Berichten van 10 februari 2015 tot 11 februari 2015

De Franse schrijfster Maryse Condé werd op 11 februari 1937 in Pointe-à-Pitre op Guadeloupe geboren. Zie ook alle tags voor Maryse Condé op dit blog.

Uit: The Crossing of the Mangrove (Vertaald door Richard Philcox)

« That corpse is mine. It's no coincidence that I was the one to find him, already bloated, on the forest path at the time of day when the sky bleeds behind the mountain. I have become his mistress and his accomplice. I won' t leave him until the first shovelfuls of earth fall on his wooden coffin.
And yet while he was alive there was no love lost between that man and me, and I was of the same opinion as those who were about to send a registered letter to the mayor asking for him to be expelled like the Haitians and the Dominicans who turn the soccer fields in Petit-Bourg into cricket pitches. Really, this country is going to the dogs. It belongs to anybody now. French from France, all types of white folks from Canada or Italy, Vietnamese, and then this one comes and settles down in our midst, regurgitated by I don' t know what bird of ill omen. I' m telling you, our country has changed. In times gone by, we knew nothing about the world and the world knew nothing about us. The fortunate few braved the sea to Martinique. Fort de France was on the other side of the world and everyone dreamed about gold in Guyana. Nowadays, there's not a single family who doesn' t have one branch living in French France. People go off to visit Africa and America. The Indians go back to bathe in their river and the earth is as microscopic as a pinhead."

 

 
Maryse Condé (Pointe-à-Pitre, 11 februari 1937)

 

 

De Duitse schrijfster en dichteres Else Lasker-Schüler werd geboren in Elberfeld op 11 februari 1869. Zie ook alle tags voor Else Lasker-Schüler op dit blog.

Uit: Gesichte

„Meine Kinderzeit
Nach der Schule trafen wir uns auf der Wiese und legten dort mühsam Balken quer übereinander. Zwei meiner Spielgefährten setzten sich auf das eine Ende der Schaukel. Willy Himmel und ich aber bestiegen das lange Steckenpferd hoch in der Luft. Die beiden gegenüber flogen dann plötzlich jauchzend in die Höhe, immer wieder, wenn wir zwei, der Willy und ich, Rücken an Rücken gelehnt, den Balken mit unseren kleinen Körpergewichten herabdrückten. Sanken dann wie durch unsere eigenen Hüllen in das Gras des Sommers übergrünt hinein; immer wie ein warmer Faden zog's durch unsere Leiber. Wenn wir genug von diesem Spiel hatten, streckten wir alle die Zungen heraus, wer die längste habe, Walter Kaufmann beteiligte sich sehr überlegen an solchem »Unsinn«! Er war gelehrt, las die »Mappe« und wollte Professor werden. Und Pülle Kaufmann hatte immer eine belegte Zunge, aß seine Suppe nie, denn er lutschte viel Süßholz. Aber oft streckte er seine Zunge schwarz aus dem Mund; das kam vom Lakritz. Willy Himmel aber hatte ein rosiges Zünglein wie ein Engelchen, auch blickte ich neugierig oft in seine goldenen Augen, die waren garnicht angestrichen wie die meinen und die der anderen Jungens.
In der Früh fielen vom Birnbaum eines fremden Gartens mächtige Birnen herunter in unsere kleine Gasse, in Schülers Gasse. Manchmal schlich ich leise auf bloßen Füßen über die Treppe durch den Hausflur an zwei Amoren vorbei und sammelte die dicken Birnen in mein Nachtkittelchen. Einmal traf ich den Pülle, dem ich im Vertrauen von unserer Schlaraffenlandgasse erzählt hatte. Der Pülle Kaufmann trug heute keine Watte in den Ohren wie sonst; er war nämlich auch..."

 

 
Else Lasker-Schüler (11 februari 1869 - 22 januari 1945)
Hier tussen haar man  Berthold (links) en haar zus Anna en zwager Franz (rechts), rond 1900

 

 

De Litouwse dichter Kazys Bradūnas werd geboren in Kiršai, Rayon Vilkaviškis, op 11 februari 1917. Zie ook alle tags voor Kazys Bradūnas op dit blog.

 

Sun Of Our Folk Songs

Only the sun of our folk songs
Ever visits your grave
And so day after day
On frozen hands it descends.

Those hands — our whole country —
Unclenched to the bright sky,
Lift from beneath the grass
A heart, like a precious stone,

Which cleaves not with heat,
Disintegrates not to white dust,
But only in an ancient song
Rises as the sun at dawn.

 

 

Exiled poets

Exiled poets — desert cactuses,
No moisture,
Only sand all around,
Yet they grow and bloom
Spiny red blossoms.

Years fade,
Sand covers their tracks.
Only the exiled poets
Remain,
Grow
And bloom
With painful crimson flowers.

When your heart and mine
Is pierced by a poem's spine,
Let us not cry —
Exiled poets — desert cactuses
Feed on our blood.

 

Vertaald door Jurgis Bradūnas

 

 

 
Kazys Bradūnas (11 februari 1917 - 9 februari 2009)
Vilkaviškis, met de R.K. kerk rond 1914

 

 

De Oostenrijkse dichter Gerhard Kofler werd geboren op 11 februari 1949 in Bozen. Zie ook alle tags voor Gerhard Kofler op dit blog.

 

ABWESENHEIT UND GEGENWART

sag mir nicht
daß diese abwesenheit
mich nicht mehr verlassen wird

gegenwart
ist im kopf
und im innern
ein ganzs leben

es bleibt nicht ruhig
der augenblick
schon bewegt er sich
hier mit mir

und schon ist er vergangen
in der zukunft
(das ist gewiß)

abwesend
ist immer
gegenwärtig

 

 

AUCH

auch
der griechische kaffee
(mit viel zucker
lass ich ihn
dreimal aufkochen)
ist eine inszenierung
des mikrokosmos

 

 
Gerhard Kofler (11 februari 1949 - 2 november 2005)

 

 

De Engelse dichter en schrijver Roy Fuller werd geboren op 11 februari 1912 Failsworth in Lancashire. Zie ook alle tags voor Roy Fuller op dit blog.

 

Creatures

The butterfly, alive inside a box,
Beats with its powdered wings in soundless knocks
And wishes polythene were hollyhocks.

The beetle clambering across the road
Appears to find his body quite a load:
My fingers meddle with his highway code.

And slugs are rescued from the fatal hiss
Of tyres that kiss like zigzagged liquorice
On zigzagged liquorice, but sometimes miss.

Two snails are raced across a glistening stone,
Each eye thrust forward like a microphone,
So slowly that the winner is unknown.

To all these little creaturesI collect,
I mean no cruelty or disrespect,
Although their day-by-day routine is wrecked.

They may remember their experience,
Though at t he time it made no sort of sense,
And treat it with a kind of reverence.

It may be something that they never mention,
An episode outside their apprehension,
Like some predestined intervention.

 

 
Roy Fuller (11 februari 1912 – 27 september 1991)

 

 

De Duitse dichteres Karoline von Günderode werd geboren op 11 februari 1780 in Karlsruhe. Zie ook alle tags voor Karoline von Günderode op dit blog.

 

Überall Liebe

Kann ich im Herzen heiße Wünsche tragen?
Dabei des Lebens Blütenkränze sehn,
Und unbekränzt daran vorübergehn,
Und muß ich trauernd nicht in mir verzagen?

Soll frevelnd ich dem liebsten Wunsch entsagen?
Soll mutig ich zum Schattenreiche gehn?
Um andre Freuden, andre Götter flehn,
Nach neuen Wonnen bei den Toten fragen?

Ich stieg hinab, doch auch in Plutons Reichen,
Im Schoß der Nächte, brennt der Liebe Glut,
Daß sehnend Schatten sich zu Schatten neigen.

Verloren ist, wen Liebe nicht beglücket,
Und stieg er auch hinab zur styg’schen Flut,
Im Glanz der Himmel blieb er unentzücket.

 

 
Karoline von Günderode (11 februari 1780 - 26 juli 1806)

 

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 11e februari ook mijn blog van 11 februari 2012 deel 1 en eveneens deel 2 en ook deel 3

De Duitse schrijver Hermann Ludwig Allmers werd geboren op 11 februari 1821 in Rechtenfleth aan de Weser. Hermann Allmers groeide als enig kind van rijke ouders op in vrijheid vroege persoonlijke verantwoordelijkheid. Zijn vader Wirich Allmers stamde uit een vooraanstaande Osterstader boerenfamilie, zijn moeder Dorothee Biedenstedt was de dochter van een pastor. Vanwege de slechte omstandigheden in de Osterstader school werd Almers onderwezen door een privé-leraar. In de jaren 1840 werkte Hermann Allmers voornamelijk op het gebied van het onderwijs (oprichting van een koor en een openbare bibliotheek). Na de dood van zijn vader in 1849 nam hij de ouderlijke boerderij over. Op reizen leerde Hermann Allmers belangrijke en invloedrijke persoonlijkheden kennen. Tijdens een langer verblijf in Berlijn in 1856 ontmoette hij Carl Ritter, de grondlegger van de vergelijkende geografie en Franz Kugler die Allmers wetenschappelijke en artistieke neigingen deelde. Op een tweede Alpinenreis in 1856 ontmoette hij in Zürich de schrijver Adolf Stahr en Fanny Lewald. In 1857 ontmoette hij in München Wilhelm Heinrich Riehl weten, de grondlegger van de wetenschappelijke volkskunde, die Allmers in de kring van de Koninklijke Ronde Tafel (Emanuel Geibel, etc.) ïntroduceerde. In 1858 ondernam hij zijn belangrijkste en langste reis, die hem naar Italië voerde – in 1859 was hij in Rome, waar hij o.a. Ernst Haeckel ontmoette. Zijn indrukken verwerkte hij in zijn boek “Römische Schlendertage” (1869). Een ander belangrijke proza ​werk van Hermann Allmers is het “Marschbuch” (1858) en de Romeinse Slenteren dagen (1869). De gedichten "Feldeinsamkeit" en "Spätherbst" zijn op muziek gezet door Johannes Brahms.

 

Spätherbst

Der graue Nebel tropft so still
Herab auf Feld und Wald und Heide,
Als ob der Himmel weinen will
In übergroßem Leide.

Die Blumen wollen nicht mehr blühn,
Die Vöglein schweigen in den Hainen,
Es starb sogar das letzte Grün,
Da mag er auch wohl weinen.

 

Feldeinsamkeit

Ich ruhe still im hohen, grünen Gras
und sende lange meinen Blick nach oben,
von Grillen rings umschwirrt ohn Unterlass,
von Himmelsbläue wundersam umwoben.

Und schöne weiße Wolken ziehn dahin
durchs tiefe Blau, wie schöne stille Träume; -
mir ist, als ob ich längst gestorben bin,
und ziehe selig mit durch ewge Räume.

 

Novemberfeier

Hörst du, wie die Stürme sausen
durch den blätterlosen Wald?
Hörst du, wie die Fluten brausen
Wie es um die Ufer hallt?

Auf dein Antlitz sinke nieder,
Denn die Gottheit zieht daher;
Hohe Hallelujalieder
Singt der Sturm und singt das Meer.

 

 

 
Hermann Allmers (11 februari 1821 - 9 maart 1902)
Portret uit 1872

De Noorse schrijver Johan Harstad werd geboren op 10 februari 1979 in Stavanger. Zie ook alle tags voor Johan Harstad op dit blog.

Uit: 172 Hours on the Moon (Vertaald door Tara F. Chace)

“That’s the stupidest thing I’ve ever heard,” Mia Nomeland said, giving her parents an unenthusiastic look. “No way.”
“But Mia, honey. It’s an amazing opportunity, don’t you think?”
Her parents were sitting side by side on the sofa, as if glued together, with the ad they had clipped out of the newspaper lying on the coffee table in front of them. Every last corner of the world had already had a chance to see some version of it. The campaign had been running for weeks on TV, the radio, the Internet, and in the papers, and the name NASA was on its way to becoming as well known around the globe as Coca-Cola or McDonald’s.
“An opportunity for what? To make a fool of myself?”
“Won’t you even consider it?” her mother tried. “The deadline isn’t for a month, you know.”
“No! I don’t want to consider it. There’s nothing for me to do up there. There’s something for me to do absolutely everywhere except on the moon.”
“If it were me, I would have applied on the spot,” her mother said.
“Well, I’m sure my friends and I are all very glad that you’re not me.”
“Mia!”
“Fine, sorry. It’s just that I . . . I don’t care. Is that so hard for you to understand? You guys are always telling me that the world is full of opportunities and that you have to choose some and let others pass you by. And that there are enough opportunities to last a lifetime and then some. Right, Dad?”

 

 
Johan Harstad (Stavanger, 10 februari 1979)

 

 

De Noorse schrijfster en journaliste Åsne Seierstad werd geboren in Oslo op 10 februari 1970. Zie ook alle tags voor Åsne Seierstad op dit blog.

Uit: The Bookseller of Kabul (Vertaald door Ingrid Christophersen)

“She kissed his hand, in the custom of showing respect for an elder relative, and he blessed the top of her head with a kiss. Sonya was aware of the charged atmosphere and flinched under Uncle Sultan’s searching look.
“I have found you a rich man, what do you think of that?” he asked. Sonya looked down at the floor. A young girl has no right to have an opinion about a suitor.
Sultan returned the third day, and this time he made known the suitor’s proposition: a ring, a necklace, earrings, and bracelet, all in red gold; as many clothes as she wanted; 600 pounds of rice, 300 pounds of cooking oil, a cow, a few sheep, and 15 million afghani, approximately $500.
Sonya’s father was more than satisfied with the price and asked to meet this mysterious man who was prepared to pay so much for his daughter. According to Sultan, he even belonged to their tribe, in spite of their not being able to place him or remember that they had ever met him.
“Tomorrow,” said Sultan, “I will show you a picture of him.”
The next day, fortified by a sweetener, Sultan’s aunt agreed to reveal to Sonya’s parents the identity of the suitor. She took a photograph with her—a picture of Sultan Khan himself—and with it the uncompromising message that they had no more than an hour to make up their minds. If the answer was yes, he would be very grateful, and if it was no, there would be no bad blood between them. What he wanted to avoid at all costs was everlasting bargaining about maybe, maybe not.
The parents agreed within the hour. They were keen on Sultan Khan, his money, and his position. Sonya sat in the attic and waited. When the mystery surrounding the suitor had been solved and the parents had decided to accept, her father’s brother came up to the attic. “Uncle Sultan is your wooer,” he said. “Do you consent?”

 

Åsne Seierstad (Oslo, 10 februari 1970)

 

 

De Duitse schrijfster Simone Trieder werd geboren op 10 februari 1959 in Quedlinburg. Zie ook alle tags voor Simone Trieder op dit blog.

Uit: BarCodes

 

Elisabeth Werkner
Nivea

Jeden Tag lege ich meine
Haut ab wie die
ausgelesene Zeitung
Nicht ohne vorher meine
besten Artikel auszuschneiden
Die Artikel meiner Haut
sind Hinterlassenschaften anderer

Ich sammle nur die guten
Diese Fingerspitze berührte
einen Unterarm
Das Stück Hals
roch wem gut
Diese Haarsträhne lag
auf einem Kaffeelöffel

Die Haut wird hart faltig wund
Immer schwerer findet sich
ein gutes Teil
für meine Hautchronik

Immer öfter verletze ich mich
kaum hebe ich die Hand

 

 
Simone Trieder (Quedlinburg, 10 februari 1959)

 

 

De Duitse dichter en schrijver Bertolt Brecht werd op 10 februari 1898 in de Zuid-Duitse stad Augsburg geboren. Zie ook alle tags voor Bertolt Brecht op dit blog.

Uit: Dreigroschenroman

“Ein Soldat namens George Fewkoombey wurde im Burenkrieg ins Bein geschossen, so daß ihm in einem Hospital in Kaptown der Unterschenkel amputiert werden mußte. Er kehrte nach London zurück und bekam 75 Pfund ausbezahlt, dafür unterzeichnete er ein Papier, worauf stand, daß er keinerlei Ansprüche mehr an den Staat habe. Die 75 Pfund steckte er in eine kleine Kneipe in Newgate, die in letzter Zeit, wie er sich aus den Büchern, kleinen, mit Bleistift geführten, bierf leckigen Kladden, überzeugen konnte, ihre reichlich 40 Schilling abwarf.
Als er in das winzige Hinterzimmer eingezogen war und den Schankbe- trieb zusammen mit einem alten Weib ein paar Wochen geführt hatte, wußte er, daß sein Bein sich nicht besonders rentiert hatte: die Einnahmen blieben erheblich unter 40 Schillingen, obgleich es der Soldat an Höf lichkeit seinen Gästen gegenüber nicht fehlen ließ. Er erfuhr, daß die letzte Zeit durch im Viertel gebaut worden war, so daß die Maurer für Betrieb in der Kneipe gesorgt hatten. Der Bau war aber jetzt fertig und damit war es mit der vielen Kundschaft aus. Der neue Käufer hätte das, wie man ihm sagte, aus den Büchern leicht erkennen können, da die Einnahmen an den Wochentagen entgegen allen Erfahrungen des Gastwirtsgewerbes höher gewesen waren als an den Feiertagen; jedoch war der Mann bisher nur Gast solcher Lokale gewesen und nicht Wirt. Er konnte das Lokal knapp vier Monate halten, umsomehr, als er zuviel Zeit damit verschwendete, den Wohnort des früheren Besitzers ausfindig zu machen, und lag dann mittellos auf der Straße.
Eine Zeitlang fand er Unterkunft bei einer jungen Kriegerfrau, deren Kindern er, während sie ihren kleinen Laden versorgte, vom Kriege er-zählte.“

 

 
Bertolt Brecht (10 februari 1898 – 14 augustus 1956)
In 1931

 

 

De Russische dichter en schrijver Boris Leonidovich Pasternak werd geboren in Moskou op 10 februari 1890. Zie ook alle tags voor Boris Pasternak op dit blog.

Uit: Doctor Zhivago (Vertaald door Max Hayward and Manya Harari)

“While his mother was alive, Yura did not know that his father had abandoned them long ago, had gone around various towns in Siberia and abroad, carousing and debauching, and that he had long ago squandered and thrown to the winds the millions of their fortune.  Yura was always told that he was in Petersburg or at some fair, most often the one in Irbit. 
 But then his mother, who had always been sickly, turned out to have consumption.  She began going for treatment to the south of France or to northern Italy, where Yura twice accompanied her.  Thus, in disorder and amidst perpetual riddles, Yura spent his childhood, often in the hands of strangers, who changed all the time.  He became used to these changes, and in such eternally incoherent circumstances his father's absence did not surprise him.
 As a little boy, he had still caught that time when the name he bore was applied to a host of different things.  There was the Zhivago factory, the Zhivago bank, the Zhivago buildings, a way of tying and pinning a necktie with a Zhivago tie-pin, and even some sweet, round-shaped cake, a sort of baba au rhum, called a Zhivago, and at one time in Moscow you could shout to a cabby:  "To Zhivago!" just like "To the devil's backyard!" and he would carry you off in his sleigh to a fairy-tale kingdom.  A quiet park surrounded you.  Crows landed on the hanging fir branches, shaking down hoarfrost.  Their cawing carried, loud as the crack of a tree limb.  From the new buildings beyond the clearing, pure-bred dogs came running across the road.  Lights were lit there.  Evening was falling.” 

 

 
Boris Pasternak (10 februari 1890 - 30 mei 1960) 
Portret door zijn vader Leonid Pasterrnak. 1910

 

 

De Joods-Oostenrijks-Britse schrijver Jakov Lind (pseudoniem van Heinz Landwirth) werd geboren in Wenen op 10 februari 1927. Zie ook alle tags voor Jakov Lind dit blog.

Uit: Counting My Steps

“I was born sometime in June '44. In Ludwigshafen. We had just tied her down, lying deep in the water with coal. It was lunchtime. The alarm seemed like a whistle for lunch break. You could see them against the light blue sky, against the sun. Tiny silver wings fluttered high up in the heavens ... A thousand of them. Maybe more. Who can count them? If you see wings fluttering under God's throne, there is usually no reason for alarm, let them howl hysterically. This time it was different. Nothing seemed to fall from above. The earth itself exploded ... the day of judgment has come.
Language was my real problem ... I needed language to lift what had dropped into the Danube and Rhine and a few other mainstreams of confusion and misery. I needed a language and the time to find it before I could carry on. I knew an antiquated Austrian, a fluent bargeman's Dutch, and a few other sentences in every other European language ... in '45 I had difficulties in expressing even the simplest sentence. I couldn't make plausible what I had to tell. I could talk about the years in Germany but no one could understand."

 

 
Jakov Lind (10 februari 1927 – 17 februari 2007)
Cover 

 

 

De Surinaamse dichteres Carry-Ann Tjong-Ayong werd op 10 februari 1941 in Paramaribo, Suriname geboren Zie ook alle tags voor Carry-Ann Tjong-Ayong op dit blog.

 

De sterren boren gaten in mijn brein

De sterren boren gaten in mijn brein
als laserstralen branden ze een doorgang tot mijn denken
doorboord ben ik doorzeefd als een vergiet
zo een met grijze wolkjes die aan het keukenhaakje
thuis bij oma hing te wachten tot de natte sla
weer koelte brengen kwam
nu stromen door mijn hoofd de malse regenbuien
en hoor ik verre donder door de gaten
een bliksemschicht tracht zich een toegang te verschaffen
maar schampt de kanten scheef gemikt
maar als de avond valt komen
de glimwormpjes in grote zwermen en dansen zich een weg
door mijn geteisterd schedeldak, zie ik het licht, ben ik verlicht en weer
van zorgen vrij

 

 
Carry-Ann Tjong-Ayong (Paramaribo, 10 februari 1941)
Hier met André Mosis (links)

 

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 10e februari ook mijn blog van 10 februari 2013 deel 2 en eveneens deel 3.

De Nederlandse schrijfster en theatermaakster Marjolijn (barones) van Heemstra werd geboren in Amsterdam op 10 februari 1981. Van Heemstra is een lid van de familie Van Heemstra en een dochter van kinderarts Diederik Jan Maurits baron van Heemstra en orthopedagoge drs. Geziena Elizabeth Hegener. Zij studeerde godsdienstwetenschappen. In 2009 kwam de eerste gedichtenbundel van Van Heemstra uit, “Als Mozes had doorgevraagd”, waarmee zij in 2012 de Jo Peters Poëzieprijs won. In 2011 schreef ze voor het NRC een reeks columns, “Welkom/Niet welkom”, waarvoor zij onuitgenodigd en onaangekondigd op feesten en feestjes kwam.Voor Trouw schrijft zij 's zaterdags een column in de weekendbijlage Tijd. Op 15 mei 2011 was zij de gast in het televisieprogramma Het Vermoeden van de IKON. In september 2012 kwam haar eerste roman uit, “De laatste Aedema”. Zij is sinds 2005 verbonden aan het Theater Frascati te Amsterdam en sinds 2013 ook aan het gezelschap Ro Theater in Rotterdam.

 

Als Mozes had doorgevraagd

Als Mozes had doorgevraagd
Moest ik mijn land verlaten: ik zou blijven.
Stond mijn stad in brand: ik draaide om.
Moest ik mijn kind offeren: ik weigerde.
Zolang jij je niet laat kennen houd ik
benen op de grond, armen om het kind.

Mij scheep je bij geen bramenstruik af
met ‘ik ben die ik ben’, een kleine vlam, een donderstem.
Mozes was iemand van zijn tijd: dankbaar voor het leven,
bang om door te vragen en ook: een man,
die vragen niet zoveel.

Ik was blijven staan bij die struik tot je verscheen.
Geen smoesjes van doeken voor ogen omdat je straling te fel.
Mozes was brandgloed gewend, ik tl.
Kom maar op, zou ik zeggen. Zeg ik nu: Kom maar op.
Als niet Mozes, maar ik bij Horeb had gestaan ging het zo:

ik: Wie ben je?
jij: Ik ben die ik ben.
ik: Ik ook.
jij: Ja, jij ook.

Dan had ik je aangeraakt en jij mij.
Was de Bijbel geen boek, maar een omhelzing.

 

 
Marjolijn van Heemstra (Amsterdam, 10 februari 1981)

De Nederlandse dichter en schrijver Jacob (Jac.) van Hattum werd geboren in Wommels op 10 februari 1900. Zijn eigenlijke naam was Van Hattem, maar door een fout bij de burgerlijke stand werd het 'Van Hattum'. Aanvankelijk werkzaam als onderwijzer begon hij eind jaren twintig gedichten te schrijven. Deze verschenen aanvankelijk in christelijke tijdschriften en socialistische bloemlezingen. Van Hattum debuteerde in 1932 met het goedkoop uitgegeven bundeltje “Baanbrekertjes”. In de tweede helft van de jaren dertig timmerde hij aan de weg met verschillende dichtbundels, die een geheel eigen, ietwat ironisch geluid lieten horen: “Gedichten” (1936), “De pothoofdplant” (1936) en “Frisia non cantat” (1938). Samen met Ed. Hoornik en Gerard den Brabander wordt hij geacht tot de 'Amsterdamse School' te behoren, die een reactie was op het tijdschrift Forum en ook het anekdotische toeliet in de poëzie. Het drietal publiceerde in 1938 een dichtbundel die met een verwijzing naar de naam van E. du Perron was getiteld “Drie op één perron”. Een tweede deel verscheen in 1941. Van Hattum was echter een echte individualist, die niet erg van samenwerking hield. Hij zette zich niet in voor literaire tijdschriften, zoals Hoornik. Ook vond hij de weg naar het café niet, zoals Den Brabander. Hij was een echte veelschrijver, die een tijd lang elk jaar een dichtbundel publiceerde, en toen de oorlogstijd dat onmogelijk maakte voor wie geen lid was van de Kultuurkamer, bracht hij illegale drukwerkjes in eigen beheer uit, die qua inhoud en qua vorm nonconformistisch waren. Na de oorlog ging Van Hattum direct door met zijn vele kleine boekjes, zowel de soms sarcastische korte verhalen als poëzie met lichte ondertoon: “Een zomer” (1946), “Mannen en katten” (1947), “Het hart aan de spijker” en “Eule beule bolletje” (beide 1954). In dat jaar verscheen ook zijn fraai uitgevoerde Verzamelde gedichten bij uitgeverij Van Oorschot. Een deel van zijn uitgaven bekostigde hij zelf, zoals bij een uitgeverij als De Beuk de gewoonte was, maar ook stuurde hij regelmatig nieuwjaarswensen rond met een gedicht erop. Ook in de jaren vijftig en zestig werd zijn werk goed verkocht en 'modern' bevonden: “Sprookjes en vertellingen” (1955), “Plant u niet voort”, een bewerking van de sonnetten van Shakespeare (1959), “De liefste gast” met een uitgesproken homoseksuele inslag (1961), “Het kauwgumkind” (1965), “Loze aren” (1970) . In de jaren zestig begon hij rondweg excentriek te worden. Hij ging gewoonlijk gekleed in een kazuifel en bracht de rooms-katholieke eredienst tot uitdrukking in al wat hij deed. Begin jaren zeventig werd hij in een verpleeghuis opgenomen. Van Oorschot bracht in 1993-1995 zijn Verzameld werk uit in twee delen. In werkelijkheid was het een keus daaruit, aangezien Van Hattums productie zeer groot was. Veel van zijn verhalen en gedichten zijn nog niet gepubliceerd.

 

Laatste brief

Er moet wel iets zijn gebeurd
al weet ik nog altijd niet wat;
ze hadden een enig kind
en ik heb het lief gehad.

Maar het ging, als het meermaal gaat,
en waarover je nauw'lijks kunt praten;
kortom, ik heb haar gemeen,
naar de roddelaars zeiden, verlaten.

Soms heb ik nog bij gerucht
en te hooi en te gras iets vernomen
tot vanmorgen het pijnlijk bericht
met de donkere rand is gekomen.

En steeds denk ik weer aan de zin,
die ze, dacht ik, profaan had geschreven:
'Jij gaat nu de vrijheid in
en ik kan bij die vrijheid niet leven.'

 

 

Herinnering

Ik was een kind; ik woonde in 't bos;
daar waren nergens hoger dennen,
mijn vader wees me ree en vos;
ik leerde alle vogels kennen.

Ik droeg de wolfsklauw in m'n haar
en zocht de adelaar der varen
en 's winters hing de sneeuwval zwaar
in dennen, die als priesters waren,

met witte kruin en purperen pij
van zonlicht, dat de stammen kleurde.

 

 

140 pond

Ik ben Van Hattum en ik weet,
dat 140 pond zo heet,
maar dat de naam direct vervalt,
als het leven wijkt uit de Gestalt.

Dan ligt, onder de naam van lijk,
die honderdveertig pond te kijk;
Gij zijt bij het défilé misschien:
alleen ik zelf zal het niet zien.

Da’s vreemd: ik zie wat Gij niet ziet;
wat Gij dán ziet, zie ik weer niet.
Enfin….; de honderdveertig pond
is nog springlevend en gezond.

-En ik geniet graag ’s levens gunst
én om mij zelf én om de kunst –

hoe meer ik drink, hoe meer ik eet,
hoe meer gewicht Van Hattum heet.

 

 

 
Jac. van Hattum (10 februari 1900 – 19 augustus 1981)