor
aan mijn bevel.
Ik ga soms liggen in het gras
om zichtbaar te worden
voor mijn volk,
maar het schijnt mij toe
dat wij werkelijk alleen zijn.

Springhond

Uit het donker komt ze tevoorschijn,
ze hijgt en zigzagt tussen sprieten door,
komt op mij af in bokkensprongen,
het lijkt of ze lacht, ze springt!

En ik ren en ik ren en ik ren door de nacht
en ik ben groter dan een grashalm
en de bomen duiken speels voor mij weg
en daar is een bankje en heel laag heel makkelijk
en ik spring!
en de sterren blijven plakken in mijn maanstraalhaar
en daar is de grond en boem! en ik ren en ik ren
en mijn tong laat ik slingeren over de grond
en ik proef de aarde en lekker! en 40.000 kilometer!
en ik ruik een appel en een hert en een zeehond
en de sterren zijn fris en vooral Sirius
en ze dansen als gras en ze zingen als blaadjes
en ze zijn mijn honderdduizend ogen en kijken fonkelend neer
op het draaien van de grote blauwe wereld
en zien mij rennen in het park,
een kleine witte hond in de nacht

Alexis de Roode (Hulst, 8 oktober 1970)

De Duitse dichter, schrijver en kunstenaar Arne Rautenberg werd geboren op 10 oktober 1967 in Kiel. Zie ook alle tags voor Arne Rautenberg op dit blog.

te grote woorden

ster

langste lengtes
zicht en tast
baar over
bruggend
spuugt de koude
ster zijn einde
uit straalt bundel
gewijs rest
licht uit hangt in
de ruimte een vast
gevroren schijnsel
de hond ik noem
die ene ster
daar reeds lang
wordt korter zijn
vurige staart
stormt naar binnen
barst door
pupillenzwart als
uitgebrand
einde
naar jou toe

Vertaald door Frans Roumen

Arne Rautenberg (Kiel, 10 oktober 1967)

Zie voor nog meer schrijvers van de 8^e oktober ook mijn blog van 8 oktober 2018 en ook mijn blog van 8 oktober 2017.

De Nederlandse schrijver en dichter Simon Carmiggelt werd geboren op 7 oktober 1913 in Den Haag. Zie ook alle tags voor Simon Carmiggelt op dit blog.

Uit: Kroeglopen 2 (Een rondje)

“Een paar weken terug is ome Jan plotseling gestorven. Op weg van de kroeg naar zijn kamertje zakte hij in de steeg als een lampion in elkaar en was meteen elders. Het hart, hè. De vaste jongens hoorden het pas de volgende ochtend, toen ze aan de tapkast stonden uit te wasemen. Ze zeiden eerst dat je ’t je eigen niet kon voorstellen. Toen namen ze een pilsje en zeiden dat ze, even zo vrolijk, tékenden voor zo’n dood.
‘Ze hebben ‘m uitgedraaid als ’t knoppie van ’t licht,’ zei de kastelein. ‘Wat kun je nou mooier hebben?’
En dan, hij was zevenenzeventig, dus hij had niks te mopperen. Al vele jaren zat hij de hele dag in de kroeg, geen woeste zuiper, maar wel, wat de Engelsen noemen always willing to bend an elbow. Toen hij vierenveertig was, had de dokter gezegd: ‘Als u zo doorgaat, leeft u geen maand meer.’ Hij was zo doorgegaan. De enige verandering die hij in zijn leven aanbracht, was dat hij sindsdien nimmer meer een dokter bezocht. Zo wordt een mens ongehinderd zevenenzeventig. Omdat hij een wandelend bewijs was van de medische ignorantie en de heilzaamheid van een ongezonde levenstrant, werd hij in de kroeg behandeld als een heilige koe. Sterk moet hij in elk geval geweest zijn, want de Duitsers hadden vier oorlogsjaren lang in Mauthausen ijverig geprobeerd hem dood te schoppen, ’t Had hem niet eens haatdragend gemaakt.
‘Al dat mishandelen is natuurlijk niet goed voor je gestel,’ zei hij wel eens, ‘maar ik moet toegeven, je had er ook geschikten onder, die niet sloegen. Nou ja, zo’n enkel klapje…’
Ofschoon hij een uitstekende echtgenoot en een liefhebbende vader zou zijn geweest, had hij kind noch kraai. Aan trouwen was hij nooit begonnen.
‘Dat komt, ik heb een zéér gelukkige jeugd gehad,’ zei hij, ‘en als ik dan een meisje ontmoette, dacht ik altijd: ze is wel aardig, maar toch niet zoals mijn moedertje.’
Dat woord ‘moedertje’ liet hij als een witte duif los in de sigarenmist van de kroeg en hij keek het na door ogenzilt. Ook zijn vader had hij diep bemind, ’t Was een fervente wandelaar geweest, die op hoge leeftijd nog doodleuk naar Haarlem liep. Een vrolijk iemand ook, altijd vol kwinkslagen en fopperijen, maar op de middag van zijn sterven was hij plotseling bevangen door de oermelancholie waaraan niemand ontkomt, en hij had, star naar het plafond kijkend, gezegd: ‘Ik heb ’t, geloof ik, allemaal verkeerd gedaan.’
‘Ben je belazerd, ouwe, je hebt ’t juist prachtig gedaan,’ had ome Jan geantwoord.”

Simon Carmiggelt (7 oktober 1913 – 30 november 1987)

De Duitse dichter, schrijver en kunstenaar Arne Rautenberg werd geboren op 10 oktober 1967 in Kiel. Zie ook alle tags voor Arne Rautenberg op dit blog.

te grote woorden

vlees

bleek afgelikt
tussenstuk jij
blauw gespikkeld,
kruist het pad
van de warme
handen verderop
betegelde muren de
botten
huid en vandaag gespannen
over til nog
een steen uit het
gras draai
zijn vochtige kant
voor je gezicht in het
gat in de aarde — kijk:
ongedierte, hoe het
kriebelt in het licht
in het licht

Vertaald door Frans Roumen

Arne Rautenberg (Kiel, 10 oktober 1967)

Zie voor de schrijvers van de 7^e oktober ook mijn blog van 7 oktober 2018 deel 1 en eveneens deel 2.