Berichten van 18 september 2013 tot 19 september 2013

De Duitse dichter en schrijver Crauss werd geboren in Siegen op 19 september 1971. Zie ook mijn blog van 19 september 2010 en eveneens alle tags voor Crauss op dit blog.

 

 

CLAUDIUS RECHT VERSTEHEN

den 7. sept./ lieber Friz,
vorige woche ist in hannover markt gewesen, und ich habe herrn Wehrs gebeten, dass er auf diesem markte eine schöne peitsche für meinen Friz kaufte. morgen abend werden wir sehen, was er gekauft hat, und mittwoch abend sollst du es sehen. bis so lange musst du dich mit der alten behelfen. hier sind die knaben so dumm und haben gar keine peitschen, reiten auch gar nicht... addies, lieber Friz, und donnerstagmorgen musst du so gut sein, in unser bett zu kommen und eine halbe stunde in meinem arm zu liegen. dein Matthias Claudius.

 

 

 

WAITING FOR THE HURRICANE

ich lag in einem dieser stickigen hotels nackt auf dem bett
und musste an einen max frisch film denken. der junge,
der vom flugplatz mit aufs zimmer gekommen war,
roch nach anderen männern; freundschaft
gab es in dieser stadt nicht, und ich versuchte dich
seit wochen zu vergessen. träge verteilte der ventilator
meine gedanken im raum, als das telephon ging.

die rede war von der schwülen luft im landesinneren, ich
erzählte dir von den gästen in der lounge, die fiebernd
warteten, dass endlich ein sturm losbrach. sie sassen fest.
wir hatten nicht den mut, uns zu verabreden;
aber als die erste träne an mein fenster schlug,
wusste ich, wir würden uns wiedersehn in einer ewigkeit
in diesem kleinen nest am rhein.

 

 

 

 

LANDSCHAP IN SPE, STAD IN ANGST

 

het veent en fluit in de struik, een herberg

stond hier ooit, griezelig,

een lijk met open buik, soms

flikkert een tv-scherm midden in het heidekruid,

met fictie gezouten picknick en tieners bouwen hutten

en paffen shagjes, de eerste en komen, cyclysch,

met aanzwellende violen, met paddestoelachtige magen

terug in de nederzetting en zien er alleen maar zo uit

als waren het mensen.

 

 

 

Vertaald door Frans Roumen

 

 

 

 

Crauss (Siegen, 19 september 1971)

 

 

 

De Engelse schrijver Sir William Gerald Golding werd geboren in St. Columb Minor, Newquay, Cornwall, op 19 september 1911. Zie ook mijn blog van 19 september 2010 en eveneens alle tags voor William Golding op dit blog.

 

Uit: Lord of the flies

 

“I expect we’ll want to know all their names,” said the fat boy, “and make a list. We ought to have a meeting.”

Ralph did not take the hint so the fat boy was forced to continue.

“I don’t care what they call me,” he said confidentially, “so long as they don’t call me what they used to call me at school.’

Ralph was faintly interested.

“What was that?”

The fat boy glanced over his shoulder, then leaned toward Ralph.

He whispered.

“They used to call me ‘Piggy.’ “

Ralph shrieked with laughter. He jumped up.

“Piggy! Piggy!”

“Ralph-please!”

Piggy clasped his hands in apprehension.

“I said I didn’t want-”

“Piggy! Piggy!”

 

 

 

 

Scene uit de film van Harry Hook uit 1990

 

 

Ralph danced out into the hot air of the beach and then returned as a fighter-plane, with wings swept back, and machine-gunned Piggy.

“Sche-aa-ow!”

He dived in the sand at Piggy’s feet and lay there laughing.

“Piggy!”

Piggy grinned reluctantly, pleased despite himself at even this much recognition.

“So long as you don’t tell the others-”

Ralph giggled into the sand. The expression of pain and concentration returned to Piggy’s face.

“Half a sec’.”

Here the beach was interrupted abruptly by the square motif of the landscape; a great platform of pink granite thrust up uncompromisingly through forest and terrace and sand and lagoon to make a raised jetty four feet high. The top of this was covered with a thin layer of soil and coarse grass and shaded with young palm trees.

 

 

 

William Golding (19 september 1911 – 19 juni 1993)

 

 

 

 

De Zuidafrikaanse dichteres en schrijfster Ingrid Jonker werd geboren op 19 september 1933 bij Komberley (Noord Kaap). Zie ook mijn blog van 19 september 2010 en eveneens alle tags voor Ingrid Jonker op dit blog.

 

 

Begin zomer

Voor Simone

Begin zomer en de zee
een opengebroken kweepeer
de lucht als een kind
z'n ballon
hoog boven het water
Onder de parasols
als gestreept snoepgoed
mieren van mensen
en de gulle lach van de baai
heeft gouden tanden

Kind met het gele emmertje
en de vergeten vlecht
je mond is zowaar een klokje
de kleine huig de kleine klepel
Jij bespeelt de zon de hele dag
als een ukelele

 

 

 

Ik herhaal je

 

Ik herhaal je
zonder begin of einde
herhaal ik jouw lichaam
De dag kent een smalle schaduw
en de nacht gele kruisen
het landschap is onaanzienlijk
en het mensdom een rij kaarsen
terwijl ik jou herhaal
met mijn borsten
die de holtes van jouw handen imiteren

 

 

 

Ingrid Jonker (19 september 1933 – 19 juli 1965)

 

 

 

 

De Surinaamse dichter en schrijver Orlando Emanuels werd geboren in Paramaribo op 19 september 1927. Zie ook mijn blog van 19 september 2010 en eveneens alle tags voor Orlando Emanuels op dit blog.

 

Uit: De Bloemen zijn gek

 

„Willem heeft zijn tuin even buiten de stad. Hij heeft daar geen wachters nodig.

Niemand steelt er ooit een bloem. Bang als ze zijn voor de geest die in Gekke Willem huist. Op straat roepen de kinderen hem na: ‘Gekke Willem, Law Willem.’

Maar als ze alleen zijn en langs zijn huis moeten, lopen ze altijd aan de overkant van de straat. Gaan vlug voorbij. Kijken de andere kant op. Fluisteren onder elkaar dat Willem met geesten praat, die hij ziet en op zijn erf kweekt en verzorgt. Wie het zou wagen één vinger naar de bloemen van Willem uit te steken, zou door de bakru van de tuin gedwongen worden daar te blijven werken. Zonder loon. Zonder hoop om ooit los te komen...

Als de nieuwe dag nauwelijks begint te ademen en de eerste vogels elkaar een langgerekt goede morgen toegeeuwen, begint Willems dag.

Zijn bloemendag.

In de droge tijd is dat het besproeien van elke plant.

De hele tuin door.

In de regentijd het aanbrengen van stutten voor neergeslagen planten en struiken.

Bemesten, snoeien.

Zaaien.

Verwelkte bloemen zorgvuldig afknippen.

Want Willem houdt niet van verwelkte bloemen.

Je hebt je tijd gehad, matrozeroos

Veel schoonheid

Je wil zo niet blijven staan

Verwelkt

Oud

Versleten.“

 

 

 

 

Orlando Emanuels (Paramaribo, 19 september 1927)

 

 

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 19e september ook mijn blog van 19 september 2011 deel 1 en eveneens deel 2.

In Memoriam Marcel Reich-Ranicki

 

 

De Duitse schrijver en literatuurcriticus Marcel Reich-Ranicki  is vandaag op 93-jarige leeftijd in Frankfurt am Main overleden. Marcel Reich-Ranicki werd geboren op 2 juni 1920 in Włocławek, Polen. Zie ook alle tags voor Marcel Reich-Ranicki op dit blog.

 

Uit: Unser Grass

 

“Zunächst bin ich verpflichtet, den Autor, dessen Buch ich rezensiere, zu verteidigen. Mit Geduld, mit liebevoller Teilnahme, mit Herzlichkeit muß ich sein Werk untersuchen. Ich muß es mit allen mir zu Gebote stehenden Mitteln zu seinen Gunsten deuten und dem Leser so vorteilhaft wie möglich präsentieren. Ich habe, wenn es um seine schwachen Seiten geht, auf mildernde Umstände

hinzuweisen. Und es ist meine Hauptaufgabe, alle diejenigen ästhetischen, intellektuellen und moralischen Aspekte und Motive seines Werkes zu betonen, die ihm, dem Autor, die Anerkennung, die Sympathie, vielleicht sogar die Liebe des Publikums sichern können. Kurzum: Mein Autor ist mein Mandant, mein Klient, mein Schützling. Ich habe ihm zu dienen, seine Sache zu vertreten.

Aber hätte ich nur diese eine Funktion – meine Arbeit wäre weit einfacher. Der Verteidiger muß jedoch zugleich ein Ankläger sein. In wessen Namen klage ich eigentlich an? Des Publikums? Gewiß nicht, denn ich habe vom Publikum keinerlei Auftrag erhalten. Im Namen der Zeitung, für die ich schreibe? Nein. Die Redaktion darf auf die Tendenz meiner Kritik keinen Einfluß ausüben. Der Kritiker repräsentiert nur sich selber – und nicht etwa ein Kollektiv.

In wessen Namen also klage ich an? Die ehrliche Antwort auf diese Frage klingt pathetisch: im Namen der Literatur. Ich muß jede Seite des neuen Werks mißtrauisch lesen, ich muß es hartnäckig anzweifeln. Ich habe alles Schwache, Fragwürdige und Schlechte im Gegen- stand der Betrachtung zu suchen. Es ist meine Aufgabe, dem Autor auf die Schliche zu kommen, ihn zu entlarven. Im Interesse der Literatur kann ich nicht zu streng sein. Mein Schützling ist auch mein Opfer.

Zwei Seelen wohnen also in des Kritikers Brust, in zwei Rollen tritt er gleichzeitig auf: als Rechtsanwalt und als Staatsanwalt. Das Ergebnis des Kampfes dieser beiden Seelen, des Gefechts auf dem Feld derartiger dialektischer Spannungen, die Summe der beiden Plädoyers, des verteidigenden und des anklagenden – das ist die Kritik, die dem Leser dienen will und dem Autor, der Literatur und unserer Zeit. Die Urteile hingegen werden, meine ich, nicht von uns, den Kritikern, gefällt, sondern später einmal von den hohen Richtern, den Literaturhistorikern.”

 

 

 

Marcel Reich-Ranicki (2 juni 1920 – 18 september 2013)

De Nederlandse kunstschilder, beeldhouwer, dichter, schrijver, violist, acteur, journalist, film-, televisie- en theatermaker Armando werd geboren op 18 september 1929 in Amsterdam. Zie ook mijn blog van 18 september 2010 en eveneens alle tags voor Armando op dit blog.

 

 

Haat

 

Is de haat vergeten?
Als sneeuw voor de hevige regen?

Vraag de haat wanneer hij kwam,
hoe de haat ontstaan is,
aan welke grens de haat geduldig wachtte
om ongestoord naar binnen te komen.

Vraag de haat hoe lang hij duurt,
hoe breedsprakig hij wil zijn,
op welke hoogte haatgevoelens
kunnen leven.

O haat, doornige haat.

 

 

 

 

Armando, Antwoord, 2008

 

 

 

Voorbarig

Ik hoorde ze joelen,
ze dansten en lachten,
het roversnest werd geplunderd,
men gluurt naar voornemens,
schimmel en een glimp:
het is voorbarig en voorbij.

 

 

 

Armando (Amsterdam, 18 september 1929)

 

 

 

 

 

De Nederlandse schrijver en letterkundige Ton Anbeek werd geboren in Ede op 18 september 1944. Zie ook mijn blog van 18 september 2010 en eveneens alle tags voor Ton Anbeek op dit blog.

 

Uit: De verteltechniek van Hermans' eerste roman

 

“Conserve is een auktoriale roman, d.w.z. een roman waarin een verteller kommentaar op de gebeurtenissen geeft en zo nu en dan de lezer persoonlijk bij het verhaal betrekt (‘het tijdstip waar wij nu over gaan spreken’ (blz. 13)). Dit is op zichzelf genomen een weinig zeggende mededeling. Het gaat er om wat nu precies de plaats van die auktoriale verteller is, en vooral: welk gebruik hij van zijn positie maakt.

Die positie is het beste te vergelijken met die van een boven de aarde tronende godheid. Hij is niet gebonden aan een vaste plaats, maar heeft een almachtig geografisch overzicht:

‘Op hetzelfde oogenblik dat de planter, zwaaiend aan de balustrade zijn voeten in het water voelde zinken (hij voelde het nauwelijks, zoo warm en zoet was dat), ontspande zich de sluiter van een fototoestel, onder andere in Nicaragua, op zijn bezitting’ (blz. 7).

De eerste gebeurtenis speelt zich af op de Atlantische Oceaan, de tweede in Midden-Amerika. Herhaaldelijk wordt duidelijk dat er ook een grote tijdsafstand ligt tussen de verhaalde gebeurtenissen en het moment van vertellen:

‘Hij [Jerobeam] schreef er ook zijn brieven aan Ferdinand, die hoe langer hoe uitvoeriger werden. Zij zijn later vrij volledig teruggevonden. Zij waren van een ontstellende openheid, enkele punten natuurlijk uitgezonderd.’ (blz. 120)

Afstand wordt ook genomen met een zin als: ‘Zulke dingen gebeurden vaak, wist zij uit de doktersromans, die toen zeer in de mode waren.’ (blz.205)”

 

 

 

Ton Anbeek (18 september 1944)

 Uitgave van “Conserve” van W. F. Hermans

 

 

 

 

 

De Nederlandse dichter, schrijver, journalist en literair criticus Michaël Zeeman werd geboren op Marken op 12 september 1958. Zie ook mijn blog van 18 september 2010 en eveneens alle tags voor Michaël Zeeman op dit blog.

 

 

Verdwijnpunt

 

Als jij gaat, ga dan snel,
neem een weinig opvallende jas,
vlij de deur sluipend op slot,
neem de straathoek vlakbij
en kijk in godsnaam niet om.
Als jij gaat, zal ik niet
in de erker gaan staan, neem
een zonnige dag in de winter,
de morgen met uitzicht op middag,
de koffie verleidend tot brood.
Als jij gaat, laat dan liefst
geen bericht van vertrek, wis
het spoor van je opstaan, spoel
je beker, je bord, laat het zijn
of je eerder al ging dan ik wist.
Als je ging, zal ik gaan
als ik heimelijk telde hoe ver,
hoe je rug en je haar -
een rug en haar zijn geworden,
zal ik schreeuwen buiten bereik.
Als je kijkt, zal ik schrijven,
zal ik nooit meer iets schrijven,
sluit het boek, het gordijn en
mijn pen, schrijf ik niet meer:
nooit meer iets anders dan jij.

 

 

 

 

Michaël Zeeman (18 september 1958 - 27 juli 2009)

 

De Oostenrijkse dichteres en schrijfster Doris Mühringer werd geboren op 18 september 1920 in Graz. Zie ook mijn blog van 18 september 2010 en eveneens alle tags voor Doris Mühringer op dit blog.

 

 

 

PFLANZT Blumen
über den Müttern:
Maßliebchen
Augentrost
Wiesenklee
(sie wachsen gern
wo die Erde leicht ist)
auch Gras

Setzt keinen Efeu:
Sie hatten Schatten genug
Erlegt ihnen
keinen
Stein
auf:
Es ist mühsam
ihn aufzulieben
nachts
um anfangs
(und lange noch)
nachzuschaun
ob alles gut ist
und schläft

Setzt eine Hecke
damit die Amsel ein Nest hat
setzt eine Birke:
Einmal
später
wenn ihre Wurzel dort eingeht
wo alles nun ruht
wird ihre Krone
reden

 

 

 

Doris Mühringer (18 september 1920 - 26 mei 2009)

 

 

 

 

 

De Duitse dichter en schrijver Stephan Sarek werd geboren op 18 september 1957 in Berlijn. Zie ook mijn blog van 18 september 2010 en eveneens alle tags voor Stephan Sarek op dit blog.

 

Uit: Der Turm

 

“Ich sitze im Restaurant des Fernsehturms etwa 5000 Meter über dem Alexanderplatz und trinke Cappuccino komplett. An einem Nebentisch sitzen eine Schwangere und ihr Freund, mir gegenüber ein Tourist. Alle zusammen drehen wir uns halbstündlich einmal um den Turm, was allerdings nicht schnell genug ist, um schwindelig zu machen. Da fängt der Tourist an, mich zuzutexten.

“Sind Sie Berliner?”

Ich nicke.

“Ost oder West?”

“West, aber …”

“Dachte ich mir, sehn auch gar nicht ost aus.” Er reicht mir die Hand. “Schmidthuber. Komme aus der Nähe von München.”

“Sehn nicht aus wie Schmidthuber”, murmel ich, doch Schmidthuber ist schon beim nächsten Satz. “Dieser Fernsehturm”, meint er und rückt näher an mich heran, “stimmt es, daß der damals von Westfirmen erbaut wurde?”

“Keine Ahnung, aber …”

Schmidthuber legt seine Hand auf meinen Arm und senkt verschwörerisch die Stimme. “Unter uns gesagt, wenn es nicht so wäre, würde ich nicht hier rauffahren wollen.”

“Na ja, also ich glaube, Sie …”

“Nein, nein, nein, das Ding wäre doch längst eingestürzt.”

“Sie meinen, wie die Kongreßhalle damals?”

“Sie sagen es ja selbst.” Zufrieden lehnt Schmidthuber sich zurück, kommt aber gleich wieder vor, um zum Vernichtungsschlag auszuholen. “Der Ossi an sich”, raunt er, “ist doch stinkefaul. Daran hat auch die Wende nichts geändert. Der würde niemals dieses Restaurant zum Drehen bringen. Glauben Sie mir, bevor der Ossi was Anständiges auf die Reihe kriegt, fliegen die Enten mit dem Arsch nach vorn.”

 

 

 

Stephan Sarek (Berlijn, 18 september 1957)

 

De Vlaamse dichter, toneelschrijver en essayist Omer Karel De Laey werd geboren in Hooglede op 18 september 1876. Zie ook mijn blog van 18 september 2010 en eveneens alle tags voor Omer Karel De Laey op dit blog.

 

 

De speleman

 

's Avonds op de markt en in de
zoelte, met 'n volle kan
gerstebier, bezijds z'n voeten,
zat 'n vreemde speleman.

En hij vlocht z'n vlugge vingers
door het spannig snarenspel,
dat z'n gulden harpe bromde,
lijk 'n zware kerkebel.

Lustig zong hij, en z'n kele
zwolg en zwol in 't groen gestraal
van de volle mane, lijk de
gorgel van 'n nachtegaal.

Rond hem, op de lippen van de
mensen, speelde 'n blij gelach,
en de jongens klepten hun san-
dalen mee, op mateslag.

't Lied was ten einde, en z'n harpe
trilde stervend uit en zweeg.
Dorstig greep hij naar de kan en,
smekkend trage, dronk ze leeg.

 

 

 

 

Omer Karel De Laey (18 september 1876 - 16 december 1909)

Hooglede, Sint Amanduskerk

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 18e september ook mijn blog van 18 september 2011 deel 1 en eveneens deel 2.