Categorie: Literatuur

De Nederlandse schrijver en journalist Frank Martin Westerman werd geboren in Emmen op 13 november 1964. Zie ook alle tags voor Frank Westerman op dit blog.

Uit: Hotel De Wereld: ‘Wageningen, Suriname’ en andere postkoloniale tragedies

“Begeleid door een subtiele ping verschijnt op mijn telefoonscherm een eenregelig bericht: ‘We hebben mensen gevonden die jou kennen!’ Het is zondagmiddag 17 juli 2022. Ik onderbreek mijn hardloopronde en wacht gespannen op een vervolg – op het hoe, het waar en vooral het wie. Zou Eusebio nog leven, mijn Peruaanse compadre, die ik 35 jaar geleden voor het laatst heb gezien? …aan het typen… Mijn dochter Vera (20) doet live verslag vanuit Peru. In een ver verleden heb ik daar tussen de Aymara-indianen gewoond – in een dorp in de Andes. Nu ze samen met haar vriend door Peru reist, heb ik haar op een missie gestuurd: met een stapeltje kleurenfoto’s uit 1987 in de hand proberen ze mijn ’tweede familie’ van toen terug te vinden. De deal is deze: op mijn kosten zullen ze één dag afwijken van het ingesleten backpackersspoor om Cucho Esquefia te bezoeken: een kluitje leemkleurige huizen dat destijds nog niet op het lichtnet was aangesloten, laat staan op de moderniteit in het algemeen. Daags tevoren zijn Vera en haar vriend met de nachtbus aangekomen bij het Titicacameer. ‘Morgen willen we naar jouw dorpje,’ schreven ze, ‘maar we zijn nog aan het uitzoeken hoe we daar kunnen komen.’ Per omgaande appte ik een salvo aanwijzingen: dat ze naar iemand kunnen vragen die kan rijden én tolken, en dat ze op de boomloze pampa die zich uitstrekt tot in Bolivia bij kilometerpaal 43 rechts af moeten slaan. Het voelde alsof ik in een aflevering van Spoorloos was beland. Zou dit werkelijk een tv-programma zijn dan kwam nu de foto in beeld waarop ik, 23 jaar en vlasblond, een schaar zet in het gitzwarte haar van een driejarig, sip kijkend meisje. In haar gebreide vest zit ze ineengedoken op een tafel tussen haar vader Eusebio (Castrolpetje, spijkerbroek) en moeder Fernanda (mosgroene bolhoed, poncho). Ze hadden mij speciaal voor deze ‘eerste haarknip’ gevraagd. Door een lok van haar schouderlange haar af te knippen, veranderde hun dochter van een baby in een peuter – en ik in haar peetvader: iemand die financieel zou bijdragen aan haar toekomst. `Over een halfuurtje worden we opgehaald,’ bericht Vera de volgende dag om 12.26 Nederlandse tijd. Ze hebben een chauffeur gevonden die vóór zonsopkomst wil vertrekken omdat de dorpelingen anders verspreid in hun tuinboon-en aardappelakkers aan het werk zijn.”

Frank Westerman (Emmen, 13 november 1964)

De Duitse dichter en schrijver Peter Härtling werd geboren op 13 november 1933 in Chemnitz. Zie ook alle tags voor Peter Härtling op dit blog.

Oude liefde

Hoe weet je
dat mijn knieën
pijn doen,
dat er knopen in mijn

vingers zitten,
dat mijn ademhaling
moeilijk is
als ik liefheb?

Hoe weet je
dat ik vreemdga

als ik naar huis wil?

Vertaald door Frans Roumen

Peter Härtling (13 november 1933 – 10 juli 2017)

Zie voor nog meer schrijvers van de 13e november ook mijn blog van 13 november 2025 en ook mijn blog van 13 november 2018 en ook mijn blog van 13 november 2017 en eveneens mijn blog van 13 november 2016 deel 2.

De Nederlandse dichter Daniël Dee werd geboren op 12 november 1975 in Empangeni, Zuid-Afrika. Zie ook alle tags voor Daniël Dee op dit blog.

Daar komt het leven weer

en ja hoor het zal eens een keer niet zo zijn daar komt het leven weer aangestormd
op z’n stokpaardje hop hop hop hobbeldebobbel hurry hurry ándale ándale
springt het op schoot groots en meeslepend bigger than life bij wijze spreken

waarom niet eens een keer bedaard bedachtzaam
of desnoods tuttig met een lesboek franse woordjes onder de arm
mais non het moet weer stormend en stampend met oorverdovend kabaal
het lijkt wel een oneindige oorlog

waarom moet alles altijd strijd zijn

en maar briesend hinnik hinnik druk druk druk doen
welke quota’s moeten nu daadwerkelijk gehaald

je grootste vijanden op dit ondermaanse zijn bij elke ademteug de tijd en uiteindelijk de dood
vlak jezelf niet uit

het heeft geen zin je daas te blaffen naar de eigen vergankelijkheid

haal adem en laat ons tot aan ons verdwijnen neervlijen in het groene gras van elke zomer
– the grass won’t pay no mind –
om de wolken te bewonderen

‘kijk dat is een konijn dat wel wat op het leven lijkt
hij weet van geen ophouden’

De onverschilligheid van meeuwen

Op het bankje aan het water zit een meisje te huilen (liefdesverdriet?) (reddeloos?)
de meeuwen krijsen als altijd
ze zijn onverschillig
ze lijken onverschillig moet ik zeggen
want zeker weten doe ik het niet
je zou ze moeten aansluiten op een hartmonitor
om te zien of hun stressniveau stijgt in de nabijheid van een huilend meisje
hoe dan ook: troosten doen ze haar niet
de meeuwen vliegen weg
ik kan niet vliegen, wel lopen

Daniël Dee (Empangeni, 12 november 1975)

De Duitse dichter en schrijver Hans Magnus Enzensberger werd geboren op 11 november 1929 in Kaufbeuren. Zie ook alle tags voor Hans Magnus Enzensberger op dit blog.

Ontwenningsverschijnselen

Ik deserteer graag. Strategie of
goede gewoonte –
je hoeft er heus
geen zeventig voor te worden.
Soms niet doen wat van mij zoal verlangd werd,
leek mij op mijn vijftiende al
absoluut aangewezen.
Toen zei ik tegen mezelf:
een beetje afstand kan geen kwaad.
De terugtocht, zo zeggen experts,
is ook een kunst.
Aanvallen tegen hele legers,
voor het individu weinig veelbelovend,
slechts in geval van uiterste nood.
Anderen zien dat anders,
gaan graag naar het front,
installeren zich luidkeels tierend
op verloren posten.
Niet altijd makkelijk te zeggen
wat beter is. Ik hou in elk geval
liever afstand,
als het moet
zelfs van mezelf.

Vertaald door René Smeets

Hans Magnus Enzensberger (11 november 1929 – 24 november 2022)

Zie voor nog meer schrijvers van de 12^e november ook mijn blog van 12 november 2018 en ook mijn blog van 12 november 2017 deel 2 en eveneens deel 3.

Bij Sint Maarten

Sint Maarten door Rolf Dieter Meyer-Wiegand, 2^e helft 20^e eeuw

Martinus

Dikwijls, Martinus, heilige naamgenoot,
Als ik uw snijdend beeld zie, denk ik schamper:
Ook gij waart klein, want aan uw naaste in nood
Gaaft gij een helft, geen ganschen mantel.

Gij steegt niet af als goed Samaritaan,
Gij bleeft te paard boven den man verheven.
Toen gij uw zwaard greept, hebt gij willen slaan
Naar ’t creatuur dat zat te beven.

Maar toen, uit deernis, uit geërgerdheid,
Want zoo ontwaakt ons hart, hebt ge ingehouden;
Toen, met een drift die eerst zichzelf kastijdt,
Uw kleed gedeeld; toen half behouden.

Zoo denk ik, staande voor een afgrond: Nooit,
Nooit durf ik dieper dan mijn hoofd buigt blikken:
Ginds wordt elke aanvang onverdeeld voltooid,
Hier blijven half alle oogenblikken.

Martinus Nijhoff (20 april 1894 – 26 januari 1953)
De Grote of Sint-Jacobskerk in Den Haag, de geboorteplaats van Martinus Nijhoff

De Duitse dichter en schrijver Hans Magnus Enzensberger werd geboren op 11 november 1929 in Kaufbeuren. Zie ook alle tags voor Hans Magnus Enzensberger op dit blog.

Geluiden

Eindelijk rust, nu ze allemaal slapen,
de lawaaiige voetbalfans,
bikers, dronkelappen en dealers.
Alleen helemaal in verte, onzichtbaar,
aan de neonhemel,
snatert een reddingshelikopter.
Maar dan hoor je dat druppen –
wat kan het toch zijn dat daar drupt
en drupt? Een technisch gezoem
in het beton, iets vloeibaars
kabbelt zacht, het kraakt in je oor,
in de gewrichten, licht vochtig
de lucht in je longen,
elektriciteit knettert in je haar,
spookachtig, en hoe harder je luistert,
hoe duidelijker je de frequenties
van de overkant waarneemt,
om gek van te worden!
Je stopt je oren dicht,
tevergeefs. Dan evenwel – nauwelijks
heb je de handen laten zakken –
luister! Er beweegt niets meer,
nergens. Het niets beweegt.
Panische stilte.

Vertaald door René Smeets

Hans Magnus Enzensberger (11 november 1929 – 24 november 2022)

Zie voor nog meer gedichten bij Sint Maarten ook alle tags voor Sint Maarten op dit blog.

Zie voor nog meer schrijvers van de 11^e november ook mijn blog van 11 november 2018 deel 1 en ook deel 2. en eveneens deel 3.

De Vlaamse dichter en schrijver Jan van Nijlen werd geboren op 10 november 1884 in Antwerpen. Zie ook alle tags voor Jan van Nijlen op dit blog.

Dageraad in de stad

Nu Venus aan de hemel staat
Zo groot, zo vurig en zo laag,
Behoort de stad mij toe vandaag
Dit één uur vóór de dageraad.

Het blauw verbleken van de lucht,
’t Gekraai van hanen achter muren,
In die schakering, dat gerucht,
Bleef vijftig jaar mijn jeugddroom duren.

Vanmorgen weeft een dezer dromen,
Waaruit men nooit geheel ontwaakt,
Een atmosfeer rond steen en bomen
Die moedig en gelukkig maakt.

Maar als in ’t zwijgen dat me omringt,
Geluid dat maanden lang teloor scheen,
Een eerste vogel fluit of zingt,
Onzichtbaar ergens op een schoorsteen,

Als over enkele minuten
Venus verdwijnt in ’t blauwe licht
En, met haar daaglijkse attributen,
De grauwe stad weer voor me ligt;

Weet ik in ’t licht van deze morgen
De weemoed van den avondval,
En dat de dag niet einden zal
Zonder de koorts der zure zorgen,

Omdat nog bijt het oude gift,
De zekerheid te sterven moeten,
In de kwetsuren van de drift
Als toen ik liep op vrijersvoeten.

De oude Dichter

Als deftig oude heer in een café
Kan het nog gaan! Dat hij verder verloren
Is, en voorgoed, leert hem de stem der zee,
Die niets meer in zijn dromen komt verstoren

Noch aanvuren. Hij legt zich thans gedwee
Bij alles neer, vraagt niet meer om herboren
Te worden, danst en zwalpt gewillig mee
Op ’t oude rhythme dreunend in zijn oren.

Het is zo vreedzaam bij de laatste vuren
Des zomers! Wat hij immer heeft gevraagd:
De rust, lijkt tot het eind te zullen duren.

Niets meer dat hem vernedert of belaagt…
En toch, hij moet naar ’t wrak met onrust turen,
Dat ginds wordt opgetild en weggevaagd.

Winter op het land

Reeds vuurt in mat en mistig inkarnaat
de lage zon te weinig en te zelden;
duisternis komt en het vroegste uur is laat
voor wie al de uren van de zomer telde.

Alleen prijkt nog op witberijmde velden
het rapenloof, het laatste groen sieraad
des najaars. Hoor, de zwarte raven melden
de lange winter die nu komen gaat.

Giet olie in de lamp, ontsteek de haard,
sluit al de deuren en de vensters dicht,
staar door het raam naar de ontblaarde gaard,

kijk naar uw vrouw, zie haar bemind gezicht,
zo leert gij hoe goed en beminnenswaard
een dag kan zijn ook zonder kleur en licht.

Jan van Nijlen (10 november 1884 – 14 augustus 1965)
Cover biografie

De Duitse dichter en schrijver Hans Magnus Enzensberger werd geboren op 11 november 1929 in Kaufbeuren. Zie ook alle tags voor Hans Magnus Enzensberger op dit blog.

Betaalmiddelen

Dit lastige wonder –
eigenaardig, hoe het tot stand komt.
Door lijfwachten omgeven
wordt het schaars,
raffelt geheime nummers af.
Het loert in het duister
en zwijgt, of het rinkelt.
Ook in de krant staat het,
staat hoe het ermee staat.
Dat men het wegsmijt,
komt niet vaak voor. Draadloos
als de Heilige Geest,
kan het de slaap niet vatten.
Het is te nerveus, snuffelt
en vlucht. Vaak heeft het nullen,
wil dat men erin gelooft,
religieus als het is en zonder humor
zou het graag zien dat men het witwast,
verzamelt, telt en beweegt,
zodat het werken kan,
groeien, sneller en sneller.
Dan is het opeens weg.

Vertaald door René Smeets

Hans Magnus Enzensberger (11 november 1929 – 24 november 2022)

Zie voor nog meer schrijvers van de 10^e november ook mijn blog van 10 november 2018 deel 1 en eveneens deel 2.

De Nederlandstalige dichter, vertaler en sinoloog Lloyd Lewis Haft werd geboren in Sheboygan, Wisconsin, op 9 november 1946. Zie ook alle tags voor Lloyd Haft op dit blog.

HENGELAAR

Waar de stroom hinder
ontmoet – daar wordt de glimmende vis
gekeerd, gegeven,
gedreven naar mijn haak of hand.

Waar de steen halverwege de stroom
opstaat en zijn wit laat zien –
onderbuik, warm van de bedding,
die het moederwater keert, spat,

bovenlegt in breking
boven water uit –
krom, druppend: vissenrug,
regenboog verwant.

Daar is de stroom die zingt,
boven blijft stromen,
nevelachtig helder, van
ziens orde al.

Daar staan mijn ogen
in mist, tegen kou gekant,
mijn arm die daar de flits,
de vis verwacht.

Naar Psalm 1

Was het mij beter gegaan
als ik niet had gedacht,
niet had verwacht dat u was? –
niet bij dag en bij nacht?
Had ik u niet moeten missen?
Beter de boom geweest die staat,
niet denkt,
wortels drenkt in water,
niet in hoop als ik?
Wie kan het zeggen,
wie kent hier de grond?
Niet ik bedenk de boom
die om mij ís: uw loof, uw luister.
Uw naam: wind tussen de bladeren
die ís om mij begonnen.

Naar Psalm 138

Als ik u prijs
is mijn hart heel,
ook waar duizend beelden
mij blijven aanstaren.
Ik groet in de richting
van uw verborgenheid,
zeg dat uw naam
licht is en waarheid:
boven alle dingen uit
blijft uw naam.
Op de dag dat ik schreide
hoorde ik in de sterkte van mijn schreeuw
uw antwoord.
Wisten zij wat ik zoek
ook koningen zouden u prijzen
en zingen van uw wegen
dat deze gloed groot is
want u laat mij levend
door benauwdheden lopen.
Ik kom op de ziende uit,
in ziens blijvende band.
Het gluren van de hekelaar
raakt mij niet,
wat mij raakt
noem ik uw hand.

Lloyd Haft (Sheboygan, 9 november 1946)

De Engelse dichteres en schrijfster Anne Sexton werd geboren op 9 november 1928 in Newton, Massachusetts. Zie ook alle tags voor Anne Sexton op dit blog.

Zei de dichter tegen de therapeut

Ik werk met woorden. Woorden zijn als labels,
of munten, of liever, als zwermende bijen.
Ik beken: alleen de bron der dingen kan me breken;
woorden tel je niet als dode bijen op een mansarde,
waarvan de gele ogen en droge vleugels zijn losgereten.
Ik moet voorgoed vergeten hoe het ene woord het andere
uitkiest, het andere zin geeft, tot ik iets krijg
dat ik had kunnen zeggen…
maar niet zei.

Het is jouw werk op mijn woorden te letten. Maar ik
geef niets toe. Zo haal ik het beste uit mezelf
als ik een nikkelmachine kan bezingen,
die nacht in Nevada: zeggen hoe de magische jackpot
klikkend drie klokjes op het geluksscherm liet zien.
Maar als je vindt dat dit iets is wat het niet is, dan
word ik week, dan weet ik weer hoe vreemd mijn handen aanvoelden
en belachelijk en beladen met al
het goedgelovige geld.

Vertaald door Katelijne De Vuyst

Anne Sexton (9 november 1928 – 4 oktober 1974)

Zie voor nog meer schrijvers van de 9e november ook mijn blog van 9 november 2018 en ook mijn blog van 9 november 2014 deel 1 en eveneens deel 2.

De Oekraïense dichteres en vertaalster Natalka Bilotserkivets werd geboren op 8 november 1954 in het dorp Kuyanivka in de buurt van Soemy. Zie ook alle tags voor Natalka Bilotserkivets op dit blog.

Herbarium

There’s nothing better than the scent
of a child’s hair… only a dried violet
smells that way… only an unsure-blue
petal on the thin neck
of a stem… and like two shoulders,
two tiny leaves delicately glued together…

The best thing is the one that’s hardly noticeable —
because it is modest… here is, for example, a scent…
or childhood… or even death,
although its breath is nonetheless sweet,
demanding…

…Yesterday he read and painted,
today he played basketball
and the clarinet. Hundreds of usual chores
have almost bored him. More often
he thinks about barefoot wanderings
and the fresh wind drills as if it were a knife,
a fluted tunnel into the cosmic firmament.

Will God take the seed on a voyage
so rice and wheat will grow?
Will he put together in his pocket
a small animal and an innocent bird?
So that in a new unforeseen land
it will renew this earth’s nature
and, like a statuette on a table,
make the Person a reward?

…But more often his hand —
like a young boy’s or, maybe, an old man’s —
stops on a thick volume
in leather binding, where life
doesn’t have weight or feeling
or even sense. Where transparent paper
exposes on another piece of paper,
dried herbs, leaves, and flowers,
beauty like a memory, like a secret door,
a game of scents and lost thoughts.

Vertaald door Natalka Bilotserkivets

Rose

It’s time to pack your bag and go.
You don’t know what to take – something easy
to carry; everything you’d possibly need,
instantly found.

Two or three brushes, soap and a towel.
Clean underwear, just in case your lover
meets you – or God. Either way,
you should have clean underwear.

In a secluded place, among weeds
of a dense, heavenly forest, I’ll meet a rose.
Like Blake’s symbol of delicate mysticism –
the rose who loves the worm.

Having allowed him into her alluring womb,
she trembles, hidden, to avoid me,
and all poetry – a shame, a bore,
oh, poor flower, lovely, dear . . .

Vertaald door Dzvinia Orlowsky

Natalka Bilotserkivets (Kuyanivka, 8 november 1954)

De Engelse dichteres en schrijfster Anne Sexton werd geboren op 9 november 1928 in Newton, Massachusetts. Zie ook alle tags voor Anne Sexton op dit blog.

Omgang met engelen

Ik was het moe om vrouw te zijn,
de lepels en de potten was ik moe
moe van mijn mond en mijn borsten
moe van de make-up en de zijden kleren.
Nog altijd zaten er mannen aan mijn tafel
die heendraaiden om de schaal die ik opdiende.
De schaal zat vol met blauwe druiven
en vliegen zweefden er omheen, vanwege de geur
en zelfs mijn vader kwam, met zijn witte botten.
Maar ik was het moe dat alles en alles een geslacht had.

Vannacht heb ik een droom gehad
en ik zei tegen mijn droom…
‘Jij bent het antwoord.
Jij blijft langer voortleven dan mijn man en mijn vader.’
In die droom was er een stad, gemaakt van ketens
waar Jeanne ter dood werd gebracht in mannenkleren
en het wezen van de engelen nooit werd beredeneerd,
geen twee waren er van dezelfde soort,
een met een neus, een met een oor in de hand,
een die kauwde op een ster en de baan ervan beschreef,
ieder gehoorzaamde als een gedicht aan zichzelf
en voerde god’s functies uit,
een volk op zichzelf.

‘Jij bent het antwoord’,
zei ik, en ging naar binnen,
ik ging bij de poorten van de stad liggen.
Toen werden de ketens om me heen gebonden
en ik verloor mijn gewone geslacht en mijn definitieve gestalte
Adam stond links van mij
en Eva stond rechts van mij,
allebei ten diepste onverenigbaar met de wereld van de rede.
Wij vlochten onze armen in elkaar
en reden onder de zon.
Ik was niet langer meer een vrouw,
niet het een of het ander.

O dochters van Jeruzalem,
de koning heeft mij binnengebracht in zijn kamer.
Ik ben zwart en ik ben prachtig.
Ik ben opengemaakt en ontkleed.
Ik heb geen armen en geen benen.
Ik ben helemaal huid, als een vis.
Ik ben evenmin vrouw
als Christus een man was.

Vertaald Maaike Meijer en Marta Vooren

Ann Sexton (9 november 1928 – 4 oktober 1974)

Zie voor nog meer schrijvers van de 8e november ook mijn blog van 8 november 2018 en eveneens mijn blog van 8 november 2015 deel 2.

De Amerikaanse schrijver, muzikant en songwriter Willy Vlautin werd geboren op 7 november 1967 in Reno, Nevada. Zie ook alle tags voor Willy Vlautin op dit blog.

Uit: The Left and the Lucky

“The Meeting at the Apartment
One mother was thirty-two and sitting at the kitchen table in her two-bedroom apartment. Her fourteen-year-old daughter was next to her, empty-faced and pregnant. Two younger sisters, six and ten, came from their bedroom and hid in the hallway to listen. The mother’s boyfriend, twenty-eight years old, was dressed in an O’Reilly Auto Parts shirt, khaki pants, and black tennis shoes. He paced the kitchen floor. His two sons, six and eight, were in the living room playing video games. The mother got up, went to the kitchen, poured herself a glass of Diet Coke, and sat back down. She had shoulder-length brown hair and was dressed in gray sweats. She was also pregnant. Across the table was the other mother. She was thirty-five and dressed in jeans, a sweater, and a navy blue peacoat. The situation, from the beginning, had been so hostile that she’d kept her purse on her lap and left her coat on. But the apartment was warm inside and she had begun to sweat. She also had a cold, her eyes were puffy, her nose was red, but even so, the man in the O’Reilly work shirt watched her when he could. Because even in that situation, with everything falling apart, she was beautiful. Next to her was her fifteen-year-old son, wiry and handsome and already six feet tall. He had acne on his chin, on the sides of his nose, and on his forehead. He was dressed in jeans and a black Trail Blazers hoodie.
The boy’s mother looked at the girl’s mother. “You wanted us to come and we’re here. So what do you want to do?” Yvette told me she felt pressured. That she didn’t want to do it. I’m not going to get the police involved because I don’t want Yvette to go through that. But I could.” I didn’t force her,” the boy said. The man in the O’Reilly shirt pointed his finger at the boy. “Shut your mouth,” he said. “You’re not talking here.” The boy’s mother looked at the man. “Really?” she said. “You think that’s going to help anything?” She looked back to the girl’s mother. “They’re both young and obviously stupid. Curtis said he loves Yvette, and I know they’ve been seeing each other for more than seven months. She’s over at my house all the time, and that started before Thanksgiving.” The girl’s mother looked at her daughter. “Yvette said they’ve only met once outside of school.” The boy began to speak but his mother cut him off. “Then who do you believe?” I believe my daughter. I believe Yvette. ”So you’re saying I’m a liar, that she doesn’t come to my house?” The girl’s mother didn’t answer. Yvette?” the boy’s mother asked. The girl’s face showed no emotion. She said nothing. So she’s going to have the baby?” the boy’s mother said. “Is that why we’re here?” Yes,” the girl’s mother said. There’s no chance for an abortion?”

Willy Vlautin (Reno, 7 november 1967)

De Amerikaanse dichteres Alice Notley werd geboren op 8 november 1945 in Bisbee, Arizona. Zie ook alle tags voor Allice Notley op dit blog.

Gedicht 2

Hoor je die heroïsche, grootse landmuziek?
Land dat men echt zo zou kunnen noemen.
Hij speelde de hoofdrol, leidde levens, kijkt nu neer:
de windmolen staat stil, men koopt enkel nog
sneeuwkoeien. Een flard van een droom; zij
had een slanke taille die hij ooit – maar toch
nooit – met zijn armen omsloot, en nu ben ik
verantwoordelijk voor dit alles, voor deze ezel
met een betoverende stem. Elly, ik
voel me verdrietig als ik aan papa denk.
Hij ontfermde zich over zijn eigen dame –
droeg zij een hoed, of was het
andersom? ‘Van mijn eigen land afgaan? Wij
zijn er allemaal op geboren om er ook weer op
te sterven, zonder enige markering. Maar wie ben
jij om terug te blikken? Nou, hij
neuriet ‘From this valley’ – hij, die er niet meer is.
Steun en bewaar mij, vader. Oh
papa, wie houdt dit vol?

Vertaald door Frans Roumen

Alice Notley (Bisbee, 8 november 1945) 

Zie voor meer schrijvers van de 7e november ook mijn blog van 7 november 2020 en eveneens mijn blog van 7 november 2018 en ook mijn blog van 7 november 2017 en ook mijn blog van 7 november 2015 deel 2.

De Duitse schrijver, muzikant en muziekproducent Johann Scheerer werd geboren op 6 november 1982 in Henstedt-Ulzburg. Zie ook alle tags voor Johann Scheerer op dit blog.

Uit: Play

“Eben. Weißt du, David, ich wollte nur kurz mit dir sprechen, um dir zu sagen … sag mal, wieso ist denn das so laut bei dir im Hintergrund? Stehst du an einer Ger-man Autobahn?« »Nein. Ich bin auf dem Fahrrad. Aber ich stehe am Straßenrand.« »Oh. Hier in LA fährt niemand Fahrrad. Dafür haben wir keine Zeit. Wie dem auch sei. Ich wollte dir nur kurz sagen, dass es mir sehr wichtig ist, dass diese Produktion, die du mit meinem Klienten Ian White begonnen hast, ohne mich von Anfang an zu involvieren, absolut fehlerfrei ablaufen muss. Stromlinienförmig. Verstehst du. Denn es ist so: Wenn die Produktion nicht stromlinienförmig abläuft, dann kriegt Ian schlechte Laune. Und Ian ist der beste Freund von Paul Sinister, dem Gitarristen von S. A. L.T … Und wenn Ian schlechte Laune hat, hat Paul auch schlechte Laune. Und das wiederum kann ich mir nicht leisten, David. Verstehst du? Ich bin darauf angewiesen, dass Paul gute Laune hat. Sonst füllt er irgend-wann keine Stadien mehr.« Jetzt ist sein Ton sehr ernst. »Klar. Das verstehe ich. Sag mal, kannst du vielleicht kurz dranbleiben? Ich muss ganz dringend eine Sache wegen meines Sohnes klären. Das kann leider nicht war-ten. Entschuldigung. Könntest du ganz kurz dranbleiben, bitte?« »Du hast ein Kind?« »Ich habe mehrere Kinder, ja.« »0 mein Gott. Weiß Ian davon?« »Ja, er weiß davon. Die haben sich sogar schon kennengelernt und haben sich gut verstanden.« »Ach. Okay. Nun ja – ich warte. Aber beeil dich bitte, es ist noch früh hier in LA, und ich habe noch eine Menge zu tun. Weißt du, alle fangen früh an zu arbeiten, aber ich mache den Job seit vierzig Jahren so, dass ich schon um sechs Uhr an-fange. Nun ja – wahrscheinlich bin ich einfach crazy. Aber es zahlt sich aus, sage ich dir.«
»Okay. Ja, ich kenne das. Das Frühaufstehen. Ich bin heute trotzdem irgendwie in Zeitnot geraten. Bis gleich.« »Lena? Da bin ich wieder. Sorry!« »Ich hab echt die Schnauze voll, ständig auf dich zu warten. Ich hol Elliott ein-fach selbst ab.« »Ich kann ihn abholen. Kein Problem.« »Ach – das weißt du jetzt auf einmal so schnell?« »Ich habe einfach keine Lust auf einen Streit. Sag mir doch einfach, wo ich wann sein muss, und ich mach das möglich. Ich muss diesen Typ gleich wieder anrufen.« »Ich muss eh diese ganze Organisationsscheiße im Kopf behalten; dann kann ich das auch gleich selbst machen.“

Johann Scheerer (Henstedt-Ulzburg, 6 november 1982)

De Amerikaanse dichteres Alice Notley werd geboren op 8 november 1945 in Bisbee, Arizona. Zie ook alle tags voor Allice Notley op dit blog.

NAAR EEN NIEUW GESLACHT

Ergens uit de oudheid werkt iemand met mij mee.
Bij het overbrengen van een gedachte verdwijnen
de verbindingswoorden en zinsdelen: je begrijpt het. Ik begreep het –
De rest van de taal, schoonheid en het spel
Ik ben je meester, zegt de gedachte –
Daar ben ik het niet mee eens

Ik denk aan de kerk waar we
de uitvaart van mijn broer hielden. Hij zegt: ik was erbij;
het deed me pijn; jij huilde te veel; Later
vind ik prima. Ik wil gewoon bij je zijn, zegt de gedachte
Bedoel je jouw gedachte of zijn gedachte?
De rotsen zijn als sterren, een geul vol sterren.
Als ik met iemand ergens heen zou gaan, als diegene
liefdevol aan mij zou denken. Niemand hoort het. Ontspan je schouders.

Ik zing steeds opnieuw voor je: “naar een nieuw geslacht.”
Soms lijkt het alsof er bij elke rots een hagedis hoort –
kettingen van levens;
er is ruimte voor een oneindigheid
aan geesten. Gedachten. Overal. Kom mijn hoofd binnen
als je wilt. Geen einddoelen of oogmerken,
geen voorbestemd lot. Ik heb een bestemming. Mijn dood
zal die niet voltooien.

Vertaald door Frans Roumen

Alice Notley (Bisbee, 8 november 1945)

Zie voor nog meer schrijvers van de 6e november ook mijn blog van 6 november 2018 en eveneens mijn blog van 6 november 2017 en ook mijn blog van 6 november 2016 deel 2.

De Nederlandse schrijver en journalist Bert Wagendorp werd geboren in Groenlo op 5 november 1956. Zie ook alle tags voor Bert Wagendorp op dit blog.

Uit: Brooklyn De memoires van Abel Sikkink (deel 4)

“In de vroege ochtend van zaterdag 3 februari 1872 arriveerde de SS Cimbria in de haven van New York. Sneeuwvlokken dansten in het oranje licht van de gaslantaarns en gaven de pieren en kades van de Battery een sprookjesachtige aanblik, de sneeuw dempte het havenrumoer. Ik schuifelde de loopplank af en zocht naar bekende gezichten. Het was er al tamelijk druk, maar ik zag niemand die ons op stond te wachten. Sandra droeg Antonie op haar arm. Hij klampte zich als een aapje aan zijn moeder vast en drukte zijn gezicht in haar hals, alsof hij zijn nieuwe wereld niet wilde zien. Heel even trok er een vlaag van spijt door me heen.
Ik was drieëndertig jaar oud en ik begon aan een nieuw hoofdstuk waarvan ik niet zeker wist of ik me erop moest verheugen. De weemoed om wat ik achter me had gelaten overheerste.
(Antonie, kom!’ riep ik naar mijn zoon; ik nam hem uit Sandra’s armen en zette hem op mijn nek. “Kijk, New York!” zei ik, terwijl ik een rondje draaide. “Amerika! Amerika!” “Amerika?” klonk het vragend op mijn schouders.
Een krantenjongen met een stapel kranten over zijn arm liep onze kant op. “Terrible accident on the Lehigh Valley Railroad!”riep hij, ‘ten minste tien passagiers omgekomen! Lees The New York Times, vier cent!” Ik gaf hem een dime en zei dat hij het wisselgeld kon houden. In mijn nek begon Antonie te huilen. Kalle stond even verderop bij onze koffers. Hij wenkte een koetsier.
“Amerika!” riep ik nog een keer, “Amerika!”
Niet veel later reden we in een grote koets door de ontwakende stad. Antonie zat op schoot bij Sandra en kwam ogen tekort om al het nieuwe in zich op te nemen. Zijn gezichtje gloeide van opwinding en zijn vinger priemde in alle richtingen om ons attent te maken op de golf aan verbazingwekkende taferelen die hem overspoelde. We passeerden nieuwe gebouwen die veel hoger waren dan de appartementencomplexen en kantoren van Parijs. `Links het Equitable Life Building,’ zei Kalle, die minder lang uit New York was weggeweest dan wij, met de intonatie van een stadsgids. ‘Zeven verdiepingen, 43 meter hoog. Gelukkig heeft het gebouw een lift.’ Toen Antonie wees naar een locomotief met drie wagons die ons hoog boven onze hoofden passeerde, was ik even verbluft als mijn zoon. ‘De Ninth Avenue Elevated’ klonk het uit de mond van onze gids, ‘spoorweg op palen.”

Bert Wagendorp (Groenlo, 5 november 1956)

De Amerikaanse dichter Charles Kenneth Williams werd geboren op 4 november 1936 in Newark, New Jersey. Zie ook alle tags voor C. K. Williams op dit blog.

BLACKSTONE

Toen Blackstone de goochelaar een vrouw doormidden zaagde in het Branford Theater
vlakbij het Lincoln-standbeeld in het flink in de goot geraakte Newark,
 
gebruikte hij een enorme cirkelzaag, en de vrouw slaakte een kreet doordringender
dan het draaiende blad dat zich recht in het lege kruis van onze kleine jongen boorde.
 
Dat moet het moment geweest zijn dat we leerden dat echte mannen vrouwen moesten kwellen,
ze laten schreeuwen en dan achterlaten, want we zagen dat blad erin gaan, recht erin,
 
Haar middel was naakt – kijk! – en dat waren in de zilver versierde beha, glanzend
ook haar borsten, o zo rond, zilver versierde topjes van glanzende borsten.
 
Dat moet het zijn geweest dat wij krankzinnig werden, en heengezonden werden om onze cultuur krankzinnig te maken . . .
‘Laat me je borsten alsjeblieft zien. ‘Schaam je, verberg je borsten, schaam je.’
 
Niets anders deed ertoe, alleen zilver versierde borsten, en ze schreeuwde nog steeds,
het zaagblad ging erin, onder haar borsten, en meer deed er niet toe.
 
O Branford-theater, met je schurftig pleisterwerk, je kaal toneelgordijn,
jij deed er niet toe, en Newark niet, al je belastinggeld dat naar de buitenwijken wegsijpelde,
 
je deed er niet toe, je corrupte gemeentebestuur, de groeiende achterbuurten –
je was onzichtbaar nu, die borsten hadden je voor onze ogen doen verdwijnen,
 
zoals Blackstone eerst duiven en dan paarden voor je ogen deed verdwijnen,
zoals ten slotte fabrieken en winkels uit onze verslagen stad zouden verdwijnen.
 
Oh Blackstone, gebarend, bezwerend, met je dreigende doordringende blik.
O glanzend, suizend blad, o langgerekte schreeuw, o volmaakte, trillende boog van pijn.

Vertaald door Rob Schouten

C. K. Williams (4 november 1936 – 20 september 2015)

Zie voor nog meer schrijvers van de 5e november ook mijn blog van 5 november 2018 en ook mijn blog van 5 november 2017 deel 2.

De Nederlandse dichteres en toneelschrijfster Judith Herzberg werd geboren op 4 november 1934 in Amsterdam. Zie ook alle tags voor Judith Herzberg op dit blog.

Sentimenteel

Ze zitten in de auto in een file,
de radio staat aan, uitlaatgassen
en muziek, een lied waarvan hij zegt
dat hij het mooi vindt, over
brandende violen en een dans die doorgaat
tot het einde van de liefde.
Niet het lied maar wat hij zegt
maakt dat zij hem niet aan kan kijken.
Nu komt er in de auto nog iets bij:
muziek en uitlaatgassen en verlegenheid.
Verlegenheid omdat de dans
tot aan het eind van liefde veel te veel
is, te ver naar vroeger reikt,
te ver vooruit, zijn ziel
puilt opeens onbeschermd, zo onbeschermd,
zij zegt alleen: ’Sentimenteel’.
Ja zegt hij, sentimenteel.
Nooit zal zij weten of hij weet
hoe zij dat woord heeft aangegrepen.
Nooit zal hij weten wat zij
begrepen heeft, hoe ver en ver,
nooit zal zij weten dat hij
begreep dat zij begreep
wat hem opeens beving, tenzij
iemand, geschiedschrijver misschien,
later precies reconstrueert hoe dat met mensen
toen en toen met radio’s in files ging.

Bril

Hij keek steeds door de oo’s van zijn kantoor
maar nu zitten er glazen voor zijn ogen die
de zaak vergroten. Soms weet hij zich professor
en geen domme ook. Zo veel is er te zien
en groter is misschien ook niet het juiste woord;
preciezer, dieper, een maximum tot in miniem
detail – hij ziet de nummers op de verste tram.
Of is het wel de verste? Wie zegt hoe ver
een mens moet kunnen zien, waar is de grens?
Dit ergert hem. Zijn kijkhonger is opgewekt
hij ziet wel beter hoe zijn huid verlept maar
het zien zelf is jonger. Hij zou het hele brille-
slijpersgilde in zijn armen willen nemen
en omhelzen zoals hij vroeger ook zijn moeder
wilde smoren juist als hij voelde
dat hij door haar de hele wereld toebehoorde
en andersom een beetje. Hij overweegt
een verrekijker en een microscoop; er is
nog zoveel méér, maar ziet de zin
van zijn bestaan al als hij thuisgekomen,
van zijn bed naar boven staart
en daar de allernieuwste scheur in het plafond ontwaart.
Zo ver is het.

Liedje

Het duurt altijd langer dan je denkt,
ook als je denkt
het zal wel langer duren dan ik denk
dan duurt het toch nog langer
dan je denkt.

Het is altijd veel duurder dan je denkt,
ook als je denkt
het zal wel duurder worden dan ik denk
dan wordt het toch nog duurder
dan je denkt.

Het kost meer moeite dan je denkt
ook als je denkt
het zal wel veel meer moeite kosten dan ik denk
dan kost het toch meer moeite
dan je denkt.

Het duurt veel korter dan je denkt
ook als je denkt
het zal wel korter duren dan ik denk
dan duurt het toch
nog korter dan je denkt.

Judith Herzberg (Amsterdam, 4 november 1934)

De Amerikaanse dichter Charles Kenneth Williams werd geboren op 4 november 1936 in Newark, New Jersey. Zie ook alle tags voor C. K. Williams op dit blog.

IK HAAT

Ik haat het hoe dit ongevraagde zuchtgeluid, snikgeluid,
niet echt geluid, gevoel, zuchtgevoel, snikgevoel,
in me blijft schrapen, niet in z’n ouwe schijn als nostalgie,
zoete, dwaze merelkreet in lente;
 
niet als herinnering, allang vergaan verdriet;
en ook niet als die andere herinneringsklit: spijt
over niet goedgemaakte wandaden, fouten, nalatigheden,
versteende wortel te diep vastgegroeid om ooit weg te snijden;
 
eerder een mengeling, een samensmelting, onontwarbaar net
van vreugde in verbijsterend bestaan, bestaan in bestaan,
met angst van en angst voor ik weet nauwelijks wat,
niet niet-bestaan, niet zelf, geliefden, liefde;
 
niet oorlog, oorlog val dood, zuchten vanwege oorlog,
snikken vanwege oorlog, niet voor oorlog, vrede, wapenstilstand;
meer dan dat alles, een soort oergeluid, oerneiging
in ons nu gezaaid, dat in ons zwelt, ons allemaal,
 
echo van liefde die we kenden, kennen, voor de wereld, onze wereld,
waarop we tenslotte louter massa lijken, louter stortvloed,
louter materie die zichzelf veranderd heeft in tumult, kabaal,
kakofonische vernietigingsblitz, plundering,
 
herrie waaruit sindsdien elke emotie komt bovendrijven,
en er weer in wankelt, glijdt, zinkt en ondergaat:
zuchtgeluid van rouw, van spijt; snikgeluid van berouw
van, nog, steeds, almaar droeviger en droeviger droeve vreugd.

Vertaald door Rob Schouten

C. K. Williams (4 november 1936 – 20 september 2015)

Zie voor nog meer schrijvers van de 4e november ook mijn blog van 4 november 2018.